در موارد رد دفاتر قانونی تبصره ماده 98 رعایت گردد - منبع مالیاتی: اشخاص حقوقی

شماره و تاریخ رأی مورد واخواهی: 866 مورخ 18/9/1380

مربوط به مالیات: اشخاص حقوقی

سال عملکرد یا تعلق مالیات: 1377

شماره حوزه مالیاتی: 201423

شماره سرممیزی مالیاتی: 20142

اداره: سازمان امور اقتصادی و دارایی استان اصفهان (اداره امور مالیاتی اصفهان)

تاریخ ابلاغ رأی: 9/10/1380

شماره و تاریخ ثبت شکایت: 8922/4/30 مورخ 6/11/1380

خلاصه واخواهی: متأسفانه هیأت حسابرسی موضوع بند 3 ماده 97 دلایل شرکت را در مورد تحریر دفاتر نپذیرفته و علی‌رغم تأکید هیأت مزبور به حوزه مالیاتی به تشخیص درآمد مشمول مالیات بر اساس رسیدگی به اسناد و مدارک ابرازی و بخشنامه‌های متعدد، حوزه مالیاتی اقدام به تشخیص از طریق علی‌الرأس نموده و ضرایبی را اعمال کرده که هرچه بیشتر میزان مالیات را افزایش دهد و به جای استفاده از ضریب 12% در جدول ضرایب سال 77 مبادرت به استفاده از ضرایب 16% یا 20% نموده که با مقررات تبصره 3 ماده 154 کاملاً مغایرت دارد.

شرکت یک شرکت تجارتی نیست که به منظور انتفاع تأسیس شده باشد و افزایش درآمد شرکت انحصاراً درید است و به همین دلیل زیان انباشته شرکت در پایان سال 78 به مبلغ 16.229.376.440 ریال رسیده در حالی که سرمایه شرکت مبلغ 500.000.000 ریال بوده است. این شرکت در سال 77 مبلغ 55 میلیون تومان سود ابرازی داشته چگونه می‌تواند 570 میلیون تومان (طبق برگ تشخیص) یا 450 میلیون تومان (طبق رأی صادره) مالیات بپردازد؟ این تفاوت را چگونه و از کجا تأمین نماید؟

آیا شرکت تجارتی است یا کاسب بازاری است که این مالیات را به مردم انتقال دهد؟ برابر بخشنامه 42654/9332/4/30 مورخ 25/8/74، حوزه مالیات موظف است در صورت عدم امکان تعیین درآمد از طریق رسیدگی به دفاتر و اسناد و مدارک مراتب را با توجیه کافی و گزارش رسیدگی ذکر نماید و سپس از طریق علی‌الرأس اقدام به تعیین درآمد کند، که حوزه مالیاتی چنین نکرده است.
هیأت حل اختلاف مالیاتی بدوی به اعتراض شرکت در اجرای مقررات تبصره ماده 98 توجهی نکرده فقط با اصلاح دو فقره ضریب مبادرت به صدور رأی کرده است.
هیأت تجدیدنظر نیز به این موضوع توجهی ننموده و برخلاف ماده 248 قانون مالیات‌ها در سطر 4 اظهارنظر غیر موجه و غیر مدلل نموده است.

گرچه هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی بدوی و تجدیدنظر جهت رسیدگی به اعتراض مؤدی در خصوص ضرایب مالیاتی اعمال شده قرار رسیدگی صادر و با توجه به گزارش مجریان قرار مبادرت به صدور رأی نموده‌اند و از این حیث ایرادی به آرای صادره وارد نمی‌باشد لیکن چون طبق تبصره ماده 98 قانون مالیات‌های مستقیم، در موارد رد دفاتر قانونی هرگاه امکان تعیین درآمد واقعی مؤدی وجود داشته باشد، حوزه مالیاتی مکلف است درآمد مشمول مالیات را بر اساس رسیدگی به اسناد و مدارک مزبور یا دفاتر حسب مورد تعیین نماید و شرکت مؤدی نیز با توجه به تعلق عمده سهام آن به دولت و واقعی بودن دریافت‌ها و درآمد آن همواره درخواست تعیین درآمد مشمول مالیات را بر اساس مقررات تبصره یاد شده و بخشنامه شماره 42654/9332/4/30 مورخ 25/8/74 معاون درآمدهای مالیاتی داشته در حالی که هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی بدوی و تجدیدنظر بدون عنایت به این درخواست مؤدی و بدون اظهارنظر مدلل راجع به اینکه امکان تعیین درآمد مشمول مالیات واقعی مؤدی از طریق رسیدگی به اسناد و مدارک و دفاتر مؤدی وجود داشته یا خیر مبادرت به صدور رأی نموده‌اند.
علی‌هذا شکایت مؤدی از این حیث وارد بوده و این شعبه رأی مورد واخواهی را به علت عدم رعایت مقررات قانونی و نقص رسیدگی نقض و پرونده امر را جهت رسیدگی مجدد به اعتراض مذکور به هیأت موضوع ماده 257 قانون مالیات‌های مستقیم احاله می‌نماید.