مورخ: 1399/12/04
شماره: 9800211
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
رای شماره 1678 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال تبصره 3 ذیل جدول شماره 1 و تبصره ذیل جدول شماره 2 مصوبه شماره 6606/93/4/ش ـ 1393/06/22 شورای اسلامی شهر مشهد
مرجع تصویب : هیات عمومی دیوان عدالت اداری چهارشنبه 18 فروردین 1400
شماره ویژه نامه : 1391 سال هفتاد و هفت شماره 22151

رای شماره 1678 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال تبصره 3 ذیل جدول شماره 1 و تبصره ذیل جدول شماره 2 مصوبه شماره 6606/93/4/ش ـ 1393/06/22 شورای اسلامی شهر مشهد

شماره 9800211 1399/12/04

بسمه تعالی

جناب آقای اکبرپور

رییس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران

یک نسخـه از رای هیـات عمـومی دیـوان عدالت اداری بـه شمـاره دادنامه 9909970905811678 مورخ 1399/11/07 با موضوع: «ابطال تبصره 3 ذیل جدول شماره 1 و تبصره ذیل جدول شماره 2 مصوبه شماره 6606/93/4/ش ـ 1393/06/22 شورای اسلامی شهر مشهد» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد.

مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری ـ مهدی دربین

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقایان علی اکبر فولادین و مرتضی غلامی اول

موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره 3 ذیل جدول شماره 1 و تبصره ذیل جدول شماره 2 مصوبه شماره 6606/93/4/ش ـ 1393/06/22 شورای اسلامی شهر مشهد

گردش کار: شاکیان به موجب دادخواستی ابطال تبصره 3 ذیل جدول شماره 1 و تبصره ذیل جدول شماره 2 مصوبه شماره 6606/94/4/ش ـ 1393/06/22 شورای اسلامی شهر مشهد را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده اند که:

«شورای اسلامی شهر مشهد به موجب مصوبه مورد شکایت اقدام به تعیین جریمه سالانه تاخیر در پرداخت عوارض نموده که خارج از صلاحیت شورای اسلامی و مغایر با اصول 36ـ37 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران می‌باشد. ضمن این که به موجب بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراها و انتخاب شهرداران شورای اسلامی شهر فاقد صلاحیت در خصوص تعیین جریمه تاخیر در پرداخت عوارض می‌باشد که هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز در موارد مشابه از جمله رای شماره 578 ـ 1396/06/21 حکم به ابطال این نوع عوارض را صادر نموده است. لذا با اوصاف فوق‌الذکر با استناد به اصل 170 قانون اساسی و ماده 2 قانون مجازات اسلامی و بند1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 تقاضای ابطال تبصره‌های مصوبه 6606/93/4/ش ـ 1393/06/22 را که حاوی جریمه دیرکرد پرداخت عوارض است داریم.»

متن مقرره‌های مورد اعتراض به شرح زیر است:

«مصوبه شماره 6606/93/4/ش ـ 1393/06/22:

جناب آقای موحدیان ـ فرماندار محترم شهرستان مشهد مقدس

موضوع: تعرفه عوارض قطع درختان و بهای خدمات جابه‌جایی آن‌ها

سلام علیکم، با احترام لایحه شماره 33684/21 ـ 1393/02/31 شهرداری مشهد در زمینه تغییر تعرفه عوارض قطع درختان و بهای خدمات جا به جایی آن‌ها در معابر شهری در جلسه علنی مورخ 1393/06/18 مطرح شد و به شرح زیر به تصویب رسید.

متن مصوبه ـ ماده واحده: به منظور مراقبت و حفظ درختان باغ ها و معابر شهری و جلوگیری از قطع بدون مجوز آن‌ها در هنگام اجرای پروژه‌های عمرانی و ساختمانی و سایر اقدام هایی که موجب آسیب رساندن و قطع درختان می‌شود تعرفه عوارض قطع و هرس بدون مجوز درختان و بهای خدمات جابه‌جایی آن‌ها ( موضوع مصوبات شماره 6163/2/ش ـ 1384/12/20 و شماره 822/3/ش ـ 1388/02/21 شورا) به شرح جدول بندها و تبصره‌های زیر اصلاح و تغییر می‌باید و به شهرداری اجازه داده می‌شود عوارض و بهای خدمات مذکور را حسب مورد از اشخاص حقیقی و حقوقی دریافت نماید.

