صورتحساب الکترونیکی در سامانه مؤدیان
بازگشت
طبقهبندی جامع «موضوع صورتحساب» + «الگوهای رسمی صورتحساب» + «انواع نوع اول/دوم/سوم» — بهروزرسانی زمستان 1404
سامانه مؤدیان
قانون پایانههای فروشگاهی
زمستان 1404
راهنمای اجرایی
مقدمه
در نظام جدید مالیاتی کشور، صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی برای مؤدیان مشمول (حقیقی و حقوقی) الزامی شده است.
صورتحسابها بر اساس نوع فعالیت کسبوکار، در قالب «الگوهای مختلف» تعریف میشوند و هر الگو دارای ساختار، فیلدها و الزامات اختصاصی است.
در این راهنما، ابتدا «موضوع صورتحساب الکترونیکی» (اصلی/اصلاحی/ابطالی/برگشت از فروش) و سپس «الگوهای رسمی سامانه مؤدیان» و در پایان «انواع صورتحساب نوع اول/دوم/سوم» بهصورت منظم و قابل اجرا تشریح میگردد.
نکته مهم
طبق متن دستورالعمل، کلیه اشخاص حقوقی بهاستثنای اشخاص حقوقی موضوع ماده (16) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1400، از تاریخ 1402/01/01 مکلف به رعایت مقررات قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان و صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی میباشند.
1) موضوع صورتحساب الکترونیکی
بهمنظور صدور صورتحساب الکترونیکی، قلم اطلاعاتی با عنوان «موضوع صورتحساب الکترونیکی» پیشبینی شده است که شامل موارد زیر میباشد:
1
صورتحساب الکترونیکی اصلی فروش
نخستین صورتحساب الکترونیکی صادره در قبال هر معامله است و همزمان با انجام معامله صادر و به سامانه مؤدیان ارسال میگردد.
2
صورتحساب الکترونیکی اصلاحی
در صورتی که پس از صدور صورتحساب اصلی، نیاز به اصلاح اقلام اطلاعاتی صورتحساب (بهاستثنای اقلام اطلاعاتی اصلی مربوط به خریدار شامل
شماره اقتصادی، شناسه ملی/شماره ملی/شناسه مشارکت مدنی/کد فراگیر اتباع غیرایرانی خریدار و نیز اطلاعات مربوط به قلم کالا/خدمت شامل شناسه کالا/خدمت)
وجود داشته باشد، صادرکننده مکلف است صورتحساب الکترونیکی جدیدی صادر نماید که حاوی شماره منحصر بهفرد مالیاتی صورتحساب مرجع بوده و آن را به سامانه مؤدیان ارسال کند.
در صورتحساب اصلاحی، کلیه اطلاعات صورتحساب مرجع به همراه اصلاحات درج میگردد. چنانچه این صورتحساب از نوع اول باشد، همانند صورتحساب اصلی نیازمند تأیید خریدار است و در غیر این صورت نیازی به تأیید ندارد.
3
صورتحساب الکترونیکی ابطالی
چنانچه پس از صدور صورتحساب اصلی فروش یا صورتحساب اصلاحی، اقلام اطلاعاتی اصلی مربوط به خریدار از جمله شماره اقتصادی و/یا شناسه کالا/خدمت و همچنین تاریخ صدور صورتحساب تغییر یابد
و بر اساس اسناد و مدارک مثبته، عدم تحقق معامله احراز گردد، فروشنده موظف است صورتحساب الکترونیکی ابطالی حاوی شماره منحصر بهفرد مالیاتی صورتحساب مرجع صادر و به سامانه مؤدیان ارسال نماید.
سپس صورتحساب مرجع در سامانه مؤدیان، ابطالی محسوب میگردد.
قاعده کلیدی
پس از ابطال صورتحساب، امکان صدور صورتحساب اصلاحی برای آن وجود ندارد. شرط ابطال، عدم بهرهبرداری از آن در امور تجاری و پرونده مالیاتی است.
4
صورتحساب الکترونیکی برگشت از فروش
در صورت برگشت بخشی از موضوع معامله (کالا/خدمت) از سوی خریدار، فروشنده مکلف به صدور صورتحساب برگشت از فروش است. این نوع صورتحساب برای صورتحسابهای اصلی و اصلاحی قابل صدور میباشد.
اگر برای صورتحساب اصلی، برگشت از فروش صادر شود، شماره منحصر بهفرد مالیاتی صورتحساب اصلی باید بهعنوان شماره مرجع درج گردد.
چنانچه برای صورتحساب برگشت از فروش، مجدداً برگشت از فروش جدیدی صادر شود، شماره منحصر بهفرد مالیاتی صورتحساب اخیر بهعنوان شماره مرجع در صورتحساب جدید استفاده خواهد شد.
هر شماره مرجع فقط یکبار قابل استفاده است.
