مورخ: 1389/10/08
شماره: 200/29052
دستورالعمل
اصلاح شده
دستورالعمل استاندارد سازی فرآیندهای زمانی رسیدگی مالیاتی و وصول مالیات پرونده‌های مؤدیان در منابع اشخاص حقوقی و مشاغل
به منظور استانداردسازی فرایندهای زمانی رسیدگی مالیاتی و وصول مالیات پرونده‌های مؤدیان در منابع اشخاص حقوقی و مشاغل مقرر می‌دارد مدیران کل محترم امور مالیاتی با برنامه‌ریزی و نظارت و ایجاد هماهنگی در اجرای موارد ذیل از تمامی مساعی و تلاش همکاران بهره‌گیری نمایند:
  1. حداکثر تا پانزدهم شهریور ماه هر سال برنامه زمان‌بندی رسیدگی به پرونده مالیاتی مؤدیان فوق را به تفکیک مؤدیان بزرگ، متوسط و سایر مؤدیان به شرح فرم شماره (1) پیوست به صورت لوح فشرده و تحت نرم‌افزار اکسل به دفتر امور تشخیص مالیاتی ارسال نمایند.

    • 1-1 شاخص تعیین مؤدیان بزرگ و متوسط به شرح زیر اعلام می‌گردد:

      ردیفمنبع مالیاتینوع مؤدیاناستان تهران، کرج، اصفهان،
      شیراز، مشهد، تبریز و اهواز
      سایر مراکز استان‌هاسایر نقاط
      1اشخاص حقوقیمؤدیان بزرگجمع فروش و سایر درآمدهای ابرازی بیش از 12 میلیارد ریال یا درآمد مشمول مالیات بیش از 2 میلیارد ریال در سال قبل جمع فروش و سایر درآمدهای ابرازی بیش از 16 میلیارد ریال یا درآمد مشمول مالیات بیش از 3 میلیارد ریال در سال قبلجمع فروش و سایر درآمدهای ابرازی بیش از 8 میلیارد ریال یا درآمد مشمول مالیات بیش 3/1 میلیارد ریال در سال قبل جمع فروش و سایر درآمدهای ابرازی بیش از 10 میلیارد ریال یا درآمد مشمول مالیات بیش از 2 میلیارد ریال در سال قبلجمع فروش و سایر درآمدهای ابرازی بیش از 4 میلیارد ریال یا درآمد مشمول مالیات بیش از 600 میلیون ریال در سال قبل جمع فروش و سایر درآمدهای ابرازی بیش از 7 میلیارد ریال یا درآمد مشمول مالیات بیش از 1 میلیارد ریال در سال قبل
      مؤدیان متوسطجمع فروش و سایر درآمدهای ابرازی بیش از 7 میلیارد ریال یا درآمد مشمول مالیات بیش از 3/1 میلیارد ریال در سال قبل جمع فروش و سایر درآمدهای ابرازی بیش از 10 میلیارد ریال یا درآمد مشمول مالیات بیش از 2 میلیارد ریال در سال قبلمالیات سال قبل بیش از 30 میلیون ریال باشد جمع فروش و سایر درآمدهای ابرازی بیش از 7 میلیارد ریال یا درآمد مشمول مالیات بیش از 1 میلیارد ریال در سال قبلجمع فروش و سایر درآمدهای ابرازی بیش از 3 میلیارد ریال یا درآمد مشمول مالیات بیش از 300 میلیون ریال در سال قبل جمع فروش و سایر درآمدهای ابرازی بیش از 4 میلیارد ریال یا درآمد مشمول مالیات بیش از 500 میلیون ریال در سال قبل
      2مشاغلمؤدیان بزرگمالیات سال قبل بیش از 50 میلیون ریال باشد مالیات سال قبل بیش از 100 میلیون ریال باشدمالیات سال قبل بیش از 30 میلیون ریال باشد مالیات سال قبل بیش از 70 میلیون ریال باشدمالیات سال قبل بیش از 10 میلیون ریال باشد مالیات سال قبل بیش از 40 میلیون ریال باشد
      مؤدیان متوسطمالیات سال قبل بیش از 30 میلیون ریال باشد. مالیات سال قبل بیش از 60 میلیون ریال باشدمالیات سال قبل بیش از 15 میلیون ریال باشد. مالیات سال قبل بیش از 40 میلیون ریال باشدمالیات سال قبل بیش از 6 میلیون ریال باشد مالیات سال قبل بیش از 20 میلیون ریال باشد


    • 2-1- پرونده‌ها به عنوان سایر، طبقه‌بندی شود.

