قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به تشریفات (پروتکل) ریشه کنی تجارت غیرقانونی محصولات دخانی

با تصدیق اینکه کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات یکی از پیمان‌های سازمان ملل متحد است که بسیار سریع مورد تصویب قرار گرفت و ابزاری اساسی برای دستیابی به اهداف سازمان بهداشت جهانی است.

با یادآوری مقدمه اساسنامه سازمان بهداشت جهانی، که اعلام می‌دارد برخورداری از بالاترین سطح قابل دسترسی از استاندارد سلامت حق بنیادین هر شخصی بدون توجه به نژاد، مذهب، باور سیاسی، یا شرایط اقتصادی و اجتماعی است.

با عزم به اولویت دادن به حق آن‌ها در حفاظت از سلامت همگانی

با ابراز نگرانی عمیق از تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی که به گسترش اپیدمی دخانی، که مشکلی جهانی با تبعاتی جدی برای سلامت همگانی است کمک می‌کند و نیازمند پاسخی موثر، همه جانبه، و مناسب در سطح بین‌الملل و محلی است.

همچنین با تصدیق اینکه تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی به اقدامات قیمت گذاری و مالیاتی که برای تقویت کنترل دخانیات طراحی شده اند آسیب می‌رساند و بدینوسیله در دسترس بودن و ارزان بودن فرآورده‌های دخانی را سبب می‌شود.

با ابراز نگرانی جدی از تاثیرات مخرب افزایش دسترسی و ارزانی فرآورده‌های دخانی که به صورت غیرقانونی تجارت می‌شوند بر سلامت و رفاه همگانی، به ویژه جوانان، تنگدستان و دیگر گروه‌های آسیب پذیر

با ابراز نگرانی عمیق از پیامدهای نامتناسب اقتصادی و اجتماعی ناشی از تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی بر کشورهای در حال توسعه و کشورهایی با اقتصاد در حال گذار

با آگاهی از نیاز به افزایش ظرفیت‌های علمی، فنی و سازمانی برای برنامه ریزی و اجرای اقدامات ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی به منظور ریشه کنی تمام شکل های تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی

با آگاهی از اینکه دستیابی به منابع و فناوری‌های مربوط از اهمیت زیادی برای ارتقای توانایی اعضا به ویژه کشورهای در حال توسعه یا کشورهایی با اقتصاد در حال گذار به منظور ریشه کنی تمام شکل های تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی برخوردار است.

همچنین با آگاهی از اینکه گرچه مناطق آزاد برای تسهیل تجارت قانونی برپا شده اند، این مناطق برای جهانی شدن تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی هم در رابطه با گذر (ترانزیت) غیرقانونی محصولات قاچاق شده و هم در ساخت فرآورده‌های دخانی غیرقانونی مورد استفاده قرار گرفته اند.

با تصدیق اینکه تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی به اقتصاد اعضا آسیب می‌رساند و بر ثبات و امنیت آن‌ها تاثیر مخرب دارد.

همچنین با آگاهی از اینکه تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی منابع مالی ایجاد می‌کند که برای اقدامات مجرمانه فرا ملی استفاده و باعث تداخل در تحقق اهداف دولت‌ها می‌شود.

با تصدیق اینکه تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی به تحقق اهداف بهداشتی آسیب می‌زند و تنگنای بیشتری بر نظام‌های بهداشتی تحمیل می‌کند و باعث از دست دادن منابع مالی در اقتصاد اعضا می‌شود.

با توجه به بند(3) ماده (5) کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات که در آن اعضا بر تعریف و اجرای سیاست‌های همگانی بهداشتی در رابطه با کنترل دخانیات توافق کرده اند، اعضا اقداماتی را در پیش خواهند گرفت تا از این سیاست ها در برابر منافع تجاری و منافع تعریف شده دیگر صنعت دخانیات طبق قانون ملی حمایت شود.

با تاکید بر نیاز به حفظ هوشیاری در برابر هر کوششی از جانب صنعت دخانیات برای تضعیف یا از کار انداختن راهبردهای مقابله با تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی و نیاز به آگاه بودن از فعالیت‌های صنعت دخانیات که تاثیر منفی بر راهبردهای مقابله با تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی می‌گذارد.

با توجه به بند(2) ماده (6) کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات که اعضا را به ممنوعیت یا محدودیت یا در صورت اقتضا فروش و یا وارد کردن فرآورده‌های دخانی معاف از حقوق گمرکی و مالیات توسط مسافران بین‌المللی تشویق می‌کند.

همچنین با تصدیق اینکه توتون و تنباکو و فرآورده‌های دخانی در جریان تراباری (انتقال از یک وسیله حمل و نقلیه به وسیله دیگر) و گذر بین‌المللی، راهی را برای تجارت غیرقانونی می‌یابد.

با در نظر گرفتن اینکه اقدام موثر برای جلوگیری از تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی و مبارزه با آن نیازمند یک رویکرد بین‌المللی جامع و همکاری نزدیک در تمام زمینه‌های تجارت غیرقانونی، از جمله در صورت اقتضا، تجارت غیرقانونی توتون و تنباکو و فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی است.

با یادآوری و تاکید بر اهمیت دیگر موافقتنامه‌های مربوط بین‌المللی نظیر کنوانسیون سازمان ملل متحد علیه جرایم سازمان یافته فراملی، کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با فساد، و کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر و داروهای روانگردان و نیز تعهدی که اعضای این کنوانسیون‌ها دارند تا در صورت اقتضا مفاد مربوط این کنوانسیون‌ها در رابطه با تجارت غیرقانونی توتون و تنباکو و فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی اعمال کنند و نیز تشویق اعضایی که هنوز به این موافقتنامه ها ملحق نشده اند به در نظر گرفتن امکان الحاق به آن‌ها

با تصدیق نیاز به ایجاد همکاری استوار بین دبیرخانه کنوانسیون چهارچوب کنوانسیون سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات و دفتر سازمان ملل متحد در مبارزه با مواد مخدر و جرایم، سازمان جهانی گمرگ و حسب اقتضا، دیگر نهادها

با یادآوری ماده (15) کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات که در آن اعضا، علاوه بر دیگر موارد، تصدیق می‌کنند که ریشه کنی تمام اشکال تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی، از جمله قاچاق و تولید غیرقانونی، بخش اساسی کنترل دخانیات را تشکیل می‌دهد.

با در نظر گرفتن اینکه این تشریفات(پروتکل) به دنبال پرداختن به موضوعات مربوط به حقوق مالکیت معنوی نیست؛ و

با اعتقاد به این که تکمیل کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات با یک تشریفات(پروتکل) جامع به معنی ایجاد ابزاری قوی و موثر برای مقابله با تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی و پیامدهای ناگوار آن خواهد بود.

