در خصوص یکسان‌سازی رویه صدور گواهی موضوع ماده 186 ق. م. م

بر اساس مفاد ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم، صدور یا تجدید یا تمدید کارت بازرگانی و پروانه کسب یا کار اشخاص حقیقی یا حقوقی از طرف مراجع صلاحیت‌دار، منوط به ارائه گواهی از اداره امور مالیاتی ذی‌ربط مبنی بر پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی مالیاتی قطعی شده می‌باشد؛ لذا به منظور تکریم مؤدیان محترم مالیاتی، تسریع در پاسخگویی به استعلام دریافتی از اتاق‌های بازرگانی و سایر مراجع مربوط، جلوگیری از تضییع حقوق دولت در وصول مالیات و یکسان‌سازی رویه صدور گواهی مذکور، ادارات امور مالیاتی سراسر کشور مکلفند موارد ذیل را به طور کامل مورد توجه قرار داده و رعایت نمایند:

1- اداره امور مالیاتی می‌بایست تحت هر شرایط ضمن رعایت بندهای ذیل، حداکثر ظرف 15 روز از تاریخ وصول استعلام مراجع ذی‌ربط، گواهی موصوف و یا پاسخ را تهیه و حسب مورد به مؤدی تسلیم و یا به مرجع مربوط ارسال نماید.

2- به منظور تکمیل اطلاعات هویتی متقاضیان صدور یا تجدید یا تمدید کارت بازرگانی (اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی) اداره امور مالیاتی می‌بایست هم‌زمان با وصول استعلام مراجع ذی‌ربط، «دفترچه درخواست گواهی صدور، تمدید و تجدید کارت بازرگانی» و تعهدنامه منضم به آن را به مؤدیان موصوف، تسلیم نماید. صدور گواهی موضوع ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم، منوط به تکمیل دفترچه و تعهدنامه مذکور، توسط شخص متقاضی (در مورد اشخاص حقیقی) یا صاحبان امضای مجاز (در مورد اشخاص حقوقی) و تسلیم آن به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط است.

تبصره: چنانچه مؤدی ظرف یک هفته از تاریخ دریافت دفترچه و تعهدنامه فوق‌الذکر، نسبت به تکمیل و تسلیم آن اقدام ننماید و یا عدم صحت اطلاعات شغلی و هویتی ارائه شده از سوی وی برای اداره امور مالیاتی محرز گردد، امکان صدور گواهی مالیاتی وجود نداشته و مراتب می‌بایست حداکثر ظرف مدت پانزده روز از تاریخ وصول استعلام کتباً در چهارچوب فرم اعلام «عدم امکان صدور گواهی موضوع ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم» به مراجع استعلام‌کننده اعلام شود.

3- اداره امور مالیاتی می‌بایست پس از وصول استعلام مراجع ذی‌ربط، با توجه به موارد ذیل پاسخ را در مهلتی که از زمان مقرر در بند (1) فوق‌الذکر بیشتر نباشد، تهیه و حسب مورد به مؤدی تسلیم و یا به مرجع مربوط، ارسال نماید:

الف - در صورت احراز معاف بودن مؤدی از پرداخت مالیات یا عدم تعلق مالیات و یا در شرایط که مالیات مورد مطالبه در جریان رسیدگی یا در مرحله دادرسی مالیاتی بوده و به مرحله قطعیت نرسیده باشد، ظرف سه روز از تاریخ وصول استعلام، گواهی دایر بر بلامانع بودن صدور یا تمدید یا تجدید کارت بازرگانی/پروانه کسب یا کار، تنظیم و به مؤدی تسلیم یا به مراجع ذی‌ربط ارسال گردد.

ب - در صورت وجود بدهی مالیاتی قطعی شده، چنانچه مؤدی، نسبت به پرداخت یا ترتیب پرداخت اقدام کند، اداره امور مالیاتی می‌بایست در مهلت مقرر گواهی مربوط را صادر و به مؤدی تسلیم و یا به مراجع ذی‌ربط ارسال نماید. در مواردی که مؤدی ظرف یک هفته از تاریخ وصول استعلام، جهت پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی قطعی شده اقدام ننماید، مراتب عدم امکان صدور گواهی، باید کتباً در چهارچوب فرم صدرالاشاره، به مراجع استعلام‌کننده اعلام شود.

