شماره پرونده: هـ ت/0300104
شماره دادنامه سیلور: 140431390002364796 تاریخ: 1404/09/17
شاکی: محمدمهدی زاهدی
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور (دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی)
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 2 بخشنامه شماره 16 ـ 1400 ـ 200 مورخ 1400/03/08 و بند 5 بخشنامه شماره 29 ـ 1401ـ 200 مورخ 1401/07/23
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور (دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی) به خواسته ابطال بند 2 بخشنامه شماره 16 ـ 1400 ـ 200 مورخ 1400/03/08 و بند 5 بخشنامه شماره 29 ـ 1401ـ 200 مورخ 1401/07/23 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هییت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد:
1ـ مقرره 1400/03/08
بند 2ـ در مواردی که مودی استحقاق برخورداری بیش از یک معافیت، بخشودگی یا تخفیف در نرخ مالیاتی را دارد و با رعایت بخشنامه شماره 200/96/35 مورخ 1396/03/03
2ـ مقرره مورخ 1401/07/23
5 ـ در مواردی که مودی امکان استفاده بیش از یک معافیت بخشودگی یا تخفیف در نرخ مالیاتی را دارد را می باشد که هر نرخ موضوع بند (ن) تبصره فوق الذکر (بند ت تبصره 6 قانون بودجه سال 1401) می بایست با رعایت مفاد بخشنامه شماره 200/96/35مورخ 1396/03/03 اعمال شود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
با عنایت به اینکه بر طبق صراحت مفاد بند (ق) تبصره (6) قانون بودجه سال 1400 و بند (ن) تبصره 6 قانون بودجه سال 1401 و بند (2) تبصره 6 قانون بودجه سال 1402 بخشودگی مقرر در نرخ مالیات موضوع ماده 105 قانون مالیاتهای مستقیم اشخاص حقوقی دارای پروانه بهره برداری از وزارتخانه های ذی ربط در فعالیتهای تولیدی، علاوه بر سایر معافیتها و بخشودگی ها و شوق های قانونی اشخاص مذکور است و اینکه در صورتی که 7ـ201 مورخ 1395/08/12 شورای عالی مالیات مبنی بر رعایت (سایر مقررات) هیچ تصریحی به مستثنی بودن مفاد تبصره 7 ماده 105 قانون مالیاتهای مستقیم در نحوه اعمال تخفیف نرخ موضوع بند (ق) تبصره 6 قانون بودجه سال 1400 و بند (ن) تبصره 6 قانون بودجه سال 1401 بعمل نیاورده است. اینکه در بخشنامه های مورد شکایت در موقع تسلیم اظهارنامه مالیاتی به صورت الکترونیکی مانع از اعمال همزمان تخفیف و بخشودگی های مالیاتی موضوع بندهای فوق الذکر از قوانین بودجه سال های 1400 و 1401 موجب تبعیض ناروا و مطالبه مالیات مضاعف از مودیان گردیده که علاوه بر مغایرت با اصل پنجاه و یکم قانون اساسی و بندهای 9و4 اصل سوم و اصل بیستم تا آن قانون و مغایر تبصره قانونی بودجه در سال های 1400 و 1401 و نیز مغایر با شرع انور و قاعده لاضرر می باشد و در پایان ابطال بندهای مورد شکایت از تاریخ صدور مطرح شده است.
مدافعات طرف شکایت:
1ـ بند 2 بخشنامه شماره 16 ـ 1400 ـ 200 مورخ 1400/03/08 که موضوع خواسته اول شاکی برای ابطال است قبلا در طی رسیدگی به شکایت مشابه در هییت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری ه بشرح رای قطعیت یافته شماره 1390 و 1391 مورخ 1400/12/14 رای به رد شکایت صادر شده و شکایت فعلی مشمول ماده 85 قانون دیوان عدالت اداری است.
2ـ درخصوص درخواست ابطال بند 5 بخشنامه شماره 200/1401/39 مورخ 1401/03/27 سازمان امور مالیاتی در راستای نحوه اجرای صحیح حکم مندرج در بند (ن) تبصره 6 قانون بودجه سال 1401 ناظر به کاهش نرخ مالیات موضوع ماده 105 قانون مالیاتهای مستقیم و با عنایت به قوانین و مقررات مالیاتهای حاکم مقرر گردیده در مواردی که مودی امکان استفاده بیش از یک معافیت، بخشودگی یا تخفیف در نرخ مالیاتی را دارد کاهش نرخ مالیات بایستی با رعایت بخشنامه 200/96/35 مورخ 1396/03/03 اعمال شود. مفاد بخشنامه 200/96/35 مورخ 1396/03/03 به موجب دادنامه شماره 10109 مورخ 1397/04/31 مورد تایید هییت تخصصی مالیاتی بانکی قرار گرفته است. به موجب این دادنامه رای اکثریت اعضای شورای عالی مالیاتی در صورتجلسه شماره 7 ـ 201 مورخ 1395/08/12 چنانچه به موجب قوانین و مقررات در فرآیند اعمال معافیت 4 و بخشودگیها، مودی استحقاق چندین معافیت و بخشودگی را دارد، نحوه اعمال بدین صورت خواهد بود که معافیت یا تخفیف که معافیت یا تخفیف قبلی اعمال شده مورد نظر قرار می گیرد و تخفیف یا معافیت بعدی برخالص نرخ یا مالیات متعلقه (پس از کسر معافیت، بخشودگی یا تخفیف قبلی) اعمال می شود نه اینکه به ترتیب موارد معافیت مالیاتی پیش بینی شده در مواد قانونی، از نرخ مالیات مربوطه کسر گردد. این فرآیند منطبق با دادنامه هییت تخصصی و منطبق با مبانی و اصول صحیح تشخیص و مبانی حسابداری و عادلانه است زیرا همانطور که اعمال مالیات مضاعف پذیرفته نیست اعطای امتیازات مضاعف مانند معافیت نیز مبتنی بر مبانی حقوق مالیاتی نمی باشد. لذا رد شکایت شاکی مورد استدعا است.
رای هییت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری
قایم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره 47329/102 مورخ 1404/07/12 در رابطه با جنبه شرعی مقررات مورد شکایت اعلام کرده است که: «بخشنامه های مورد شکایت فی نفسه خلاف شرع شناخته نشد، اما از حیث تشخیص رعایت موازین قانونی برعهده دیوان محترم عدالت اداری است.» بنابراین در اجرای حکم مقرر در ماده 87 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 مبنی بر لزوم تبعیت هییت های تخصصی دیوان عدالت اداری از نظر فقهای شورای نگهبان درخصوص جنبه شرعی مقررات اجرایی، بند 2 بخشنامه شماره 16 ـ 1400 ـ 200 مورخ 1400/03/08 و بند 5 بخشنامه شماره 200/1401/39 مورخ 1401/07/23 سازمان امور مالیاتی کشور خلاف شرع نیست و به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رای به رد شکایت صادر و اعلام می کند. این رای مستند به ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل بوده و ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور توسط رییس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
نایب رییس هییت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری ـ ابوالفضل حسن زاده