ابلاغ مصوبه هیأت مقررات‌زدایی و تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار منضم به بخشنامه فرایند صدور گواهی موضوع تبصره 1 ماده 186 ق. م. م

بازگشت

مورخ: 1396/04/28

شماره: 200/96/61

بخشنامه

ابلاغ مصوبه هیأت مقررات‌زدایی و تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار منضم به بخشنامه فرایند صدور گواهی موضوع تبصره 1 ماده 186 ق. م. م

در راستای تسهیل و تسریع فرایند صدور گواهی موضوع تبصره (1) ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم، ساماندهی نحوه ارتباط ادارات امور مالیاتی با شعب بانک‌ها و سایر مؤسسات اعتباری، بهره‌برداری بهینه از سامانه الکترونیکی مربوط، حصول اطمینان از رعایت حقوق قانونی مؤدیان و وصول حقوق حقه دولت، بخشنامه تجمیعی فرایند صدور گواهی موضوع تبصره (1) ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم با تأکید بر بهره‌گیری از سامانه‌های الکترونیکی موجود، تهیه گردید. نظر به بررسی و تأیید بخشنامه موصوف در جلسه مورخ 1396/03/08 هیأت مقررات‌زدایی و تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار، به پیوست مصوبه جلسه مذکور منضم به بخشنامه «فرایند صدور گواهی موضوع تبصره (1) ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم» جهت اجرا، ابلاغ می‌گردد.

این بخشنامه از تاریخ ابلاغ لازم‌الاجرا است و کلیه احکام مرتبط بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های پیشین به استثنای بخشنامه‌های مربوط به ابلاغ ضوابط اجرایی موضوع تبصره (1) ماده (186) قانون مالیات‌های مستقیم، ملغی‌الاثر می‌گردد.

سید کامل تقوی‌نژاد
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

هیأت مقررات‌زدایی و تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار
مصوب جلسه پانزدهم مورخ 08/03/1396
در خصوص بخشنامه فرایند صدور گواهی موضوع تبصره (1) ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم
(ابلاغی به ادارات کل امور مالیاتی طی بخشنامه شماره 61/96/200 تاریخ 28/4/96 سازمان امور مالیاتی کشور)

با عنایت به بررسی‌های صورت گرفته در خصوص ضرورت تسهیل فرایند صدور گواهی موضوع تبصره (1) ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم، اعضای هیأت مقررات‌زدایی و تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار به شرح ذیل اتخاذ تصمیم می‌نمایند:

سازمان امور مالیاتی کشور ضمن ابلاغ بخشنامه ذیل حداکثر تا پایان تیر ماه 1396 به کلیه ادارات تابعه خود، بر اجرایی شدن بخشنامه جدید در راستای بهبود محیط کسب و کار و تسهیل صدور گواهی مذکور نظارت نماید.
بررسی‌های هیأت مقررات‌زدایی مطابق وظایف و اختیارات قانونی هیأت به طور مستمر ادامه خواهد داشت و در مراحل بعدی در صورت لزوم بخشنامه ذیل مورد بازبینی قرار خواهد گرفت.
تغییر در شرایط صدور یا تمدید گواهی موضوع بخشنامه ذیل، چنانچه در جهت تسهیل صدور و تمدید باشد، بلافاصله به دستور رئیس هیأت در «پایگاه اطلاع‌رسانی مجوزهای کسب و کار» اعمال می‌شود و چنانچه تغییر مذکور شامل افزایش مراحل یا مدارک مورد نیاز و به هر نحو، مشکل کردن صدور یا تمدید گواهی باشد، سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است شش ماه قبل از اجرا به هیأت ارسال تا پس از بررسی در پایگاه مذکور اعلام گردد.

