رای شماره 3002233 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری با موضوع: دستورالعمل اجرای آئین‌نامه...

هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی

* شماره پرونده: هـ ت/0200186

شماره دادنامه سیلور: 140231390003002233 تاریخ:1402/11/17

* شاکی: آقای هوشنگ صدفی کهنه شهری

* طرف شکایت: وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی

* موضوع شکایت و خواسته: ابطال دستورالعمل اجرای آئین‌نامه ایمنی امور پیمانکاری توسط سرپرست وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی به تاریخ 1397/07/30

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

* شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی به خواسته ابطال دستورالعمل اجرایی آئین‌نامه ایمنی امور پیمانکاری توسط سرپرست وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی به تاریخ 1397/07/30به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:

دستورالعمل اجرایی آئین‌نامه ایمنی امور پیمانکاری به تاریخ 1397/07/30

شورای عالی حفاظت فنی در جلسه مورخ 1397/04/26 به استناد تبصره ماده (2) آئین‌نامه ایمنی امور پیمانکاری ـ که بر اساس پیشنهاد شورای عالی حفاظت فنی در تاریخ 1389/03/05 به تصویب وزیر کار و امور اجتماعی وقت رسیده است ـ دستورالعمل اجرایی آن آئین‌نامه را بشرح زیر تهیه نموده است:

1ـ تعاریف

1ـ1ـ متقاضی

شخص حقیقی یا حقوقی است که دارای تاییدیه صلاحیت حرفه ای از مراجع قانونی مورد تایید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی می باشد.

1ـ2ـ تشخیص صلاحیت ایمنی

فرآیندی است که در آن صلاحیت ایمنی متقاضی با توجه به شاخص‌های مندرج در آئین‌نامه ایمنی امور پیمانکاری و این دستورالعمل توسط کمیته‌های ذی‌ربط احراز می گردد.

1ـ3ـ کمیته بدوی تشخیص صلاحیت استانی

کمیته ای است که وظیفه تشخیص و تایید صلاحیت ایمنی اشخاص متقاضی اخذ گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی پیمانکاری را در چارچوب آئین‌نامه ایمنی امور پیمانکاری و این دستورالعمل در سطح استان دارد (محل تشکیل جلسات این کمیته در اداره کل استان می باشد).

1ـ4ـ کمیته تجدیدنظر استانی

کمیته‌ای است که به منظور بررسی و تجدیدنظر در تصمیمات متخذه «کمیته بدوی استانی تشخیص صلاحیت» در محل اداره کل استان تشکیل می شود.

1ـ 5 ـ کمیته نظارت و بررسی

کمیته‌ای است که به منظور نظارت عالی بر حسن اجرای این دستورالعمل و عملکرد کمیته‌های استانی و مبادی ذیربط و اتخاذ تصمیمات لازم حسب تشخیص در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (اداره کل بازرسی کار) تشکیل می شود.

1ـ6 ـ گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی پیمانکاری

مدرکی است که بر اساس مقررات آئین‌نامه ایمنی امور پیمانکاری به منظور اعلام صلاحیت ایمنی متقاضی از سوی کمیته استانی تشخیص صلاحیت استانی یا کمیته تجدیدنظر استانی برای پیمانکار واجد شرایط از طریق سامانه صادر می‌گردد.

1ـ7ـ معرفی‌نامه (گواهی موقت)

در صورتی که متقاضی فاقد پیمان فعال در هنگام درخواست صدور گواهینامه باشد، صرفا به منظور شرکت متقاضی در مناقصات، معرفی نامه ای با مدت اعتبار دو ماه از سوی اداره کل استان برای دستگاه برگزارکننده مناقصه برابر دستورالعمل‌های ابلاغی اداره کل بازرسی کار از طریق سامانه صادر می‌گردد.

1ـ 8 ـ سامانه اخذ گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی پیمانکاران سراسر کشور

سامانه ای که کلیه فرآیندهای اخذ گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی پیمانکاری (ثبت نام متقاضی تا صدور گواهینامه) صرفا از طریق آن انجام می‌گیرد، نشانی سامانه مذکور https://svcc.mcls.gov.ir و مالکیت معنوی و پایگاه اطلاعاتی آن (سرور) متعلق به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (اداره کل بازرسی کار) می باشد.