ج - در مواردی که مالیات به قطعیت رسیده است، لیکن مؤدی ظرف مهلت مقرر نسبت به رأی قطعی هیأت حل اختلاف مالیاتی شکایت نموده و پرونده در شورای عالی مالیاتی در دست رسیدگی باشد، اداره امور مالیاتی می‌بایست، پس از وصول یا تقسیط مالیات قطعی مورد قبول مؤدی و اخذ تضمین معتبر نسبت به آن قسمت از مبلغ مالیات قطعی که مورد شکایت می‌باشد (با رعایت مقررات ماده 259 قانون مالیات‌های مستقیم)، گواهی موصوف را صادر و به مؤدی تسلیم یا به مراجع ذی‌ربط ارسال نماید. (بدیهی است، در مواردی که رأی مورد شکایت، از طرف شعبه شورای عالی مالیاتی با دیوان عدالت اداری نقض شده باشد، بدهی مالیاتی، قطعی شده تلقی نمی‌گردد)

د - در صورت استعلام مراجع ذی‌صلاح در خصوص ابطال کارت بازرگانی نیز، اداره امور مالیاتی ذی‌ربط می‌بایست، همانند استعلام مربوط به صدور، تمدید یا تجدید آن، نسبت به محاسبه و وصول بدهی‌های مالیاتی قطعی شده مؤدی و صدور مفاصاحساب مالیاتی اقدام نماید.

تبصره (1): در هنگام کنترل وضعیت بدهی مالیاتی مؤدی، می‌بایست علاوه بر بررسی سوابق موجود در پرونده مالیاتی، «سامانه بدهکاران وصول و اجرا، تحت وب» کشوری نیز مورد جستجو قرار گیرد و در صورت وجود بدهی در سیستم مذکور، مطابق بند (ب) فوق‌الذکر عمل شود.

تبصره (2): اهمال مأموران مالیاتی در پاسخگویی به استعلام‌های دریافتی در مهلت تعیین شده که موجب تضییع حقوق دولت و یا مؤدیان مالیاتی شود، در صورت احراز، تخلف انتظامی محسوب می‌شود و مأموران مالیاتی ذی‌ربط شخصاً مسئول پاسخگویی می‌باشند.

4- به منظور ایجاد وحدت رویه در پاسخگویی به استعلام مراجع ذی‌ربط و مستندسازی اقدامات انجام شده در این خصوص، فرم «گزارش صدور گواهی ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم» می‌بایست توسط صادرکنندگان گواهی تنظیم، امضا و ثبت در پرونده مالیاتی مؤدی نگهداری شود.

5- «دفترچه درخواست گواهی صدور، تمدید و تجدید کارت بازرگانی» و تعهدنامه منضم به آن، «فرم اعلام عدم صدور گواهی موضوع ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم» و فرم «گزارش صدور گواهی ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم» به پیوست این بخشنامه جهت بهره‌برداری ابلاغ می‌گردد.

6- حکم ماده (186) قانون مالیات‌های مستقیم، عام و لازم‌الاجرا می‌باشد؛ لذا تحت هر شرایط، صدور یا تمدید یا تجدید کارت بازرگانی و پروانه کسب یا کار برای متقاضیان، از سوی مراجع ذی‌ربط، بدون اخذ گواهی مربوط (حتی بعد از سپری شدن 15 روز مهلت تعیین شده) مغایر با قانون بوده و در صورت عدم رعایت حکم ماده موصوف اشخاص مسئول در صدور کارت بازرگانی یا پروانه کسب، نسبت به پرداخت مالیات‌های مزبور با مؤدی مسئولیت تضامنی خواهند داشت. ادارات امور مالیاتی مکلفند در صورت برخورد با این قبلی موارد با هماهنگی اداره کل امور مالیاتی ذی‌ربط، وفق قسمت اخیر ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم، بدهی مالیاتی را از مسئولان صدور کارت بازرگانی یا پروانه کسب، مطالبه نمایند.

7- گواهی صادره موضوع این بخشنامه، به مدت سه ماه و صرفاً برای ارائه به مرجع مندرج در گواهی، معتبر می‌باشد. در صورت عدم رعایت این امر توسط مراجع ذی‌ربط، ادارات امور مالیاتی می‌بایست مطابق بند 6 فوق نسبت به انجام پیگیری‌های قانونی لازم اقدام نمایند.