بدینوسیله به شرح زیر توافق می‌کنند:

بخش اول ـ مقدمه

ماده 1ـ کاربرد اصطلاحات

1ـ «واسطه گری» یعنی عامل دیگران بودن در انجام مذاکرات قراردادها، خریدها، یا فروش‌ها در برابر دریافت مزد یا کارمزد

2ـ «سیگار» یعنی یک مقدار از توتون ریزشده که کاغذ سیگار دور آن پیچیده شده به منظور سیگار کشیدن. این تعریف برخی تولیدات منطقه‌ای نظیر بیدیس، انگ هون، یا دیگر محصولات مشابه که ممکن است در کاغذ یا برگ پیچیده بشود را شامل نمی شود. از نظر ماده (8)، «سیگار» همچنین شامل توتون خیلی ریز «دست پیچ» به منظور سیگار کشیدن نیز می‌شود.

3ـ «مصادره» که در صورت قابل اعمال بودن شامل غرامت نیز می‌شود، به معنی محرومیت دایم نسبت به مال به دستور دادگاه یا مقام صلاحیتدار می‌باشد.

4ـ «تحویل کنترل شده» به معنای روش اجازه عبور، گذشتن از طریق، یا ورود محموله غیرقانونی یا مظنون، به داخل قلمرو یک یا چند عضو، با علم و آگاهی و تحت نظارت مقام‌های صلاحیتدار آن‌ها، به منظور رسیدگی به جرم و شناسایی عوامل دست اندرکار ارتکاب جرم می‌باشد.

5 ـ «منطقه آزاد» یعنی قسمتی از قلمرو یک عضو که هر کالای عرضه شده در آن تا جایی که به حقوق گمرکی و مالیات مربوط می‌شود، به طور کلی چنین تلقی می‌گردد که در خارج از قلمروی گمرکی قرار دارد.

6 ـ «تجارت غیرقانونی» یعنی هر رویه یا اقدامی که توسط قانون منع گردیده است و در ارتباط با تولید، حمل، دریافت، تملک، توزیع، فروش یا خرید از جمله هر رویه یا اقدام تسهیل کننده فعالیت مذکور باشد.

7ـ «مجوز» یعنی جوازی که پیرو تسلیم درخواست یا دیگر مدارک به مقام صلاحیتدار، توسط وی صادر می‌گردد.

8 ـ

الف ـ «تجهیزات تولیدی» یعنی ماشین آلاتی که به منظور تولید فرآورده‌های دخانی طراحی شده اند یا تغییر پیدا کرده اند و جز لاینفک فرآیند تولید می‌باشند.¹

ب ـ «هر قـسمت از آن» در مفهوم تجهیزات تولیدی یعنی هر قسمت مجزا که نقش یگانه‌ای در تجـهیزات تولیـدی دارد و برای تولید فرآورده‌های دخانـی به کار برده می‌شود.

9ـ «عضو» یعنی هر عضو این تشریفات (پروتکل) مگر این که اقتضای متن به گونه دیگری ایجاب کند.

10ـ «داده‌های شخصی» یعنی هر نوع اطلاعاتی مربوط به یک شخصی شناخته شده یا قابل شناسایی

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1ـ اعضا در صورت اقتضا می‌توانند در صورت قابل اعمال بودن این منظور اشاره به سامانه(سیستم) هماهنگ شده توصیف و کدگذاری کالا مصوب سازمان گمرک جهانی را در نظر بگیرند.

11ـ «سازمان همگرایی اقتصادی منطقه‌ای» یعنی سازمان تشکیل شده از چندین کشور مستقل که کشورهای عضو آن صلاحیت خود را درباره ی رشته‌ای از مسایل از جمله اختیار تصمیم گیری های تعهدآور برای کشورهای عضو آن درخصوص موضوعات یاد شده را به آن واگذار کرده اند.¹

12ـ «زنجیره عرضه» در برگیرنده تولید فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی، واردات و صادرات فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی است و گاهی بنا به مورد، یک عضو می‌تواند آن را به یک یا چند مورد زیر تعمیم دهد:

الف ـ خرده فروش فرآورده‌های دخانی

ب ـ کاشت تنباکو، جز در موارد کشاورزان، مزرعه داران و تولیدکنندگان خرد سنتی

پ ـ حمل و نقل مقادیر تجاری فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی؛ و

ت ـ عمده فروشی، واسطه گری، انبارداری یا توزیع توتون و فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی

13ـ «فرآورده‌های دخانی» یعنی فرآورده‌هایی که کلا یا بخشی از مواد خام سازنده آن برگ تنباکو به منظور سیگار کشیدن، مکیدن، جویدن، یا انفیه کشی باشد.

14ـ «ردگیری و ردیابی» یعنی نظارت نظام مند و بازسازی مسیر جابه‌جایی اشیا در طول زنجیره عرضه، آنچنان که در ماده (8) آمده است، توسط مقام‌های صلاحتیدار یا هر شخص دیگری که از طرف آن‌ها اقدام می‌نماید.

ماده 2ـ رابطه بین این تشریفات (پروتکل) و دیگر موافقتنامه ها و اسناد حقوقی

1ـ مفاد کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات که در مورد تشریفات(پروتکل) های آن اعمال می‌شود، در مورد این تشریفات(پروتکل) اعمال خواهد شد.

2ـ اعضایی که موافقتنامه‌های اشاره شده در ماده (2) کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات را منعقد کرده اند، چنین موافقتنامه‌هایی را از طریق دبیرخانه کنوانسیون به آگاهی اجلاس اعضا خواهند رساند.

3ـ هیچ یک از مفاد این تشریفات(پروتکل)، حقوق و تعهدات هر عضوی به موجب هر کنوانسیون بین‌المللی دیگر، معاهده یا موافقتنامه بین‌المللی لازم‌الاجرا برای آن عضو که ممکن است در موفقیت ریشه کنی تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی موثرتر باشد را تحت تاثیر قرار نمی دهد.

4ـ هیچ یک از مفاد این تشریفات(پروتکل)، دیگر حقوق، تعهدات و مسوولیت‌های اعضا به موجب حقوق بین‌الملل، از جمله کنوانسیون سازمان ملل متحد علیه جرایم سازمان یافته فراملی را تحت تاثیر قرار نمی دهد.

ماده 3ـ هدف

هدف این تشریفات(پروتکل) ریشه کنی تمام اشکال تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی طبق شرایط ماده (15) کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات است.

بخش دوم ـ تعهدات عمومی

ماده 4ـ تعهدات عمومی

1ـ افزون بر مقرارت ماده (5) کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات، اعضا باید:

الف ـ اقدامات موثری جهت کنترل یا تنظیم زنجیره عرضه کالاهای مشمول این تشریفات(پروتکل) را تصویب و اجراکنند تا باعث پیشگیری، ممانعت، کشف، تحقیق، و تعقیب تجارت غیرقانونی چنین کالایی گردد و برای محقق شدن این هدف با یکدیگر همکاری کنند.

