قانون موافقت نامه تاسیس دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی بین دولت‌های جمهوری اسلامی ایران، سلطاننشین عمان،...

شماره 11184/568 1391/03/06

جناب آقای دکتر محمود احمدی نژاد

ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران

عطف به نامه شماره 91259/46721 مورخ 1390/05/03 در اجرای اصل یکصد و بیست و سوم (123) قـانون اساسی جمـهوری اسلامی ایران قانون موافقتنامه تاسیس دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی بین دولت‌های جمهوری اسلامی ایران، سلطان نشین عمان، قطر، ترکمنستان و جمهوری ازبکستان (موافقتنامه عشق آباد) که با عنوان لایحه به مجلس شورای اسلامی تقدیم گردیده بود، با تصویب در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ 1391/02/19 و تایید شورای محترم نگهبان به پیوست ابلاغ می‌گردد.

رییس مجلس شورای اسلامی ـ علی لاریجانی

شماره 44390 1391/03/23

وزارت راه و شهرسازی

«قانون موافقتنامه تاسیس دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی بین دولت‌های جمهوری اسلامی ایران، سلطان نشین عمان، قطر، ترکمنستان و جمهوری ازبکستان (موافقتنامه عشق آباد)» که در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ نوزدهم اردیبهشت ماه یکهزار و سیصد و نود و یک مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1391/03/03 به تایید شورای نگهبان رسیده و طی نامه شماره 11184/568 مورخ 1391/03/06 مجلس شورای اسلامی واصل گردیده است، به پیوست جهت اجرا ابلاغ می‌گردد.

رییس جمهور ـ محمود احمدی نژاد

ماده واحده ـ موافقـتنامه تاسیس دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی بین دولت‌های جمهوری اسلامی ایران، سلطان نشین عمان، قطر، ترکمنستان و جمهوری ازبکستان (موافقتنامه عشق آباد) به شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده می‌شود.

تبصره ـ انجام داوری موضوع ماده (11) موافقتنامه توسط دولت جمهوری اسـلامی ایران منوط به رعایـت اصـل یـکصد و سـی و نهم (139) قانون اساسـی و همچنین اجرای ماده (14) موافقتنامه منوط به رعایت اصل هفتاد و هفتم (77) قانون اساسی است.

بسم الله الرحمن الرحیم

موافقتنامه تاسیس دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی

بین دولت‌های جمهوری اسلامی ایران، سلطان نشین عمان، قطر،

ترکمنستان و جمهوری ازبکستان (موافقتنامه عشق آباد)

مقدمه

دولت‌های جمهوری اسلامی ایران، سلطان نشین عمان، قطر، ترکمنستان و جمهوری ازبکستان که از این پس طرف‌های متعاهد نامیده می‌شوند.

با تمایل به حمایت و تحکیم همکاری ها و توسعه روابط اقتصادی بین خود

با تصدیق روند موجود تقویت و توسعه بیشتر روابط اقتصادی ملت های خود در سطوح منطقه‌ای و جهانی

با تایید اهمیت موافقتنامه‌های بین‌المللی موجود در زمینه حمل و نقل کالاهای گذری از طریق زیرساخت‌های ریلی، جاده‌ای و بندری و همچنین نیاز به تسریع توسعه اقتصادی پایدار در کشورهای خود

با تاکید بر تعهدات خود نسبت به تامین تسهیلات لازم برای حمل و نقل و گذر سریع، روان و کارآمد کالا و مسافر به سایر کشورها و بالعکس و بهره‌برداری از موقعیت‌های جغرافیایی خود

با ابراز تمایل خویش نسبت به توسعه و تقویت توانمندی‌های خود برای تسهیل حمل و نقل و گذر کالا و مسافر براساس قوانین ملی موجود و طبق استانداردها و کنوانسیون‌های بین‌المللی حمل و نقل

با ابراز امیدواری نسبت به استفاده از حداکثر تلاش ممکن در جهت بهره‌برداری از زیرساخت‌های حمل و نقلی موجود به منظور حمل و نقل و گذر کالا و مسافر از طریق قلمروهای خود

به شرح زیر توافق نمودند:

ماده 1ـ تعاریف

تعاریف و اصطلاحات به کار رفته در این موافقتنامه دارای معانی زیر می‌باشند:

الف ـ متصدی حمل و نقل: هر شخص حقیقی یا حقوقی که در قلمرو یک طرف متعاهد به ثبت رسیـده و براساس قوانین ملی کشور خود مـجاز به انجام عملیات حمل و نقل بین‌المللی کالا و مسافر باشد.