  2. با توجه به اهمیت پرونده مالیاتی مؤدیان بزرگ و متوسط، ادارات کل امور مالیاتی در اجرای مقررات آیین‌نامه اجرایی ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم می‌بایست نسبت به رسیدگی به پرونده‌های مذکور به صورت گروهی و با بهره‌گیری از نیروهای مجرب در سطح اداره کل اقدام نمایند.

    احکام گروه‌های رسیدگی از طرف مدیرکل امور مالیاتی صادر گردد.

  3. ادارات امور مالیاتی می‌بایست بر اساس برنامه زمان‌بندی موضوع بند 1 فوق نسبت به رسیدگی به پرونده‌های مالیاتی اقدام نمایند. مرکز فناوری اطلاعات گزارش عملکرد ادارات امور مالیاتی را به صورت ماهیانه جمع‌آوری و گزارش هر ماه را تا پانزدهم ماه بعد به معاونت عملیاتی ارائه نمایند.

  4. ادارات امور مالیاتی می‌بایست پس از دریافت اظهارنامه و با بررسی آن در صورت نیاز نسبت به انجام استعلام‌های اولیه قبل از زمان رسیدگی با در نظر گرفتن برنامه زمان‌بندی اقدام نمایند.

  5. مأموران مالیاتی و گروه‌های رسیدگی‌کننده تعیین شده می‌بایست بر اساس تعداد پرونده‌های ارجاعی قابل رسیدگی دعوت‌نامه‌های ارائه اسناد و مدارک را به گونه‌ای صادر و به مؤدیان ابلاغ نمایند که امکان انجام برنامه زمان‌بندی رسیدگی در مهلت‌های تعیین شده فراهم گردد.

  6. پس از ابلاغ برگ درخواست ارائه اسناد و مدارک و تکمیل صورت‌مجلس مربوطه در موعد مقرر، مأموران مالیاتی مکلفند حداکثر ظرف مدت 15 روز با رعایت مهلت مقرر در مواد 156 و 157 ق. م. م از تاریخ تنظیم صورت‌مجلس نسبت به تهیه گزارش رسیدگی و صدور برگ تشخیص مالیاتی اقدام نمایند.

    • 1-6- مدت بند فوق در خصوص پرونده‌هایی که نیاز به استعلام از مراجع ذی‌صلاح در جهت تکمیل پرونده دارد (فارغ از مفاد بند 3 فوق) با رعایت کامل مقررات حداکثر تا سه ماه قابل اضافه شدن می‌باشد. بدیهی است این امر مانع از انجام برنامه زمان‌بندی رسیدگی نخواهد بود.

    • 2-6- در صورتی که در زمان رسیدگی به پرونده مؤدیان مشخص گردید مؤدیان در اجرای بند 3 ماده 97 ق. م. م مقررات را رعایت ننموده‌اند، پرونده می‌بایست حسب مقررات مربوطه حداکثر ظرف مدت یک هفته از تاریخ صدور صورت‌مجلس بند 2 ماده 97 ق. م. م برای طرح در هیأت مذکور ارسال و برگ اجرایی بند 3 ماده 97 ق. م. م به مؤدی ابلاغ گردد. بدیهی است در مورد این‌گونه مؤدیان مهلت مندرج در بند 6 فوق از زمان دریافت رأی هیأت مذکور با رعایت سایر شرایط مقرر لازم‌الاجرا می‌باشد (رأی هیأت مذکور می‌بایست حداکثر سه روز پس از صدور در دبیرخانه اداره امور مالیاتی مربوطه دریافت و ثبت گردد)

  7. برگ تشخیص مالیات صادره می‌بایست حداکثر ظرف مدت پانزده روز از تاریخ صدور به مؤدی ابلاغ گردد.

  8. در مواردی که اطلاعیه از سایر مراجع قانونی، مرکز فناوری اطلاعات، ادارات امور مالیاتی و یا سایر مراجع به واحد مالیاتی واصل شده باشد واحدهای مالیاتی و گروه‌های رسیدگی می‌بایست به شرح ذیل اقدام نمایند:

    • 1-8- در صورتی که اطلاعیه واصله قبل از تهیه گزارش رسیدگی عملکرد اطلاعیه مذکور باشد گروه رسیدگی‌کننده یا واحد مالیاتی مربوطه می‌بایست بر اساس فرم شماره (3) پیوست نسبت به رسیدگی به موارد واصله در زمان رسیدگی اقدام نماید.

