بـسـمـه تـعـالـی
هیات تخصصی مالیاتی، بانکی
* شماره پــرونـــده : هـ ت/0300192 شماره دادنامه سیلور: 140431390001775937 تاریخ:1404/07/19
* شاکی : آقای رضا پیری
*طرف شکایت : بانک سپه
*موضوع شکایت و خواسته :ابطال اطلاعیه های شماره 222-1403/05/09، 225-1403/05/10، 436-1402/09/13 اداره جبران خدمات بانک سپه
* شاکی دادخواستی به طرفیت بانک سپه به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد:
اطلاعیه شماره 222-1403/05/09:
« به آگاهی می رساند؛پیرو اطلاعیه شماره 436/1402/3 مورخ 1402/09/13 و براساس مصوبه شماره 274/1403/4 مورخ 1403/05/07 هیات محترم مدیره بانک مقررگردید؛ به منظور قدردانی و ارج نهادن به کوشش و تلاش کلیه کارکنان شاغل اعم از رسمی، آزمایشی، مامور به خدمت از سایر سازمان ها به تناسب خدمت (در یکسال اخیر) کارکنانی که به سایر سازمان ها مامور یا انتقال دایم شده اند (در عین حال حقوق و مزایای خود را از این بانک دریافت نموده اند) و کارکنان مشمول قانون حالت اشتغال، معادل یکماه حقوق و مزایا و همچنین به کلیه پرسنل بازنشسته از کارافتاده و مستمری بگیر (مجموع پرداختی به وراث) مبلغ شصت میلیون (000/000/60) ریال، به هر یک از کارکنانی که در اجرای بند (د) تبصره (20) قانون بودجه سال 1400 کشور(ایثارگران) وضعیت استخدامی آنان در سال 1401 به رسمی تغییر یافته (به تناسب خدمت رسمی و شرکتی) و کارکنان تحت پوشش شرکت های تامین نیروی انسانی بانک (گروه خدمات کارکنان سپه نوین و ایمن گستر قوام ) نیز مبلغ هشتاد میلیون (000/000/80) به صورت متمرکز با هماهنگی ادارات کل ذیربط از طریق اداره کل حسابداری مالی به عنوان ما به التفاوت پاداش عملکرد سال 1401 با رعایت موارد ذیل پرداخت شود.
1- پرداختی مذکور به تناسب مدت خدمت از تاریخ 1401/01/01 لغایت اسفند ماه 1401 می باشد. و به کارکنانی که درحال حاضر در مرخصی بدون حقوق به سر می برند، این پرداختی صرفا پس از اشتغال به کار مجدد آنان و به تناسب خدمت در دوره فوق محاسبه و تشخیص خواهد یافت.
2- ملحوظ نظر داشتن مدت زمان مرخصی بدون حقوق، طرح نیمه وقت و سه چهارم وقت بانوان، شروع به کار کارکنان جدید الاستخدام، انفصال موقت، فاصله خدمتی، غیبت موجه، ایام تعلیق، آماده به خدمت و .... (به استثنای مامورانی که با تمام ماموریت مجددا در بانک شروع به کار نموده اند و همچنین جانبازان و آزادگان که اعاده به خدمت شده اند، لازم الرعایه می باشد.
3- کارکنانی که رابطه استخدامی آنان به دلیل استفاده بازخرید (محکومیت) خاتمه خدمت، اخراج، انفصال دایم و فسخ قرارداد با بانک قطع گردیده است پرداختی مزبور تعلق نمی گیرد. لیکن پرداختی مذکور به کارکنان که براساس آیین نامه اجرایی ساماندهی نیروی انسانی و نظام اداری و استخدامی بموجب تقاضای شخصی از بانک متبوع بازخرید شده اند به تناسب خدمت قابل پرداخت می باشد.
4- با عنایت به مفاد اطلاعیه شماره 464/97/3 مورخ 1397/09/19 اصلاحیه دستورالعمل 3000
به آن دسته از کارکنانی که پرونده آنان به هیات های رسیدگی به تخلفات اداری کارکنان ارجاع گردیده لیکن منجر به صدور ابلاغ اتهام نشده است، صرفا پنجاه درصد پاداش فوق قابل پرداخت می باشد.
به کارکنانی که پرونده آنان به دلیل اتهام مالی از نوع ارتشا و اختلاس در هیات های بدوی و تجدیدنظر تحت رسیدگی است پاداش مذکور تا تعیین تکلیف قطعی قابل پرداخت نمی باشد.
