آیین‌نامه بند «و» ماده (14) تنفیذی قانون برنامه سوم توسعه، موضوع ماده (9) قانون برنامه چهارم توسعه در...

هیأت وزیران در جلسه مورخ 18/3/1384 بنا به پیشنهاد شماره 8404/726/هـ مورخ 7/3/1384 وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استناد ماده (14) تنفیذی قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران موضوع ماده (9) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1383- آیین‌نامه شیوه‌های قیمت‌گذاری سهام، تخفیف‌ها و چگونگی پرداخت قیمت توسط خریداران را به شرح زیر تصویب نمود:

ماده 1- سهام موضوع ماده (7) قانون برنامه چهارم توسعه پس از تعیین قیمت پایه سهام حسب مورد به شرح مواد (2) و (4) این آیین‌نامه توسط شرکت‌های مادر تخصصی، به منظور طی مراحل واگذاری از طریق بورس یا مزایده وکالتاً به سازمان خصوصی‌سازی ارائه خواهد شد.
ماده 2- قیمت پایه سهام شرکت‌هایی که در بورس اوراق بهادار برای اولین بار عرضه می‌شوند طبق ضوابط مورد عمل بورس اوراق بهادار تعیین خواهد شد.
ماده 3- حداقل قیمت پایه سهام شرکت‌هایی که در زمان تصویب این آیین‌نامه در بورس اوراق بهادار عرضه شده و دارای قیمت تابلو می‌باشند، برابر آخرین قیمت تمام سهام مذکور در تابلو بورس در روز قبل از عرضه سهام در بورس است.
ماده 4- قیمت پایه سهام موضوع ماده (7) قانون برنامه چهارم توسعه برای واگذاری به روش مزایده با نگرش تداوم فعالیت شرکت ذی‌ربط و تعهد خریداران به این تداوم، به شرح زیر تعیین می‌گردد:
الف - قیمت پایه سهام شرکت‌های سودده از حاصل تقسیم «سود خالص قبل از مالیات» و «نرخ بازده سرمایه‌گذاری» و با توجه به عوامل مؤثر در تعدیل سود شرکت و همچنین تأثیر عوامل جانبی که قیمت پایه سهام شرکت را تعدیل می‌نماید، به شرح مندرج در تبصره (2) و بند (ب) ذیل این ماده تعیین می‌گردد. نرخ بازده سرمایه‌گذاری معادل نرخ مؤثر سود علی‌الحساب سپرده‌های سرمایه‌گذاری بلند مدت پنج ساله بانکی به اضافه پنج درصد (5%) تعیین می‌شود.
تبصره 1- «شرکت سودده» در این آئین به شرکتی اطلاق می‌شود که نتیجه عملیات آن در سه سال متوالی قبل از سال واگذاری، به سود خالص قبل از مالیات منجر شده باشد.
تبصره 2- مبنای تعیین سود خالص قبل از مالیات، میانگین سود سه سال آخر شرکت قبل از سال واگذاری و با توجه به عوامل مؤثر در تعدیل آن به شرح زیر خواهد بود:
1- درآمدها و هزینه‌های استثنایی و نیز درآمدهای حاصل از فروش دارایی‌های اسقاطی یا موجودی ناباب و مانند آن در محاسبه سود خالص قبل از مالیات منظور نمی‌شود.
2- چنانچه متوسط تولید سال‌هایی که مبنای سود خالص قبل از مالیات قرار گرفته کمتر از هفتاد درصد (70%) بالاترین تولید هر یک از سنوات پنج سال آخر شرکت باشد، جهت سال‌های مزبور، سود مربوط با احتساب هفتاد درصد (70%) بالاترین تولید هر یک از سنوات پنج سال گذشته تقویم می‌گردد.