    • 2-8- در صورتی که اطلاعیه واصله بعد از زمان رسیدگی و تهیه گزارش و صدور برگ تشخیص مربوطه باشد ادارات امور مالیاتی می‌بایست با توجه به مهلت زمانی مقرر در ماده 157 ق. م. م و حداکثر ظرف شش ماه از تاریخ دریافت اطلاعیه نسبت به رسیدگی و بررسی‌های مورد نظر اقدام و گزارش لازم را تهیه نماید. (بر اساس فرم شماره 4)

    • 3-8- مأموران مالیاتی مکلفند در زمان درخواست ارائه دفاتر و اسناد و مدارک فهرست اطلاعات مربوط به معاملات (خرید و فروش کالا، خدمات و دارایی) اشخاص مذکور با مبالغ بیش از یکصد میلیون ریال که متضمن مشخصات فروشنده و خریدار کالا و خدمات باشد را از مؤدی دریافت و اطلاعات مذکور را حداکثر ظرف مدت پانزده روز پس از آن به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط و یا از طرف اداره کل به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط ارسال دارند.

  9. در صورت اعتراض مؤدی در مهلت مقرر به برگ تشخیص مالیاتی در اجرای ماده 238 ق. م. م اداره امور مالیاتی مکلف است در همان روز مراجعه و یا حداکثر تا دو روز بعد نسبت به تعیین وقت رسیدگی مجدد با رعایت مهلت مقرر در ماده مذکور اقدام و مراتب را به اطلاع مؤدی ذی‌ربط برساند همچنین مکلف است ضمن بررسی‌های کامل با دستور اجرای قرار کارشناسی، در زمان تعیین شده در خصوص پرونده اتخاذ تصمیم نماید.

    • 1-9- در صورتی که نتیجه اعتراض مؤدی در اجرای ماده 238 ق. م. م منجر به رفع اختلاف مؤدی با اداره امور مالیاتی گردد، اداره امور مالیاتی مکلف است با رعایت قسمت اخیر مفاد بخشنامه شماره 17473/201-211 مورخ 10/5/1385 و حداکثر ظرف مدت سه روز پس از جلسه رفع اختلاف به صدور و ابلاغ برگ مالیات قطعی اقدام نماید.

  10. در صورت عدم قبول نظر اداره امور مالیاتی از جانب مؤدی در راستای ماده 238 ق. م. م و یا ابلاغ برگ تشخیص مالیات به موجب تبصره 1 ماده 203 ق. م. م و ماده 208 ق. م. م ادارات امور مالیاتی مکلفند حداکثر ظرف پانزده روز پس از مهلت‌های مقرر قانونی، نسبت به تعیین وقت برای طرح پرونده در هیأت حل اختلاف مالیاتی و ابلاغ آن به مؤدی اقدام نمایند.

  11. اداره امور مالیاتی مکلف است در همان روز دریافت رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی اعم از بدوی یا تجدیدنظر و یا شورای عالی مالیاتی، رأی را در دبیرخانه اداره امور مالیاتی ثبت و حداکثر ظرف پانزده روز از تاریخ ثبت در اداره امور مالیاتی به مؤدی ابلاغ نماید. در صورتی که رأی در دبیرخانه اداره امور مالیاتی ثبت و حداکثر ظرف پانزده روز از تاریخ ثبت در اداره امور مالیاتی به مؤدی ابلاغ نماید. در صورتی که رأی صادره از هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر صادر شده باشد در همان زمان دریافت رأی نسبت به صدور برگ مالیات قطعی اقدام و به شرح فوق ابلاغ گردد.

  12. در صورت اعتراض مؤدی به رأی هیأت حل اختلاف بدوی اداره امور مالیاتی می‌بایست با در نظر داشتن مهلت زمانی بند 10 فوق اقدام نماید.

  13. در صورت اعتراض اداره امور مالیاتی به رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی بدوی اداره امور مالیاتی مکلف است حداکثر ظرف مدت بیست روز از تاریخ ثبت رأی در اداره امور مالیاتی اعتراض خود را وفق مقررات تنظیم، ثبت و به مرجع ذی‌ربط ارسال دارند.

  14. ادارات امور مالیاتی در خصوص پرونده‌هایی که در اجرای ماده 239 و سایر موارد قانونی قطعی می‌گردد مکلفند حداکثر ظرف 15 روز از تاریخ قطعیت نسبت به صدور و ابلاغ برگ قطعی مالیاتی اقدام نمایند.

