شماره پرونده: هـ ت/0400003
شماره دادنامه سیلور: 140431390002367553 تاریخ:1404/09/17
شاکی: آقای نیما غیاثوند
طرف شکایت: وزارت امور اقتصادی و دارایی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال فراخوان مرحله نهم مالیات بر ارزش افزوده صاحبان واحدهای تهیه غذا (آشپزخانه ها و کافی شاپ ها) از تاریخ تصویب
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت امور اقتصادی و دارایی به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هییت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد:
به موجب ماده (13) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 از آنجایی که تا زمان راه اندازی سامانه مودیان ترتیبات ثبت نام حسب مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 می باشد، لذا بنا به اختیارات حاصل از مقررات ماده (18) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/02/17 کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که براساس شرایط فراخوان های مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده تاکنون مشمول اجرای این نظام مالیاتی نشده اند. در صورت اشتغال به فعالیت های ذیل با هر میزان فروش یا درآمد، مشمول مرحله نهم ثبت نام محسوب و مکلف به اجرای مقررات قانون از ابتدای تیر ماه سال 1402 خواهند بود.
1ـ تهیه و ارایه انواع غذا به صورت بیرون بر (آشپزخانه ها و کیترینگ ها) اعم از صنعتی یا خانگی
2ـ کافی شاپ ها
تذکر بسیار مهم:
فعالان اقتصادی که واجد شرایط مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بوده اند، حتی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله نهم ثبت نام این نظام مالیاتی جز مودیان مشمول مراحل قبلی ثبت نام و اجرای قانون محسوب و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط خواهند بود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
به موجب ماده (13) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 از آنجایی که تا زمان راه اندازی سامانه مودیان ترتیبات ثبت نام حسب مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 می باشد، لذا بنا به اختیارات حاصل از مقررات ماده (18) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/02/17 کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که بر اساس شرایط فراخوان های مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده تاکنون مشمول اجرای این نظام مالیاتی نشده اند، در صورت اشتغال به فعالیت های ذیل با هر میزان فروش یا درآمد، مشمول مرحله نهم ثبت نام محسوب و مکلف به اجرای مقررات قانون از ابتدای تیرماه سال 1402 خواهند بود.
فعالان اقتصادی که واجد شرایط مراحل اول تا هشتم ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بوده اند، حتی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله نهم ثبت نام این نظام مالیاتی جز مودیان مشمول مراحل قبلی ثبت نام و اجرای قانون محسوب و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط خواهند بود.
به روشنی مشخص می باشد که اختیارات حاصل از ماده 13 قانون ارزش افزوده صرفا جهت ثیت نام ارایه اظهارنامه و رسیدگی مالیات در راستای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان می باشد و در قانون دایمی ارزش افزوده اساس بر اتمام فراخوان مودیان مالیاتی با اختیارات حاصل از ماده 18 قانون آزمایشی ارزش افزوده مصوب 1378 می باشد که در تفسیر موضوع سازمان محترم مالیاتی دچار برداشت خلاف نظر مقنن گردیده است.
(لذا در زمان فراخوان مرحله 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده هیچ گونه اختیاری از نظر قانونگذار در این خصوص وجود ندارد)
با توجه به اینکه ماده 18 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب1378 نسخ گردیده است اما در اطلاعیه فراخوان مذکور به آن استناد می نمایند. بر این اساس بسیار واضح است که نظر قانونگذار در قانون مالیات بر ارزش افزوده سال 1400 بر فراخوان مالیات ارزش افزوده نمی باشد.
بسیار مهم و قابل ذکر در ماده 4 قانون تسهیل پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان اخذ مجوز قانونی در فراخوان تدریجی مودیان مالیاتی جهت ثبت نام ارزش افزوده می باشد.
سوال: اگر قانونگذار در ماده 13 قانون ارزش افزوده 1400 چنین اختیاری را به سازمان داده است چگونه مجدد همان اختیار را در قوانین دیگر به تصویب رسانده است؟
به سادگی مشخص می باشد با اعلام فراخوان مرحله 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده در قبل از تصویب ماده 4 قانون تسهیل پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان سازمان محترم امور مالیات کشور قانونگذاری نموده است.
با عنایت به موارد فوق الذکر فراخوان مرحله 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مغایر قوانین و مقررات میباشد و ابطال آن را تقاضامند می باشم.