متن بخشنامه فرایند صدور گواهی موضوع تبصره (1) ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم

در راستای تسهیل و تسریع فرایند صدور گواهی موضوع تبصره (1) ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم (که در این بخشنامه از آن با عنوان گواهی مالیاتی نام برده می‌شود)، ساماندهی نحوه ارتباط ادارات امور مالیاتی با شعب بانک‌ها و سایر مؤسسات اعتباری (که در این بخشنامه از آن‌ها با عنوان کلی «بانک» نام برده می‌شود)، بهره‌برداری بهینه از سامانه الکترونیکی مربوط، حصول اطمینان از رعایت حقوق قانونی مؤدیان و وصول حقوق حقه دولت، مقتضی است ادارات امور مالیاتی سراسر کشور موارد ذیل را در خصوص صدور گواهی مذکور رعایت نمایند:

حکم تبصره (1) ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم، عام بوده و برای تمامی بانک‌ها و مؤسسات اعتباری لازم‌الاجرا می‌باشد؛ لذا اعطای تسهیلات با ایجاد تعهدات، بیش از مبالغ تعیین شده در ضوابط اجرایی تبصره مذکور (که به طور مشترک با بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تهیه و ابلاغ شده است) و اصلاحات بعدی آن بدون اخذ گواهی مربوط مغایر با قانون می‌باشد.
صدور گواهی مالیاتی منوط به اقدام مؤدی جهت پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی مالیاتی قطعی شده است. به علاوه، نسخه‌ای از صورت‌های مالی ارائه شده به بانک که توسط بانک مربوط با اصل تطبیق داده شده و ممهور به مهر بانک و دارای امضای مسئول ذی‌ربط باشد، باید به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط تسلیم شود. بدهی مالیاتی قطعی قابل وصول در اجرای تبصره مذکور عبارت است از مالیاتی که تا تاریخ پاسخ استعلام توسط واحد مالیاتی، حسب مورد در اجرای تبصره ماده 29 آیین‌نامه موضوع ماده 219، تبصره 2 ماده 210، تبصره ماده 100 یا مواد 238، 247، 239 و 257 قانون مالیات‌های مستقیم به قطعیت رسیده باشد.

بدهی‌های مالیاتی قطعی قابل وصول در اجرای این بخشنامه موارد زیر را در بر می‌گیرد:

2-1- در مورد اشخاص حقوقی، تمامی بدهی‌های مالیاتی قطعی مربوط به پرونده مالیاتی شخص حقوقی شامل بدهی‌های مربوط به مالیات بر درآمد شخص حقوقی، مالیات‌های تکلیفی و حقوق و نیز جرایم مالیاتی متعلقه مقرر در قانون مالیات‌های مستقیم.

2-2- در مورد اشخاص حقیقی به منظور تعیین پرونده مالیاتی مربوط، باید صورت‌های مالی پیوست استعلام مورد توجه قرار گرفته و پرونده مالیاتی مرتبط با این صورت‌های مالی، مورد بررسی قرار گیرد. در مورد این اشخاص نیز مقصود از بدهی‌های مالیاتی قطعی شده، تمامی بدهی مالیاتی قطعی شده مربوط به پرونده مالیاتی مذکور شامل بدهی‌های مربوط به مالیات بر درآمد و حسب مورد مالیات‌های تکلیفی و حقوق و نیز جرایم مالیاتی متعلقه مقرر در قانون مالیات‌های مستقیم است.

تبصره (1): آن بخش از مالیات مؤدی که در جریان رسیدگی و تشخیص بوده و به مرحله قطعیت نرسیده باشد، جهت صدور گواهی مالیاتی قابل مطالبه نمی‌باشد.

تبصره (2): آن بخش از مالیات مورد مطالبه که در هیأت حل اختلاف مالیاتی بدوی یا تجدیدنظر مطرح بوده و به مرحله قطعیت نرسیده باشد، جهت صدور گواهی مالیاتی قابل مطالبه نمی‌باشد.
با توجه به ضوابط اجرایی تبصره (1) ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم، برای اعطای تسهیلات بانکی مربوط به خرید یا احداث مسکن شخصی و فعالیت‌های کشاورزی اشخاص حقیقی نیازی به استعلام بانک‌ها از ادارات امور مالیاتی نیست، لیکن در این موارد نیز در صورت اقدام بانک برای استعلام از ادارات امور مالیاتی، استعلام مذکور باید بررسی و ظرف سه روز کاری پاسخ داده شود.
دریافت استعلام مربوط به اشخاص حقوقی در سامانه صدور گواهی، منوط به اقدام آنان جهت تشکیل پرونده و طی مراحل ثبت نام تا مرحله 45 می‌باشد؛ لذا اشخاص حقوقی فاقد پرونده مالیاتی باید پیش از استعلام، نسبت به ثبت نام اقدام نمایند.
استعلام بانک‌ها برای اشخاص حقیقی فاقد پرونده مالیاتی که نشانی محل سکونت یا محل کسب آنان حسب مورد در محدوده اداره کل امور مالیاتی قرار می‌گیرد باید بررسی و با رعایت ترتیبات زیر پاسخ داده شود:

