آب و نیرو - استخدام کشوری - تامین اجتماعی - نظام صنفی - سازمان انرژی اتمی
هیات وزیران در جلسه مورخ 1369/03/02 بنا به پیشنهاد شماره 30.32352 مورخ 1368/09/08 سازمان انرژی اتمی ایران آییننامه اجرایی قانون حفاظت در برابراشعه مصوب 1368 رابه شرح زیر تصویب نمود:
آییننامه اجرایی قانون حفاظت در برابر اشعه
ماده 1 - هدف: این آییننامه به منظور حسن اجرای قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب 1368 تنظیم و تدوین گردیده است.
ماده 2 - تعاریف:
1 - قانون در این آییننامه به قانون حفاظت در برابر اشعه اطلاق میگردد.
2 - پرتوهای یونساز از نظر حفاظت در باربر اشعه به پرتوهایی مثل ایکس، گاما، بتا، نوتورن، آلفا و ذرات اتمی دیگر اطلاق میگردد که قادر به یونسازی درماده میباشند.
3 - پرتوهای غیر یونسازی از نظر حفاظت در برابر اشعه به پرتوهایی مثل ماورابنفش، مادون قرمز، میکروویو لیزر، امواج رادیویی و نظایر آن اطلاق میگرددکه قادربه یونسازی در ماده نمیباشند.
4 - پروانه اشتغال «یک سند رسمی است که توسط واحد قانونی» بر اساس مندرجت فصل دوم قانون، در رابطه با مفاد ماده (3) آن و در صورت رعایت کلیه مقررات قانون و این آییننامه و استانداردها ضوابط و دستورالعملهای حفاظت در برابر اشعه غیر از مواردی که به موجب استانداردهای پایه مستثنیشده است برای مدت مشخص براساس ضوابط واحدقانونی صادرمیگردد. (اصلاحی 1386/07/15)
5 - «دارنده پروانه اشتغال» یک شخص است که پروانه را از «واحد قانونی» بر اساس مفاد فصل دوم قانون جهت اقدامات لازم مندرج در آن دریافت میدارد.
6 - «شخص» به هر شخص اعم از حقیقی یا حقوقی و یا نماینده رسمی و یا قایم مقام هریک از آنها اطلاق میگردد.
7 - «پرتوکار» به شخص حقیقی اطلاق میگردد که حسب وظیفه با منابع مواد اشعه به طور مستمر و فیزیکی در ارتباط باشد که شامل پرتوکاران گروه الف و گروه ب میگردد. (اصلاحی 1386/07/15)
8 ـ استانداردهای پایه: منظور حفاظت در برابر پرتوهای یونساز و ایمنی منابع پرتو ـ استانداردهای پایه (دارای شماره ثبت 7751 سال 1384 از موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران) برای پرتوهای یونساز و پرتوهای غیریونساز ـ حدود پرتوگیری» (دارای شماره ثبت 8567 سال 1385 از موسسه استاندارد و تحقیقات صنفی ایران) برای پرتوهای غیریونساز در صورت اصلاح آخرین نسخه اصلاح آنها قابل استناد است. (الحاقی 1386/07/15)
الف - پرتو کار گروه الف - به شخص حقیقی اطلاق میگردد که در شرایطی کار میکندکه در سالیانه آن میتواند از 3 /0 حد دز معادل سالانه تجاوز نماید.
ب - پرتوکار گروه ب - به شخص حقیقی اطلاق میگردد که در شرایطی کار میکند که معمولا در دریافتی سالانه وی از 3 /0 در دز معادل سالانه تجاوزنمینماید.