ب ـ طرف‌های موسس: به طور مشترک دولت‌های جمهوری اسلامی ایران، سلطان نشین عمان، قطر، ترکمنستان و جمهوری ازبکستان

پ ـ کالا: تمامی انواع کالاها و اقلام (با سامانه (سیستم) کدگذاری هماهنگ) که متصدی حمل و نقل، حمل آن‌ها را به استناد قرارداد حمل از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی بر عهده می‌گیرد.

ت ـ کالاهای خطرناک: هر نوع ماده ، فرآورده و یا ضایعاتی که به دلیل خصوصیات خود، می‌تواند در فرآیند حمل و نقل، بارگیری یا تخلیه بار، باعث انفجار، آتش سوزی یا آسیب رساندن به کالاها، زیرساخت‌های حمل و نقلی و نیز زندگی، سلامت، محیط زیست و امنیت ملی شود.

ث ـ دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی: شبکه‌ای از سامانه‌های اصلی حمل و نقل که کشورهای طرف‌های متعاهد را به منظور حمل و نقل بین‌المللی کالا و مسافر از طریق حمل و نقل زمینی یا دریایی به یکدیگر مرتبط می‌نماید.

ج ـ حمل و نقل بین‌المللی: جابه‌جایی کالا و مسافر با استفاده از شیوه‌های مختلف حمل و نقل (زمینی یا دریایی) از قلمروی ملی طرف‌های متعاهد

چ ـ سرمایه گذاری: هرگونه سرمایه‌ای که از طرف نهاد، موسسه مالی یا اهداکننده سرمایه در جهت توسعه پروژه‌های زیرساخت‌های حمل و نقلی در مسیر دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی تامین شود.

ح ـ حمل و نقل چنـدوجهی: حمل کالا با استفاده از حداقل دو شیوه مختلف حمل و نقلی

خ ـ مسافر: شخصی که هزینه‌های حمل و نقل را برای سفر از یک نقطه به نقطه دیگر توسط حمل و نقل زمینی یا دریایی از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی پرداخت می‌کند.

د ـ حمل و نقل مسافر: خدمات حمل و نقل برای انتقال مسافر توسط حمل و نقل زمینی یا دریایی از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی

ذ ـ کالاهای فاسدشدنی: هر نوع کالایی که نیاز به اقدامات حفاظتی و روند گذر سریع در عبور از مرز (زمینی و دریایی) و از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی داشته باشد.

ر ـ بندر: محلی که کشتی در آن پهلو می‌گیرد و برای کشتیرانی دریایی بین‌المللی باز است و از آن برای بارگیری و تخلیه کالا و سوار و پیاده کردن مسافر استفاده می‌شود.

ز ـ گذر: حمل و نقل کالا و مسافر از قلمرو یک طرف متعاهد از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی که نقاط مبدا و مقصد آن در خارج از قلمرو آن طرف متعاهد باشد.

ژ ـ حمل و نقل کالا: حمل و نقل کالا از یک نقطه به نقطه دیگر در ازا هزینه حمل

ماده 2ـ شرایط عمومی موافقتنامه

1ـ مفاد این موافقتنامه امور حمل و نقل و گذر بین‌المللی کالا و مسافر از طریق قلمرو کشورهای طرف‌های متعاهد به وسیله هر یک از شیوه‌های حمل و نقل (زمینی و دریایی) در طول مسیرهای تصویب شده از طرف شورای هماهنگی که طبق ماده (9) این موافقتنامه تشکیل شده است را تنظیم می‌کند.

2ـ مقام‌های صلاحیتدار طرف‌های متعاهد برای اجرای این موافقتنامه، به شرح زیر خواهند بود:

ـ در جمهوری اسلامی ایران: وزارت راه و شهرسازی

ـ در سلطان نشین عمان: وزارت حمل و نقل و ارتباطات

ـ در دولت قطر: وزارت امور خارجه ـ همکاری‌های بین‌المللی

ـ در ترکمنستان: وزارت حمل و نقل ریلی، وزارت حمل و نقل موتوری و خدمات دولتی دریانوردی و حمل و نقل رودخانه‌ای

ـ در جمهوری ازبکستان: وزارت روابط اقتصادی خارجی، سرمایه گذاری و تجارت، آژانس حمل و نقل رودخانه‌ای و وسایل نقلیه ازبکستان، شرکت ریلی سهامی عام «راه آهن ازبکستان»

3ـ این موافقتنامه حقوق و تعهدات هر یک از طرف‌های متعاهد در قبال موافقتنامه ها و معاهدات بین‌المللی که عضو آن می‌باشند از جمله موارد منعقده بین طرف‌های متعاهد را نقض نخواهد کرد.

