دستورالعمل محاسبه صحیح مالیات حقوق از اول سال 1376

در اجرای مقررات مربوط به قانون اصلاح ماده 84 قانون مالیات‌های مستقیم و اصلاحات بعدی آن مصوب 19/12/1375 مجلس شورای اسلامی و به منظور محاسبه صحیح مالیات حقوق از اول سال 1376 نکات زیر متذکر می‌گردد:
1- با در نظر گرفتن حداقل عدد مبنا در جدول حقوق موضوع ماده یک قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت مصوب 24/6/1370 که عدد چهارصد می‌باشد و اینکه طبق مصوبه شماره 50922/ت 17042 هـ مورخ 18/1/1376 هیأت محترم وزیران ضریب جدول حقوق موضوع ماده 33 قانون استخدام کشوری از 1/1/1376 یکصد و شصت ریال تعیین گردیده است بنابراین میزان معافیت مالیاتی سالیانه موضوع ماده 84 اصلاحی فوق‌الذکر به شرح زیر خواهد بود.
درآمد سالیانه معاف از مالیات حقوق 3.840.000=160×400×60
2- با توجه به مقررات تبصره یک ذیل ماده 84 اصلاحی مزبور، اضافه کاری کارگران مشمول قانون کار در بخش غیر دولتی نیز تا حد نصاب 50% ساعات کار روزانه مطابق نرخ مالیاتی مقرر برای اضافه کاری مشمولین قانون نظام هماهنگ بوده و چنانچه مازاد بر پنجاه درصد ساعات کار روزانه وجوهی بابت اضافه کاری به کارکنان مزبور پرداخت گردد این مازاد به جمع درآمد مشمول مالیات حقوق اضافه شده و طبق مقررات مربوط مشمول مالیات خواهد بود.
3- چون حداکثر حقوق موضوع ماده (8) لایحه قانونی مربوط به حداکثر و حداقل حقوق مستخدمین شاغل و بازنشسته و آماده به خدمت مصوب 4/2/1358 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران مبلغ 1.200.000 ریال در ماه می‌باشد بنابراین مطابق مقررات تبصره 2 ماده 84 اصلاحی یاد شده (25%) از مالیات متعلق به کل مبالغ پرداختی تا مبلغ 14.400.000 ریال (حداکثر حقوق سالیانه اعم از حقوق و فوق‌العاده شغل و وجوه موضوع بند 13 و 15 ماده 91 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند 1366 و اصلاحی آن) به حقوق‌بگیران بخشوده گردیده و نسبت به مازاد این مبلغ مالیات متعلق مطابق مقررات موضوعه محاسبه خواهد شد. جهت روشن شدن بیشتر موضوع و به عنوان مثال مالیات حقوق در دو فرض به شرح زیر محاسبه می‌گردد:
الف - پرداخت‌کننده حقوق وزارتخانه یا مؤسسه دولتی است و جمع حقوق و و فوق‌العاده شغل ماهانه حقوق‌بگیر 507.000 ریال و فوق‌العاده حق جذب 144.000 ریال، فوق‌العاده شرایط محیط کار 50.000 ریال، فوق‌العاده محرومیت از تسهیلات زندگی 56.400 ریال و اضافه کاری ساعتی 150.000 ریال که جمع دریافتی ماهیانه مبلغ 907.400 ریال می‌باشد.