ب ـ هر اقدام ضروری که طبق قوانین ملی لازم است را اتخاذ کنند تا تاثیرگذاری مقام‌ها و دستگاه‌های صلاحیتدار، از جمله گمرک و پلیس که نقشی در پیشگیری، بازدارندگی، کشف، تحقیق، و تعقیب و ریشه کنی تمام اشکال تجارت غیرقانونی کالاهای مشمول این تشریفات(پروتکل) را دارند افزایش یابد.

پ ـ اقدامات موثری را برای تسهیل یا دریافت کمک‌های فنی و حمایت‌های مالی، ایجاد ظرفیت و همکاری‌های بین‌المللی برای محقق کردن نیل به اهداف این تشریفات (پروتکل) اتخاذ نمایند و اطمینان حاصل کنند که دسترسی به اطلاعات و امکان مبادله امن آن به موجب این تشریفات(پروتکل) برای مقام‌های صلاحیتدار ممکن باشد.

ت ـ طبق نظام‌های اداری و حقوق داخلی مربوط خود همکاری نزدیک را با یکدیگر داشته باشند تا کارایی اجرای قانون برای مقابله با اعمال غیرقانونی از جمله اعمال مجرمانه احراز شده طبق ماده (14) این تشریفات(پروتکل) افزایش یابد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1ـ در صورت اقتضا، ملی یا بومی به طور یکسان به سازمان‌های همگرایی اقتصادی منطقه‌ای اشاره خواهد داشت.

ث ـ در صورت انقضا با سازمان‌های مربوطه منطقه‌ای، بین‌المللی و بین دولتی در مبادله امن اطلاعات¹ مشمول این تشریفات(پروتکل) همکاری و مکاتبه نمایند تا اجرای موثر این تشریفات(پروتکل) را ترغیب نمایند.

ج ـ در حدود امکانات و توانایی‌های خود، جهت فراهم کردن امکانات مالی برای اجرای موثر این پروتکل از طریق ساز وکارهای بودجه‌ای دوجانبه و چندجانبه همکاری کنند.

2ـ اعضا در اجرای تعهدات خود به موجب این تشریفات(پروتکل)، باید از بیشترین درجه شفافیت ممکن در رابطه هر نوع تعاملی که ممکن است با صنعت دخانیات داشته باشند اطمینان حاصل کنند.

ماده 5 ـ حفاظت از داده‌های شخصی

اعضا باید هنگام اجرای این تشریفات(پروتکل) با در نظر گرفتن استانداردهای بین‌المللی درباره حفاظت از داده‌های شخصی، از داده‌های شخصی اشخاص صرفنظر از ملیت یا محل سکونت آن‌ها طبق قوانین ملی حفاظت کنند.

بخش سوم ـ کنترل زنجیره عرضه

ماده 6 ـ مجوز، تاییدیه مشابه یا نظام کنترل

1ـ برای تحقق اهداف کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات و به منظور ریشه کنی تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی، هر عضو باید از طریق مقام صلاحیتدار و طبق قوانین ملی، انجام هر یک از فعالیت‌های زیر را توسط هر شخص حقیقی یا حقوقی به جز اشخاص دارای مجوز یا تاییدیه مشابه(که از این پس به آن «مجوز» گفته می‌شود) یا داخل نظام کنترل، ممنوع کند:

الف ـ تولید فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولید؛ و

ب ـ واردات یا صادرات فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولید

2ـ زمانی که فعالیت‌های زیر طبق قوانین ملی ممنوع نباشد، هر عضو خواهد کوشید تا برای این فعالیت‌ها، تا حدی که مناسب تشخیص داده می‌شود، برای هر شخص حقیقی یا حقوقی دست اندرکار مجوز صادر کند:

الف ـ خرده فروشی فرآورده‌های دخانی

ب ـ کاشت تنباکو، به جز کشاورزان، مزرعه داران و تولیدکنندگان خرد سنتی

پ ـ نقل و انتقال مقادیر تجاری فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولید؛ و

ت ـ عمده فروشی، واسطه گری، انبارداری یا توزیع توتون و فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی

3ـ از نظر حصول اطمینان از نظام موثری برای صدور مجوز، هر عضو باید:

الف ـ مقام یا مقام‌های صلاحیتداری را برای صدور، تمدید، تعلیق، ابطال و یا لغو مجوز با رعایت مفاد این تشریفات(پروتکل) و طبق قوانین ملی خود تعیین یا مستقر کند تا فعالیت‌های مشخص شده در بند(1) انجام شود.

ب ـ مقرر کند که هر درخواست مجوز، تمام اطلاعات لازم درباره متقاضی را دارا باشد. این اطلاعات، در جایی که قابل اعمال باشد باید شامل موارد زیر باشد:

(1) اگر متـقاضی شخصی حقیقی باشـد، اطلاعاتی که مربـوط به هویت اوست، از جمله نام کـامل، نام تجاری، شماره ثبت کسب و کار(در صورت وجود)، شماره ثبت مالیاتی قابل اعمال(در صورت وجود) و هر نوع اطلاعاتی که تعیین هویت وی را ممکن کند.

(2) اگر متقاضی شخصی حقوقی باشد، اطلاعات مربوط به هویت وی از جمله اسم کامل قانونی، اسم تجاری، شماره ثبت کسب و کار، تاریخ و محل تاسیس، مقر و محل اصلی کسب و کار، شماره ثبت مالیاتی قابل اعمال، نسخه‌هایی از اسناد تاسیس شرکت یا اسنادی معادل، موسسات وابسته به آن نام مدیران و تمام نمایندگان حقوقی آن، از جمله هر اطلاعات دیگری که تعیین هویت را ممکن می‌کند.

(3) محل دقیق کسب و کار واحد( های) تولیدی، محل انبار و ظرفیت تولیدی کسب و کار تحت مدیریت متقاضی

(4) جزییات فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی تحت پوشش درخواست مانند تشریح محصول، نام، علامت تجاری ثبت شده(در صورت وجود)، طرح، نام بازرگانی (برند)، مدل یا شماره تولید و سریال تجهیزات تولیدی

(5) شرح محل نصب و استفاده تجهیزات تولیدی

(6) مدرک یا اظهاریه ای در رابطه با هرگونه سوابق کیفری

(7) مشخص کردن کامل حساب‌های بانکی که قرار است برای تبادلات مربوط استفاده شود به همراه دیگر جزییات مربوط به پرداخت ها؛ و

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1ـ مبادله امن اطلاعات بین دو عضو اجازه رهگیری و دستکاری (جعل) را نمی دهد. به عبارت دیگر، هیچ شخص ثالثی نمی تواند اطلاعات مبادله شده بین دو عضو را بخواند یا تغییر دهد.

(8) شرح استفاده مدنظر و بازار های مدنظر برای فروش فرآورده‌های دخانی، با توجه ویژه به اینکه میزان تولید یا عرضه فرآورده‌های دخانی با میزان معقولی از پیش بینی تقاضا متناسب باشد.

پ ـ بر وجوه پرداختی برای صدور مجوز نظارت کند و چنانچه قابل اعمال باشد، آن‌ها را جمع آوری نماید و امکان استفاده این وجوه را در اداره موثر و اجرایی نظام صدور مجوز یا برای بهداشت همگانی یا هر نوع فعالیت مربوط دیگری طبق قانون ملی در نظر بگیرد.