آن دسته از کارکنانی که وضعیت خدمتی آنان مورد رضایت مسیولین ذیربط نمی باشد، از دریافت پنجاه درصد پاداش مزبور محروم خواهند بود.
5- پرداختی فوق الذکر براساس بخشنامه های سازمان امور مالیاتی کشور، قابل اعمال خواهد بود.
امید است با تلاش و کوشش های مسمتر و اثربخشی همکاران گرامی، شاهد رشد و تعالی هرچه بیشتر و تحقق اهداف طبق سند تحولی بانک سپه باشیم.»
اطلاعیه شماره 225-1403/05/10:
« به آگاهی می رساند؛ صورت های مالی بانک مربوط به سال 1402 به تایید و تصویب اعضای محترم مجمع عمومی بانک ها رسیده است. از این رو بموجب مصوبه شماره 274/1403/4 مورخ 1403/05/07 هیات محترم مدیره بانک مقرر گردید. به منظور قدردانی و ارج نهادن به کوشش و تلاش کلیه کارکنان شاغل اعم از رسمی، آزمایشی، مامور به خدمت از سایر سازمان ها به تناسب خدمت (در یکسال اخیر) کارکنانی که به سایر سازمان ها مامور یا انتقال دایم شده اند (در عین حال حقوق و مزایای خود را از این بانک دریافت نموده اند)، و کارکنان مشمول قانون حالت اشتغال معادل یک ماه حقوق و مزایا و همچنین به کلیه پرسنل بازنشسته، از کارافتاده و مستمری بگیر (مجموع پرداختی به وراث) مبلغ شصت میلیون (000/000/60) ریال به هر یک از کارکنانی که در اجرای بند (د) تبصره (20) قانون بودجه سال 1400 کشور (ایثارگران) وضعیت استخدامی آنان به رسمی تغییر یافته (به تناسب خدمت رسمی و شرکتی) و کارکنان تحت پوشش شرکت های تامین نیروی انسانی بانک (گروه خدمات کارکنان سپه نوین و ایمن گستر قوام) نیز مبلغ هشتاد میلیون (000/000/80) ریال به صورت متمرکز با هماهنگی ادارات کل ذیربط از طریق اداره کل حسابداری مالی به عنوان پاداش عملکرد سال 1402 با رعایت موارد ذیل پرداخت شود.
1- پرداختی مذکور به تناسب مدت خدمت از تاریخ 1402/01/01 لغایت اسفند ماه 1402 می باشد و به کارکنانی که در حال حاضر در مرخصی بدون حقوق به سر می برند، این پرداختی صرفا پس از اشتغال به کار مجدد آنان و به تناسب خدمت در دوره فوق محاسبه و تشخیص خواهد یافت.
2- ملحوظ نظر داشتن مدت زمان مرخصی بدون حقوق، طرح نیمه وقت و سه چهارم وقت بانوان، شروع به کار کارکنان جدید الاستخدام، انفصال موقت، فاصله خدمتی، غیبت موجه، ایام تعلیق، آماده به خدمت و .... (به استثنای مامورانی که با تمام ماموریت مجددا در بانک شروع به کارنموده اند و همچنین جانبازان و آزادگان که اعاده به خدمت شده اند، لازم الرعایه می باشد.
3- کارکنانی که رابطه استخدامی آنان به دلیل استفاده بازخرید(محکومیت) خاتمه خدمت، اخراج، انفصال دایم و فسخ قرارداد با بانک قطع گردیده است پرداختی مزبور تعلق نمی گیرد. لیکن پرداختی مذکور به کارکنان که براساس آیین نامه اجرایی ساماندهی نیروی انسانی و نظام اداری و استخدامی بموجب تقاضای شخصی از بانک متبوع بازخرید شده اند به تناسب خدمت، قابل پرداخت می باشد.
4- با عنایت به مفاد اطلاعیه شماره 464/97/3 مورخ 1397/09/19 اصلاحیه دستورالعمل 3000
به آن دسته از کارکنانی که پرونده آنان به هیات های رسیدگی به تخلفات اداری کارکنان ارجاع گردیده لیکن منجر به صدور ابلاغ اتهام نشده است، صرفا پنجاه درصد پاداش فوق قابل پرداخت می باشد.
به کارکنانی که پرونده آنان به دلیل اتهام مالی از نوع ارتشا و اختلاس در هیات های بدوی و تجدیدنظر تحت رسیدگی است پاداش مذکور تا تعیین تکلیف قطعی قابل پرداخت نمی باشد.