نحوه محاسبه:
درآمد مشمول مالیات مستمر ماهیانه عبارت است از مبلغ 507.000 ریال
حقوق و فوق‌العاده شغل مستمر سالیانه مشمول مالیات 6.084.000 = 12 × 507.000
کسر می‌شود معافیت موضوع قانون اصلاح ماده 84 2.244.000 = 3.840.000-6.084.000

مالیات سالانه قبل از کسر بخشودگی (25%) 343.920 ========== 224.4000 25% بخشودگی مالیات موضوع تبصره 2 85.980 = 25% × 343.920
مالیات متعلق سالانه 257.940 = 85.980-343.920
مالیات متعلق به حقوق و فوق‌العاده شغل ماهانه
21.495= 12 ÷ 257.940 مالیات اضافه کاری 15.000 = 10% × 150.000
بخشودگی موضوع تبصره 2 3.750 = 25% × 15000
مالیات اضافه کاری پس از اعمال بخشودگی موضوع تبصره 2
11.250 = 3.750-1.500.000 جمع مالیات متعلق به حقوق و فوق‌العاده شغل و اضافه کاری ماهیانه ریال
32.745 = 11.250 + 21.495 چنانچه حقوق‌بگیر مزبور شاغل در روستا یا در نقاط محروم باشد در این صورت
مالیات متعلق به نصف تقلیل می‌یابد. 16.373 = 50% × 32.745
توضیح: از آنجا که فوق‌العاده‌های جذب، شرایط محیط کار، محرومیت از تسهیلات زندگی به موجب بند 6 ماده 91 قانون مالیات‌های مستقیم از پرداخت مالیات معاف است لذا در محاسبه درآمد مشمول مالیات منظور نگردیده است. ضمناً چون جمع دریافتی ماهیانه حقوق‌بگیر از سقف تعیین شده در تبصره 2 قانون اصلاح ماده 84 کمتر است بخشودگی مالیات موضوع این تبصره نسبت به اضافه کاری دریافتی نیز اعمال گردیده است.
ب - پرداخت‌کننده حقوق یک شرکت خصوصی است که در این صورت نحوه محاسبه به شرح زیر خواهد بود. حقوق اصلی 507.000 ریال، فوق‌العاده حق جذب 144.000 ریال، فوق‌العاده شرایط محیط کار 50.000 ریال کمک هزینه عائله‌مندی 42.000 ریال، کمک هزینه اولاد 14.400، اضافه کاری 150.000 ریال (به مدت 72 ساعت در 30 روز کاری) که جمع دریافتی ماهیانه مبلغ 907.400 ریال می‌باشد.
30% حقوق اصلی طبق بند 6 ماده 91 152.100 = 30% × 507.000
جمع فوق‌العاده‌های موضوع بند 6 ماده 91 194.000 = 50.000 + 144.000
فوق‌العاده مشمول مالیات طبق بند 6 ماده 91 41.900 = 152.100-194.000
حقوق و مزایای مستمر ماهیانه مشمول مالیات
605.300 = 14.400 + 42.000 + 41.900 + 507.000 حقوق و مزایای مستمر سالیانه مشمول مالیات
7.263.600 = 12 × 605.300 درآمد مشمول مالیات حقوق پس از کسر معافیت ماده 84 اصلاحی
3.423.600 = 3.840.000-7.263.600 مالیات سالیانه قبل از کسر بخشودگی (25%) نرخ 131
620.900 =========== 3.423.600 (25%) بخشودگی مالیات موضوع تبصره 2 155.225 = 25% × 620.900
مالیات متعلق به حقوق و مزایای مستمر مشمول مالیات سالانه 465.675 = 155.225-620.900
مالیات متعلق ماهانه 38806 = 12 ÷ 465.675
15.000 = 10% × 150.000
3.750 = 25% × 15.000
مالیات متعلق ماهانه بر اضافه کاری 11.250 = 3.750-15.000
جمع مالیات متعلق ماهانه 50.056 = 11.250 + 38.806
توضیح:
چون اضافه کار پرداختی برای کارکرد ماهیانه، کمتر از نصاب مذکور در ذیل تبصره یک قانون اصلاح ماده 84 می‌باشد لذا کل اضافه کار دریافتی مشمول تبصره یک قانون فوق‌الذکر بوده و چون جمع دریافتی ماهیانه حقوق‌بگیر از سقف تعیین شده در تبصره 2 همین قانون کمتر است بخشودگی مالیات تبصره 2 اخیرالذکر نسبت به اضافه کاری دریافتی نیز اعمال گردیده است. همچنین جهت سهولت بیشتر جدول محاسبه مالیات بر درآمد حقوق به طور ماهانه نیز تهیه و پیوست می‌باشد تا پرداخت‌کنندگان حقوق حسب مورد از آن استفاده لازم را بنماید.