ب - عوامل جانبی موضوع بند (الف) این ماده که باعث تعدیل قیمت پایه سهام شرکت می‌شود، به شرح زیر است:
1- در صورتی که سرمایه شرکت در سال واگذاری سهام با سال ما قبل آن از محل آورده نقدی یا مطالبات سهامداران افزایش یافته باشد، صد درصد (100%) مبلغ افزایش سرمایه به ارزش کل شرکت افزوده می‌شود. همچنین مبالغ نگهداری شده در شرکت از محل سود سال قبل از واگذاری تحت هر عنوان، به قیمت پایه شرکت اضافه می‌شود.
2- در مواردی که مالیات بر درآمد شرکت از طریق رسیدگی به دفتر و برگشت هزینه به حالت عادی تعیین گردیده ولی قطعی نشده است، مالیات‌های قطعی نشده مزبور به نسبت تفاوت میانگین مالیات‌های قطعی شده و محاسبه شده در آخرین سه سالی که مالیات‌های شرکت به حالت مذکور قطعی شده است، محاسبه تفاوت بین مالیات‌های مزبور و ذخایر مربوط از قیمت پایه سهام کسر می‌شود.
3- هفتاد درصد (70%) تفاوت بین قیمت دفتری و ارزش روز دارایی‌های منقول و غیر منقولی که برای عملیات شرکت ضروری نمی‌باشد، به تشخیص شرکت مادر تخصصی به قیمت پایه سهام اضافه خواهد شد.
4- قیمت تمام شده طرح‌های توسعه و تکمیل طرح‌های نیمه تمام یا آماده بهره‌برداری یا طرح‌هایی که کمتر از پنج (5) سال از شروع بهره‌برداری آن‌ها گذشته باشد، به شرح زیر محاسبه و تفاوت حاصل به قیمت پایه سهام اضافه می‌شود:
4-1- در خصوص هزینه‌های ارزی اعم از خرید ماشین‌آلات یا سایر هزینه‌ها، جمع هزینه‌های ارزی به قیمت روز ارز برای سرمایه‌گذاری و یا قیمت دارایی‌های مزبور بر اساس نظر کارشناسی محاسبه خواهد شد.
4-2- در خصوص هزینه‌های ریالی بر اساس شاخص عمده‌فروشی در بخش مربوط، اعلام شده از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و یا نظر کارشناسی محاسبه خواهد شد. انتخاب کارشناس از بین افراد خبره یا کارشناسان رسمی دادگستری توسط شرکت مادر تخصصی انجام می‌شود.
5- تفاوت بین قیمت دفتری و ارزش سهام و سرمایه‌گذاری‌های انجام شده در سایر شرکت‌ها حسب مورد به قیمت معامله شده در بورس یا ارزیابی آن به روش ارزیابی انجام شده در شرکت سرمایه‌گذار، مطابق این آیین‌نامه، اضافه یا از آن کسر می‌شود. در مواردی که سود این قبیل سرمایه‌گذاری‌ها در حساب‌ها عمل شده باشد، سود منظور شده می‌باید از سود خالص قبل از مالیات کسر شود.
ب - قیمت پایه سهام سایر شرکت‌ها با توجه به شرایط خاص هر یک از آن‌ها حسب مورد با پیشنهاد شرکت مادر تخصصی، تأیید هیأت عالی واگذاری و اعمال یکی از شیوه‌های ذیل توسط شرکت مادر تخصصی مربوط تعیین می‌گردد:
1- ارزش روز خالص دارایی‌های شرکت (قیمت روز دارایی‌ها پس از کسر کلیه بدهی‌ها)
2- تنزیل خالص جریان وجوه نقد شرکت در ده سال آینده با اعمال نرخ مذکور در بند (الف) ماده (4) این آیین‌نامه.
3- ارزش اسمی سهام.
4- ارزش ویژه دفتری (به شرط مثبت بودن).
5- ارزش اسمی سهام حداکثر ده سال قبل از سال واگذاری با اعمال شاخص تورم عمده‌فروشی.
6- ترکیبی از روش‌های یاد شده.
