مورخ: 1372/06/23
شماره: 30/4/7604/30304
دستورالعمل
استرداد مالیات‌هایی که با توجه به اصلاح ماده 141 ق. م. م اضافه دریافت شده
طبق ماده 41 قانون اصلاح مواردی از قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 71/02/07 که جایگزین ماده 141 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 66/12/03 گردیده و از دوره عملکرد سال 1368 قابل اجرا می‌باشد صد درصد درآمد حاصل از صادرات محصولات تمام شده کالای صنعتی و پنجاه درصد درآمد حاصل از صادرات سایر اقلام و کالاها و اجناس که در جهت حصول به اهداف صادرات کالاهای غیر نفتی به خارج از کشور صادر شوند از مالیات معاف شده‌اند و از طرفی فهرست کالاهای مشمول ماده موصوف در تاریخ 1371/12/16 به تصویب هیأت وزیران رسیده و طی شماره 111-30/5 مورخ 1372/01/17 دفتر فنی مالیاتی ابلاغ شده است، حال چون از جهت اجرای مقررات مذکور و استرداد مالیات‌هایی که با توجه به مقررات اصلاحی اضافه دریافت شده، مأموران مالیاتی با مسائل و ابهاماتی مواجه می‌باشند، به منظور حسن اجرا و پرهیز از اتخاذ رویه‌های گوناگون موارد زیر را که با تأیید هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی هم رسیده است مقرر می‌دارد:
  1. در مواردی که برگ تشخیص مالیات سنوات گذشته صادر نگردیده، مأموران تشخیص ذی‌ربط باید با رعایت معافیت‌های مقرره اقدام به رسیدگی و عنداللزوم مطالبه مالیات بنماید و در صورتی که احیاناً برگ تشخیص مالیات پیش از زمان شروع اجرای اصلاحیه مذکور صادر گردیده و به دلایلی ابلاغ نشده و هنوز فرصت قانونی برای ابلاغ آن باقی است، باید برگ مزبور حسب گزارش تنظیمی وسیله ممیزین و سرممیزین مسئول بر اساس مقررات حاکم ابطال یا اصلاح و سپس اقدام به ابلاغ آن گردد.

  2. چنانچه برگ تشخیص مالیات ابلاغ شده و پرونده در مرحله حل و فصل وسیله ممیز کل مالیاتی و یا هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی (خواه بدوی یا تجدیدنظر) می‌باشد مراجع مذکور حسب مورد مکلفند با رعایت معافیت قانونی مورد بحث اتخاذ تصمیم و برگ تشخیص مالیات را رد یا درآمد مشخصه را تا حد معافیت متعلق تعدیل نمایند.

  3. در مواردی که مالیات دوره عمل سال 1368 و سنوات بعد قطعیت یافته اما برگ مالیات قطعی آن صادر نگردیده و با وجود صدور هنوز ابلاغ نشده و همچنین در صورتی که مالیات قطعی و برگ مالیات قطعی آن نیز صادر و ابلاغ گردیده، ممیزین مالیاتی مکلفند گزارشی عنوان سرممیزی متبوع تهیه و النهایه پس از ملاحظه و تأیید ممیز کل مالیاتی متبوع درآمدهای معاف از پرداخت مالیات را از درآمدهای قطعی شده سابق کسر و عندالاقتضا برگ مالیاتی قطعی یا برگ مالیات قطعی اصلاحی با لحاظ نمودن معافیت صادر و ابلاغ و اگر به جهت برخورداری از معافیت به طور کلی مالیاتی تعلق نگیرد، موضوع را طی نامه‌ای به اطلاع مؤدی برسانند.

  4. چنانچه صادرکنندگان علاوه بر فعالیت صادراتی، فعالیت‌های جنبی دیگری هم داشته‌اند و حال پس از قطعیت، مأموران تشخیص در تفکیک درآمد مربوط به هر یک از فعالیت‌ها مواجه با اشکال می‌باشند لازم است به طریق زیر اقدام گردد:

    الف - در مواردی که میزان درآمد ناشی از صادرات کاملاً مشخص و منفک از سایر درآمدها است (مثلاً در موارد قطعیت پرونده به لحاظ عدم اعتراض مؤدی که در این صورت مسلماً درآمدهای ناشی از فعالیت‌های مختلف طبق گزارش تعیین مالیات به طور جداگانه مشخص می‌باشد) برگ مالیات قطعی یا اصلاحی آن یا اعلامیه با ملحوظ داشتن درآمد مذکور تنظیم و ابلاغ گردد.

    ب - اگر درآمد توسط مراجع حل اختلاف بدون قید و تفکیک اقلام مختلف آن یکجا مورد تعدیل قرار گرفته باشد میزان تعدیل شده را به نسبت اقلام مذکور تسهیم و از این طریق درآمد مربوط به صادرات را معین نموده اقدامات بعدی را به ترتیب فوق معمول دارند.

  5. در تمامی موارد پیش گفته چنانچه مالیاتی مازاد بر حد مقرر پرداخت شده باشد پس از بررسی و انجام اصلاحات لازم به شرح بندهای فوق‌الذکر اضافه پرداختی باید حسب روال ماده 242 قانون مالیات‌های مستقیم مسترد گردد.

  6. یادآور می‌شود فروش و تبدیل ارز حاصل از صادرات معاف، سبب شمول مالیات نسبت به این اقلام به عنوان درآمد جداگانه (خواه تشخیص از راه علی‌الرأس بوده باشد یا رسیدگی به دفاتر) نخواهد بود. علاوه بر این در مواردی که صادرات به موجب اسناد و مدارک مورد تأیید مراجعی که بر امر صادرات و واردات نظارت دارند، به نحو تهاتری (پایاپای) انجام شده است، درآمد حاصل از صادرات بر حسب نوع کالای صادره از معافیت صد درصد یا پنجاه درصد برخوردار خواهد شد ولی درآمد حاصل از واردات که طبق دفاتر قانونی یا از طریق تشخیص علی‌الرأس تعیین می‌گردد، مطابق مقررات مشمول مالیات می‌باشد.

  7. نکته قابل ذکر دیگر راجع به احتساب قرینه مربوط به صادرات فرش است. به قرار اطلاع حوزه‌های مالیاتی برای به دست آوردن این قرینه بهای فرش را (طبق نظر ارزیاب گمرک) بر قیمت رسمی سابق ارز تقسیم و حاصل را در بهای روز ارزیابی شده ضرب می‌نمایند؛ اما با اینکه فرش‌های صادراتی به وسیله ارزیاب گمرک به بهای بسیار نازل ارزیابی می‌گردد. برخی مواقع به لحاظ تنزل شدید قیمت فرش در بازارهای خارج، ارز مورد انتظار که به طریق بالا محاسبه شده، حاصل نمی‌گردد، در نتیجه قرینه احتسابی مذکور غیر واقعی می‌نماید و مؤدیان ذی‌ربط در تعیین مالیات از این حیث متضرر می‌شوند؛ بنابراین لازم است در خصوص این قبیل مؤدیان موقع تشخیص تحقیق و بررسی بیشتری معمول و النهایه قرینه واقعی مورد اعمال ضریب قرار گیرد و ممیزین کل و هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی هم به نوبه خود باید در این زمینه واقعیات را در نظر گرفته بر آن اساس رفع اختلاف بنمایند.
احمد حسینی
معاون درآمدهای مالیاتی
مورخ: 1401/02/11
شماره: 141
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1380/11/27
شماره: 242
قانون مالیات‌های مستقیم