مورخ: 1371/03/20
شماره: 30/5/727/12014
بخشنامه
مقررات مربوط به مالیات بر درآمد حقوق موضوع ق. م. م. (مواد 82 الی 92)
به منظور اجرای صحیح مقررات مربوط به مالیات بر درآمد حقوق موضوع قانون مالیات‌های مستقیم (مواد 82 الی 92) مصوب 3/12/1366 و قانون اصلاح موادی از قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 7/2/1371 مجلس شورای اسلامی نکات زیر متذکر می‌گردد:
الف - به موجب مواد 20 و 21 و 22 و 23 قانون اصلاح مذکور که از 1/1/1371 قابل اجرا است در مواد 84، 85، 91 و 92 قانون مالیات‌های مستقیم تغییراتی داده شده که اهم آن‌ها به قرار ذیل است.
1- معافیت موضوع ماده 84 قانون مالیات‌های مستقیم (معافیت درآمد مشمول مالیات سالانه حقوق) از 720.000 ریال به 1.800.000 ریال و در مورد کارکنانی که حقوق آن‌ها توسط وزارتخانه‌ها و مؤسسات و شرکت‌های دولتی و شهرداری‌ها یا از محل اعتبارات دولتی پرداختی می‌گردد به 2.160.000 ریال افزایش یافته است.
2- مزایای غیر مستمری که از طرف وزارتخانه‌ها، مؤسسات دولتی یا وابسته به دولت، شرکت‌های دولتی و نیز سازمان‌هایی که شمول قانون نسبت به آن‌ها مستلزم ذکر نام است یا از محل اعتبارات دولتی پرداخت می‌گردد مشمول مالیاتی حداکثر به نرخ 10% خواهد بود. ضمناً حق‌التحقیق پرداختی توسط اشخاص فوق یا از محل اعتبارات دولتی به استادان، معلمان و مدرسین اعم از تمام وقت یا نیمه وقت نیز طبق مقررات این بند مشمول مالیات به نرخ 10% می‌باشد.
3- طبق اصلاحیه ماده 92 قانون مالیات‌های مستقیم بخشودگی پنجاه درصد مالیات حقوق مقرر جهت شاغلین در روستا و همچنین نقاط محروم از اول سال 1371 صرفاً شامل کارکنان وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی خواهد بود ولاغیر.
4- به موجب بند 15 الحاقی به ماده 91 قانون، حقوق و مزایای اعضای هیأت علمی (آموزشی و پژوهشی) کلیه دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی پس از کسر معافیت‌های مقرر از جمله معافیت مقرر در ماده 84 قانون یا تبصره آن که اصلاح نیز شده‌اند مشمول مالیات به نرخ ده درصد می‌باشد.
ب - نحوه محاسبه مالیات مثال - در خرداد ماه 1371
حقوق اصلی ماهانه حقوق‌بگیری 145.000 ریال
حق تخصص 27.000 ریال
حق کشیک 14.200 ریال
اشتغال خارج از مرکز 16.500 ریال
بدی آب و هوا 15.800 ریال
و اضافه کار ساعتی 30000 ریال
ضمناً اضافه کار و سایر مزایای غیر مستمر این حقوق‌بگیر در دو ماهه اول سال 76.000 ریال بوده است.

فرض اول کارفرما (پرداخت‌کننده حقوق) شرکت دولتی است و حقوق‌بگیر شاغل در روستا می‌باشد.
حقوق و مزایای مستمر ماهانه مشمول مالیات
ریال 172.000= 27.000+ 145.000
حقوق و مزایای مستمر سالانه مشمول مالیات
ریال 2.064.000=12 × 172.000
چون مبلغ 206.4000 ریال به حد نصاب معافیت سالانه موضوع اصلاحیه تبصره ماده 84 قانون (2.160.000 ریال) نمی‌رسد پس مشمول مالیات نخواهد بود. لیکن برای محاسبه مالیات اضافه کار پرداختی به شرح زیر عمل خواهد شد:
جمع حقوق و مزایای مستمر سالانه و مزایای غیر مستمر تا آخر اردیبهشت ماه
ریال 2.140.000= 76.000 + 2.064.000
جمع حقوق و مزایای مستمر سالانه و مزایای غیر مستمر تا آخر خرداد ماه
ریال 2.170.000 = 30.000 + 2.140.000 ریال
چون حقوق‌بگیر تا مبلغ 2.160.000 ریال معافیت دارد بنابراین مازاد آن یعنی 10.000 ریال مشمول مالیات می‌شود که آن هم چون غیر مستمر است مالیات متعلقه به نرخ 10% خواهد بود.
مالیات اضافه کاری خرداد ماه
ریال 1.000= 10% × 10.000
بدیهی است چنانچه حقوق‌بگیر مزبور که در روستا شاغل است از جمله کارکنان وزارتخانه‌ها یا مؤسسات دولتی باشد در این صورت از 50% مالیات متعلق نیز معاف بوده و لذا مالیات اضافه کاری خرداد ماه بجای 1.000 ریال، 500 ریال خواهد شد.

فرض دوم کارفرما (پرداخت‌کننده حقوق) شرکت خصوصی است و باز حقوق‌بگیر شاغل در روستا می‌باشد.
30% حقوق اصلی طبق بند 6 ماده 91 قانون
ریال 43.500= 30% × 145.000
جمع مزایای موضوع بند 6 ماده 91 قانون
ریال 46.500 = 15.800+16.500+14.200
مزایای مشمول مالیات طبق بند 6 ماده 91 قانون
ریال 3.000=43.500-46.500
حقوق و مزایای مستمر ماهانه مشمول مالیاتی
ریال 175.000=27.000+3.000+145.000
جمع حقوق و مزایای مستمر سالانه مشمول مالیات
ریال 2.100.000=12×175.000 ریال
300.000= 1.800.000-2.100.000
درآمد مشمول مالیاتی پس از کسر معافیت طبق اصلاحی ماده 84 قانون
ریال 36.000=12% × 300.000
مالیات سالانه متعلق به حقوق و مزایای مستمر طبق نرخ موضوع ماده 131
اصلاح مالیات حقوق و مزایای مستمر خرداد ماه 1371 ریال 3.000= 12: 36.000
که در مورد مالیات اضافه کاری نیز نحوه محاسبه به شرح زیر می‌باشد جمع حقوق و مزایای مستمر سالانه و مزایای غیر مستمر تا پایان اردیبهشت ماه
ریال 2.176.000= 76.000+ 12× 175.000
جمع حقوق و مزایای مستمر سالانه و مزایای غیر مستمر پس از کسر معافیت
376.000=1.800.000-2.176.000
جمع حقوق و مزایای مستمر سالانه و مزایای غیر مستمر تا پایان خرداد ماه که مشمول مالیات است
ریال 406.000 = 30.000 + 376.000
چون نرخ مالیاتی در فاصله درآمد بین 376.000 ریال و 406.000 ریال (یعنی برای 3.000 ریال) 12% می‌باشد. بنابراین مالیات اضافه کاری خرداد ماه 1371 نیز 3.600 ریال خواهد بود
(3.600= 12% × 30.000)
ضمناً جدول محاسبه مالیات حقوق بر اساس درآمد سالانه و همچنین جهت سهولت بیشتر جدول محاسبه مالیات بر درآمد حقوق به طور ماهانه نیز تهیه و پیوست می‌باشد تا پرداخت‌کنندگان حقوق حسب مورد از آن‌ها استفاده لازم را بنمایند.
احمد حسینی
معاون درآمدهای مالیاتی
مورخ: 1402/12/21
شماره: 84
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 92
قانون مالیات‌های مستقیم