  15. در اجرای ماده 210 قانون مالیات‌های مستقیم پس از پیگیری‌های لازم در خصوص پرداخت یا ترتیب پرداخت مالیات قطعی شده توسط اداره امور مالیاتی در صورت عدم اقدام مؤدیان مالیاتی ادارات امور مالیاتی مکلفند حداکثر ظرف مدت ده روز از تاریخ ابلاغ برگ قطعی و رعایت سایر مقررات مربوطه نسبت به ارسال برگ قطعی به اداره وصول و اجرا اقدام نمایند.

  16. ادارات امور مالیاتی با در نظر داشتن مفاد دستورالعمل شماره 22957/230/ص مورخ 4/8/1389 در خصوص پرونده‌های رسیدگی شده در اجرای مقررات ماده 272 ق. م. م می‌بایست برای سال‌های بعد نیز برنامه زمان‌بندی مربوطه را حداکثر تا تاریخ دهم آبان ماه هر سال تهیه و به دفتر امور تشخیص مالیاتی بر اساس فرم شماره 2 پیوست و به صورت لوح فشرده و تحت نرم‌افزار اکسل 2003 ارسال نمایند.

    • 1-16- بر اساس برنامه زمان‌بندی ادارات امور مالیاتی مکلفند برنامه رسیدگی به پرونده مالیاتی مؤدیان مذکور را به گونه‌ای برنامه‌ریزی نماید که در صورت نیاز به استعلام از حسابدار رسمی، حداکثر تا پایان ماه مربوطه (بر اساس برنامه زمان‌بندی) از حسابداران رسمی، مؤسسات حسابرسی یا سازمان حسابرسی حسب مورد استعلام گردد.

    • 2-16- در اجرای بند ج تبصره 3 ماده 5 و بند ب تبصره 1 ماده 6 آئین اصلاحی تبصره 4 قانون استفاده از خدمات حسابداران ذی‌صلاح به عنوان حسابدار رسمی از لحاظ انطباق با قانون و مقررات مالیاتی حسب نظر رئیس اداره امور مالیاتی کافی به مقصود نباشد موارد ابهام رفع نشده حداکثر تا ده روز پس از دریافت پاسخ استعلام به ضمیمه گزارش دلایل توجیهی (تایپ شده) رئیس امور مالیاتی ذی‌ربط در قانع‌کننده نبودن پاسخ حسابرس و تصویر کامل گزارش حسابرسی مالی و مالیاتی به همراه صورت‌های مالی و یادداشت‌های همراه و استعلام و پاسخ استعلام حسابدار رسمی و تصویر اظهارنامه مالیاتی از طریق اداره کل ذی‌ربط جهت طرح در هیأت موضوع بند ب تبصره 1 ماده 6 آیین‌نامه اجرایی مذکور به دفتر امور تشخیص مالیاتی ارسال گردد.

    • 3-16- برنامه زمان‌بندی و تعداد پرونده‌های این بخش در برنامه زمان‌بندی بند یک فوق نیز باید منظور گردد.

  17. برنامه زمان‌بندی مذکور مانع از آن نخواهد بود که با تشخیص و دستور مدیران کل امور مالیاتی و معاون عملیاتی سازمان حسب مورد رسیدگی به پرونده‌هایی خاص خارج از برنامه زمان‌بندی رسیدگی گردد.

  18. ادارات امور مالیاتی می‌بایست برنامه زمان‌بندی بند 1 و بند 16 فوق را به گونه‌ای برنامه‌ریزی و اجرا نمایند که در خصوص پرونده‌های میان سالی و دوره انحلال با توجه به سایر مقررات موضوعه خللی ایجاد ننماید.

  19. در خصوص چگونگی و فرایند رسیدگی به پرونده‌های مالیاتی منبع مشاغل که سازمان امور مالیاتی کشور در اجرای مقررات ماده 158 ق. م. م و تبصره 5 ماده 100 ق. م. م سالانه حسب مورد در قالب طرح توافق و تفاهم نسبت به تعیین درآمد مشمول مالیات و مالیات متعلقه آن‌ها اقدام می‌نماید ادارات امور مالیاتی مکلفند بر اساس بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های مربوطه وفق مقررات اقدام نمایند.

  20. ادارات امور مالیاتی ترتیبی اتخاذ نمایند قبل از ارسال برگ مالیات قطعی به وصول و اجرای طی نامه‌ای به مؤدی با ارائه مهلت سه روز درخواست پرداخت یا ترتیب پرداخت در مهلت تعیین شده نسبت به ارجاع برگ مالیات قطعی به وصول و اجرا اقدام گردد.

  21. ادارات کل امور مالیاتی موظفند در هنگام ارسال اوراق قطعی به واحدهای وصول و اجرا نسبت به تکمیل اطلاعات مندرج در فرم‌های شماره (1) و (2) بخشنامه شماره 21518 مورخ 7/12/1384 اقدام نمایند.

