نحوه محاسبه مالیات نقل و انتقال حق واگذاری محل از طرف مالک موضوع ماده 73 ق. م. م.

نظر به اینکه در خصوص نقل و انتقال قطعی املاک با مغازه یا محل کسب خالی موضوع ماده 62 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه 66 راجع به عبارت مغازه یا محل کسب خالی مذکور در ماده یاد شده و همچنین نحوه محاسبه مالیات نقل و انتقال حق واگذاری محل از طرف مالک موضوع ماده 73 قانون مذکور ابهاماتی از سوی واحدهای مالیاتی مطرح گردیده لذا به منظور ایجاد رویه واحد مراتب زیر جهت اجرا ابلاغ می‌گردد.
الف - در مورد ماده 62 راجع به انتقالات املاک دارای مغازه یا محل کسب در حالتی که با انتقال عین ملک مغازه یا محل کسب نیز با تمامی حقوق متصوره و بی‌آنکه برای خود انتقال‌دهنده و یا اشخاص ثالث من‌جمله مستأجر حقوقی از قبیل حق کسب و پیشه باقی‌مانده باشد، قطع نظر از اینکه تا تاریخ انتقال قطعی و تحویل به مالک بعدی در مغازه یا محل کسب مزبور فعالیت شغلی انجام شده یا نشده باشد علاوه بر مالیات نقل و انتقال قطعی املاک که حسب مورد طبق مواد 59 و 60 محاسبه وصول خواهد شد، همچنین در صورت گزارش ممیز مالیاتی و تأیید سرممیز مالیاتی مورد مشمول مالیات مقرر در ماده 62 نیز خواهد بود. بدیهی است در صورتی که مالکین بعدی نیز املاک مذکور را در حالت خالی بودن مغازه یا محل کسب مزبور و یا به شرح فوق انتقال قطعی بدهند باز هم به همان ترتیب مذکور مورد مشمول مالیاتی ماده 62 بوده و ارزش اضافی که در معامله قطعی قبلی منظور و مأخذ محاسبه مالیات ماده موصوف واقع شده است در معامله جدید قابل کسر نبوده و در هر حال هر انتقال قطعی املاک دارای مغازه یا محل کسب خالی مستقلاً در صورت گزارش ممیز مالیاتی و تأیید سرممیز مالیاتی مشمول مالیات ماده 62 می‌باشد.
ب - در مورد حق واگذاری محل موضوع ماده 73 در مواردی که شخص ابتدا صاحب حق واگذاری مغازه یا محل کسبی شده باشد و بعداً ملک را نیز از مالک خریداری نماید یا به هر حال به طریق دیگری مالک آن نیز بشود و سپس مغازه یا محل کسب مذکور را برای اولین بار با دریافت حق واگذاری محل به شخص دیگری به اجاره واگذار کند، از نظر نحوه تشخیص درآمد مالیاتی حق واگذاری محل با توجه به ماده 73 دو حالت ایجاد می‌شود:
حالت اول در صورتی که تاریخ تملک ملک قبل از سال 68 باشد مورد مشمول مالیات قسمت اخیر متن ماده 73 خواهد بود.
حالت دوم هرگاه تاریخ تملک ملک از اول سال 68 به بعد باشد مورد مشمول حکم متن ماده 73 (فرمول مربوطه) می‌باشد. لکن باید توجه شود اگر با اجرای فرمول مذکور مالیاتی به معامله تعلق نگیرد یا مالیات متعلقه کمتر از مالیات بر طبق نرخ‌های مقرر در ماده 62 قانون باشد مالیات مقطوعاً به نرخ‌های مقرر در ماده 62 وصول خواهد شد.
در مواردی که مالک بابت تخلیه ملک خود وجهی به عنوان حق واگذاری محل به مستأجر پرداخت و از مستأجر بعدی مبلغ بیشتری بابت حق واگذاری محل دریافت کند (اعم از اینکه تاریخ تملک قبل یا بعد از اجرای قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه 66 باشد) طبق مقررات تبصره 1 ماده 73 یاد شده درآمد مشمول مالیات مالک عبارت خواهد بود از اضافه دریافتی او نسبت به آنچه که قبلاً پرداخت نموده است.