عدم تسری بخشودگی مندرج در ماده 92 ق. م. م. به کارکنان شرکت دولتی راه آهن

مقدمه:
الف - شعبه سوم در رسیدگی به پرونده کلاسه/72/1220 موضوع شکایت آقای عزیزالله شیرمحمدی به طرفیت راه آهن جمهوری اسلامی ایران بخواسته
1- بخشودگی 50 درصد مالیات منطقه محروم
2- مرخصی سالانه به مدت 45 روز
3- افزایش فوق‌العاده محل خدمت طی دادنامه شماره 306 مورخ 31/3/74 چنین رأی صادر نموده است:
بر اساس نظریه شورای عالی مالیاتی تخفیف مذکور در ماده 92 قانون مالیات مستقیم شامل شرکت‌های دولتی من‌جمله شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران نمی‌گردد در مورد مرخصی سالیانه 45 روز دستورالعملی به شرکت واصل نشده و در مورد فوق‌العاده محل خدمت تبصره ذیل ماده 82 آیین‌نامه استخدامی شرکت راه آهن مصوب 1/12/69 اشعار داشته:
تا زمانی که دستورالعمل‌های مربوط به این آیین‌نامه به تصویب هیأت‌مدیره نرسیده مقررات قبلی قابل اجرا می‌باشد. بدین لحاظ فوق‌العاده مذکور لغایت 30/12/70 بر اساس مقررات قبل به نام‌برده پرداخت شده است، تخلفی از مقررات و ضوابط قانونی در اقدامات طرف شکایت مشاهده نمی‌شود. فلذا شکایت شاکی غیر وارد تشخیص و رأی به رد شکایت صادر و اعلام می‌شود.

ب - شعبه شانزدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه 72/972 موضوع شکایت آقای غلام‌علی نیک رضا به طرفیت راه آهن جمهوری اسلامی ایران بخواسته اجرای ماده 92 قانونی مالیات‌های مستقیم مصوب 1366 درباره 50% بخشودگی مالیات حقوق به شرح دادنامه شماره 482 مورخ 14/6/74 چنین رأی صادر نموده است: نظر به اینکه اولاً در ماده 92 قانون مالیات‌های مستقیم معافیت مالیاتی حقوق‌بگیران که در نقاط محروم خدمت می‌نمایند و از 50% معافیت مالیاتی حقوق استفاده می‌نمایند هیچ‌گونه اشاره‌ای به اینکه فرد شاغل در شرکت دولتی محروم از مزایای مذکور باشد ملاحظه نمی‌شود و عبارت «50% مالیات حقوق‌بگیران شاغل در روستاها و همچنین در نقاط محروم و دور افتاده کشور» به طور عام به کار برده شده است و برابر تصویب‌نامه 44052/ت 250 مورخ 14/4/68 هیأت وزیران و نامه شماره 2935 مورخ 2/11/72 بخشداری جوین نیز ایستگاه نغ‌آب جزء دهستان محروم از بخش جوین است و جزء مناطق محروم کشور محسوب شده است. ثانیاً ماده 4 قانون محاسبات عمومی کشور نیز که در تاریخ تصویب آن (سال 65) قبل از تصویب قانون مالیات‌های مستقیم، فرد یا افرادی را که طبق قانون اخیر مستحق استفاده از مزایای 50% بخشودگی مالیات حقوق می‌باشد از حق مذکور محروم نماید، در قانون و مقررات استخدامی شرکت‌های دولتی مصوب 1352 نیز چنین ممنوعیتی پیش‌بینی نگردیده و مشتکی‌عنه نیز دلیلی بر ادعای خود در خصوص مورد ارائه نکرده است، به خصوص که «رأی شورای عالی مالیاتی شماره 11934/4/30 مورخ 5/9/69» نیز صراحتاً مقرر می‌دارد که طبق ماده 92 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366 به طور کلی حقوق حقوق‌بگیران شاغل در روستاها مشمول 50% معافیت از پرداخت مالیات حقوق می‌باشند و رأی مذکور نیز «به شماره 358» قانون مرقوم برای کلیه مأمورین وصول مالیات لازم‌الاتباع می‌باشد و علی‌هذا حکم به ورود شکایت صادر و اعلام می‌شود.

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت‌الاسلام‌والمسلمین اسماعیل فردوسی‌پور و با حضور رؤسای شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق آرا مبادرت به صدور رأی می‌نماید.

با توجه به صراحت ماده 92 قانون مالیات‌های مستقیم مبنی بر بخشودگی مالیات بر حقوق کارکنان وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی شاغل در روستاها و نقاط محروم (طبق لیست سازمان برنامه و بودجه) به میزان 50% و اینکه شرکت‌های دولتی دارای ماهیت حقوقی متفاوت با وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی بوده و از مصادیق آن‌ها محسوب نمی‌شود، لذا دادنامه شماره 306 مورخ 31/3/74 شعبه سوم در خصوص عدم تسری بخشودگی مندرج در ماده اصلاحی مذکور به کارکنان شرکت دولتی راه آهن جمهوری اسلامی ایران موافق اصول و موازین قانونی تشخیص داده می‌شود این رأی طبق ذیل ماده 20 قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع مربوطه در موارد مشابه لازم‌الاتباع است.