آن دسته از کارکنانی که وضعیت خدمتی آنان مورد رضایت مسیولین ذیربط نمی باشد، از دریافت پنجاه درصد پاداش مزبور محروم خواهند بود.
5- پرداختی فوق الذکر براساس بخشنامه های سازمان امور مالیاتی کشور، قابل اعمال خواهد بود.
امید است با تلاش و کوشش های مسمتر و اثربخشی همکاران گرامی، شاهد رشد و تعالی هرچه بیشتر و تحقق اهداف طبق سند تحولی بانک سپه باشیم.»
اطلاعیه شماره 436- 1402/09/13:
«صورت های مالی بانک مربوط به سال 1401 به تایید و تصویب اعضای محترم مجمع عمومی بانک ها رسیده است. از این رو بموجب مصوبه شماره 923/1402/4 مورخ 1403/09/12 هیات محترم مدیره بانک مقرر گردید. به منظور قدردانی و ارج نهادن به کوشش و تلاش کلیه کارکنان شاغل اعم از رسمی، آزمایشی، مامور به خدمت از سایر سازمان ها به تناسب خدمت (در یک سال اخیر)، کارکنانی که به سایر سازمان ها مامور یا انتقال دایم شده اند (در عین حال حقوق و مزایای خود را از این بانک دریافت نموده اند)، و کارکنان مشمول قانون حالت اشتغال معادل یک ماه حقوق و مزایا و همچنین به کلیه پرسنل بازنشسته، ازکارافتاده و مستمری بگیر(مجموع پرداختی به وراث) مبلغ چهل میلیون(000/000/40) ریال، به هر یک از کارکنانی که در اجرای بند (د) تبصره (20) قانون بودجه سال 1400 کشور (ایثارگران) وضعیت استخدامی آنان در سال 1401 به رسمی تغییر یافته (به تناسب خدمت رسمی و شرکتی) و کارکنان تحت پوشش شرکت های تامین نیروی انسانی بانک (گروه خدمات کارکنان سپه نوین و ایمن گستر قوام) نیز مبلغ شصت میلیون (000/000/60) ریال به صورت متمرکز با هماهنگی ادارات کل ذیربط از طریق اداره کل حسابداری مالی به عنوان پاداش عملکرد سال 1401 با رعایت موارد ذیل پرداخت شود.
1- پرداختی مذکور به تناسب مدت خدمت از تاریخ 1401/01/01 لغایت اسفند ماه 1401 می باشد.
2- ملحوظ نظر داشتن مدت زمان مرخصی بدون حقوق، طرح نیمه وقت و سه چهارم وقت بانوان، شروع به کار کارکنان جدید الاستخدام، انفصال موقت، فاصله خدمتی، غیبت موجه، ایام تعلیق، آماده به خدمت و .... (به استثنای مامورانی که با تمام ماموریت مجددا در بانک شروع به کارنموده اند و همچنین جانبازان و آزادگان که اعاده به خدمت شده اند، لازم الرعایه می باشد.
3- کارکنانی که رابطه استخدامی آنان به دلیل استفاده بازخرید(محکومیت) خاتمه خدمت، اخراج، انفصال دایم و فسخ قرارداد با بانک قطع گردیده است پرداختی مزبور تعلق نمی گیرد. لیکن پرداختی مذکور به کارکنان که براساس آیین نامه اجرایی ساماندهی نیروی انسانی و نظام اداری و استخدامی بموجب تقاضای شخصی از بانک متبوع بازخرید شده اند به تناسب خدمت، قابل پرداخت می باشد.
4- با عنایت به مفاد اطلاعیه شماره 464/97/3 مورخ 1397/09/19 اصلاحیه دستورالعمل 3000
به آن دسته از کارکنانی که پرونده آنان به هیات های رسیدگی به تخلفات اداری کارکنان ارجاع گردیده لیکن منجر به صدور ابلاغ اتهام نشده است، صرفا پنجاه درصد پاداش فوق قابل پرداخت می باشد.
به کارکنانی که پرونده آنان به دلیل اتهام مالی از نوع ارتشا و اختلاس در هیات های بدوی و تجدیدنظر تحت رسیدگی است پاداش مذکور تا تعیین تکلیف قطعی قابل پرداخت نمی باشد.
آن دسته از کارکنانی که وضعیت خدمتی آنان مورد رضایت مسیولین ذیربط نمی باشد از دریافت پنجاه درصد پاداش مزبور محروم خواهند بود.
5- پرداختی فوق الذکر براساس بخشنامه های سازمان امور مالیاتی کشور قابل اعمال خواهد بود.
