رای شماره 2066582 هییت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری با موضوع: عبارت « امثال آن» در فراز...

هییت تخصصی مالیاتی، بانکی

* شماره پرونده: هـ ت/0300301     

* شماره دادنامه سیلور: 140431390002066582       تاریخ: 1404/08/17

* شاکی: آقای مرتضی پورکاویان فرزند ارسطو

* طرف شکایت: وزارت امور اقتصادی و دارایی

* موضوع شکایت و خواسته: تقاضای ابطال عبارت «امثال آن» در فراز «انواع معاملات طلا، جواهر و پلاتین و امثال آن» موضوع تبصره 2 ماده 8 آیین نامه اجرایی موضوع ماده 95 قانون مالیات های مستقیم اصلاحی به شماره 8840 مورخ 1401/01/22 وزیر امور اقتصادی و دارایی.

* شاکی دادخواستی به دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم نموده که به هییت عمومی دیوان ارجاع گردیده است. 

متن مصوبه مورد شکایت به شرح ذیل است:

«درخصوص انواع معاملات طلا، جواهر و پلاتین و امثال آن، علاوه بر اقلام صورتحساب الکترونیکی ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین، اجرت ساخت، حق العمل و سود فروشنده به تفکیک به اقلام الزامی صورتحساب اضافه می شود».

* خلاصه شکایت شاکی به قرار ذیل می باشد:

طبق جز 1 بند ب ماده 26 قانون مالیات بر ارزش افزوده «اصل طلا، جواهر و پلاتین به کار رفته در مصنوعات ساخته شده از فلزات مزبور، معاف از مالیات و عوارض می باشد». همچنین طبق جز 2 همین بند قانونی «اجرت ساخت، حق العمل و سود فروشنده کالاهای موضوع این بند مشمول مالیات و عوارض با نرخ نه درصد (9%) می باشد» و طبق جز 3 آن «پس از راه اندازی سامانه مودیان، عرضه کنندگان کالا و خدمات مربوط به این بند مکلفند کلیه عملیات خرید و فروش خود را در سامانه مزبور ثبت کنند. درج ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین، اجرت ساخت، حق العمل و سود فروشنده به تفکیک در صورتحساب الکترونیکی الزامی است. در صورت کتمان و یا عدم ثبت تمام یا برخی از معاملات در سامانه مذکور مشمول جریمه ای معادل نه درصد (9%) ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین است که غیرقابل بخشودگی می باشد. این جریمه علاوه بر جریمه مذکور در بند «ب» ماده (36) این قانون است».

اما طرف شکایت به موجب آیین نامه مورد شکایت که طی بخشنامه شماره 200/1401/8 مورخ 1401/02/10 ابلاغ شده است، عبارت «امثال آن» را به سه فلز گرانبهای (طلا و جواهر و پلاتین) افزوده است که با این اقدام، برخی مشاغل همچون عرضه کنندگان نقره و پالادیم (که قانونگذار صدور صورتحساب الکترونیکی و نیز تفکیک سازی میان ارزش اصل و اجرت ساخت و حق العمل و سود فروشنده برای آن را معاف دانسته است) حکم واحدی با معاملات طلا و جواهر و پلاتین خواهند یافت که خلاف تصریح قانون است. 

علی هذا با توجه به غیرقانونی بودن و خارج از اختیار بودن صدور مصوبه توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی، تقاضای ابطال از تاریخ تصویب در اجرای مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری، مورد استدعا است. 

*** طرف شکایت طی لایحه ای به شماره 12455/91 مورخ 1404/02/01 در پاسخ به شکایت شاکی مواردی را اعلام نموده است که خلاصه آن به شرح ذیل است:

1) ایراد شاکی دایر بر خارج از اختیار بودن صدور مصوبه وارد نمی باشد، زیرا قانونگذار در ماده 95 قانون مالیات های مستقیم، تصویب آیین نامه ناظر بر همین ماده را منوط به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی و تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی دانسته است. بنابراین تصویب مذکور در حدود اختیار بوده است. 

2) ایراد شاکی در خصوص تسری عبارت «امثال آن» به نقره، بر اساس برداشت ذهنی و تلقی شاکی مطرح شده است، این در حالی است که این عبارت منصرف به سایر اشیای قیمتی است که از نظر عرفی و عقلی هم سنگ «طلا و جواهر و پلاتین» می باشند. لازم به ذکر است معاملات بازار طلا و جواهر و پلاتین در قالب های گوناگون از جمله شمش آب شده، مصنوع، سکه و ... صورت می پذیرد. بنابراین عبارت «امثال آن» مشعر بر قالب ها و اشکال مختلف برای عرضه همان طلا، جواهر و پلاتین است. 

3) در صدر ماده 26 قانون مالیات بر ارزش افزوده نیز که ناظر به همین بند ب همین ماده می باشد، عنوان کلی «فلزات گرانبها» قید شده است اما ظهور عرفی آن به قرینه بند ب ناظر به سه فلز طلا و جواهر و پلاتین است. بنابراین الفاظ حمل بر معانی عرفیه می شوند. 

4) طبق مفاد دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی قابل دریافت در پایگاه اطلاع رسانی سازمان امور مالیاتی، صورتحساب الکترونیکی الگوی سوم از نوع اول، برای طلا و جواهر و پلاتین در نظر گرفته شده است و بنابراین مفاد این دستورالعمل قابل تسری به نقره نمی باشد. بنابراین ایراد شاکی فاقد موضوعیت خواهد بود. 

بنابراین با توجه به اینکه مصوبه مورد شکایت مطابق قانون و مقررات می باشد، تقاضای رد شکایت شاکی می شود.

پرونده کلاسه 0300301 به خواسته ابطال عبارت «امثال آن» در فراز «انواع معاملات طلا، جواهر و پلاتین و امثال آن» در تبصره 2 ماده 8 آیین نامه اجرایی موضوع ماده 95 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1401/01/22 در هییت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری مطرح شد و پس از بحث و بررسی، بیش از سه چهارم اعضای هییت تخصصی قایل به رد شکایت بوده و مستند به حکم مقرر در بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 به شرح زیر به صدور رای اقدام کردند:

رای هییت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری

با توجه به اینکه مدیرکل دفتر حقوقی وزارت امور اقتصادی و دارایی به موجب لایحه جوابیه شماره 91/12455 مورخ 1404/02/01 اعلام کرده است که عبارت «امثال آن» در مقرره مورد شکایت دلالت بر مواردی جز  طلا، جواهر و پلاتین ندارد و این موضوع با لحاظ ادامه متن مقرره مورد شکایت که عبارت «امثال آن» در آن پس از کلمات طلا، جواهر و پلاتین به کار نرفته تقویت می شود، بنابراین عبارت «امثال آن» در  فراز «انواع معاملات طلا، جواهر و پلاتین و امثال آن» در تبصره 2 ماده 8 آیین نامه اجرایی موضوع ماده 95 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1401/01/22 در راستای جز (ب) ماده 26 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 بوده و منصرف به مصنوعات ساخته شده از طلا، جواهر و پلاتین است و خلاف قانون و خارج از حدود اختیار نیست و به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رای به رد شکایت صادر و اعلام می کند. این رای مستند به ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل بوده و ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور توسط رییس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. 

نایب رییس هییت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری ـ ابوالفضل حسن زاده