ماده 5- ارزش مزیت ناشی از سهام مدیریتی و کنترلی موضوع این آیین‌نامه، به استثنای سهام کنترل‌کننده مدیریت شرکت‌های بزرگ موضوع بند (ج) ماده (16) قانون برنامه سوم توسعه به پیشنهاد شرکت مادر تخصصی ذی‌ربط و تأیید کارگروهی مرکب از مدیرعامل سازمان خصوصی‌سازی، نماینده هیأت عالی واگذاری و مدیرعامل شرکت مادر تخصصی تعیین می‌شود.
تبصره 1- کمیسیون موضوع این ماده مکلف است حداکثر ظرف بیست روز نسبت به پیشنهاد شرکت مادر تخصصی اعلام نظر نماید. در صورت استنکاف کمیسیون از اظهارنظر، شرکت مادر تخصصی پس از کسب نظر هیأت عالی واگذاری با رعایت مقررات این آیین‌نامه اقدام خواهد نمود.
تبصره 2- جلسات کمیسیون با حضور کلیه اعضا رسمیت خواهد یافت و تصمیم‌های آن با رأی اکثریت دارای اعتبار است. نظر اقلیت نیز باید در صورت‌مجلس قید و به امضا برسد.
تبصره 3- سهام مدیریتی، آن تعداد سهامی است که دارنده آن بتواند حداقل یک عضو در ترکیب هیأت‌مدیره تعیین نماید.
تبصره 4- سهام کنترلی، آن تعداد سهامی است که دارنده آن امکان اتخاذ تصمیم در مجمع عمومی عادی را داشته باشد.
ماده 6- چنانچه پس از درج آگهی فروش بر مبنای قیمت تعیین شده، موضوع بند (ب) ماده (4) این آیین‌نامه، سهام عرضه شده فروش نرود، به پیشنهاد مشترک شرکت مادر تخصصی ذی‌ربط و سازمان خصوصی‌سازی و با تصویب هیأت عالی واگذاری، فروش سهام به بهایی کمتر از قیمت پایه مجاز است.
ماده 7- چنانچه خریدار یک یا چند مورد از موارد مندرج در بندهای (الف) تا (ت) ذیل را تعهد نماید، سازمان خصوصی‌سازی می‌تواند یک یا تعدادی از تخفیف‌های مندرج در بندهای (ث) تا (ح) ذیل را ارائه نماید:
الف - اشتغال را در سطح روز خریداری حفظ نماید.
ب - اشتغال را در یک دوره معین حداکثر تا بیست (20) درصد نسبت به روز خریداری، افزایش دهد.
پ - تولید را در یک دوره معین حداکثر تا بیست (20%) نسبت به روز خریداری، افزایش دهد.
ت - ظرف یک سال حداقل پنجاه درصد (50%) نسبت به روز خریداری، سرمایه‌گذاری جدید نماید.
ث - دوره اقساط را افزایش دهد.
ج - سود فروش اقساطی را تا صفر تقلیل دهد.
چ - پیش قسط ثمن معامله را کاهش دهد.
ح - تا بیست درصد (20%) قیمت فروش نقدی را تخفیف دهد.
تبصره - چگونگی اعمال تخفیف‌های یاد شده در قبال تعهدات متقابل خریداران بر اساس دستورالعمل ماده (17) قانون برنامه سوم توسعه به تصویب هیأت عالی واگذاری می‌رسد.
ماده 8- پرداخت قیمت توسط خریداران با رعایت ترتیبات زیر صورت می‌گیرد:
الف - چنانچه سهام در سازمان بورس اوراق بهادار عرضه و فروخته شود، پرداخت قیمت با توجه به ضوابط در سازمان مذکور خواهد بود.
ب - چنانچه سهام به روش مزایده عرضه و به صورت نقدی فروخته شود، پرداخت قیمت بر اساس آیین‌نامه معاملاتی سازمان خصوصی‌سازی و با رعایت مفاد این آیین‌نامه خواهد بود.
پ - چنانچه واگذاری سهام به صورت اقساط صورت پذیرد، پرداخت قیمت بر اساس آیین‌نامه «بند (هـ) ماده (14) تنفیذی قانون برنامه سوم توسعه» موضوع ماده (9) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1383- موضوع برقراری نظام اقساطی فروش سهام خواهد بود.