امید است با تلاش و کوشش های مسمتر و اثربخشی همکاران گرامی شاهد رشد و تعالی هرچه بیشتر و تحقق اهداف طبق سند تحولی بانک سپه باشیم.»
*دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت :
بانک مذکور به دلالت مدارک و مستندات پیوست در زمان پرداخت هرگونه پاداش و یا مبالغ کمک رفاهی راسا اقدام به کسر مالیات به ماخذ حداقل 25 درصد می نماید این در حالی است که اقدام بانک سپه در کسر مالیات از هر گونه پاداش و کمک هزینه رفاهی مانند ایاب و ذهاب و غیره فاقد منشا قانونی و تسری غیر قانونی مواد 8382 و 86 قانون مالیاتهای مستقیم به مزایا غیر مستمر رفاهی مربوط به شاغل است که در ذیل بی اعتباری آن تبیین میگردد و در ضمن اقلام رفاهی حقوق و مزایای غیر مستمر رفاهی کارکنان به دلیل اینکه ارتباط آن با حقوق شاغل بوده و ناشی از فعالیت و کارکرد کارمند و به جهت ایجاد انگیزه و تشویق وی پرداخت میشود و ارتباطی به شغل نداشته خروج موضوع از مواد پیش گفته دارد. در این خصوص هیات عمومی دیوان عدالت اداری به کرات و طی آرای شماره 601 مورخ 1389/12/09 رای اصلاحی 9809970905810073 مورخ 1398/01/27 و همچنین رای شماره 9909970905811956 مورخ 1399/12/19 و اخیرا طی دادنامه شماره 140109970905811185 مورخ 1401/06/29 به صراحت هرگونه کسر مالیات از نوع پرداختی که به عنوان مزایای مربوط به شاغل ( مانند پاداش و کمک هزینه رفاهی) باشد ممنوع و مشمول معافیت مالیاتی قانونی دانسته و از شمول مواد 82 و 83 قانون مالیاتهای مستقیم خارج نموده است. ضمنا آرای مذکور قابل سرایت به کلیه حقوق بگیران اعم از قانون کار و کارمندان دولتی میگردد همانگونه که در قانون بودجه سال 1401 و بند 5 تبصره 12 قانون مذکور قید گردیده ،کسر مالیات صرفا محصور به «مجموع مندرج در احکام کارگزینی» که همانا حقوق مربوط شغل و شاغل و سایر پرداختیهای مندرج در آن من جمله حق مدیریت ، حق عایله مندی.....است می باشد. در حالی که پاداش ها و سایر واریزها اولا در احکام کارگزینی درج نمی گردد و ثانیا اساسا خروجی موضوعی از موارد مندرج در قانون بودجه سال 1401 دارد. آنچه مورد استناد بانک سپه قرار گرفته بخشنامه های اداره مالیاتی می باشد که به موجب احکام فوق همگی نقض شده اند در حالی که کسر مالیات از پاداشها و اقلام رفاهی پرداختی از سالهای قبل و بدون هرگونه مجوز قانونی بوده است و دادنامه شماره 140109970905812685 مورخ 1401/11/18 هیات عمومی دیوان عدالت اداری پاداشها و کمک هزینه های رفاهی خارج از حقوق را حصری قلمداد ننموده و حکم به ابطال بخشنامه های مالیاتی مورد استناد بانک سپه نموده است ولی متاسفانه بانک سپه باز هم از کلیه پاداشهای مناسبتی حداقل 25 درصد مالیات کسر می نماید. ضمنا دادنامه صادره شماره 140331390001065433 مورخ 1403/05/09 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال بخشنامه بانک کشاورزی در خصوص شمول مالیات حقوق بر پرداختی های موردی به عنوان یک بانک دولتی تابع قانون مدیریت خدمات کشوری گواه نقض مقررات قانونی توسط بانک سپه میباشد. فلذا خواهشمندم نسبت به ابطال اطلاعیه های فوق الذکر اداره جبران خدمات بانک سپه که خلاف آرای صادره دیوان عدالت اداری میباشند اقدام نمایید.
* خلاصه مدافعات طرف شکایت:
1- به موجب بخشنامه شماره 1400/77/ 200 مورخ 1400/11/01 سازمان محترم امور مالیاتی کشور بخشنامه شماره 220 230 مورخ 1401/01/08 معاون درآمدهای عملیاتی سازمان امور مالیاتی کشور و بخشنامه شماره 22 251 ص مورخ 1401/01/17 مدیرکل محترم امور مالیاتی مودیان بزرگ صرفا کمک هزینه های رفاهی با مصادیق عنوان شده در ماده (40) قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1384 معاف از پرداخت مالیات بوده و این معافیت قابل تسری به سایر حقوق و مزایای پرداختی یا تخصیصی اعم از نقدی و غیرنقدی (مستمر و غیر مستمر) نمی باشد.