ماده 3ـ اهداف موافقتنامه

طرف‌های متعاهد موارد زیر را انجام خواهند داد:

1ـ ایجاد دالان حمل و نقلی قابل اعتماد به منظور گذر و حمل و نقل منظم کالا و مسافر بین کشورهای آسیای مرکزی و بنادر خلیج فارس و دریای عمان و صادرات ـ واردات کالا از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی

2ـ افزایش سرعت حمل و نقل کالا و مسافر با هدف بهینه سازی هزینه‌های حمل

3ـ افزایش کارآیی استفاده از توان حمل و نقلی و گذری طرف‌های متعاهد

4ـ جذب کالاهای گذری کشورهای دیگر از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی

5 ـ افزایش اثربخشی روابط حمل و نقلی به منظور تنظیم حمل و نقل و گذر کالا و مسافر از قلمرو طرف‌های متعاهد

6 ـ تسهیل دسترسی به بازارهای بین‌المللی با استفاده از حمل و نقل دریایی و زمینی از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی

7ـ تامین امنیت سفر و اجرای استانداردهای بین‌المللی ایمنی درخصوص حمل و نقل و گذر کالا و مسافر و نیز حفاظت محیط زیست طبق استانداردهای بین‌المللی

8 ـ ایجاد شرایط برابر و غیرتبعیض آمیز برای تامین‌کنندگان تمامی شیوه‌های خدمات حمل و نقل

9ـ ساده سازی و هماهنگ نمودن اسناد رسمی و مراحل حاکم حمل و نقل و گذر بین‌المللی کالا و مسافر طبق موافقتنامه ها و استانداردهای بین‌المللی موجود

ماده 4ـ دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی

1ـ طرف‌های متعاهد به استناد این موافقتنامه، دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی که کشورهای آسیای مرکزی را به بنادر واقع در خلیج فارس و دریای عمان متصل می‌نماید، تاسیس خواهند نمود که از این پس «دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی» نامیده می‌شود.

2ـ طرف‌های متعاهد مسیرهای دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی را تعیین و زیرساخت ها و شیوه‌های حمل و نقلی مورد استفاده در حمل و نقل کالا و مسافر را مشخص خواهند نمود.

3ـ طرف‌های متعاهد تمام اقدامات لازم را به منظور کمک به یکدیگر از طریق سرمایه گذاری در پروژه‌های زیرساخت‌های حمل و نقل در مسیر دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی انجام خواهند داد.

ماده 5 ـ توسعه تسهیلات برای حمل و نقل و گذر بین‌المللی کالا و مسافر

1ـ طرف‌های متعاهد در حین اجرای این موافقتنامه، طبق قوانین ملی خود تسهیلات موثر در زمینه حمل و نقل و گذر بین‌المللی کالا و مسافر از طریق قلمرو کشور خود را فراهم خواهند کرد.

2ـ هر طرف متعاهد طبق قوانین ملی خود، صدور روادید به اتباع طرف‌های دیگر، شاغل در امر حمل و نقل و گذر بین‌المللی را تسهیل خواهد نمود.

ماده 6 ـ قواعد حاکم بر حمل و نقل کالاهای خطرناک، ممنوعه و یا دارای استفاده دوگانه

براساس این موافقتنامه حمل و نقل یا گذر کالاهای خطرناک یا ممنوعه یا دارای استفاده دوگانه، از طریق قلمرو یک طرف متعاهد، بدون اخذ مجوز قبلی از آن طرف متعاهد ممنوع می‌باشد. طرف‌های متعاهد این کالاها را که توسط کارگروه پیگیری که طبق ماده (10) این موافقتنامه تشکیل شده است، در پروتکل الحاقی گردآوری و از سوی شورای هماهنگی اطلاع رسانی خواهد گردید، مشخص خواهند نمود.

ماده 7ـ قواعد حاکم بر حمل و نقل کالاهای فاسدشدنی

طرف‌های متعاهد گذر کالاهای فاسدشدنی در حین عبور از مرزهای طرف‌های متعاهد را بدون هرگونه تاخیر غیرموجه، تسریع و تسهیل خواهند نمود.