ت ـ اقدامات مناسبی را جهت پیش گیری، کشف، و تحقیق پیرامون هر نوع عمل خلاف رویه یا متقلبانه در جریان کار نظام صدور مجوز اتخاذ نماید.

ث ـ اقداماتی نظیر بازنگری دوره‌ای، تمدید، بازرسی یا بررسی مجوزها را در موارد مقتضی بر عهده بگیرد.

ج ـ در صورت اقتضا، چهارچوب زمانی را برای انقضای مجوزها و در نتیجه درخواست مجدد یا به روز کردن اطلاعات درخواست ها تعیین نماید.

چ ـ هر شخص حقیقی یا حقوقی دارای مجوز را ملزم کند تا هرگونه تغییر نشانی کسب و کار یا هر نوع تغییر مهم دیگری در اطلاعات مربوط به فعالیت‌های شامل مجوز را پیشاپیش به آگاهی مقام صلاحیتدار برساند.

ح ـ هر شخص حقیقی یا حقوقی دارای مجوز را ملزم کند تا هر گونه اکتساب یا واگذاری تجهیزات تولیدی را جهت اتخاذ اقدام مقتضی به آگاهی مقام صلاحیتدار برساند؛ و

خ ـ اطمینان حاصل نماید که تخریب هرگونه تجهیزات تولیدی مزبور یا هر قسمت از آن تحت نظارت مقام صلاحتیدار انجام می‌شود.

4ـ هر عضو باید اطمینان حاصل کند که هیچ مجوزی نباید بدون دریافت اطلاعات مربوط مندرج در بند(3) از دارنده جواز یا بدون تایید قبلی مقام صلاحیتدار واگذار و یا منتقل بشود.

5 ـ پنج سال پس از لازم‌الاجرا شدن این تشریفات (پروتکل)، اجلاس اعضا در نشست بعدی خود درصدد انجام تحقیقات مبتنی بر شواهد خواهد بود تا دریابد که آیا ورودی کلیدی وجود دارد که برای تولید فرآورده‌های دخانی، اساسی باشد، و اینکه آیا این ورودی ها قابل شناسایی هستند و می‌توان آن‌ها را مشمول سازوکار کنترلی موثری نمود. اجلاس اعضا بر پایه چنین تحقیقی اقدامات مقتضی را بررسی خواهد کرد.

ماده 7ـ هوشیاری و مراقبت

1ـ هر عضو طبق قوانین ملی خود و اهداف کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات از تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی دست اندرکار زنجیره عرضه توتون، فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی خواهد خواست:

الف ـ پیش از آغاز و در جریان ارتباط کسب و کار، هوشیاری و مراقبت را به کار ببرند.

ب ـ برجریان فروش به مشتریان خود نظارت کنند تا مطمین شوند که مقادیر با میزان تقاضا برای چنان محصولاتی در بازار فروش یا استفاده مورد نظر یا استفاده، متناسب است؛ و

پ ـ هرگونه شواهدی مبنی بر اینکه مشتری در جریان فعالیت‌های خلاف تعهدات خود ناشی از این تشریفات(پروتکل) عمل می‌کند را به مقام‌های صلاحیتدار گزارش کنند.

2ـ هوشیاری به موجب بند(1)، در موارد مقتضی، در عین سازگاری با قوانین ملی و اهداف کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات، از جمله شامل الزامات مورد نیاز برای شناسایی مشتری، مانند درخواست و بروزرسانی اطلاعات مربوط به موارد زیر می‌شود:

الف ـ احراز اینکه آیا شخص حقیقی یا حقوقی، مجوزی طبق ماده (6) دارد یا ندارد.

ب ـ هنگامی که مشتری یک شخص حقیقی است، اطلاعات مربوط به هویت او از جمله نام کامل او، نام تجاری، شماره ثبت کسب و کار(در صورت وجود)، شماره ثبت مالیاتی قابل اعمال (در صورت وجود) و تایید شناسایی رسمی او

پ ـ هنگامی که مشتری شخص حقوقی است، اطلاعات مربوط به هویت او، از جمله نام کامل، نام تجاری، شماره ثبت کسب و کار، تاریخ و محل تاسیس، مقر و محل اصلی انجام کسب و کار، شماره ثبت مالیاتی قابل اعمال، نسخه‌هایی از اسناد تاسیس یا اسنادی معادل، موسسات وابسته، به آن نام مدیران و تمام نمایندگان حقوقی تعیین شده آن از جمله نام نمایندگان و نیز تایید هویت رسمی آن‌ها

ت ـ شرح استفاده و بازاری که برای فروش توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی مدنظر است؛ و

ث ـ شرح مکانی که تجهیزات تولیدی در آنجا نصب و استفاده خواهند شد.

3ـ هوشیاری به موجب بند(1) ممکن است شامل الزاماتی برای تشخیص هویت مشتری، مانند کسب و بروزرسانی اطلاعات مربوط به موارد زیر شود:

الف ـ سند یا اظهارنامه درباره هرگونه سوابق کیفری؛ و

ب ـ شناساسی حساب‌های بانکی که قرار است در معاملات مورد استفاده قرار بگیرد.

4ـ هر عضو بر اساس اطلاعات گزارش شده در جز(پ) بند(1) تمام اقدامات لازم را اتخاذ خواهد کرد تا از رعایت تعهدات ناشی از این تشریفات(پروتکل) اطمینان حاصل کند که این موضوع می‌تواند شامل تعیین یک مشتری در داخل حوزه صلاحیت آن عضو به عنوان مشتری مسدود شده به گونه تعریف گردیده طبق قانون داخلی باشد.

ماده 8 ـ ردگیری و ردیابی

1ـ به منظور تامین امنیت بیشتر زنجیره عرضه و کمک به انجام تحقیق و تفحص در تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی، اعضا موافقت می‌نمایند که ظرف پنج سال پس از لازم‌الاجرا شدن این تشریفات(پروتکل) نظام ردگیری و ردیابی جهانی مشتمل بر سامانه‌های ردگیری و ردیابی ملی و یا منطقه‌ای و نیز یک کانون اشتراک‌گذاری جهانی اطلاعات را ایجاد کنند که در دبیرخانه کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات مستقر و در دسترس تمام اعضا خواهد بود تا آن‌ها را قادر به استعلام و دریافت اطلاعات مربوط نماید.

2ـ هر عضو طبق این ماده ، با در نظر گرفتن بهترین رویه ممکن و نیازهای ویژه ملی یا منطقه‌ای خود، سامانه نظام ردگیری و ردیابی تحت کنترل خود را برای تمامی فرآورده‌های دخانی که در داخل قلمروی آن تولید شده یا به آن وارد می‌شود، ایجاد خواهد کرد.