ماده 3 - انجام هر گونه فعالیت در ارتباط با موارد مندرج در بندهای 1، 2، 3 و 4 ماده (3) قانون که در استانداردهای پایه بعنوان موارد مستثنی شده تعیین شده نیاز به اخذ پروانه اشتغال ندارد. (اصلاحی 1386/07/15)
تبصره ـ واحد قانونی میتواند عدم الزام به اخذ پروانه را مشروط به رعایت مواردی نماید که در دستورالعمل ها مشخص میشوند. (الحاقی 1386/07/15)
ماده 4 - مسیول فیزیک بهداشت باید دارای حداقل درجه دیپلم در یکی از رشتههای علمی و فنی با سابقه کار موثر در رشته حفاظت در برابر اشعه و گذراندندوره های آموزشی تخصصی با تشخیص واحد قانونی بوده و از سلامت جسمی و روحی کامل برخوردار باشد.
تبصره: در امور ویژه کار با اشعه مثل پرتودرمانی، پزشکی هشت های، مراکز بزرگ رادیولوژی، مراکز هست های و دانشگاهها، حداقل تحصیلات مسیول فیزیکبهداشت درجه کارشناسی در رشتههای علمی و فنی در رابطه با پرتوها خواهد بود.
ماده 5 - شخص مسیول لازمست در رشته مربوط به حوزه پروانه مورد درخواست دارای حداقل تحصیلات کارشناسی در یکی از رشتههای علمی و فنی دررابطه با پرتوها بوده واز سلامت جسمی و روحی کامل برخوردار باشد.
تبصره 1 - در شرایط ویژه و در امور غیر پزشکی و کمبود متخصص در رشته مربوط، دارندگان مدرک تحصلی کارشناسی در یکی از رشتههای علمی و فنی وموفقیت در آزمونهای مربوطه با تشخیص واحد قانون میتوانند به عنوان شخص مسیول انجام وظیفه نمایند. (اصلاحی 1386/07/15)
تبصره 2 - در امور تشخیص درمان پزشکی شخص مسیول لازمست دارای تحصیلات وشرایط مشخص شده در ضوابط و دستورالعملهای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشد. (اصلاحی 1386/07/15)
ماده 6 - جهت صدور پروانه اشتغال باید اقدامات زیر بر حسب مورد براساس ضوابط واحد قانونی توسط متقاضی دارنده پروانه کسب انجام شده و مدارک لازم حداقل دو ماه قبل از اقدام نسبت به مفاد ماده (3) قانون به واحد قانونی ارایه گردد. (اصلاحی 1386/07/15)
الف - طبق ماده 5 فصل دوم قانون، معرفی یک نفر به عنوان شخص مسیول و یک نفر را به عنوان مسیول فیزیک بهداشت یا سطح تحصیلی و تخصصی مذکوردر مواد 4 و 5 این آییننامه با ارایه مدارک تحصیلی و تخصصی و سوابق کار با اشعه.
ب - ارایه اطلاعات جامع طرح در رابطه با کار با اشعه که پروانه جهت آن درخواست شده است با توجیه و توصیف ضرورت انجام طرح و مزایای آن برایجامعه در مقایسه با سایرروش های موجود به طوری که پرتوگیری کارکنان و مردم جامعه به «هر چه کمتر مواجه شدن» کاهش یابد.
ج - ارایه گزارشهای علمی و فنی شامل نقشههای ساختمانی، تاسیسات، سیستم دفع فاضلاب و پسمان و غیره بر حسب لزوم.
د - ارایه مشخصات فنی کامل وسایل، دستگاه ها و تاسیساتی که جهت کار یا اشعه مورد استفاده قرار میگیرد (به الصاق نقشه ها، کاتالوگ، محاسبات و غیره)
ه - ارایه فهرست کامی از وسایل و تجهیزات ایمنی حفاظتی مورد استفاده در طرح
و - در صورتی که طرح مورد نظر امکان پرتوزایی محیط را دارد ارایه گزارش محیطی وطرح جامع تجهیزات مورد نیاز جهت جلوگیری از آلودگی محیط وسیستم های اندازهگیری مربوط.