2- مصادیق ماده (40) قانون مزبور که تعیین کننده دامنه پرداختهای غیر مشمول می باشد به صورت سالانه تحت عنوان کمک رفاهی کارکنان "دولت در فصل ششم از بخش چهارم طبقه بندی اقتصادی هزینه های دستگاههای اجرایی پیش بینی می شود.
3- بر این اساس معافیت مزایای شاغل و مزایای رفاهی از جمله مهدکودک یارانه ،غذا، ایاب و ذهاب بن کالا و برخی پاداش های مناسبتی که به عنوان مصادیق ماده مزبور تحت عنوان «کمک هزینه رفاهی دولت» و در حد قانون و تا سقف بودجه مصوب و ابلاغی سازمان برنامه و بودجه کشور به کارکنان پرداخت می گردد (واریز به بن کارت) و همچنین معافیت مزایای غیر نقدی پرداختی به کارکنان تا سقف12/2 معافیت مالیاتی سالیانه و معافیت عیدی یا پاداش آخر سال جمعا تا سقف 12 /1 معافیت مالیاتی سالیانه در محاسبه مالیات حقوق کارکنان اعمال میگردد.
4- نظر به اینکه ملاک عمل ممیزین سازمان امور مالیاتی کشور در رسیدگی به مالیات حقوق کارکنان بانک، صرفا بخشنامه های صادره توسط سازمان مزبور بوده عدم رعایت صحیح قوانین و مقررات مربوطه بانک را با جرایم قانونی مترتب بر پرداخت مالیات حقوق کارکنان (موضوع مواد 199، 197 و 274 قانون مالیاتهای مستقیم) روبرو نموده که این امر همواره توسط اداره کل امور مالیاتی مودیان بزرگ مورد تاکید بوده است (موضوع نامه شماره 82763706 مورخ 1400/02/07 اداره مزبور) لذا اعمال معافیت مالیات پرداختهای مناسبتی نظیر پاداشهای غیر مستمر خارج از سقف بودجه مصوب(موضوع دادنامه های شماره 601 مورخ 1389/12/09، شماره 1185 مورخ 1401/06/29 و شماره 2685 مورخ 1401/11/18 دیوان عدالت اداری) منوط به ابلاغ بخشنامه سازمان امور مالیاتی کشور در این خصوص می باشد.
رای هیات تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری
شاکی تقاضای ابطال اطلاعیه های شماره 222 مورخ 1403/05/09 و شماره 225 مورخ 1403/05/10 و شماره 436 مورخ 1402/09/13 اداره جبران خدمات بانک سپه را نموده است و مدعی است بانک سپه هرگونه پاداش و خدمات رفاهی و انگیزشی را مشمول مالیات قرار داده است و به آرای متعدد هیات عمومی در معافیت این موارد از شمول مالیات حقوق توجهی ننموده است که با مداقه در مفاد بخشنامه مورد شکایت و صرفنظر از اینکه پاداش از سال 1402 از زمره موارد رفاهی و انگیزه ای به حکم قانون بودجه خارج و مشمول حکم عام مجموع مالیات حقوق شده است، اعلام می دارد در مصوبات مورد شکایت حکم و یا عبارتی که دلالت بر شمول مالیات بر امور رفاهی و انگیزشی (انگیزه ای) وجود داشته باشد یافت نگردید و چنانچه بر فرض صحت ادعای شاکی در مقام عمل امور رفاهی و انگیزشی برخلاف آرای شماره 601 مورخ 1389/12/09 و رای اصلاحی 73 مورخ 1398/01/27 و سایر آرای هیات عمومی، مشمول مالیات شده باشند، مربوط به حوزه اجرا و عملیات اجرایی موردی است و در مصوبات معترض عنه چنین حکمی وجود نداشته، فلذا موجبی جهت ابطال آنها احراز نمی شود به استناد بند ب ماده 84 از قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1402 رای به رد شکایت صادر می نماید رای یادشده ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از ناحیه ریاست محترم دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری می باشد.
محمدعلی برومند زاده
رییس هیات تخصصی مالیاتی بانکی
دیوان عدالت اداری