مورخ: 1393/02/07
شماره: 200/93/501
دستورالعمل
نحوه رسیدگی، تشخیص و مطالبه مالیات از وکلای دادگستری
حسب بررسی‌های به عمل آمده راجع به نحوه رسیدگی، تشخیص و مطالبه مالیات از وکلای دادگستری و با ملاحظه مواردی از ایرادات و ناهماهنگی‌ها در فرایند انجام کار و به منظور هماهنگی و اتخاذ رویه واحد و بهبود سطح کیفی رسیدگی به پرونده مالیاتی وکلای دادگستری، مقتضی است موارد ذیل مورد توجه و اقدام واقع گردد:
الف. جایگاه شغلی وکلا در قانون مالیات‌های مستقیم:

وکلای دادگستری از مؤدیان ردیف (5) بند (ب) ماده 96 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 27/11/80 بوده که طبق مقررات مربوط مکلف به نگهداری دفتر درآمد و هزینه و تسلیم اظهارنامه مالیاتی مشتمل بر حساب درآمد و هزینه مطابق نمونه سازمان امور مالیاتی کشور می‌باشند.
ب. نکات قابل توجه در رسیدگی به پرونده مالیاتی وکلای دادگستری:

  • 1- در موارد تسلیم اظهارنامه مالیاتی و رسیدگی به دفاتر:

    • 1-1- در اجرای مقررات بند 2 ماده 97 و ماده 229 قانون مالیات‌های مستقیم نسبت به صدور برگ دعوت ارائه اسناد و مدارک از مؤدی اقدام و در تاریخ تعیین شده (با رعایت ماده 37 آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده 219 قانون فوق) به محل فعالیت مؤدی مراجعه و صورت‌مجلس ارائه یا عدم ارائه دفاتر و اسناد و مدارک مربوط تنظیم گردد.

    • 1-2- دفتر ابطال تمبر موضوع ماده 188 قانون مذکور از وکیل دریافت و موارد وکالت مالی و غیر مالی و میزان حق تمبر ابطالی برای هر کدام از آن‌ها احصا گردد.

    • 1-3- قراردادهای وکالت از مؤدیان اخذ و مراتب با دفتر حق تمبر موضوع بند فوق و نیز درآمد و هزینه تطبیق داده شود.

    • 1-4- صورتحساب‌های صادره مربوط به حق‌الوکاله‌ها را از مؤدی دریافت و از ثبت آن در دفاتر اطمینان حاصل گردد.

    • 1-5- در صورت لزوم با استعلام از مراجع ذی‌ربط نسبت به شناسایی درآمدهای مورد نظر اطمینان حاصل گردد.

    • 1-6- لازم است وظایف و تکالیف قانونی مؤدی در خصوص مقررات ماده 169 مکرر قانون مذکور مورد توجه قرار گیرد.

    • 1-7- با بررسی سامانه‌های استخراج اطلاعات مالیاتی سازمان، میزان درآمد وکیل مربوط را استخراج و مراتب ثبت یا عدم ثبت آن در دفتر درآمد و هزینه کنترل گردد. همچنین در صورت عدم وجود اطلاعات در سامانه‌های مذکور، کد پیگیری مربوط را در گزارش رسیدگی درج نمایند.

    • 1-8- در صورت رعایت مقررات مربوط در ثبت فعالیت‌های مالی و انجام تکالیف قانونی در ارائه دفاتر و اسناد و مدارک و سایر مقررات مربوط در خصوص آیین‌نامه تحریر دفاتر موضوع ماده 95 قانون مالیات‌های مستقیم و دیگر مقررات موضوعه، تعیین درآمد مشمول مالیات از طریق رسیدگی به دفاتر و برگشت هزینه‌های غیر قابل قبول مالیاتی انجام خواهد پذیرفت.

  • 2- در موارد عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی و تشخیص علی‌الرأس:

    • 2-1- در اجرای مقررات ماده 229 قانون مالیات‌های مستقیم نسبت به صدور برگ دعوت اسناد و مدارک اقدام گردد:

    • 2-2- (ضمن اخذ دفترچه حق تمبر ابطالی موضوع ماده 188 قانون مالیات‌های مستقیم و احصای وکالت‌های مالی و غیر مالی و حق تمبر ابطالی، هر یک به عنوان یکی از قرائن مالیاتی در جهت تعیین میزان حق‌الوکاله)، از آنجایی که طبق مقررات مربوط، درصدی از اختلاف مالی مورد نظر به عنوان حق تمبر منظور می‌گردد، لذا با توجه به میزان حق تمبر ابطالی و درصد آن، میزان حق‌الوکاله مشخص می‌گردد. همچنین در خصوص وکالت‌های غیر مالی لازم است با توجه به تعرفه‌های تعیین شده و عنداللزوم استعلام از اشخاص ثالث میزان حق‌الوکاله دریافتی مشخص گردد. همچنین لازم به ذکر است که در صورت عدم ارائه قراردادهای انجام وکالت، پیگیری‌ها و بررسی‌های لازم برای مشخص شدن میزان حق‌الوکاله به عمل آید.