1ـ9ـ اداره کل استان:

اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان محل ثبت شرکت (اقامتگاه قانونی) و یا محل سکونت متقاضی حقیقی

2ـ ساختار و وظایف

2ـ1ـ کمیته بدوی تشخیص صلاحیت استانی متشکل از افراد زیر می باشد:

الف) مدیر روابط کار استان به عنوان رییس کمیته

ب) رییس بازرسی کار اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان به عنوان دبیر کمیته

ج) رییس گروه تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار استان و در صورت نبودن آن گروه در استان، رابط آموزشی مورد تایید مرکز تحقیقات و تعلیمات، حفاظت فنی و بهداشت کار ستاد

د) نماینده کانون عالی کارفرمایی در استان

هـ) نماینده تشکل‌های عالی کارگری در استان

تبصره1ـ در صورتی که استان فاقد نمایندگان مورد اشاره در بندهای (د، هـ) باشد، اعضای مذکور توسط کانون عالی کارفرمایی/ تشکل عالی کارگری مربوطه ظرف مدت یک ماه پس از مکاتبه باید معرفی و در صورت عدم معرفی در مدت مذکور، افراد یاد شده توسط مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان انتخاب می‌گردند.

تبصره2ـ جلسات با حضور حداقل 4 نفر از اعضا، رسمی و رای اکثریت حاضرین ملاک است.

تبصره3ـ در صورت تساوی آرا (موافق و مخالف) جلسه بعدی با حضور همه اعضا تشکیل خواهد شد.

تبصره4: احکام اعضای تشکلات توسط مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان برای مدت دو سال صادر می گردد.

تبصره5 ـ رای کمیته تشخیص صلاحیت، حداکثر ظرف مدت 15 روز کاری (منطبق قوانین موضوعی) از تاریخ ابلاغ رسمی، قابل تجدیدنظر است.

2ـ 2ـ کمیته تجدیدنظر استانی متشکل از افراد زیر است:

الف) مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان به عنوان ریاست کمیته

ب) رییس بازرسی کار استان به عنوان دبیر کمیته

ج) بازرس کار منتخب (مسلط به امور مرتبط) با معرفی رییس اداره بازرسی کار و تایید مدیرکل استان

د) نماینده کانون عالی کارفرمایی در استان (به انتخاب کانون عالی کارفرمایی)

هـ) نماینده تشکل‌های عالی کارگری در استان (به انتخاب تشکل عالی کارگری)

تبصره1ـ جلسات با حضور حداقل 4 نفر از اعضا، رسمی و رای اکثریت حاضرین ملاک است.

تبصره2ـ در صورت تساوی آرا (موافق و مخالف) جلسه بعدی با حضور همه اعضا تشکیل خواهد شد.

تبصره3ـ آرا کمیته تجدیدنظر پس از صدور، قطعی و لازم‌الاجرا است و ظرف مدت 10 روز کاری به متقاضی ابلاغ می گردد.

تبصره4ـ احکام اعضا توسط مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان برای مدت دو سال صادر می‌گردد.

2ـ3ـ وظایف اداره بازرسی کار استان در اجرای این دستورالعمل به شرح زیر است:

الف) انجام نظارت و بازرسی از پروژه‌های فعال پیمانکاران از جنبه رعایت آئین‌نامه ها و دستورالعمل‌های حفاظت فنی و بهداشت کار.

ب) نظارت و رسیدگی به شکایات و گزارشات واصله.

تبصره ـ تشکیل پرونده برابر دستورالعمل‌های ابلاغی قابل واگذاری به مبادی تعیین شده بر اساس ضوابط و مقررات جاری کشور می باشد. مبادی تعیین شده موظفند، برابر دستورالعمل‌های ابلاغی اداره کل بازرسی کار موارد لازم را اجرایی نمایند و اداره کل استان موظف است، در صورت گزارش مستند هرگونه تخلف از سوی مبادی تعیین شده برخورد قانونی برابر دستورالعمل‌های ابلاغی اداره کل بازرسی کار بعمل آورد.

ج) شناسایی پیمانکاران فاقد گواهینامه صلاحیت ایمنی و ارجاع پرونده‌های آن‌ها به مراجع قضایی و پیگیری آن به منظور جلوگیری از ادامه فعالیت آنان مطابق مقررات.