3ـ به منظور ایجاد امکان ردگیری و ردیابی موثر، هر عضو مقرر خواهد کرد علایم شناسایی منحصر به فرد ایمن و غیرقابل جابه‌جایی (که از این پس علایم شناسایی منحصر به فرد نامیده می‌شود) مانند کد یا مهر، به کلیه واحدهای بسته بندی یا پاکت ها و بسته بندی‌های بیرونی سیگارها ظرف پنج سال و در مورد دیگر فرآورده‌های دخانی ظرف ده سال پس از لازم‌الاجرا شدن این تشریفات(پروتکل) برای آن عضو، چسبانده شود یا بخشی از آن را تشکیل دهد.

4ـ

(1) هر عضو از نظر بند(3)، به عنوان بخشی از نظام رد گیری و ردیابی جهانی، مقرر خواهد کرد اطلاعات زیر به طور مستقیم و چه از طریق ارتباط (لینک) در دسترس قرار گیرد تا بدینوسیله به اعضا در تعیین مبدا فرآورده‌های دخانی، نقطه تغییر مسیر (حسب اقتضا)، یا نظارت و کنترل بر جابه‌جایی فرآورده‌های دخانی و وضعیت قانونی آن‌ها کمک شود:

الف) تاریخ و محل تولید

ب) تسهیلات تولید

پ) ماشین ها و دستگاه‌های به کار رفته در تولید فرآورده‌های دخانی

ت) نوبت کاری یا زمان تولید

ث) نام، برگ خرید(فاکتور)، شماره سفارش و سوابق پرداخت‌های اولین مشتری که به تولیدکننده وابستگی ندارد.

ج) بازار خرده فروشی مورد نظر

چ) شرح محصول

ح) هرگونه انبارداری و حمل و نقل

خ) هویت خریداران شناخته شده بعدی؛ و

د) مسیر مورد نظر برای حمل، تاریخ حمل، مقصد، مبدا و گیرنده

(2) اطلاعات موضوع ردیف‌های(الف)، (ب) و (چ) و در صورت موجود بودن، (ج) بخشی از علایم شناسایی منحصر به فرد را تشکیل خواهد داد.

(3) هرگاه اطلاعات جز(ج) هنگام علامت گذاری موجود نباشد، اعضا طبق جز (الف) بند(2) ماده (15) کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات درج اطلاعات مزبور را مقرر خواهند کرد.

5 ـ هر عضو مقرر خواهد کرد که براساس چهارچوب زمانی مشخص شده در این ماده ، اطلاعات ذکر شده در بند(4) در هنگام تولید یا در هنگام ارسال اولین محموله توسط هر تولید کننده یا هنگام ورود به قلمرو آن، ثبت شود.

6 ـ هر عضو باید اطمینان حاصل کند که اطلاعات ثبت شده به موجب بند(5) از طریق ارتباط (لینک) با علایم شناسایی منحصر به فرد مقرر به موجب بندهای(3) و(4) برای آن عضو قابل دسترس باشد.

7ـ هر عضو باید اطمینان حاصل کند که اطلاعات ثبت شده بر اساس بند(5) و نیز علامات منحصر به فرد شناسایی که حاوی اطلاعات قابل دسترسی بر اساس بند(6) است در قالبی که از سوی عضو و مقام‌های صلاحیتدار آن ایجاد یا تجویز شده است درج خواهد شد.

8 ـ هر عضو باید اطمینان حاصل کند که اطلاعات ثبت شده بر اساس بند(5)، حسب درخواست و با رعایت بند (9) و از طریق یک ارتباط استاندارد و امن الکترونیکی با مرکز ملی و یا منطقه‌ای در دسترس کانون اشتراک‌گذاری جهانی اطلاعات قرار خواهد گرفت. کانون اشتراک‌گذاری جهانی اطلاعات باید فهرستی از مقام‌های صلاحیتدار اعضا را تهیه کند و آن را در اختیار تمام اعضا قرار دهد.

9ـ هر عضو یا مقام صلاحیتدار باید:

الف ـ پس از استعلام از کانون اشتراک‌گذاری جهانی اطلاعات، به موقع به اطلاعات مندرج در بند(4) دسترسی داشته باشد.

ب ـ تن ها زمانی که چنین اطلاعاتی جهت تحقیق یا کشف تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی ضروری است چنین درخواستی را مطرح کند.

پ ـ بدون عذر موجه از اشتراک‌گذاری اطلاعات خودداری نکند.

ت ـ طبق قانون ملی خود، به درخواست‌های درباره اطلاعات مربوط بند(4) پاسخ دهد.

ث ـ طبق توافق متقابل اطلاعات رد و بدل شده را محرمانه نگه دارد و از آن حفاظت کند.

10ـ هر عضو خواستار توسعه و گسترش بیشتر حیطه سامانه ردیابی و ردگیری قابل اعمال تا حدی خواهد شد که تمام عوارض، مالیات‌های مربوط و در صورت اقتضا، سایر تعهدات در محل تولید، ورود به کشور، یا ترخیص از گمرک یا کنترل مالیات غیرمستقیم پرداخت شده باشد.

11ـ اعضا در امر اشتراک‌گذاری و گسترش بهترین رویه‌های برای سامانه‌های ردیابی و ردگیری با دیگر اعضا و همچنین سازمان‌های صلاحیتدار بین‌المللی، طبق توافق متقابل از جمله، در موارد زیر همکاری خواهند کرد:

الف ـ تسهیل توسعه، انتقال و اکتساب فناوری ردیابی و ردگیری بهبودیافته از جمله دانش، مهارت، ظرفیت و تخصص

ب ـ حمایت از برنامه‌های آموزشی و ظرفیت سازی برای اعضایی که اعلام نیاز می‌کنند؛ و

پ ـ توسعه بیشتر فناوری جهت نشانه گذاری و خوانش(اسکن) بسته‌ها و بسته بندی‌های فرآورده‌های دخانی به منظور در دسترس قراردادن اطلاعات مندرج بند (4)

12ـ تعهدات محول شده به یک عضو نباید توسط صنعت دخانیات اجرا یا به آن محول شود.

13ـ هر عضو باید اطمینان حاصل کند که مقام‌های صلاحیتدار دست اندرکار نظام (رژیم) ردیابی و ردگیری تن ها به میزانی که برای اجرای این ماده ضروری است با صنعت دخانیات و کسانی که منافع صنعت دخانیات را نمایندگی می‌کنند تعامل داشته باشند.

14ـ هر عضو می‌تواند از صنعت دخانیات بخواهد که هزینه‌های مربوط به تعهدات آن عضو به موجب این ماده را تامین کند.

ماده 9ـ حفظ سوابق

1ـ در صورت اقتضا، هر عضو از تمام اشخاص حقیقی و حقوقی دخیل در زنجیره عرضه تنباکو، فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی خواهد خواست که سوابق کامل و دقیق تمام معاملات مربوط را حفظ کنند. چنین سوابقی باید امکان پاسخگویی کامل درباره مواد استفاده شده در تولید فرآورده‌های دخانی را فراهم کند.