1-5- در مورد اشخاص حقیقی فاقد پرونده که با توجه به صورت‌های مالی پیوست استعلام، دارای فعالیت کسبی هستند، باید حداکثر ظرف سه روز کاری از تاریخ وصول استعلام، مراتب عدم امکان صدور گواهی به علت عدم اقدام مؤدی برای ثبت نام و تشکیل پرونده به بانک مربوط اعلام گردد، بدیهی است پس از اقدام مؤدی جهت ثبت نام و تشکیل پرونده، استعلام مجدد بانک مربوط بر اساس مفاد این بخشنامه قابل بررسی و پاسخگویی است.

2-5- در مورد آن دسته از اشخاص حقیقی فاقد پرونده مالیاتی که صورت‌های مالی خود را مطابق بند 6-3 این بخشنامه تکمیل نموده باشند (عدم فعالیت کسبی) جهت پاسخ به استعلام نیازی به تشکیل پرونده و طی مراحل ثبت نام از سوی مؤدی نیست. در این موارد ادارات کل امور مالیاتی موظفند پرونده‌های موقت برای نگهداری سوابق استعلام این گروه از مؤدیان در یکی از ادارات امور مالیاتی زیرمجموعه خود ایجاد نمایند. اداره امور مالیاتی موصوف موظف است ظرف شش ماه از پایان مهلت تسلیم اظهارنامه از سوی مؤدیان، با صدور برگ دعوت اسناد و مدارک برای مؤدی مربوط و بررسی اطلاعات موجود در سامانه‌های اطلاعاتی، مورد مصرف تسهیلات دریافتی را تعیین کند. در صورت احراز استفاده از این تسهیلات در فعالیت اقتصادی، اداره امور مالیاتی می‌بایست ضمن ارجاع سوابق و مدارک به گروه رسیدگی، مؤدی مربوط جهت طی مراحل تشکیل پرونده راهنمایی نماید.
در هنگام انعکاس اطلاعات صورت‌های مالی موضوع بند 2 تبصره 1 ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم در سامانه، باید برای شرکت‌های بازرگانی و تولیدی، مبلغ خرید و فروش و برای شرکت‌های پیمانکاری و خدماتی میزان درآمد ناخالص و بهای تمام شده پیمانکاری یا خدمات و در تمامی موارد مبلغ جمع دارایی‌ها درج شود. در خصوص این صورت‌های مالی موارد ذیل باید از سوی ادارات امور مالیاتی، بانک‌ها و متقاضیان دریافت تسهیلات مورد توجه قرار گیرد:

1-6- عدم تسلیم اظهارنامه توسط مؤدی، وجود مغایرت میان صورت‌های مالی ارائه شده به بانک‌ها و اظهارنامه مؤدی، عدم ارائه پیش فاکتور مرتبط با تسهیلات به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط و یا وجود مغایرت میان مبلغ پیش فاکتور و مبلغ تسهیلات و... مانع از صدور گواهی مربوط نمی‌باشد. مغایرت‌ها و تناقض مذکور باید در مرحله رسیدگی به پرونده مالیاتی و تعیین درآمد مشمول مالیات مؤدی، مورد توجه قرار گیرد. بدیهی است این بند ناقض وظایفی که در سایر قوانین مربوط برای مؤدیان و اشخاص ثالث در زمینه تسلیم فاکتور و پیش فاکتور مرتبط با تسهیلات در نظر گرفته شده و یا می‌شود، نخواهد بود.

2-6- مؤدیانی که در اولین سال فعالیت خود باشند، جهت دریافت گواهی باید صورت‌های مالی را به تاریخ روز تقاضا ارائه نمایند.