2ـ4ـ کمیته نظارت و بررسی از افراد زیر تشکیل می گردد:

الف) مدیرکل بازرسی کار و دبیر شورای عالی حفاظت فنی (رییس کمیته)

ب) رییس مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار

ج) رییس اداره برنامه ریزی و نظارت بر عملکرد اداره کل بازرسی کار (دبیر کمیته)

د) بازرس کار منتخب (مسلط به امور مرتبط) اداره کل بازرسی کار

ه) کارشناس حقوقی اداره کل بازرسی کار

و) نماینده کانون عالی کارفرمایی

ز) نماینده تشکل عالی کارگری

تبصره1ـ در صورت لزوم برای رسیدگی برخی موضوعات نماینده مطلع اداره کل استان حضور خواهد یافت.

تبصره2ـ جلسـات با حضور حداقل 4 نفر از اعضا، رسمی و رای اکثریت حاضرین ملاک است.

تبصره3ـ احکام اعضا توسط رییس شورای عالی حفاظت فنی برای مدت دو سال صادر می گردد.

2ـ 5 ـ گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی پیمانکاری شامل مشخصات زیر می باشد:

الف) نام شخص حقیقی/ حقوقی

ب) کد ملی شخص حقیقی

ج) شماره و تاریخ ثبت و شناسه شرکت (حقوقی)

د) کد کارگاه بیمه شده (دفتر مرکزی) ویژه اشخاص حقوقی

ه) نشانی و کد پستی

و) تلفن ثابت، همراه، دورنگار و پست الکترونیکی پیمانکار

ز) زمینه فعالیت پیمانکار با ذکر مرجع ذی‌صلاح طبق مندرجات برگه صلاحیت پیمانکاری و یا کارت پیمانکار شخص حقیقی

ح) مدت اعتبار گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی

ط) درج شرایط تمدید، تعلیق و ابطال گواهینامه، زمان ارایه مدارک مربوطه جهت تمدید گواهینامه و نیز درج بندهای 1ـ 5 و 2ـ 5 و 3ـ 5 دستورالعمل در پشت گواهینامه

تبصره1ـ این گواهینامه با امضای مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان به مدت (2) سال از تاریخ صدور، معتبر خواهد بود.

تبصره2ـ انجام کار در استان‌های غیر از استان صادرکننده گواهینامه مذکور منوط به اطلاع کتبی به اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان محل فعالیت و استفاده از کارگران آموزش دیده در زمینه ایمنی می باشد.

6 ـ2ـ شاخص‌های صدور معرفی‌نامه به شرح زیر است:

1ـ6 ـ2ـ صرفا برای آن دسته از پیمانکاران فاقد پیمان فعال، معرفی‌نامه صادر می‌گردد.

2ـ6 ـ2ـ معرفینامه پس از ثبت اطلاعات متقاضی در سامانه مربوطه و ارایه مستندات لازم برابر دستورالعمل ابلاغی صرفا جهت شرکت در مناقصه، ظرف 3 روز کاری از طریق سامانه توسط اداره کل استان ممهور شده صادر می‌گردد.

3ـ 6 ـ2ـ معرفی‌نامه با امضای رییس بازرسی کار، به مدت 2 ماه از تاریخ صدور، معتبر خواهد بود.

4ـ6 ـ2ـ معرفی‌نامه صرفا برای شرکت در مناقصات به دستگاه مناقصه گذار ارایه می گردد.

5 ـ6 ـ2ـ متقاضی مکلف است نتیجه مناقصه را در سامانه ثبت نماید.

6 ـ6 ـ2ـ متقاضی معرفی نامه پس از برنده شدن در مناقصات، مکلف است نسبت به اخذ گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی پیمانکاری اقدام نماید.

3ـ مدارک مورد نیاز جهت اخذ گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی پیمانکاری:

الف) تصویر گواهی تایید صلاحیت حرفه ای پیمانکاری از مراجع ذی‌صلاح

تبصره ـ متقاضیان موظفند برای انجام کار، گواهینامه صلاحیت حرفه ای پیمانکاری از مراجع قانونی مورد تایید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (اداره کل بازرسی کار) اخذ نمایند؛ در شرایطی که متقاضیان حقیقی فاقد مرجع ذی صلاح برای تایید صلاحیت انجام کار باشند، موظفند از انجمن‌های صنفی یا مجامع صنفی تخصصی گواهی فعالیت را ارایه نمایند و در صورتی که انجمن‌های صنفی یا مجامع صنفی تخصصی نیز وجود نداشت؛ موظفند مدرک معتبری دال بر داشتن توان علمی، فنی، تجربی، مهارتی و اجرایی نوع فعالیت ارایه نمایند.