2ـ هر عضو در صورت اقتضا مقرر خواهد کرد که اشخاص مجاز طبق ماده (6) اطلاعات زیر را در صورت درخواست به مقام‌های صلاحیتدار ارایه کنند:

الف ـ اطلاعات عمومی مربوط به حجم بازار، محصولات پر درخواست، پیش بینی ها و دیگر اطلاعات مربوط؛ و

ب ـ مقدار فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی که در زمان ارایه درخواست در مالکیت یا در امانت یا تحت کنترل دارنده مجوز، در انبارهای گمرکی و مالیاتی تحت نظام (رژیم) گذر یا تراباری یا تعلیق گمرکی قرار دارد.

3ـ در ارتباط با فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی فروخته شده یا ساخته شده در قلمرو یک عضو برای صادرات، یا مشمول جابه‌جایی تعلیق گمرکی در گذر یا تراباری در قلمرو آن عضو، در صورت اقتضا هر عضو مقرر خواهد کرد که دارنده مجوز طبق ماده (6)، بنابه درخواست، اطلاعات زیر را به مقام‌های صلاحیتدار در کشور مبدا (به صورت الکترونیکی، جایی که زیرساخت ها وجود داشته باشد) در زمان خارج شدن از کنترل آن‌ها در اختیار قرار دهد:

الف ـ تاریخ حمل از آخرین محلی که محصولات به صورت فیزیکی کنترل شده اند.

ب ـ جزییات مربوط به فرآورده‌های ارسالی (از جمله نام تجاری، مقدار، انبار)

پ ـ مسیر و مقصد مورد نظر برای حمل و نقل

ت ـ هویت شخص ( اشخاص) حقیقی یا حقوقی گیرنده فرآورده ها

ث ـ روش حمل از جمله هویت حمل کننده

ج ـ تاریخ احتمالی رسیدن محموله به مقصد مورد نظر؛ و

چ ـ بازار خرده فروشی یا استفاده مورد نظر

4ـ در صورت امکان، هر عضو باید مقرر کند خرده فروشان و توتون کاران، به جز توتون کاران سنتی که فعالیت آن‌ها جنبه تجاری ندارد، بخواهد که سوابق دقیق و کامل تمام معاملات مربوطی که انجام داده اند را طبق قوانین ملی نگاه دارند.

5 ـ از نظر اجرای بند (1)، هر عضو اقدامات موثر قانونی، اجرایی، اداری یا سایر اقداماتی را اتخاذ خواهد کرد تا مقرر نماید تا تمامی سوابق:

الف ـ برای دست کم چهار سال حفظ می‌شوند.

ب ـ در دسترس مقام‌های صلاحیتدار قرار می‌گیرند؛ و

پ ـ به شکلی حفظ می‌شوند که مقام‌های صلاحیتدار مقرر کرده اند.

6 ـ هر عضو با رعایت قوانین ملی و در صورت اقتضا سامانه‌ای را برای اشتراک‌گذاری جزییات موجود در تمامی سوابق نگهداری شده طبق این ماده با دیگر اعضا ایجاد خواهد کرد.

7ـ اعضا خواهند کوشید جهت اشتراک‌گذاری تدریجی و توسعه نظام‌های بهبودیافته حفظ سوابق با یکدیگر و سازمان‌های صلاحیتدار بین‌المللی همکاری کنند.

ماده 10ـ اقدامات امنیتی و پیشگیرانه

1ـ هر عضو در صورت اقتضا و طبق قوانین ملی خود و اهداف کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات مقرر خواهد کرد تمام اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول ماده (6) اقدامات ضروری برای پیشگیری از انحراف فرآورده‌های دخانی به مسیرهای تجارت غیرقانونی از جمله موارد زیر را اتخاذ کنند:

الف ـ گزارش دادن موارد زیر به مقام‌های صلاحیتدار:

(1) انتقال مرزی پول نقد به مقداری که قوانین ملی تعیین می‌کند یا پرداخت‌های مرزی به صورت پایاپای؛ و

(2) تمام «معاملات مشکوک»؛ و

ب ـ عرضه فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی تن ها به مقداری که متناسب با تقاضای چنین فرآورده‌هایی در بازار مورد نظر خرده فروشی یا استفاده باشد.

2ـ هر عضو در صورت اقتضا و طبق قوانین ملی خود و اهداف کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات مقرر خواهد کرد که پرداخت‌های معاملات انجام شده توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی مشمول ماده (6) تن ها با همان واحد پولی و همان مبلغ آمده در برگ خرید(فاکتور) و تن ها از طریق راه‌های قانونی پرداخت از موسسات مالی واقع شده در قلمروی بازار مورد نظر مجاز است و از طریق هیچ راه و شیوه پرداختی جایگزین دیگری صورت نخواهد گرفت.

3ـ یک عضو ممکن است مقرر کند که پرداخت‌های اشخاص حقیقی یا حقوقی مشمول ماده (6) برای مواد استفاده شده در تولید فرآورده‌های دخانی در داخل حوزه صلاحیت آن تن ها با همان واحد پولی و همان مبلغ آمده در برگ خرید(فاکتور) و تن ها از طریق راه‌های قانونی پرداخت از موسسات مالی واقع شده در قلمروی بازار مورد نظر مجاز است و از طریق هیچ راه و شیوه پرداختی جایگزین دیگری پرداخت صورت نخواهد گرفت.

4ـ هر عضو باید اطمینان حاصل کند که هر نوع تخطی از الزامات این ماده مشمول تشریفات مناسب کیفری، مدنی یا اداری و مجازات‌های موثر، متناسب و بازدارنده از جمله در صورت اقتضا تعلیق یا لغو مجوز است.

ماده 11ـ فروش اینترنتی، مخابراتی یا هر نوع فناوری جدید دیگر

1ـ هر عضو مقرر خواهد کرد تمام اشخاص حقیقی و حقوقی دخیل در هر نوع معامله در رابطه با فرآورده‌های دخانی از طریق روش‌های فروش اینترنتی، مخابراتی یا هر نوع فناوری جدید دیگر تمامی تعهدات مربوط مشمول این تشریفات(پروتکل) را رعایت کنند.

2ـ هر عضو ممنوع کردن خرده فروشی فرآورده‌های دخانی از طریق روش‌های فروش اینترنتی، مخابراتی یا هر نوع فناوری جدید دیگر را بررسی خواهد نمود.

ماده 12ـ مناطق آزاد و گذر بین‌المللی

1ـ هر عضو ظرف سه سال پس از لازم‌الاجرا شدن این تشریفات(پروتکل) برای آن عضو، با استـفاده از تمام اقدامات مربوط پیـش بینی شده در این تشریفات(پروتکل)، کنترل‌های موثری را بر تولید و معاملات تنباکو و فرآورده‌های دخانی در مناطق آزاد اعمال خواهد کرد.

2ـ همچنین، ادغام فرآورده‌های دخانی با محصولات غیردخانی در داخل یک بارگنج (کانتینر) یا هر نوع واحد حمل و نقل مشابه دیگر هنگام خروج از مناطق آزاد ممنوع خواهد شد.

