مورخ: 1375/04/05
شماره: 14054
بخشنامه
مالیات‌های پرداخت شده مبنی بر مذاکرات توافقی با اتحادیه‌ها و مجامع امور صنفی
حسب اطلاعات واصله و بررسی‌های به عمل آمده برخی از مؤدیان مالیات بر درآمد مشاغل که مالیات عملکرد سنوات قبل آن‌ها لغایت عملکرد سال 1373 بر اساس اختیارات حاصل از تبصره 6 ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه 66 و اصلاحیه بعدی به موجب صورت‌جلسات تنظیمی از طریق مذاکرات توافقی با اتحادیه‌ها و مجامع امور صنفی آن‌ها به طور قطعی تعیین گردیده است، ضمن تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر و پرداخت قسمتی از مالیات متعلقه نتوانسته‌اند بقیه اقساط مالیات را در مواعد معینه پرداخت نمایند و عده‌ای از آن‌ها به علت اشتباه در محاسبه مالیات متعلق مبلغ قلیلی نسبت به کل مالیات قطعی متعلقه کمتر پرداخت کرده‌اند و مأمورین تشخیص ذی‌ربط با این استنباط و استدلال که این قبیل مؤدیان شرایط مذکور در صورت‌جلسات توافقی را رعایت نکرده‌اند مبادرت به صدور و ابلاغ برگ تشخیص مالیات به آن‌ها نموده‌اند علاوه بر این در مورد تعدادی از مؤدیان مشمول صورت‌جلسات یاد شده که اظهارنامه تسلیم و مالیات را نیز در موعد مقرر پرداخته‌اند به استناد مندرج در صورت‌جلسات و به اعتبار اینکه درآمد مشمول مالیات آن‌ها بیش از حدود توافقات مزبور است اقدام به صدور و ابلاغ برگ تشخیص مالیات به آن‌ها نموده‌اند.
از طرفی برخی از مؤدیان مالیات بر درآمد مشاغل اصولاً به علت عدم آگاهی از مقررات قانونی و توافقات معموله اظهارنامه مالیاتی تسلیم نکرده‌اند که در مورد آن‌ها هم مبادرت به صدور و ابلاغ برگ تشخیص شده است.
بررسی‌های معموله حاکی از آنست که در بسیاری از موارد برگ‌های تشخیص مالیاتی که بنا به دلایل مذکوره فوق صادر شده‌اند دارای اختلافات فاحشی با سوابق مالیاتی مؤدی ذی‌ربط بوده و در مقایسه با مؤدیان هم صنف که از حیث درجه‌بندی صنفی مشابه بوده و مالیات آن‌ها بر اساس صورت‌جلسات توافق قطعی شده است تفاوت زیادی دارد و همین اختلافات فاحش و تفاوت‌های زیاد موجب اعتراضاتی شده است که چون در مرحله ممیز کلی حل و فصل نگردیده منتهی به ارجاع پرونده‌های موصوف به هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی و تراکم امور و صدور قرارهای رسیدگی متعدد و مجدد شده و می‌شود که نتیجه‌ای جز اتلاف وقت و تأخیر در وصول مالیات حقه نداشته و نخواهد داشت.
علی‌هذا همان‌طور که قبلاً به طور مکرر شفاهاً و کتباً تأکید شده است اصولاً در تمام موارد و نسبت به کلیه منابع مالیات بر درآمد گزارش منتهی به صدور برگ تشخیص الزاماً باید مستدل و مستند و منطبق با اوضاع و احوال و شرایط اقتصادی و با توجه به وضع خاص مؤدی ذی‌ربط تنظیم و برگ تشخیص مالیات باید به کیفیت مقرر در ماده 237 قانون مالیات‌های مستقیم صادر شده و من‌بعد نیز صادر گردد. اینک به منظور رعایت عدالت مالیاتی و ختم سریع پرونده‌های مالیاتی یاد شده فوق مقرر می‌دارد، ممیزین کل مالیاتی (نسبت به برگ‌های تشخیص موصوف که فرصت قانونی برای رسیدگی مجدد آن‌ها توسط ممیزین کل باقی است و مؤدی هم تقاضای تجدید رسیدگی نموده است)؛ و هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی در مورد این قبیل پرونده‌هایی که تا به حال ارجاع شده و من‌بعد ارجاع می‌شود به ترتیب ذیل رفتار و از صدور قرارهای متعدد و غیر موجه اجتناب نمایند.
1- در صورتی که برگ‌های تشخیص صادره بر اساس اطلاعات صحیح و غیر قابل انکار و خدشه‌ناپذیر و قرائن و مستندات قانونی و موجه تهیه و صادر گردیده است و مؤدی هم در رد و نفی تمام یا قسمتی از آن‌ها دلایل و مدارکی ندارد حسب مورد نسبت به تأیید برگ تشخیص به طور مستدل و یا تعدیل آن در حدود مدارک و مستندات و اطلاعات موثق موجود در پرونده اقدام نمایند.
2- هرگاه گزارش رسیدگی حوزه مالیاتی فاقد اساس صحیح و بدون مستندات و دلایل و مدارک و اطلاع جامع و موثق تنظیم و منتهی به صدور برگ تشخیص فاقد کیفیت مذکور در ماده 237 شده است و مأمور تشخیص ذی‌ربط هم نمی‌تواند دلایل موجهی نزد ممیز کل یا هیأت حل اختلاف ارائه نماید که عمل او را توجیه کند و به عبارت دیگر برگ تشخیص صرفاً بر اساس تخمین و برآوردهای ذهنی صادر گردیده و مالیات متعلقه با رعایت شرایط اقتصادی و افزایش و کاهش قیمت‌ها و توجه به سوابق مالیاتی مؤدی و سایر عوامل و شاخص‌های مؤثر در تعیین درآمد و مقایسه با مؤدیان هم صنف و شابه که مالیات آن‌ها بر اساس توافق با مجامع امور صنفی قطعی شده است اختلاف فاحش دارد که با اوضاع و احوال خاص مؤدی مطابقت ندارد لازم است نسبت به تعدیل درآمد مشمول مالیات تا حدود مندرج در صورت‌جلسات توافق عملکرد مورد رسیدگی اقدام و پرونده امر را مختومه نمایند.
بدیهی است مؤدیانی که اظهارنامه نداده‌اند مطلقاً از بخشودگی جرایم به نسبت تفاوت مالیات پرداختی و مالیات قطعی شده محروم خواهند بود و لازم است این مطلب در ظهر برگ تشخیص یا رأی هیأت حل اختلاف درج گردد.
در خاتمه انتظار می‌رود ممیزین کل مالیاتی با توجه به بخشنامه شماره 3904 مورخ 4/2/75 و هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی حسب وظایف قانونی خویش و مفاد این دستورالعمل در مورد حل و فصل سریع پرونده‌های مورد اختلاف نهایت جدیت را به عمل آورند. البته ادارات کل موظفند برابر رویه قبلی مرتباً آمارهای لازم را به دفتر اینجانب و دادستانی انتظامی مالیاتی ارسال نمایند.
داریوش ایرانبدی
معاون درآمدهای مالیاتی