ب) سوابق کاری پیمانکار

تبصره1ـ دارا بودن پیمان و قرارداد فعال از شروط لازم برای بررسی صدور گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی پیمانکاری می‌باشد. بر همین اساس متقاضیان موظفند ضمن معرفی نشانی مکان پروژه، اطلاعات مورد نیاز آن از قبیل موضوع فعالیت و مدت قرارداد و نیز تعداد کارگران و حوادث رخ داده در چهار سال اخیر را در سامانه مربوطه درج نمایند.

تبصره2ـ کمیته تشخیص صلاحیت استانی موظف است، استعلامات لازم برای بررسی وجود قراردادهای فعال را برابر دستورالعمل‌های ابلاغی اداره کل بازرسی کار اخذ نمایند.

ج) تصویر گواهی آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان در رشته مربوطه وفق مفاد آئین‌نامه ی آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان و شیوه نامه جامع آموزش ایمنی پیمانکاران در کلیه پیمان‌های فعال

تبصره1ـ آموزش ایمنی کارفرمایان، حداقل برای یکی از اعضای هیات مدیره ترجیحا با اولویت مدیرعامل الزامی می باشد.

تبصره2ـ برای صدور معرفی‌نامه، شرکت در دوره آموزش ایمنی کارفرمایی الزامی است.

د) فهرست تجهیزات و لوازم ایمنی متناسب با نوع کار در صورت وجود طبق قرارداد/ پیمان

ه) تصویر شناسنامه و کارت ملی (برای مدیرعامل شخص حقوقی و کارفرمای شخص حقیقی)

و) رونوشت جدول شماره 20 اظهارنامه مالیاتی سال قبل از سازمان امور مالیاتی کشور (جدول درآمد ناخالص پیمانکاری)

ز) معرفی مسیول ایمنی برای پیمانکاران فعال بر اساس آئین‌نامه بکارگیری مسیولین ایمنی مصوب شورای عالی حفاظت فنی و نیز دستورالعمل‌های ابلاغی اداره کل بازرسی کار

ح) ارایه تعهد کتبی مبنی بر تهیه مستندات لازم در خصوص مدیریت ریسک ایمنی (شناسایی خطر، ارزیابی ریسک و اقدامات کنترلی) از پروژه‌های فعال بر اساس دستورالعمل ابلاغی اداره کل بازرسی کار.

ط) آگهی تاسیس شرکت، اساسنامه شرکت و آگهی آخرین تغییرات شرکت (برای اشخاص حقوقی)

ی) نشانی پستی معتبر دفتر مرکزی پیمانکار با ارایه سند ملکی و یا اجاره نامه معتبر با کد رهگیری.

تبصره ـ در صورتی که اشخاص حقیقی فاقد دفتر کار باشند، الزاما باید نشانی محل سکونت خود را ارایه نمایند.

ک) لیست بیمه کارگران شاغل در پروژه فعال.

4ـ فرآیند اجرایی تایید صلاحیت ایمنی

مراحل ذیل به منظور اجرای فرآیند بررسی تایید صلاحیت ایمنی متقاضی ضروری است:

1ـ4ـ تهیه مدارک مورد نیاز (مطابق بند 2 دستورالعمل) جهت صدور گواهی تایید صلاحیت ایمنی پیمانکاری توسط متقاضی

2ـ4ـ ارایه گواهی‌های آموزشی وفق شیوه‌نامه‌های جامع آموزش ایمنی پیمانکاران و مسیولیـن ایمنی از طریق مجریان آموزشی ذی صـلاح و بارگـذاری آن در سـامانه توسط متقاضی.

تبصره1ـ متقاضیان موظفند؛ هنگام ثبت نام نشانی دفتر مرکزی (محل استان ثبت شرکت) را در سامانه مربوطه وارد نمایند و در صورتی که متقاضیانی که دارای شعبات مختلف در شهرهای سراسر کشور می باشند؛ صرفا نشانی دفتر مرکزی (محل استان ثبت شرکت) را ثبت نمایند.

تبصره2ـ برای آن دسته از متقاضیانی که خارج از محل ثبت شرکت پیمان دارند، برای آموزش ایمنی دوره کارگری، مجریان آموزشی ذی صلاح (محل استان ثبت شرکت) می توانند با هماهنگی مجریان آموزشی ذی‌صلاح سایر استان‌ها (محل استان فعالیت) نسبت به برگزاری دوره‌های آموزشی اقدام نمایند.