    • 2-3- با توجه به اینکه درآمد مؤدیان مورد نظر منحصر به انجام وکالت نمی‌باشد، لذا بررسی‌های لازم در خصوص شناسایی سایر درآمدها از قبیل حق‌المشاوره، تنظیم دادخواست، تنظیم لایحه، حق مطالعه پرونده و ... به عمل آید.

    • 2-4- لازم است ادارات امور مالیاتی در صورت نیاز و وجود اطلاعات نزد اشخاص ثالث، نسبت به انجام استعلام و دریافت اطلاعات لازم اقدام نمایند. همچنین مأموران مالیاتی که در رسیدگی به پرونده مالیاتی سایر اشخاص به موارد حق‌الوکاله پرداختی برخورد می‌نمایند مراتب را از طریق اداره کل متبوع به اداره ذی‌ربط ارسال نمایند.

    • 2-5- ادارات امور مالیاتی در صورت لزوم یا استعلام از مراجع ذی‌ربط، نسبت به شناسایی سایر درآمدهای احتمالی مؤدی اطلاع حاصل نمایند.

    • 2-6- وظایف و تکالیف قانونی مؤدی در خصوص مقررات ماده 169 مکرر قانون مالیات‌های مستقیم مورد توجه قرار گیرد.

    • 2-7- در اجرای مقررات این ماده قانونی مأموران مالیاتی نسبت به جستجوی اطلاعات در سامانه‌های موجود اقدام و در صورت عدم وجود اطلاعات، شماره پیگیری مربوط در گزارش رسیدگی درج گردد.

    • 2-8- ادارات امور مالیاتی ترتیبی اتخاذ نمایند که درآمدهای مربوط به وکالت‌نامه‌هایی که امور حقوقی مربوط به آن‌ها طی دو یا چند عملکرد به طول می‌انجامد، به تناسب هر سال در درآمد مشمول مالیاتی مؤدیان لحاظ گردد.

    • 2-9- در صورت نیاز، ادارات امور مالیاتی می‌توانند نسبت به دریافت گردش حساب‌های صرفاً مربوط به شغل مؤدیان فوق با هماهنگی سازمان متبوع اقدام نمایند.
ج. سایر مقررات:
  1. وضعیت مالیات حقوق مستخدمین و کارکنان شاغل در دفاتر وکلا مورد بررسی قرار گیرد، در صورت عدم انجام تکالیف قانونی موضوعه علاوه بر انجام مقررات ماده 90 اصلاحی قانون موصوف، نسبت به اعمال جرایم موضوع ماده 197 و 199 قانون مالیات‌های مستقیم اقدام گردد.

  2. وضعیت اجاری یا غیر اجاری بودن محل دفاتر وکلا، با رؤیت و دریافت تصویر اسناد مالکیت یا قراردادهای اجاره بررسی و ضمن درج در گزارش رسیدگی آنان، مراتب اجاری بودن محل به واحد مالیاتی مستغلات اعلام گردد.
د. تجمیع پرونده‌های مالیاتی وکلا و مشاورین حقوقی قوه قضائیه:

در این خصوص ادارات کل امور مالیاتی ترتیبی اتخاذ نمایند که پرونده‌های مؤدیان مذکور و نیز سایر افرادی که به نحوی به فعالیت‌های مشاوره‌ای اشتغال دارند نظیر مشاورین مالیاتی (اعم از رسمی و غیر رسمی) در یک یا چند واحد مالیاتی حسب نیاز و تعداد پرونده‌ها تجمیع گردیده و رسیدگی به پرونده‌های مؤدیان فوق با استفاده از حداکثر توان تخصصی همکاران انجام پذیرد.
با اتخاذ ملاک از ماده 11 آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم، رؤسای امور مالیاتی ذی‌ربط مسئول نظارت بر مأموران رسیدگی‌کننده و حسن اجرای مقررات و دستورالعمل‌های مرتبط می‌باشند.
علی عسکری
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
مورخ: 1403/02/10
شماره: 169 مکرر
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 219
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 95
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1382/10/24
شماره: 9888
آیین‌نامه
مورخ: 1380/11/27
شماره: 188
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1380/11/27
شماره: 229
قانون مالیات‌های مستقیم