  22. اداره وصول و اجرا پس از دریافت برگ مالیات قطعی در همان روز دریافت نسبت به ثبت و تشکیل پرونده اقدام نماید.

  23. برگ اجرایی می‌بایست حداکثر ظرف مدت 15 روز از تاریخ تشکیل پرونده صادر و به مؤدی ابلاغ گردد.

  24. ادارات وصول و اجرا ء مکلفند پس از ابلاغ برگ اجرایی در صورت لزوم نسبت به شناسایی اموال منقول و غیر منقول مؤدی از طریق افراد و مراجع ذی‌صلاح اقدام نمایند.

  25. در صورت عدم پرداخت یا ترتیب پرداخت تمام یا قسمتی بدهی مالیاتی ظرف مدت 30 روز پس از ابلاغ برگ اجرایی، اداره وصول و اجرا مکلف است ظرف 15 روز نسبت به صدور و ابلاغ برگ بازداشت اموال اقدام نماید.

  26. برگ بازداشت اموال محرمانه بوده و در همان روز صدور، می‌بایست به سرپرست هیأت اجرایی مجری بازداشت اموال تحویل و در نسخه ثانی رسید اخذ گردد.

  27. به استناد ماده (13) آیین‌نامه اجرایی ماده (218) قانون یاد شده ابلاغ زمان کارشناسی توسط واحد اجرائیات و یا حسب مورد توسط واحد ارزیابی و فروش صورت خواهد گرفت. چنانچه مؤدی درخواست ارزیابی توسط کارشناس دادگستری را داشته باشد با در نظر گرفتن ماده (12) آیین‌نامه یاد شده ظرف (48) ساعت قبل از کارشناسی، کارشناس اجرائیات مراتب را کتباً به همراه فیش واریزی به واحد اجرائیات تسلیم و رسید اخذ نماید و توضیح اینکه کارشناسی ملک با رعایت ماده (31) آیین‌نامه مذکور (10 روزه) پس از ابلاغ فرم کارشناسی اموال صورت خواهد گرفت.

  28. در صورت اعتراض مؤدی به اقدامات اجرایی در اجرای ماده (216) قانون مالیات‌های مستقیم، می‌بایست اعتراض مؤدی بلافاصله در تاریخ دریافت ثبت و حداکثر ظرف مدت (15) روز از تاریخ ثبت نسبت به تعیین وقت و ابلاغ آن به مؤدی اقدام گردد.

  29. آرای صادره از طرف هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع بند 28 فوق می‌بایست با استفاده از کلیه ظرفیت‌های واحد اجرائیات حداکثر ظرف مدت (10) روز از تاریخ صدور ابلاغ گردد.

  30. در صورتی که هیأت حل اختلاف مالیاتی در اجرای ماده 216 قانون مالیات‌های مستقیم، نسبت به شکایت واصله، رد شکایت مؤدی را اعلام نماید ادامه عملیات اجرایی در اداره وصول و اجرا انجام گیرد. در غیر این‌صورت چنانچه هیأت حل اختلاف مالیاتی ماده 216 با ورود به ماهیت نسبت به درآمد مشمول مالیات تعیین شده اظهارنظر نماید، عملیات اجرایی متوقف. مراتب باید ظرف مدت ده روز پس از دریافت رأی هیأت به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط ارسال گردد. اداره امور مالیاتی مربوط نیز مکلف است با رعایت مفاد این دستورالعمل اقدام نماید.

  31. دفاتر امور تشخیص مالیاتی و حساب‌های مالیاتی حسب مورد با توجه به وظایف سازمانی محوله مکلفند ضمن نظارت بر اجرای این دستورالعمل نسبت به تهیه گزارش چگونگی اجرای آن در دوره‌ای سه ماه به معاون عملیاتی اقدام نمایند.

  32. مدیران کل امور مالیاتی مکلفند در پرداخت پاداش رعایت مفاد این دستورالعمل را توسط هر یک از کارکنان مورد توجه قرار دهند.

  33. با اتخاذ ملاک از ماده 11 آیین‌نامه ماده 219 ق. م. م رؤسای امور مالیاتی ذی‌ربط مسئولیت نظارت بر گروه‌های مالیاتی و نظارت بر حسن اجرای مقررات و دستورالعمل حاضر را بر عهده دارند.
علی عسکری
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
مورخ: 1393/07/30
شماره: 200/93/529
دستورالعمل
اصلاح کننده