تبصره3ـ متقاضیانی که مراحل آموزشی را طی ننموده اند (عدم وجود گواهینامه آموزشی کارگران، کارفرمایان و مسیولین ایمنی و تاییدهای آموزشی مربوطه) پرونده آن‌ها قابل طرح در کمیته‌های مربوطه این دستورالعمل نمی باشد (در صورت تعداد بالای کارگران در پیمان‌های فعال، تعیین اولویت آموزش‌های ایمنی کارگری با توجه به ریسک خطر بر عهده ادارات استانی با هماهنگی مرکز تحقیقات و تعلیمات، حفاظت فنی و بهداشت کار می باشد).

3ـ4ـ ثبت، تکمیل و نیز ارسال اطلاعات کامل برای درخواست صدور گواهی تایید صلاحیت ایمنی از طرف پیمانکار و یا نماینده قانونی وی از طریق سامانه.

4ـ4ـ ارایه مدارک لازم برابر اصل به اداره کل استان مربوطه توسط مبادی تعیین حداکثر 48 ساعت کاری.

تبصره ـ مبادی تعیین شده در صورت کامل نبودن مدارک و شرایط متقاضیان، موظفند نسبت به اعلام نقایص اقدام و متقاضی موظف است در اسرع وقت جهت رفع نقایص اقدام نماید (در صورت کامل بودن مدارک، پرونده الکترونیکی به اداره کل استان مربوطه ارسال خواهد شد).

5 ـ4ـ بررسی پرونده‌های ارسالی و ارجاع آن به بازرس کار شهرستان‌های کشور بر اساس موقعیت مکانی پیمان‌های فعال از طریق سامانه مربوطه توسط اداره کل کار استان حداکثر ظرف مدت 48 ساعت کاری.

6 ـ4ـ بازدید از تجهیزات و امکانات ایمنی پیمانکار و ارایه گزارش به کمیته استانی تشخیص صلاحیت توسط بازرس کار (محل فعالیت) از طریق سامانه مربوطه ظرف مدت حداکثر 15 روزکاری ( در صورت وجود پیمان یا قرارداد).

تبصره1ـ کلیه متقاضیان در صورت وجود پیمان، موظفند کلیه اطلاعات مرتبط مورد نیاز پیمان‌های فعال را در سامانه مربوطه ثبت نمایند.

تبصره2ـ در صورت مشاهده مغایرت موارد ایمنی توسط بازرس کار در پروژه‌های اعلامی متقاضی، نامبرده موظف است در قالب گزارش و ابلاغیه موارد نقص را اعلام و متقاضی در اسرع وقت رفع نقص نماید و در صورت عدم مشاهده مغایرت موارد ایمنی با ارسال گزارش و درج آن در سامانه به کمیته تشخیص صلاحیت استانی ارسال نمایند.

7ـ4ـ بررسی پرونده در کمیته تشخیص صلاحیت ظرف مدت حداکثر 72 ساعت کاری

تبصره1ـ جلسات کمیته تشخیص هر هفته یک بار به صورت منظم برگزار می گردد.

تبصره2ـ در صورتی که بررسی پرونده متقاضی در کمیته تشخیص صلاحیت استانی با مخالفت اکثریت آرا مواجه گردید؛ پرونده با ذکر دلایل به متقاضی عودت داده می شود و در صورت اعتراض، متقاضی مهلت دارد حداکثر ظرف مدت 15 روز کاری اعتراض خود را به کمیته تجدیدنظر استانی از طریق سامانه ارسال نماید.

تبصره3ـ پس از رفع نقص و اعلام آن توسط متقاضی، لازم است گزارش بازرس کار به کمیته استانی تجدیدنظر جهت بررسی ارسال گردد.

8 ـ4ـ صدور گواهی تایید صلاحیت ایمنی پیمانکاری بنا به تشخیص کمیته استانی از طریق سامانه توسط اداره کل استان ظرف مدت حداکثر 48 ساعت کاری

5 ـ موارد تمدید، تعلیق و ابطال گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی

1ـ 5 ـ تمدید

متقاضی دارای گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی، مکلف است 2 ماه قبل از انقضای مدت اعتبار گواهینامه خود، نسبت به تمدید آن برابر دستورالعمل‌های صادره اداره کل بازرسی کار اقدام نماید.