2) الگوهای رسمی صورتحساب الکترونیکی (زمستان 1404)
صورتحساب الکترونیکی بر اساس نوع کسبوکار مؤدیان به الگوهای مختلفی تقسیم میشود. هر یک از این الگوها، حاوی اطلاعات اختصاصی و الزامات ویژه است.
الگوهای زیر در چارچوب آییننامه اجرایی ماده 95 قانون مالیاتهای مستقیم و بند (ث) ماده 1 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان تعریف شدهاند:
1) الگوی صورتحساب فروش
الگوی عمومی فروش کالا/خدمات برای اغلب کسبوکارها.
2) الگوی صورتحساب فروش ارز (ویژه صرافیها)
فروش ارز اسکناس (یک ردیف: خدمت فروش ارز بهصورت اسکناس)
فروش ارز حوالهای (چند ردیف: فروش حواله + حقالعمل ارزی + حقالعمل ریالی)
برای الزامات کامل، اطلاعیه شماره 39 سازمان مالیاتی درباره الگوی فروش ارز را مطالعه کنید.
3) الگوی طلا، جواهر و پلاتین
وزن طلای خالص
اجرت
سود
مالیات و عوارض خاص طلا
4) الگوی صورتحساب قراردادهای پیمانکاری
مبلغ صورتوضعیت
دوره اجرای کار
کارکرد تجمیعی
کسور قانونی
5) الگوی قبوض خدماتی
آب / برق / گاز
تلفن ثابت و همراه
اینترنت
خدمات اشتراکی
6) الگوی صورتحساب بلیط هواپیما
شماره بلیط
مسیر
کلاس پروازی
مالیاتها و عوارض تکمیلی
7) الگوی صورتحساب صادرات
کد تعرفه
مقصد صادرات
شناسه کالا/خدمت
نوع ارز و نرخ تسعیر
8) الگوی بارنامه
مشخصات ناوگان
وزن محموله
کرایه حمل
بیمه و عوارض
9) الگوی بورس
کارمزد کارگزاری
مالیات نقلوانتقال سهام
کد بورسی خریدار و فروشنده
10) الگوی فروش خدمات بیمهای
شماره بیمهنامه
نوع خدمت بیمهای
حق بیمه
مالیاتها و عوارض
11) الگوی فروش زنجیرهای (الگوی جدید)
مخصوص مؤدیانی که تمام یا بخشی از معاملات آنها مشمول تبصره 5 ماده 17 قانون مالیات بر ارزش افزوده است.
این الگو امکان ثبت شفاف و قابل پیگیری زنجیره فروش کالا و خدمات را فراهم میکند و از تغییرات مهم دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی در زمستان 1404 محسوب میشود.
3) انواع صورتحساب الکترونیکی (نوع 1 / نوع 2 / نوع 3)
یادآوری
طبق متن ارائهشده، تا تاریخ 1404/10/01 صورتحساب غیرالکترونیکی (کاغذی) برای افرادی که مشمول صدور صورتحساب الکترونیکی نیستند، قابل قبول است و میتواند تمامی اطلاعات موجود در صورتحساب الکترونیکی را شامل شود.
1
صورتحساب الکترونیکی نوع اول
کاملترین نوع صورتحساب و مخصوص کسبوکارهایی است که امکان ثبت اطلاعات کامل معامله را دارند. این نوع صورتحساب برای خریدار اعتبار مالیاتی ایجاد میکند.
مشخصات کامل فروشنده و خریدار
شماره اقتصادی
شناسه/کد کالا یا خدمت
مبلغ، مالیات و عوارض
مدل و نوع معامله
2
صورتحساب الکترونیکی نوع دوم
زمانی استفاده میشود که خریدار شماره اقتصادی نداشته باشد یا امکان ثبت اطلاعات هویتی او وجود نداشته باشد.
این نوع صورتحساب برای خریدار اعتبار مالیاتی ایجاد نمیکند.
3
صورتحساب الکترونیکی نوع سوم (رسید پرداخت)
این نوع شامل اطلاعات پرداخت است و اطلاعات خریدار در آن وجود ندارد.
شماره پیگیری
شماره سوییچ
شماره پایانه بانکی
پس از صدور صورتحساب الکترونیکی، ممکن است بنا به شرایط معامله، نیاز به اصلاح، ابطال یا برگشت از فروش پیش آید. ضوابط هر یک از این عملیاتها در دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی تشریح شده است.
4) دسترسی به جزئیات دستورالعمل
جزئیات مربوط به موضوع و اقلام صورتحساب، مشخصات و ضوابط اعتبارسنجی هر قلم اطلاعاتی، در سند «دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی» از طریق پایگاه اطلاعرسانی Intamedia.ir
(بخش پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان → آییننامهها، دستورالعملها و نرمافزارهای مرتبط) در دسترس است.
ابزارهای پرکاربرد در امور مالی و مالیاتی (درسان)