3ـ هر عضو طبق قوانین ملی جهت جلوگیری از تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی، اقدامات کنترلی و تاییدی را نسبت به گذر و تراباری بین‌المللی فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی در داخل قلمروی خود سازگار با مفاد این تشریفات(پروتکل) تصویب و اعمال خواهد کرد.

ماده 13ـ فروش‌های معاف از حقوق گمرکی

1ـ هر عضو با در نظر گرفتن ماده (6) کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات، اقدامات موثری را اجرا خواهد کرد تا هر نوع فروش معاف از حقوق گمرکی را مشمول تمامی مفاد مربوط این تشریفات (پروتکل) گردد.

2ـ حداکثر پنج سال پس از لازم‌الاجرا شدن این تشریفات(پروتکل)، اجلاس اعضا در جلسه بعدی خود اطمینان حاصل خواهد کرد که تحقیق مبتنی بر شواهد برای دریافتن میزان تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی نسبت به فروش معاف از حقوق گمرکی این فرآورده ها انجام شده است. بر بنیان چنین تحقیقی، اجلاس اعضا اقدامات مناسب بعدی را بررسی خواهد نمود.

بخش چهارم ـ جرایم

ماده 14ـ رفتار غیرقانونی از جمله جرایم کیفری

1ـ هر عضو با رعایت اصول اساسی قوانین داخلی خود، اقدامات قانونی و دیگر اقداماتی را اتخاذ خواهد کرد که ممکن است برای غیرقانونی نمودن تمامی اعمال زیر به موجب قوانین داخلی خود ضروری باشد:

الف ـ تولید، عمده فروشی، دلالی، فروش، حمل و نقل، توزیع، انبار، حمل، واردات یا صادرات توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی که مغایر مفاد این تشریفات (پروتکل) باشد.

ب ـ

(1) تولید، عمده فروشی، دلالی، فروش، حمل و نقل، توزیع، انبار، حمل، واردات یا صادرات توتون، فرآورده‌های دخانی، یا تجهیزات تولیدی بدون پرداخت عوارض، مالیات و دیگر مالیات‌های قابل وصول، یا بدون داشتن مهر یا تمبر مالی، علایم شناسایی منحصر به فرد، یا هر علامت گذاری یا برچسب لازم دیگر

(2) هر شکل دیگر قاچاق یا مبادرت به قاچاق تنباکو، فرآورده‌های دخانی، یا تجهیزات تولیدی که مشمول ردیف (1) جز (ب) نباشد.

پ ـ

(1) هر شکل دیگر تولید غیرقانونی توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی، یا بسته بندی توتون با تمبر یا مهرهای مالی، علایم شناسایی منحصر به فرد یا هر علامت گذاری یا برچسب دیگر جعلی

(2) عمده فروشی، دلالی، فروش، حمل و نقل، توزیع، انبار، حمل، واردات یا صادرات توتون که به صورت غیرقانونی تولید شده اند، فرآورده‌های دخانی غیرقانونی، فرآورده‌هایی که دارای تمبر یا مهرهای مالی و یا دیگر نشانه ها یا برچسب های جعلی باشند یا تجهیزات تولید غیرقانونی

ت ـ مخلوط کردن فرآورده‌های دخانی با فرآورده‌های غیردخانی در جریان حرکت محموله در طول زنجیره عرضه به منظور پنهان کردن یا استتار فرآورده‌های دخانی

ث ـ ادغام فرآورده‌های دخانی و غیردخانی که ناقض بند (2) ماده (12) این تشریفات (پروتکل) باشد.

ج ـ استفاده از روش‌های اینترنتی، مخابراتی، یا هر نوع فناوری جدید دیگر برای فروش فرآورده‌های دخانی که ناقض این تشریفات(پروتکل) باشد.

چ ـ خرید توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی توسط شخص مجوزدار از شخصی که باید طبق ماده (6) مجوز داشته باشد اما دارای مجوز نیست.

ح ـ ایجاد مانع کردن برای هر مامور دولتی یا مامور مجاز دیگر در اجرای وظایف مربوط به پیشگیری، بازدارندگی کشف، تحقیق یا ریشه کنی تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی

خ ـ

(1) مبادرت به ارایه اظهارات نادرست، گمراه کننده یا ناقص، یا قصور در تسلیم اطلاعات مقرر به هر مامور دولتی یا مامور مجاز در اجرای وظایف مربوط به پیشگیری، بازدارندگی کشف، تحقیق یا ریشه کنی تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی چنانچه ناقض حق شخص برای پیشگیری از مجرم ساختن خود نباشد.

(2) اظهار نادرست شرح، مقدار یا ارزش توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی یا هر نوع اطلاعاتی که در این تشریفات(پروتکل) قید شده باشد در یک فرم رسمی به منظورهای زیر:

(الف) فرار از پرداخت حقوق گمرکی مالیات و عوارض دیگر قابل اعمال؛ یا

(ب) خدشه دار کردن اقدامات کنترلی برای پیشگیری، بازدارندگی، کشف، تحقیق یا ریشه کنی تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی

(3) قصور در ایجاد یا حفظ سوابق موضوع این تشریفات(پروتکل) یا حفظ سوابق نادرست؛ و

د) تطهیر عواید اعمال غیرقانونی احراز شده به عنوان جرایم کیفری به موجب بند (2)

2ـ هر عضو، با رعایت اصول پایه قوانین داخلی خود، تعیین خواهد نمود که کدام اعمال غیرقانونی مشخص شده در بند(1) یا هر عمل دیگری که مربوط به تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی ناقض مفاد این تشریفات (پروتکل)، جرایم کیفری خواهند بود و اقدامات قانونی یا سایر اقدامات لازم را برای تنفیذ موارد تعیینی مذکور اتخاذ خواهد نمود.

3ـ هر عضو، دبیرخانه این تشریفات (پروتکل) را مطلع خواهد کرد که کدام یک از اعمال غیرقانونی مندرج در بند های (1) و (2) را آن عضو به عنوان جرایم کیفری طبق بند (2) تعیین کرده است و نسخه‌هایی از قوانین خود یا شرحی از آن‌ها، که بند (2) را قابل اجرا می‌کند و تغییرات بعدی در این قوانین را در اختیار دبیرخانه قرار خواهد داد.

4ـ برای تقویت همکاری بین‌المللی در مبارزه با جرایم کیفری مربوط به تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی، اعضا تشویق می‌شوند که قوانین ملی خود مربوط به پولشویی، معاضدت حقوقی دوجانبه و استرداد مجرمین را با توجه به کنوانسیون‌های بین‌المللی مربوط که به آن‌ها پیوسته اند مورد بازبینی قرار دهند تا از کارا بودن آن‌ها در اجرای مفاد این تشریفات (پروتکل) اطمینان حاصل کنند.

ماده 15ـ مسوولیت اشخاص حقوقی

1ـ هر عضو طبق اصول حقوقی خود، اقدامات لازم جهت احراز مسوولیت اشخاص حقوقی برای رفتار غیرقانونی از جمله جرایم کیفری احراز شده طبق ماده (14) این تشریفات(پروتکل) را اتخاذ خواهد کرد.

