شماره پرونده: هـ ت/0300329
شاکی: خسرو حسینپور هرمزی
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال بندهای 4-5-6-7 دستورالعمل شماره 200/1400/531 مورخ 1400/11/12 سازمان امور مالیاتی 2- ابطال قسمتی از بند (4) دستورالعمل شماره 200/10238/150446/ص مورخ 1400/09/21 وزیر اقتصاد و دارایی ابلاغی به موجب بخشنامه شماره 1400/200/520 [شماره 200/1400/520] سازمان امور مالیاتی از تاریخ صدور.
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال مصوبات یاد شده به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
دستورالعمل شماره 200/1400/531 مورخ 1400/11/12:
[مقرره فوق در بخش اسناد مرتبط در دسترس است.]
بخشنامه شماره 1400/200/520 [شماره 200/1400/520] مورخ 1400/10/21:
[مقرره فوق در بخش اسناد مرتبط در دسترس است.]
دستورالعمل شماره 200/10238/150446/ص مورخ 1400/09/21:
[مقرره فوق در بخش اسناد مرتبط در دسترس است.]
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
طبق ماده 238 ق. م. م اصلاحی سال 1400 چهارچوبهایی برای اعتراض به برگ تشخیص مالیات بیان شده است و مهلت کافی به مودی حسب مفاد ماده 244 قانون یاد شده مصوب 1400 جهت ارایه مدارک و مستندات در فرض اعتراض داده میشود و نیز یک پرونده باید در دسترس قرار گیرد.
چون سامانه مودیان عملیاتی نشده است درج نتیجه در سامانه به موجب مقررات مورد شکایت مغایر با مفاد ماده 244 قانون و تبصرههای آن نمیباشد و موجب تضییع حقوق مودی میشود و خارج از اختیار مرجع وضع مصوبه است.
اینکه در قانون فرصت 45 روز برای مودی و رسیدگی برای مامورین در نظر گرفته شده است با این مقررات مورد شکایت نادیده گرفته میشود.
اینکه در این مقررات قید شده است که صرفا مواردی که مودی در زمان اعتراض در راستای ماده 238 بیان نموده است قابل طرح در هیاتهای حل اختلاف برخلاف قوانین است چه بسا مودی منتظر است تا مدارک و مستندات خود را به هیات ارایه دهد ولیکن وی دعوت برای ارایه مدارک نمیشود.
اینکه در دستورالعمل محدود مینماید که صرفا مواردی که قبلا در رای ماده 238 قانون مورد اعتراض واقع شدهاند قابل رسیدگی در هیات است منطبق با موازین قانونی و مقررات مواد 170-244 قسمت اخیر ماده 229 و 238 نبوده و موجب تضییع حقوق مودیان میشود تقاضای ابطال از زمان صدور آنها را دارم.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
بر اساس بند 4 دستورالعمل اجرایی تبصره 1 ماده 238 اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم ابلاغی به شماره 200/1400/520 مورخ 1400/10/21، که طی مصوبه شماره 200/10238/150446/ص مورخ 1400/09/21، و اصلاحیه بعدی آن به شماره 164629 مورخ 1400/10/11 به تایید وزیر محترم امور اقتصادی و دارایی رسیده است، «در صورت عدم تمکین مودی نسبت به درآمد/ماخذ مشمول مالیات تعدیل شده، ضمن انعکاس موضوع در پرونده/سامانه مالیاتی، پرونده برای رسیدگی به مابهالتفاوت تا مبلغ مورد اعتراض مودی، به صورت الکترونیکی به هیات حل اختلاف مالیاتی ارجاع خواهد شد. در فرایند رسیدگی به اعتراض مودی در هیاتهای حل اختلاف مالیاتی، صرفا موارد اعتراضی که مودی کماکان به آن معترض بوده و در مرحله رسیدگی مجدد موضوع ماده 238 قانون مالیاتهای مستقیم توسط مسیول/مسیولان مربوط مورد پذیرش واقع نشده است، قابل طرح و رسیدگی خواهد بود.»
به موجب بند 1 اصلاحیه دستورالعمل اجرایی ماده 238 قانون مالیاتهای مستقیم به شماره 8438 مورخ 1402/05/14 «کلیه مودیان پس از ابلاغ برگ تشخیص مالیات یا برگ اعلام نتیجه رسیدگی یا برگ مطالبه/استرداد صادره، چنانچه نسبت به هر یک از آنها معترض باشند، میبایستی ظرف مدت 30 روز از تاریخ ابلاغ اوراق مذکور با ارایه دلایل و اسناد و مدارک کتبا از اداره امور مالیاتی ذیربط تقاضای رسیدگی مجدد نمایند.»