ز - ارایه دستورالعمل اورژانس به منظور مقابله با سوانح در شرایط اضطراری
ح - ارایه مدارک تحصیلی و تجربی و بازآموزی و آموزش پرتوکاران و کارکنان مربوطه
ط - ارایه موافقت اصولی وزارتخانه، سازمان و یا هر ارگان ذیربط
تبصره - درخواست صدور پروانه هیچ گونه تعهدی برای واحد قانونی جهت صدور پروانه درصورتی که درخواستکننده دارای شرایط لام و کافی نباشد ایجاد نمینماید.
ماده 7 - دارنده پروانه اشتغالت مکلف است دو ماه قبل از انقضا مدت اعتبار پروانه خود درخواست تمدید نماید.
ماده 8 - دارنده پروانه اشتغالت مکلف اس دو ماه قبل از انقضا مدت اعتبار پروانه خود درخواست تمدید نماید.
ماده 8 - وقتی مطابق مقررات این آییننامه درخواست تمدید پروانه میگردد پروانه فعلی، در صورتی که قبلا طبق مفاد ماده (17) قانون مخالفت تعلیق در نیامدهو یا لغو نشده باشد. تا زمان تمدید و یا صدور پروانه جدید و یا لغو آن اعتبار خواهد داشت.
ماد 9 - در مواد خاص کار با اشعه با فعالیت محدود (از نظر تعداد منابع، انی،پرتودهی و کاربرد) بر اساس استانداردهای واحد قانونی و در صورتی که واحدقانونی تشخیص دهد که قوانین، مقررات، استانداردها و ضوابط و دستورالعملهای حفاظت در برابر اشعه میتواند به خوبی توسط یک یا دو نفر شخص حقیقیواحد شرایط میتوانند مسیولیت شخص حقیقی دارنده پروانه، شخص مسیول و مسیولیت فیزیک بهداشت را به عهده بگیرند.
ماده 10 - به طور کلی اخذ پروانه شامل ارسال درخواست کتبی با مدارک مورد نیاز،ثبت درخواست، بررسی درخواست، بازرسی، مجوز اولیه و مجوزبهرهبرداری است. گذراندن این مراحل با عنایت به پیچیدگی کار با اشعه از ضرریات علمی و فنی است.
ماده 11 - در موارد کار با اشعه به طور محدود و یا برای مدتی که از یک سال تجاوزنکند و یا در موارد خاص و بر حسب ضرورت با تشخیص واحد قانونی، بهجای پروانه میتواند مجوز مدتدار با شرایط مندرج در آن صادر گردد.
ماده 12 - شخص مسیول مکلف است به پیامدهای ناشی از عدم رعایت مفاد قانون و این آییننامه آگاه بوده و مسیولیتهای مربوط را بپذیرد.
ماده 13 - مسیول فیزیک بهداشت مکلف است وظایف حفاظت در برابر اشعه فعالیت محدودپروانه را به عهده داشته و مسیولیتهای مربوط را آگاهانه بپذیرد.
ماده 14 - دارنده پروانه اشتغال، شخص مسیول و پرتوکاران مکلفاند دستورالعملهای وتوصیه های مسیول فیزیک بهداشت را بر اساس قوانین، مقررات،آییننامه ها،استانداردها و توصیههای واحد قانونی پذیرفته و به اجرا در آورند و نیازهای مربوط به حفاظت اشخاص حوزه پروانه را در اختیار وی قرار دهند.
ماده 15 - طبق ماده (9) قانون، دارنده پروانه اشتغالت مکلف است کلیه افرادی را که به کار با اشعه گمارده میشوند، قبل و بعد از استخدام و به صورت دورهایدر طول استخدام و یا در شرایط اضطراری، تحت معاینه ها و آزمایشهای پزشکی لازم و آزمایشهای تخصصی قرار داده و مدارک مربوطه را در اختیار و اخذ قانونی قرار دهد.