جدول شماره 1ـ عوارض قطع درخت با مجوز و یا بدون مجوز شهرداری

اندازه محیط بن

هر اصله درخت

به سانتیمتر

عوارض قطع هر اصله درخت

با مجوز شهرداری

عوارض قطع هر اصله درخت

بدون مجوز شهرداری

50 ـ 15

000/585/1 ریال

4×000/280/5 ریال=000/320/1

100 ـ 50

به ازا هر سانتیمترمازاد بر 50 سانتیمتر158/500 ریال+000/585/1

(به ازا هر سانتیمتر مازاد بر 50 سانتیمتر 000/132 ریال + (000/320/1 ریال)× 80

بیش از 100

به ازا هر سانتیمتر مازاد بر یک متر 000/315 ریال + 000/505/9 ریال

به ازا هر سانتیمتر مازاد بر یک متر (000/264 + 000/920/7)× 120

تبصره 1: شهرداری موظف است نسبت به اطلاع رسانی مفاد جدول شماره یک به مالک یا ذی نفع به صورت کتبی و همزمان با تحویل پروانه ساختمان اقدام نماید.

تبصره 2: جدول فوق برای پروژه‌های خارج از ضوابط شهرسازی که نیاز به مجوز کمیسیون ماده پنج دارد بیست برابر افزایش یابد.

تبصره 3: عوراض موضوع جدول یک سالیانه 20 درصد افزایش یابد.

1ـ در صورتی که اشخاص حقیقی و حقوقی بدون هماهنگی و اجازه از شهرداری مبادرت به هرس و سربرداری، پوست کنی و آسیب موثر درختان شهری نمایند و این اقدام آنان موجب خسارت به درخت شود ملزم به پرداخت عوارض زیر می‌باشند:

الف: یک تا سه اصله درخت به میزان خسارت وارده تا سقف 60 درصد عوارض قطع بدون مجوز

ب: بیش از سه اصله درخت به میزان خسارت وارده تا سقف 80 درصد عوارض قطع بدون مجوز

2ـ شهرداری مکلف است در هنگام صدور پروانه ساختمانی تعداد درختان واقع در حاشیه معبر ملک را به همراه شماره شناسنامه درخت یا درختان در پروانه قید و همزمان با تحویل پروانه ساختمان به مالک یا ذی نفع برای مراقبت از درختان مذکور در مراحل ساخت و ساز تعهد لازم را دریافت نماید.

3ـ بهای خدمات جابه‌جایی درخت با مجوز شهرداری به شرح جدول شماره 2 می‌باشد.

جدول شماره 2ـ بهای خدمات جابه‌جایی درخت با مجوز شهرداری

محیط بن

15 ـ30 سانتیمتر

محیط بن

20ـ50 سانتیمتر

محیط بن

50 ـ80 سانتیمتر

محیط بن

80 سانتیمتر به بالا

000/450 ریال

000/650 ریال

000/000/2 ریال

به قیمت کارشناسی روز

تبصره: مبالغ مندرج در جدول شماره 2 سالانه 20 درصد افزایش یابد.

4ـ در صورتی که شهروندان به هر دلیلی اقدام به خشک کردن درختان باغ ها و حاشیه معابر نمایند پس از تصویب کمیسیون ماده 7 مشمول پرداخت عوارض ردیف‌های قطع درخت بدون مجوز شهرداری مندرج در جدول شماره یک خواهند شد.