2ـ 5 ـ تعلیق:

در موارد زیر گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی بنا به تشخیص کمیته استانی (تشخیص صلاحیت و تجدیدنظر)، به شرح ذیل از یک الی 6 ماه تعلیق می‌گردد و پیمانکار حق هیچ گونه انعقاد قرارداد جدید تا اتمام مهلت تعیین شده را ندارد:

الف) عدم ارسال اطلاعات لازم مانند گزارش حوادث و سایر موارد مربوطه پس از یک بار اخطار کتبی به مدت 1 ماه.

ب) عدم حضور مسیول ایمنی تایید صلاحیت شده در پروژه، عدم اجرای مدیریت ریسک ایمنی در پروژه ها، بکارگیری کارگران فاقد گواهی آموزش ایمنی و عدم وجود کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار در کارگاه‌های 25 نفر به بالا و عدم رعایت آئین‌نامه‌های مصوب شورای عالی حفاظت فنی پس از یک بار اخطار کتبی به مدت 2 ماه.

ج) عدم ارایه تصویر قرارداد/ پیمان جدید/ تمدید پیمان، ارایه گواهینامه یا معرفی‌نامه مخدوش و غیرمعتبر از زمان کشف تخلف به تشخیص کمیته استانی پس از یک بار اخطار کتبی به مدت یک الی 3 ماه.

د) بروز حادثه منجر به فوت، قطع عضو یا نقص عضو در اثر عدم رعایت آئین‌نامه‌های مصوب شورای عالی حفاظت فنی بنا به گزارش بازرس کار مبنی بر قصور کارفرما به مدت یک الی 6 ماه.

3ـ 5 ـ ابطال

گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی در صورت تکرار موارد مندرج در بخش تعلیق حسب مورد با نظر کمیته بدوی تشخیص صلاحیت استانی این دستورالعمل 6 ماه الی 2 سال جهت ابطال به کمیته استانی (تجدیدنظر) ارایه می‌گردد و پس از صدور رای ابطال، پیمانکار فاقد تایید صلاحیت ایمنی تلقی می‌گردد.

تبصره1ـ اداره کل استان موظف است، ظرف دو هفته نسبت به ابلاغ رای کمیته تجدیدنظر استان به کارفرما (مقاطعه دهنده) و پیمانکار (مقاطعه کار) اقدام نماید.

تبصره2ـ متقاضی می‌تواند در صورت اعتراض به رای کمیته تجدیدنظر استانی مبنی بر ابطال گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی پیمانکاری نسبت به ارایه درخواست تجدیدنظر ظرف مدت یک ماه از ابلاغ رای به کمیته نظارت و بررسی اقدام نماید.

تبصره3ـ در صورت تکرار موارد تعلیق و ابطال، نظر کمیته نظارت و بررسی در خصوص اعتبار گواهینامه صلاحیت ایمنی پیمانکاری نافذ خواهد بود.

6 ـ مقررات عمومی

1ـ6 ـ پیمانکار مکلف است در صورت عقد قرارداد پیمان جدید یا تمدید پیمان و یا تغییر در شرایط پیمان، قبل از شروع به کار، ضمن ثبت آن در سامانه یک نسخه از تصویر مفاد پیمان را به اداره کل استان تحویل نماید.

2ـ6 ـ پیمانکار مکلف است حداکثر 2 ماه قبل از انقضای مدت اعتبار گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی، نسبت به تحویل مدارک مورد نیاز جهت تمدید برابر دستورالعمل‌های صادره از اداره کل بازرسی کار اقدام نماید.

3ـ6 ـ مسیولیت کارفرما و پیمانکار در خصوص انجام امور ایمنی و هزینه‌های مربوط به آن باید در مفاد قرارداد/ پیمان با رعایت مواد 5، 6 و 7 آئین‌نامه ایمنی امور پیمانکاری به صراحت ذکر گردد.

4ـ6 ـ در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا عدم همراهی از سوی مبادی تعیین شده برابر دستورالعمل‌های صادره اداره کل بازرسی اقدامات قانونی توسط اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان مربوطه صورت گیرد.

این دستورالعمل در 6 بند و 33 تبصره و ضمایم مربوطه در تاریخ 1397/07/21 به تصویب سرپرست وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی رسیده است و جایگزین دستورالعمل مورخ 1390/11/17 می‌گردد.