به موجب دادنامه شماره 140109970906010228 مورخ 1401/05/01 بر عدم مغایرت بند 7 دستورالعمل شماره 200/1400/531 مورخ 1400/11/12 تاکید شده است. بر همین اساس به تبع رای مذکور در خصوص بند 4 دستورالعمل اجرایی تبصره 1 ماده 238 اصلاحی قانون مالیات مستقیم ابلاغی به شماره 200/1400/520 مورخ 1400/10/21، که طی مصوبه شماره 200/10238/150446/ص مورخ 1400/09/21 و اصلاحیه بعدی آن به شماره 164629 مورخ 1400/10/11 که به تایید وزیر محترم امور اقتصادی و دارایی رسیده است، قبلا حسب رای هیات تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری رد شکایت صورت پذیرفته است.
به موجب مفاد تبصره 1 ماده 219 قانون مالیاتهای مستقیم، «سازمان امور مالیاتی کشور با اجرای طرح جامع مالیاتی و استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات و روشهای ماشینی (مکانیزه)، ترتیبات و رویههای اجرایی متناسب با آن شامل مواردی از قبیل ثبت نام، نحوه ارایه اظهارنامه، پرداخت مالیات، رسیدگی، مطالبه و وصول مالیات، ثبت اعتراضات مودیان، ابلاغ اوراق مالیاتی و تعیین ادارات امور مالیاتی ذیصلاح برای انجام موارد فوق را تعیین و اعلام میکند. حکم این تبصره شامل مواعد قانونی مقرر در مورد تسلیم اظهارنامه، ثبت اعتراضات، ابلاغ اوراق مالیاتی و پرداخت مالیات نیست.» بر اساس بند 5 شماره 200/1400/531 مسیول یا مسیولان مربوط میبایست با رعایت مقررات مربوط، موارد اعتراض مودی را مجددا رسیدگی و نسبت به تعدیل یا عدم تعدیل درآمد/ماخذ مشمول مالیات یا اعتبار مالیاتی اقدام و نتیجه رسیدگی مجدد خود را با ذکر اقلام تعدیل شده و نشده موثر در موارد مذکور، حداکثر ظرف 45 روز از تاریخ ثبت اعتراض مودی از طریق سامانه عملیاتی به مودی اعلام نماید. با این وصف، نظر به معروضات و مستندات ارایه شده، رد شکایت شاکی محترم مورد استدعاست.
رای هیات تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری
راجع به شکایت شاکی نسبت به ابطال بندهای 4-5-6 از بخشنامه شماره 200/1400/531 مورخ 1400/11/12 سازمان امور مالیاتی و ابطال قسمتی از بند 4 دستورالعمل شماره 200/10238/150446/ص مورخ 1400/09/21 وزارت امور اقتصاد و دارایی (ابلاغی طی شماره 200/1400/520 سازمان امور مالیاتی) با عنایت به اینکه مودای مقررات مورد شکایت که در راستای تبصره 1 ماده 238 اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم (موضوع ماده 48 قانون مالیات بر ارزش افزوده) میباشد، دلالت بر این دارند که علاوه بر رسیدگی و اقدامات به صورت سنتی و پستی و دستی، رسیدگی به شیوههای جدید و الکترونیکی در مواردی که بستر آن فراهم میباشد نیز وجود دارد و تقاضای مودیان به هر دو شیوه مورد بررسی واقع میشود و به صراحت دلالت دارد که با اعمال روشهای الکترونیک، کماکان روشهایی دستی و سنتی جهت بررسی تقاضای اعتراض/استرداد/مطالبه مورد قبول است و نیز ذکر موارد تعدیل شده و مهلت طرح اعتراض و نیز مابهالاختلافی که وفق قانون باید مورد رسیدگی واقع شود از دیگر احکام و موضوعاتی است که در این مقررات مورد شکایت ذکر شده است که این موارد مخالفت و مغایرت با قوانین و مقررات نداشته و در راستای اجرایی نمودن صحیح قانون صادر شدهاند و در حدود اختیار مرجع وضع قرار داشته به استناد بند ب ماده 84 از قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1402 رای به رد شکایت صادر مینماید رای مزبور ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست معزز دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان میباشد.
محمدعلی برومندزاده
رییس هیات تخصصی مالیاتی بانکی
دیوان عدالت اداری