5 ـ با توجه به این که بخش عمده ای از امحای درختان ناشی از صدور مجوز بیش از یک درب پارکینگ، کنسول ها سازه‌های نگهبان و پیشروی طولی برای املاک در حال ساخت و ساز می‌باشد شهرداری مشهد مکلف است ضوابط مربوط به صدور مجوز درب ورودی پارکینگ ها را با تاکید بر حفظ درختان حاشیه معابر اصلاح و ظرف مدت دو ماه جهت تصویب به شورای اسلامی شهر ارایه نماید.

6 ـ این مصوبه جایگزین مصوبه‌های شماره 6163/2/ش ـ 1384/12/20 و 822/3/ش ـ 1388/02/21 و شماره 675/3/ش ـ 1389/02/06 شورای اسلامی شهر مشهد مقدس می‌باشد.»

در پاسخ به شکایت مذکور، رییس شورای اسلامی شهر مشهد به موجب لایحه شماره 5548/98/5/ش ـ 1398/04/05 توضیح داده است که:

«عطف به ابلاغ نسخه دوم دادخواست ارسالی به خواسته ابطال تبصره 3 ذیل جدول شماره 1 و تبصره ذیل جدول شماره 2 مصوبه شماره 6606/93/4/ش ـ 1393/06/22 شورای اسلامی شهر مشهد، موضوع پرونده کلاسه 9800211 دفاعیات این شورا به اختصار و در وقت مقرر قانونی به شرح زیر تقدیم حضور می‌گردد:

در ماده یک لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب 1359/03/01 چنین مقرر شده بود: ماده 1ـ به منظور حفظ و گسترش فضای سبز و جلوگیری از قطع بی رویه درختان، قطع هر نوع درخت در معابر، میادین، بزرگراه ها و پارک‌ها، باغات و محل‌هایی که به صورت باغ شناخته شوند در محدوده قانونی و حریم شهرها بدون اجازه شهرداری ممنوع است. ضوابط مربوط به چگونگی اجرای این ماده پس از تهیه توسط شهرداری و تصویب شورای شهر قابل اجرا است. بنابراین بر اساس قانون موضوعه مجلس شورای اسلامی تدوین ضوابط به چگونگی اجرای این قانون به شورای اسلامی شهر و شهرداری ها سپرده شده است. همچنین در قانون مذکور موضوع جریمه تصریح و تاکید گردیده است.

همان طور که قضات دیوان عدالت اداری مستحضرند اختیار وضع عوارض به نحو کلی در بند 16 ماده 80 قانون شوراها دیده شده است و در تبصره 3 ماده 5 آئین‌نامه قانون حفظ و گسترش فضای سبز به نحو خاص به جایگاه شوراها در وضع عوارض قطع درختان اشاره و تصریح شده است. با توجه به اینکه برابر با مستندات قانونی از جمله آرا وحدت رویه دیوان عدالت اداری، عوارض از جنس حقوق دیوانی است بنابراین به نرخ قابل محاسبه و دریافت است. نظریه کارشناس منتخب کمیسیون ماده 77 صرفا در جهت بررسی میزان عوارض تعیین شده بوده که نامبرده مشاهدات عینی خود ناشی از قطاعی انجام شده سابق را ضمن بررسی اعلام داشته که نظریه ایشان به تاریخ 1397/08/03 باز می‌گردد ولی قطاعی و خشک نمودن درختان قبلا انجام شده است.»

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/11/07 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آرا به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

طبق تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 شوراهای اسلامی شهر و بخش جهت وضع هر یک از عوارض محلی جدید، که تکلیف آن‌ها در این قانون مشخص نشده باشد، موظفند موارد را حداکثر تا پانزدهم بهمن ماه هر سال برای اجرا در سال بعد، تصویب و اعلام عمومی نمایند. وضع عوارض با افزایش 20 درصدی برای سال‌های بعدی در مصوبه شورای اسلامی شهر مشهد مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی شورای اسلامی شهر است و به همین دلیل تبصره 3 ذیل جدول شماره 1 و تبصره ذیل جدول شماره 2 مصوبه شماره 6606/93/4/ش ـ 1393/06/22 شورای اسلامی شهر مشهد مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود.

رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدکاظم بهرامی

3
(0)