سرپرست وزارت تعاون، کار ورفاه اجتماعی ـ انوشیروان محسنی بندپی

*دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:

مفهوم مخالف اصل 138 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

* در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی به موجب لایحه شماره 293147 به طور خلاصه توضیح داده است که:

در خصوص آئین‌نامه مستقل یا بخشنامه و دستورالعمل 1ـ ممنوعیت قانونی وجود ندارد که به تصویب سرپرست وزارتخانه برسد.

2ـ اصل استمرار خدمات عمومی و لزوم رتق و فتق امور وزارتخانه

3ـ سرپرست وزارتخانه رابطه اداری با رییس جمهور داشته و در مقابل وی مسیولیت دارد.

پرونده کلاسه 0200186 هـ ت با موضوع "ابطال دستورالعمل اجرایی آئین‌نامه ایمنی امور پیمانکار توسط سرپرست وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مورخ 1397/07/30"در جلسه هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مطرح و به شرح ذیل رای صادر شد:

رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری

آئین‌نامه ایمنی امور پیمانکاری به استناد مواد 13، 85 و 91 قانون کار جمهوری اسلامی ایران و با هدف تعریف الزامات ایمنی (که باید توسط پیمانکار در محیط‌های کار رعایت گردد)، تدوین یک استراتژی برای مدیریت پیشگیرانه ایمنی پیمانکاران، توجه به قوانین و مقررات ایمنی در فعالیت‌های پیمانکاری، ایجاد روشی برای پایش عملکرد ایمنی آن‌ها و تشریح مدیریت ایمنی پیمانکاران به منظور بهبود مستمر عملکرد ایمنی پیمانکاران در تمام فعالیت‌های محوله و ایمن سازی محیط کار و کاهش حوادث ناشی از کار به منظور صیانت از نیروی انسانی و منابع مادی کشور ناظر به تمام فعالیت‌های پیمانکاری در کشـور که مشمول قانون کار جمهوری اسلامی ایران می شـوند در جلسه مورخ 1388/12/03 شورای عالی حفاظت فنی تدوین و در تاریخ 1389/03/05 به تصویب وزیر کار و امور اجتماعی رسیده است. بر اساس ماده 2 آئین‌نامه مذکور، پیمانکاران می‌بایست صلاحیت انجام کار خود را از نظر ایمنی از وزارت کار و امور اجتماعی اخذ نمایند و بر اساس تبصره ماده 2 این آئین‌نامه نحوه تایید صلاحیت پیمانکاران در دستورالعمل اجرایی که به همین منظور توسط شورای عالی حفاظت فنی تدوین می‌گردد، لحاظ خواهد شد. شورای عالی حفاظت فنی نیز در جلسه مورخ 1397/04/26 به استناد تبصره ماده (2) آئین‌نامه ایمنی امور پیمانکاری، دستورالعمل اجرایی آئین‌نامه یاد شده را تهیه کرده است که در تاریخ 1397/07/21 به تصویب سرپرست وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی رسیده است و جایگزین دستورالعمل مورخ 1390/11/17 شده است؛ بنابراین با عنایت به اینکه بر اساس اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی هر یک از وزیران درحدود وظایف خویش و مصوبات هیات وزیران حق وضع آئین‌نامه و صدور بخشنامه را دارد ولی مفاد این مقررات نباید با متن و روح قوانین مخالف باشد لذا صرف نظر از اینکه مورد شکایت اساسا فاقد عنوان بخشنامه بوده و مصوبه یاد شده، دستورالعمل آئین‌نامه اجرایی است که پیش از این به تصویب وزیر وقت تعاون، کار و رفاه اجتماعی رسیده است و با توجه به اینکه بر اساس قوانین و مقررات موجود کشور، وزیر دارای وظایف و اختیارات گسترده بوده و سرپرست وزارتخانه نیز واجد همان شوون است و تفکیک وظایف و اختیارات وزیر و سرپرست وزارتخانه امکان پذیر نیست نظر به اینکه مقرره مذکور در راستای اصل استمرار خدمات عمومی و برای اداره امور جاری دستگاه اجرایی به توشیح سرپرست وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی رسیده است در نتیجه هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی با اتفاق آرا، تصویب دستورالعمل مذکور را خارج از حدود اختیارات سرپرست وزارتخانه یاد شده تشخیص نداد از این رو مستندا به بند «ب» ماده 84 دیوان عدالت اداری با آخرین اصلاحات و الحاقات بعدی مصوب سال 1402، رای به رد شکایت صادر می‌شود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رییس یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.

رییس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری

محمدجواد صالحی انصاری