3-6- در مواردی که به دلیل عدم اشتغال متقاضی تسهیلات/تعهدات به فعالیت کسبی ارائه صورت‌های مالی از سوی وی مصداق ندارد، متقاضی باید صورت‌های مذکور را حسب مورد با درج عدد صفر و ا عالم عدم فعالیت کسبی با ذکر نوع تسهیلات در ذیل آن، تکمیل و به بانک ارائه نماید.

تبصره: صورت‌های مالی موضوع این بخش عبارتند از: ترازنامه و صورت حساب سود و زیان برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل گروه اول، صورت درآمد و هزینه برای مشاغل گروه دوم (در چهارچوب فرم موجود در سامانه الکترونیکی) و خالصه درآمد هزینه برای مشاغل گروه سوم (در چهارچوب فرم موجود در سامانه الکترونیکی).
در موارد ذیل، اداره امور مالیاتی می‌بایست حداکثر ظرف سه روز کاری از تاریخ وصول استعلام، مراتب عدم امکان صدور گواهی را به بانک ذی‌ربط اعلام نماید. اعلام عدم امکان صدور گواهی باید در چهارچوب فرم مربوط و با ذکر یک/چند مصداق از بین موارد زیر انجام شود:

1-7- مؤدی دارای بدهی مالیاتی قطعی شده موضوع بند 2 این بخشنامه باشد.

2-7- چنانچه استعلام دریافتی از بانک منضم به صورت‌های مالی نباشد یا صورت‌های مالی ناقص، مخدوش و ناخوانا باشد و یا مندرجات صورت‌های مالی توسط بانک یا اصل تطبیق داده نشده باشد (صورت‌های مالی ممهور به مهر بانک و دارای امضای مسئول ذی‌ربط نباشد).

3-7- نشانی اعلامی مویان فاقد پرونده مالیاتی، نادرست یا مبهم و یا غیر قابل شناسایی و بازیابی باشد.

4-7- نشانی اعلامی در محدوده جغرافیایی اداره کل قرار نداشته باشد.

5-7- اطلاعات هویتی مؤدی در نامه استعلام به صورت ناقص درج شده باشد.

6-7- عدم صحت اطلاعات هویتی ارسالی از سوی مؤدی برای اداره امور مالیاتی ذی‌ربط محرز گردد.
پذیرش استعلام بانک‌ها در خصوص صدور گواهی مالیاتی، تهیه گزارش مالیاتی مربوط و پاسخگویی به استعلام (صدور گواهی و یا اعلام عدم امکان صدور گواهی) از تاریخ 1/10/1392 صرفاً از طریق سامانه الکترونیکی، مجاز بوده است. از تاریخ ابلاغ این بخشنامه، مهلت پاسخگویی به استعلام‌ها حداکثر 7 روز کاری از تاریخ ثبت استعلام در سامانه مذکور می‌باشد. این مهلت در صورت درخواست مؤدی یا واحد مالیاتی و تأیید رئیس امور مالیاتی ذی‌ربط، تا 15 روز قابل افزایش می‌باشد.
گواهی مالیاتی صادره صرفاً برای همان تسهیلات و تعهدات مورد تقاضا و از تاریخ صدور آن برای یک سال شمسی معتبر است. در صورتی که مؤدی ترتیب پرداخت بدهی مالیاتی قطعی شده را داده باشد لیکن پس از صدور گواهی به تعهد خود در زمینه پرداخت اقساط در سررسید مقرر عمل ننماید، مراتب باید از سوی اداره امور مالیاتی جهت اطلاع به بانک ذی‌ربط اعلام شود.
ارتباط میان سامانه گواهی‌های مالیاتی و سامانه‌های عملیاتی مالیاتی (سامانه‌های اشخاص حقیقی، اشخاص حقوقی، نرم‌افزار ایریس و سایر نرم‌افزارهای مربوط) به گونه‌ای برقرار شود که اطلاعات مربوط به تسهیلات/تعهدات به پرونده مالیاتی مؤدی متصل شده و برای مأموران مالیاتی مربوط قابل دسترسی باشد.
این بخشنامه از تاریخ ابلاغ لازم‌الاجرا است و کلیه احکام مرتبط پیشین به استثنای بخشنامه‌های مربوط به ابلاغ ضوابط اجرایی موضوع تبصره (1) ماده (186) قانون مالیات‌های مستقیم ملغی‌الاثر می‌گردد.