تبصره 1 – آزمایش ها و معاینه های پزشکی اولیه نباید زودتر از یک ماه قبل از شروع کار با اشعه انجام شده باشد.
تبصره 2 - جهت هر شخص پرتوکار تحت پوشش پروانه لازمست یک پرونده شخصی که حاوی کلیه اطلاعات فردی از جمله سوابق پرتوگیری و نتایج آزمایش ها و معاینه های پزشکی باشد تشکیل گردد.
تبصره 3 - در صورتی که در هر مرحله بر اساس آزمایش ها و معاینه های پزشکی تشخیص داده شده که اداره کار با اشعه برای شخص زیانآور است لازم استتوسط شخص مسیول ومسیول فیزیک بهداشت از ادامه کار وی با اشعه جلوگیری گردد.
تبصره 4 - از پرتوکاران گروه الف لازمست حداکثر هر شش ماه یک بار و از پرتوکاران گروه به حداکثر هر یک سال یک بار و از هر دو گره در شرایط اضطراریآزمای و معاینه ها کامل پزشکی بر حسب تشخیص و توصیه «واحد قانونی» به عمل آید.
تبصره 5 - آزمایشهای و معاینه های پزشکی لازمست بر اساس دستورالعمل واحد قانونی به عمل آید.
تبصره 6 - در صورتی که یک پرتوکار محل کار خود را تغییر دهد لازم است سوابق کاربا اشعه، پزشکی و پرتوگیری وی عینا به محل کار جدید منتقل شود.
ماده 16 - دارنده پروانه اشتغال مکلف است در صورت بروز سانحه و یا پرتوگیری مشکوک هر شخص حقیقی ناشی از کار با اشعه حوزه پروانه خود را موردآزمایش ها و معاینه های پزشکی قرار داده و مراقبت های پزشکی لازم را تا حصول اطمینان از سلامت وی ادامه دهد.
تبصره 1 - کلیه هزینه آزمایش ها و معاینه های پزشکی قبل از استخدام و دورهای وشرایط اضطراری به عهده دارنده پروانه اشتغال است.
ماده 17 - اشخاص بین 16 تا 18 سال سن مشغول در دورههای آموزشی و پژوهشی میتوانند فقط در گروه کاری (ب) مشروط بر اینکه قوانین و مقررات واستانداردهای حفاظت در برابر اشعه را رعایت نمایند با کسب مجوز از واحد قانونی از مفاد بند یک ماده (10) فصل دوم قانون مستثنی گردند.
ماده 18 - بهای خدمات ارایه شده از طرف واحد قانونی تا ارسال تعرفه جدید طبق تعرفه مصوب 1367/03/18 هیات وزیران دریافت میگردد.
ماده 19 - به منظور اجرای بند (3) ماده (20) مقررات ویژه قانون، موارد زیر لازم الاجرا است.
1 - خدمت و افزایش خدمت قابل احتساب در بند (3) ماده (20) قانون حداکثر 30 سال خواهد بود.
2 - تشخیص نهایی سوابق کار با اشعه و احتساب افزایش خدمت به تایید واحد قانونی میباشد.
3 - هر گاه شخصی بر طبق مقررات این آییننامه بازنشسته و بعد معلوم شود که بر اساس تقلب و مدرکسازی به این استحقاق رسیده است از امتیازبند (3) ماده (20) کلا محروم ومکلف به پرداخت کلیه وجوهیست که به وی پرداخت شده و خسارات ناشی از آن از وی اخذخواهد شد.
ماده 20 - احتساب سوابق کار با اشعه جهت بازخرید، بازنشستگی، ازکارافتادگی وتعیین حقوق وظیفه به شرح زیر میباشد:
الف - کارکنان با پروتو گروه الف به ازا هر سال خدمت یک سال افزایش خدمت موردقبول تا حداکثر ده سال.
ب - کارکنان با پرتو گروه (ب) به ازا هر سال خدمت 6 ماه افزایش خدمت مورد قبول تاحداکثر پنج سال.
