درخواست ابطال بند «الف» ماده 2 آیین‌نامه اجرایی ماده 26 ق. م. م به شماره 3862/ت 52804 هـ...

ماده 2- اداره امور مالیاتی صلاحیت‌دار مکلف است اظهارنامه‌هایی را که در موعد مقرر (حداکثر یک سال از تاریخ متوفی) تسلیم شده باشد، رسیدگی و نسبت به ارزیابی اموال، دارایی‌ها و بررسی بدهی‌های متوفی به شرح زیر اقدام نماید:

الف - مبنای ارزیابی اموال و دارایی‌ها، ارزش روز آن‌ها در زمان فوت می‌باشد.

مهریه دینی است که بر ذمه زوج قرار دارد و به موجب عقد نکاح، به میزان مهریه مدیون همسر خویش می‌شود و زمانی برائت ذمه حاصل می‌نماید که به تعهد خویش عمل نماید و طبق ماده 277 قانون مدنی، متعهد ملزم است آنچه بر عهده گرفته است را به طور کامل اجرا نماید و از طرفی زوج باید هر آنچه را به عهده گرفته و مدیون است به متعهدله تسلیم نماید مگر اینکه طرفین به طریق دیگری توافق نمایند.

از سویی دیگر چون مهریه از دیون ممتازه محسوب می‌شود بلافاصله باید پرداخت شود و لذا در فرضی که بلافاصله، ترکه تقسیم می‌شود، پرداخت مهریه به نرخ روز فوت خواهد بود و الا ملاک زمان پرداخت می‌باشد نه تاریخ فوت که در ماده 1082 قانون مدنی بدین موضوع اشاره شده است که بر اساس نرخ و شاخص تورم بانک مرکزی محاسبه و پرداخت می‌شود.

در فرضی که مهریه وجه رایج نباشد بلکه سکه طلا باشد نیز همین حکم جاری است و تفاوتی ندارد که سکه یکصد هزار تومان باشد یا بیست میلیون تومان، چون ذمه زوج مشغول شده است و در کسر از مهریه تفاوتی در ماهیت حکم ندارد و باید ارزش سکه‌ها در کسر از مآخذ لحاظ شود.

دارایی به جای مانده از متوفی شامل دو بخش مثبت و منفی است بخش مثبت اموال مطالبات و دارایی‌هایی است که به ورثه می‌رسد و بخش منفی آن دیون و تعهداتی است که به عهده متوفی است و باید از ترکه جدا شود و چون مدلول مصوبه مورد شکایت این است که مبنای ارزیابی اموال و دارایی‌ها، ارزش آن‌ها در زمان فوت می‌باشد و این حکم برخلاف قوانین و مقررات می‌باشد چون آنچه بر ذمه زوج تعلق می‌گیرد و باید ادا شود تمامی بدهی از بابت مهریه می‌باشد و در فرضی که از سنخ مسکوکات می‌باشد ابتدا باید عین آن را پرداخت نماید و الا معادل ارزش روز پرداخت را فلذا مصوبه مورد شکایت برخلاف قانون بوده تقاضای ابطال آن را دارم. شاکی در لایحه تکمیلی بیان نمود از بعد قانونی شکایت دارم.

سازمان امور مالیاتی طی لایحه شماره 10587/212/ص مورخ 1400/9/24 در پاسخ بیان نموده است:

دلایل ابرازی توسط شاکی فاقد ارتباط موضوعی با بند الف ماده 2 آیین‌نامه اجرایی ماده 26 قانون مالیات‌های مستقیم می‌باشد و حکم آیین‌نامه در خصوص ارزیابی اموال و دارایی‌های متوفی در راستای ماده 26 قانون بوده و در خصوص دیون و بدهی‌های متوفی که مهریه ممکن است جزئی از آن باشد فاقد هرگونه حکمی می‌باشد و دیگر بندهای همین آیین‌نامه نیز در خصوص کسر دیون واجبات مالی و هزینه کفن و دفن حداکثر تا سقف ارزش اموال و دارایی‌های ابراز شده در اظهارنامه می‌باشد.