ماده 8 ـ مالیات ها و عوارض

1ـ طرف‌های متعاهد بهینه سازی عوارض، مالیات ها و دیگر حقوق دولتی، از جمله هزینه‌های ناشی از خدمات ارایه شده برای کالاهای گذری را صرفنظر از ماهیت یا هدف آن‌ها پیگیری خواهند نمود.

2ـ هزینه‌های ناشی از خدمات ارایه شده توسط تامین‌کنندگان خدمات می‌تواند در مورد کالاهای گذری وضع گردد.

3ـ شورای هماهنگی با ایجاد ساز و کاری به منظور بهینه سازی میزان هزینه ها، عوارض و مالیات ها موافقت خواهد نمود.

ماده 9ـ شورای هماهنگی

1ـ طرف‌های متعاهد به منظور اجرای این موافقتنامه، شورای هماهنگی را با مسوولیت‌های زیر تشکیل خواهند داد:

الف ـ تنظیم موضوعات مربوط به اعمال و اجرای این موافقتنامه؛

ب ـ بررسی موضوعات اقتصادی، سازمانی، فنی و حقوقی مربوط به ایجاد دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی

پ ـ تدوین پیشنهادهای مربوط به افزایش جریان گذر کالا و افزایش جذابیت دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی

ت ـ تصویب مسیرهای دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی

ث ـ تهیه پیشنهادهایی به منظور بهینه سازی هزینه‌های حمل و نقل و گذر کالا و مسافر از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی با استفاده گسترده از حمل و نقل چندوجهی

2ـ شورای هماهنگی اولین نشست خود را ظرف شش ماه از تاریخ لازم‌الاجرا شدن این موافقتنامه به منظور تنظیم قواعد و رویه‌های شورا و نیز تعیین نحوه عملکرد کارگروه پیگیری برگزار خواهد نمود.

3ـ شورای هماهنگی حداقل سالی یک بار یا بنا به درخواست هر یک از طرف‌های متعاهد، به طور متناوب براساس حروف الفبای انگلیسی، در قلمروی طرف‌های متعاهد تشکیل جلسه خواهد داد.

ماده 10ـ کارگروه پیگیری

1ـ طرف‌های متعاهد ظرف دو ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این موافقتنامه، کارگروه پیگیری متشکل از نمایندگان خود را تشکیل خواهند داد. این کارگروه سه ماه پس از تشکیل، به منظور ساماندهی کار خود جلسه ای را برگزار خواهد نمود.

2ـ کارگروه پیگیری، دارای وظایف زیر می‌باشد:

الف ـ تعیین مسیرهای دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی

ب ـ تهیه مطالعات پیرامون مالیات ها، هزینه ها و تعرفه‌هایی که در حال حاضر در بنادر و نقاط مرزی توسط هر طرف متعاهد وضع گردیده و ارایه پیشنهادهایی به منظور افزایش جذابیت دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی

پ ـ تهیه مطالعات مربوط به ایجاد تسهیلات حمل و نقل کالا از طریق قلمرو طرف‌های متعاهد با در نظر گرفتن قرنطینه دامی و نباتی و نیز کالاهای ممنوعه و دارای محدودیت

ت ـ تهیه پیشنهادهایی در جهت تحقق اهداف این موافقتنامه به نحوی که با قوانین ملی هر طرف متعاهد مغایرت نداشته باشد

ث ـ تهیه و تدوین پیش نویس برنامه ها و پروتکل های مرتبط با این موافقتنامه

ج ـ تهیه پیشنهادهایی برای هماهنگ سازی سیاست‌های حمل و نقلی و گذری با هدف توسعه دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی، پایانه ها، تاسیسات و زیرساخت‌های ضروری (بنادر و نقاط مرزی)

چ ـ تهیه پیشنهادهایی به منظور افزایش جریان کالاهای گذری از طریق دالان حمل و نقل و گذر بین‌المللی

ح ـ تهیه گزارش‌های ادواری و جامع درخصوص پیشرفت اجرای این موافقتنامه

3ـ کارگروه پیگیری، می‌تواند در صورت اقتضا ، مفاد کنوانسیون بین‌المللی ساده و هماهنـگ سازی تشریفات گمرکی که در کیوتو در تاریخ 18 می سال 1973 میلادی (برابر با 1352/02/28 هجری شمسی) امضا شد را به همراه متن اصلاح شده آن پیرامون حمل و نقل گذری، بررسی و پیشنهادهای خود را ارایه نماید.