تبصره 1 - در مورد افرادی که قبل از تصویب قانون با تشخیص واحد قانونی به طورمستمر به کار با اشعه اشتغال داشتهاند فقط بند (3) ماده (20) قانونلازم الاجرااست.
ماده 21 - هر شخصی که بر اساس مفاد مقررات قانون و این آییننامه بازنشسته میگردد. مجاز به اشتغال مجدد به کار یا اشعه نخواهد بود.
ماده 22 - به منظور اجرا مفاد مندرج در ماده (20) قانون (به استثنای بند 3)، به افرادی که به طور مستمر به کار با اشعه اشتغال دارند بر حسب مورد مزایای زیرتعلق میگیرد و از تاریخ تصویب قانون (تاریخ 1368/01/20) لازم الاجرا است.
الف – به پرتوکاران گروه (الف) تا میزان حداکثر (100 %) مزایای مندرج در بندهای (1) و (2) و (4) ماده (20) قانون طبق شرایط زیر:
- برحسب شرایط شاغل شامل تجربه کار با پرتو، دورههای حفاظت در برابر اشعه، رعایت اصول حفاظت پرتوی و میزان تاثیرگذاری آن تا (25 %)
- برحسب شرایط محیط کار (75 %)
باید توسط دارندگان پروانه اشتغال اعمال و پرداخت شود.
ب – به پرتوکاران گروه (ب) تا میزان حداکثر (60 %) مزایای مندرج در بندهای (1) و (2) و (4) ماده (20) قانون طبق شرایط زیر:
- برحسب شرایط شاغل شامل تجربه کار با پرتو، دورههای حفاظت در برابر اشعه، رعایت اصول حفاظت پرتوی و میزان تاثیرگذاری آن تا (15 %)
- برحسب شرایط محیط کار (45 %)
باید توسط دارندگان پروانه اشتغال اعمال و پرداخت شود. (اصلاحی 1396/11/01)
تبصره 1 - مزایای فوق الذکر در صورت تغییر شرایط این آییننامه و یا شرایط کاری شخصی لازمالتغییر است.
تبصره 2 – تعیین درصد مربوط به شرایط شاغل و محیط کار بر اساس دستورالعملی است که توسط کمیسیونی متشکل از نمایندگان سازمان انرژی اتمی ایران، نماینده سازمان برنامه و بودجه کشور و نماینده سازمان اداری و استخدامی کشور تهیه و به تصویب میرسد.کمیسیون مذکور در سازمان انرژی اتمی ایران تشکیل میشود. (الحاقی 1396/11/01)
ماده 23ـ علاوه بر احکام مندرج در این آییننامه در موارد ضروری و در چهارچوب قانون و این آییننامه و با رعایت سایر مقررات، دستورالعمل ها و ضوابط لازم از جمله ضوابط مربوط به اصول حفاظت در برابر اشعه، پروانه و مسیولیتهای آن، پرتوگیری شغلی، پزشکی، مردم و مقررات ایمنی منابع پرتو با تصویب واحد قانونی ابلاغ خواهد شد. (الحاقی 1386/07/15)
تبصره ـ ضوابط موضوع این ماده در مورد موسسات پزشکی به تایید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و واحد قانونی خواهدرسید. (الحاقی 1386/07/15)
ماده 24 - با توجه به تغییرات سریع در دانش حفاظت در برابر اشعه، مقررات این آییننامه میتواند هر دو سال یک بار و بر حسب ضرورت و اضطرار طبق تشخیص «واحدقانونی» و پس از تصویب دولت مورد تجدید نظر قرار گیرد.
حسن حبیبی - معاون اول رییس جمهور
ردیف | مقررات مرتبط |
1 | تعیین میزان فوقالعاده کار با اشعه (تصویبنامه شماره 1816 ت 19969ه مورخ 1378/03/17 هیات وزیران) |
2 | |
3 |