مهم‌ترین وظیفه اختصاصی ممیزین کل رسیدگی مجدد به پرونده‌های مالیاتی مؤدیان معترض و رفع اختلاف ایشان با سایر...

به موجب قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه 66 و اصلاحیه بعدی آن وظایف و مسئولیت‌های عدیده‌ای به عهده ممیزین کل مالیاتی گذارده شده و متناسباً نیز اختیارات قانونی لازم تفویض گردیده است، مهم‌ترین وظیفه اختصاصی ممیزین کل رسیدگی مجدد به پرونده‌های مالیاتی مؤدیان معترض و رفع اختلاف ایشان با سایر مأموران تشخیص (ممیز یا سرممیز مالیاتی) و قطعیت مالیات‌ها و مختومه کردن پرونده‌ها در اسرع وقت و یا اظهارنظر قانونی و مستدل و موجه و تشریح علل عدم امکان رفع اختلاف در ظهر اوراق تشخیص مالیات مؤدیان در اجرای ماده 238 قانون می‌باشد.
مسلماً موفقیت در انجام چنین وظیفه مهمی مستلزم تسلط کافی به مقررات مالیاتی و سایر قوانین موضوعه و آئین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های صادره و اطلاع از شرایط و اوضاع و احوال اقتصادی و نوع و نحوه فعالیت مؤدیان ذی‌ربط در سنوات مورد رسیدگی مالیاتی و شناخت کافی از توانایی‌ها و درجه صحت تشخیص مأموران تحت نظارت و دارا بودن قدرت بیان و نگارش و استدلال منطقی و قانونی و موجه و حسن برخورد با ارباب رجوع می‌باشد. از طرفی اصل بر این است ممیزین کل مالیاتی که در حال حاضر مشغول انجام وظیفه هستند واجد شرایط و صفات مذکوره فوق باشند.
مع‌هذا ملاحظه می‌شود برخی از ممیزین کل مالیاتی علی‌رغم وظایف و مسئولیت‌های یاد شده و اختیارات قانونی و وسیعی که در مورد رفع اختلافات مالیاتی دارند و با آن که اکثر قریب به اتفاق مؤدیان معترض مایل به رفع اختلاف از طریق ممیز کل هستند آن‌طور که باید و شاید این وظیفه اساسی و مهم را ایفا نمی‌کنند و بجای توجه به اعتراضات و دلایل موجه مؤدیان معترض و حل و فصل پرونده‌ها اظهار مقید و محدود بودن اختیارات خود به میزان تعدیل معین، موجب سوق پرونده مؤدیان به هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی می‌شوند نتیجه چنین روشی افزایش بی‌رویه و غیر متعارف پرونده‌های ارجاعی به هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی تأخیر در قطعیت و وصول به موقع مالیات‌ها است، حال آنکه تجربیات گذشته حاکی از آن است که بسیاری از اختلافات مالیاتی بر اساس تسلط و احساس وظیفه و قانون دانی ممیزین کل در این مرحله قابل حل و فصل می‌باشد لذا به منظور تصحیح و تسریع جریان امور مؤکداً مقرر می‌شود:
1- ممیزین کل مالیاتی در مراحل قبل از صدور برگ تشخیص مأموران تحت نظارت خود را از جهت نحوه تنظیم و نگارش گزارش رسیدگی و توجه به مبانی و اصول که باید در جمع‌آوری دلایل و اطلاعات و تجزیه و تحلیل و استدلال و نتیجه‌گیری از آن‌ها رعایت و نکاتی که بر حسب نوع پرونده در گزارش‌ها درج شود آموزش داده و راهنمایی نمایند تا اوراق تشخیص مالیات با کیفیت درج در ماده 237 قانون صادر گردد. بدیهی است مأموران تشخیص ذی‌ربط باید به نحو احسن در آموزش‌های قانونی و راهنمایی‌های اصولی ممیزین کل استقبال و استفاده نمایند و در صورت عدم توجه به دلالت‌های قانونی ممیزین کل برابر مقررات با آن‌ها رفتار خواهد شد.
2- ممیزین کل نسبت به مؤدیان که در اجرای ماده 238 تقاضای رسیدگی دارند ضمن حسن برخورد و استقبال از مراجعات ایشان باید با توجه به اظهارات کتبی و شفاهی آن‌ها موارد اعتراض را مورد رسیدگی قانونی و کامل قرار داده و برای حصول واقعیت شخصاً اقدام و یا در صورت لزوم با رعایت مهلت مقرر در ماده مذکور نسبت به صدور قرار مبادرت و اجرای آن را به سایر مأموران تشخیص و یا کارشناسان مالیاتی ابواب‌جمعی خود محول و یا احراز موجه بودن نسبی یا کلی موارد اعتراض به نحو مذکور در ماده 238 اقدام به رفع اختلاف و قطعیت مالیات نمایند.
لزوماً متذکر می‌شود در این خصوص هیچ‌گونه محدودیتی از حیث میزان تعدیل مأخذ مشمول مالیات یا حتی رفع تعرض از مؤدی در صورت ضرورت و استحقاق قانونی وجود ندارد، مضافاً آنکه دادستانی انتظامی مالیاتی در مورد میزان تعدیل مأخذ مشمول مالیات یا رفع تعرض از مؤدی در صورتی که بر اساس احراز واقعیت و متضمن استدلال موجه و قانونی و منطبق با اوضاع و احوال خاص مؤدی باشد حساسیتی نخواهد داشت، بلکه از آن استقبال نیز خواهد کرد. البته هرگاه دلایل و مدارک و اسناد ابرازی و رسیدگی‌های معموله منتهی به رفع اختلاف و ختم پرونده نشود، لازم است برابر قسمت اخیر ماده 238 جریان امر در ظهر برگ تشخیص به طور مستدل درج و امضا شود و سپس پرونده امر جهت رسیدگی به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع گردد تا هیأت حل اختلاف نیز از جریان پرونده و نظریه مستدل و موجه ممیز کل آگاهی یابد.
3- ادارات کل مکلفند آمار اوراق تشخیص صادره در محدوده هر ممیز کلی و تعدادی را که مالیات آن‌ها توسط ممیز کل به قطعیت رسیده و یا قطعی نشده متضمن اظهارنظر موجه و مستدل ممیز کل هر ماهه به تفکیک هر ممیز کلی و با درج مشخصات کامل به دادستانی انتظامی مالیاتی ارسال تا مورد بررسی واقع شود.
بدیهی است تخصیص پاداش حسن خدمت و سایر امتیازات مادی و معنوی و ترفیعات بعدی ممیزین کل بستگی به توانایی و کارایی آن‌ها در نظارت بر حسن اجرای قانون و ارشاد و آموزش مأموران تحت نظارت و توانایی تشویق و جذب مؤدیان برای رفع اختلافات مالیات و همچنین قوت و صحت استدلال آن‌ها در مورد پرونده‌هایی که منتهی به رفع اختلاف نشده خواهد داشت و به هر حال چنانچه احراز شود بعضی از ممیزین کل قادر به ایفای وظایف قانونی خود به نحو مطلوب و کارا نیستند، الزاماً در سمت‌های دیگری که متناسب با توانایی آن‌ها باشند، به خدمت منصوب خواهند شد.