ماده 11ـ حل و فصل اختلافات

1ـ هرگونه اختلاف بین هر یک از طرف‌های متعاهد، ناشی از تفسیر یا اجرای این موافقتنامه از طریق مذاکره بین طرف‌های ذی‌ربط حل و فصل خواهد شد.

2ـ چنانچه طرف‌های ذی‌ربط در اختلاف، ظرف نه ماه از شروع مذاکرات به توافقی دست نیابند، اختلاف به شورای هماهنگی ارجاع خواهد گردید.

3ـ چنانچه شورای هماهنگی نتواند اختلاف را ظرف یک سال از زمان ارجاع اختلاف به شورا حل و فصل نماید، اختلاف از طریق داوری حل و فصل خواهد گردید. طرف‌های اختلاف درخصوص شیوه داوری توافق خواهند نمود.

ماده 12ـ الحاق

1ـ این موافقتنامه برای الحاق هر کشوری، مفتوح خواهد بود.

2ـ هر کشوری که قصد الحاق به این موافقتنامه را داشته باشد، کشور امین اسناد را از قصد خود برای الحاق آگاه خواهد نمود. کشور امین اسناد، مراتب را به طرف‌های موسس جهت بررسی، اعلام خواهد نمود.

3ـ این موافقتنامه سی روز پس از آن که کشور امین اسناد آخرین تاییدیه مکتوب طرف موسس را دریافت نماید برای کشور ملحق شونده لازم‌الاجرا خواهد گردید.

ماده 13ـ کشور امین اسناد

ترکمنستان کشور امین اسناد این موافقتنامه خواهد بود. کشور امین اسناد، نسخه‌های تصدیق شده این موافقتنامه را به طرف‌های متعاهد ارسال خواهد نمود. کشور امین اسناد، طرف‌های متعاهد را از الحاق سایر کشورها به این موافقتنامه و کناره گیری از این موافقتنامه، مطلع خواهد نمود.

ماده 14ـ اصلاحات

این موافقتنامه می‌تواند پس از تصویب تمام طرف‌های متعاهد، اصلاح گردد. تمامی اصلاحات پس از امضا تمامی طرف‌های متعاهد، جز لاینفک این موافقتنامه خواهند شد.

ماده 15ـ لازم‌الاجرا شدن

این موافقتنامه پس از گذشت سی روز از تاریخ ارایه اطلاعیه کتبی آخرین طرف موسس به کشور امین اسناد از طریق مجاری دیپلماتیک مبنی بر تصویب یا تکمیل تمامی تشریفات قانونی لازم برای لازم‌الاجرا شدن آن، لازم‌الاجرا خواهد شد. کشور امین اسناد، طرف‌های دیگر را از اطلاعیه‌های مزبور آگاه خواهد نمود.

ماده 16ـ اعتبار

1ـ این موافقتنامه به مدت ده سال از تاریخ لازم‌الاجرا شدن آن معتبر باقی خواهد ماند.

2ـ هر یک از طرف‌های متعاهد می‌تواند با آگاه نمودن کشور امین اسناد از قصد خود مبنی بر کناره گیری از این موافقتنامه به صورت کتبی، حداقل شش ماه قبل از تاریخ کناره گیری، از این موافقتنامه کناره گیری نماید.

3ـ این موافقتنامه می‌تواند با موافقت تمام طرف‌های موسس برای دوره زمانی مشابه تمدید شود.

این موافقتنامه در عشق آباد در تاریخ 5 اردیبهشت 1390 هجری شمسی، برابر با 21 جمادی الاول 1432 هجری قمری، برابر با 25 آوریل 2011 میلادی در یک نسخه اصلی به زبان‌های فارسی، عربی، ازبکی، ترکمنی، روسی و انگلیسی که کلیه متون دارای اعتبار یکسان می‌باشند، امضا گردید. در صورت اختلاف در تفسیر متن انگلیسی ملاک خواهد بود.

برای گواهی مراتب بالا، نمایندگان طرف‌های متعاهد که از سوی روسای دولت‌های خود مجاز می‌باشند، این موافقتنامه را امضا نمودند.

از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران

از طرف دولت سلطان نشین عمان

از طرف دولت قطر

از طرف دولت ترکنستان

از طرف دولت جمهوری ازبکستان

قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه، شامل: مقدمه و شانزده ماده در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ نوزدهم اردیبهشت ماه یکهزار و سیصد و نود و یک مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 1391/03/03 به تایید شورای نگهبان رسید.

رییس مجلس شورای اسلامی ـ علی لاریجانی