اعمال ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری مستدعی است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
قانونگذار در ماده (4) قانون تسهیل تکالیف مودیان جهت اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان مصوب 1402/10/04 در تکمیل اراده خود (در قانون مالیات بر ارزش افزوده) بیان می دارد: سازمان امور مالیاتی کشور موظف است مودیان مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 را که تا زمان تصویب این قانون فراخوان نشده اند، مطابق جدول زمان بندی که توسط رییس سازمان مذکور پیشنهاد شده و به تایید وزیر امور اقتصادی و دارایی خواهد رسید تا پایان سال 1403 به تدریج فراخوان نماید. که البته برابر جز (غ) تبصره (1) ماده واحده قانون بودجه سال 1404 کل کشور، عبارت تا پایان سال 1403 در ماده (4) قانون تسهیل تکالیف مودیان، به عبارت تا پایان سال 1404 تغییر یافته است.
از طرف دیگر هر چند براساس ماده (18) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387، منظور مقنن از ثبت نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده فراخوان مرحله ای مودیان در نظام مالیات بر ارزش افزوده و ثبت نام در نظام مذکور و به صراحت ماده یاد شده منظور از ثبت نام، فراخوان مرحله ای بوده و اساسا ثبت نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده امری به جز مشمولیت مودیان در نظام مالیات بر ارزش افزوده، برابر فراخوان های سازمان امور مالیاتی نمی باشد، لکن فراخوان سازمان امور مالیاتی که مورد اعتراض شاکی قرار گرفته است، نه براساس ماده (18) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 بلکه براساس مقررات ماده (18) که مورد نظر و دقت مقنن در ماده (13) قانون یادشده در اصلاحیه سال 1400 قرار گرفته، انجام شده است.
بنا به مراتب فوق، برابر مفهوم مخالف بند (1) ماده (12) قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402/02/10 رد شکایت شاکی مورد تقاضا می باشد.
رای هییت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری
اولا براساس ماده 13 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400: «پس از راه اندازی سامانه مودیان، همه مشمولان این قانون موظفند به ترتیبی که سازمان مقرر و اعلام می کند در سامانه مزبور ثبت نام نموده و معاملات خود را در آن ثبت نمایند. ثبت معاملات (خرید و فروش) در سامانه مودیان، به منزله ثبت در دفاتر قانونی است. تا آن زمان، ترتیبات ثبت نام، نحوه ارایه اظهارنامه های مالیاتی و رسیدگی به آنها حسب مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387/02/17 و اصلاحات بعدی آن است. در سایر موارد، مفاد این قانون جاری است» و صدور فراخوان مرحله نهم توسط سازمان امور مالیاتی برمبنای حکم ماده مذکور و حکم مقرر در ماده 18 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 صورت گرفته است. ثانیا به موجب ماده 4 قانون تسهیل تکالیف مودیان جهت اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان مصوب 1402/08/23: «سازمان امور مالیاتی کشور موظف است مودیان مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 را که تا زمان تصویب این قانون فراخوان نشده اند، مطابق جدول زمان بندی که توسط رییس سازمان مذکور پیشنهاد شده و به تایید وزیر امور اقتصادی و دارایی می رسد تا پایان سال 1403 به تدریج فراخوان نماید. مودیان موضوع این ماده تا زمانی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور فراخوان نشده باشند، مجاز به اخذ مالیات بر ارزش افزوده از خریداران نیستند. دریافت کننده مشمول جریمه تبصره 2 بند (الف) ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1400 بوده و وجه دریافتی باید به پرداخت کننده مسترد شود. همچنین مالیات بر ارزش افزوده پرداختی توسط این دسته از مودیان مادامی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور فراخوان نشده اند، به عنوان اعتبار مالیاتی برای آنان منظور نمی گردد» و حکم ماده اخیرالذکر نافی صلاحیت سازمان امور مالیاتی برای انتشار فراخوان در اجرای ماده 13 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 نیست. با توجه به مراتب فوق، فراخوان مرحله نهم مالیات بر ارزش افزوده صاحبان واحدهای تهیه غذا (آشپزخانه ها) و کافی شاپ ها خلاف قانون و خارج از حدود اختیار نیست و به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رای به رد شکایت صادر و اعلام می کند. این رای مستند به ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل بوده و ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور توسط رییس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
نایب رییس هییت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری ـ ابوالفضل حسن زاده