2ـ با رعایت اصول حقوقی هر عضو، مسوولیت اشخاص حقوقی می‌تواند کیفری، مدنی یا اداری باشد.

3ـ مسوولیت مزبور خدشه‌ای بر مسوولیت اشخاص حقیقی که در اعمال غیرقانونی دست اندرکار هستند یا جرایم کیفری احراز شده در قوانین و مقررات ملی و ماده (14) این تشریفات(پروتکل) مرتکب شده اند وارد نخواهد کرد.

ماده 16 ـ پیگرد و مجازات

1ـ هر عضو طبق قوانین ملی، اقدام ضروری را تصویب و اجرا خواهد کرد تا اطمینان حاصل کند که اشخاص حقیقی و حقوقی که مرتکب اعمال غیرقانونی از جمله جرایم کیفری احراز شده طبق ماده (14) شده اند مشمول مجازات‌های موثر، بازدارنده و متناسب کیفری یا غیرکیفری از جمله مجازات‌های پولی قرار بگیرند.

2ـ هر عضو خواهد کوشید اطمینان حاصل کند که علاوه بر توجه خاص به روش‌های بازدارندگی از ارتکاب اعمال غیرقانونی از جمله جرایم، از اختیارات قانونی به موجب قوانین داخلی خود برای پیگرد اشخاص برای اعمال خلاف قانونی از جمله جرایم کیفری احراز شده طبق ماده (14) چنان استفاده کند که تاثیر اقدامات مربوط به اجرای قانون در رابطه با اعمال غیرقانونی از جمله جرایم کیفری به حداکثر برسد.

3ـ هیچ یک از مفاد این تشریفات(پروتکل) بر این اصل تاثیر نمی گذارد که توصیف اعمال غیرقانونی از جمله جرایم کیفری احراز شده طبق این تشریفات(پروتکل) و نیز دفاع های قانونی قابل اعمال یا دیگر اصول قانونی برای کنترل قانونی بودن اعمال در انحصار قوانین داخلی هر عضو است و اینکه اعمال غیرقانونی مزبور از جمله جرایم کیفری طبق آن قانون مورد پیگرد و مجازات قرار می‌گیرند.

ماده 17ـ پرداخت‌های مربوط به اموال ضبط شده

اعضا باید طبق قوانین داخلی خود تصویب اقدامات قانونی و سایر اقداماتی را بررسی کنند که ممکن است برای مجاز نمودن مقام‌های صلاحیتدار برای وضع عوارضی متناسب با مالیات و حقوق گمرکی از دست رفته از تولید کننده، سازنده، توزیع کننده، وارد یا صادرکننده توتون، فرآورده‌های دخانی و یا تجهیزات تولیدی ضبط شده ضروری باشد.

ماده 18 ـ امحا یا نابودی

تمام توتون، فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی مصادره شده طبق قوانین ملی با استفاده از شیوه‌های سازگار با محیط زیست تا سرحد امکان نابود یا امحا خواهند شد.

ماده 19ـ فنون ویژه تحقیق

1ـ هر عضو چنانچه اصول بنیادین نظام حقوقی داخلی آن اجازه دهد، در حد امکانات و به موجب شرایط تعیین شده توسط قوانین داخلی آن، اقدامات ضروری جهت تجویز استفاده مناسب از تحویل کنترل شده و در صورت اقتضا استفاده از دیگر فنون ویژه تحقیق، نظیر نظارت الکترونیکی یا سایر اشکال نظارت یا عملیات مخفی، توسط مقام‌های صلاحیتدار خود در قلمرو خویش را جهت مبارزه موثر با تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی اتخاذ خواهد کرد.

2ـ به منظور تحقیق در مورد جرایم کیفری احراز شده طبق ماده (14) اعضا دعوت می‌شوند تا در هنگام نیاز ترتیبات یا موافقت‌نامه‌های دو یا چندجانبه را جهت استفاده از فنون موضوع بند(1) در بستر همکاری در سطح بین‌المللی منعقد کنند.

3ـ در نبود ترتیبات یا موافقتنامه مندرج در بند(2)، تصمیم‌های مربوط به استفاده از فنون تحقیقاتی ویژه در سطح بین‌المللی مورد به مورد اتخاذ خواهدشد ودرصورت نیاز، می‌توان تفاهم ها و ترتیبات مالی در رابطه با اعمال صلاحیت اعضای مربوط را در نظر گرفت.

4ـ اعضا اهمیت و لزوم همکاری و کمک بین‌المللی در این زمینه را تصدیق می‌نمایند و با یکدیگر و سایر سازمان‌های بین‌المللی جهت افزایش ظرفیت برای تحقق اهداف این ماده ، همکاری خواهند کرد.

بخش پنجم ـ همکاری بین‌المللی

ماده 20ـ اشتراک‌گذاری اطلاعات عمومی

1ـ اعضا به منظور دستیابی به اهداف این تشریفات(پروتکل) و به عنوان بخشی از اطلاعات مربوط ابزار گزارش دهی کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات و با رعایت قوانین داخلی و در صورت اقتضا از جمله در مورد موضوعاتی مانند موارد زیر گزارش خواهند داد:

الف ـ در یک فرم جامع، جزییات ضبط توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی، مقدار یا ارزش مواد ضبط شده، شرح فرآورده، تاریخ و محل تولید، و مالیات پرداخت نشده

ب ـ واردات، صادرات، گذر، فروش‌های معاف از حقوق گمرکی و مالیات پرداخته مقدار یا ارزش تولید توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی

پ ـ رویه‌های رایج، روش‌های پنهان کاری و نیز شیوه‌های عمل در تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی؛ و

ت ـ هر نوع اطلاعات مربوط دیگری، طبق توافق اعضا

2ـ اعضا برای ظرفیت سازی اعضا جهت گردآوری و تبادل اطلاعات، با یکدیگر و دیگر سازمان‌های بین‌المللی صلاحتیدار همکاری خواهند کرد.

3ـ اعضا اطلاعات گفته شده را محرمانه و صرفا جهت استفاده اعضا تلقی خواهند کرد مگر آنکه عضو فرستنده اطلاعات، به گونه دیگری بیان کرده باشد.

ماده 21ـ اشتراک‌گذاری اطلاعات مربوط به اجرا

1ـ اعضا با رعایت قوانین داخلی یا هر پیمان بین‌المللی قابل اعمال، در صورت اقتضا با ابتکار خود یا به درخواست عضوی که توجیهات لازم را فراهم کند که اطلاعات مزبور جهت کشف یا بررسی تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی لازم است، اطلاعات زیر را تبادل خواهند کرد:

الف ـ سوابق صدور مجوز برای اشخاص حقوقی و حقیقی مربوط

ب ـ اطلاعات درباره هویت، نظارت و پیگرد اشخاص حقوقی یا حقیقی دست اندرکار در تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی

پ ـ سوابق تحقیقات و بررسی ها و پیگردها

ت ـ سوابق پرداخت ها جهت واردات، صادرات یا فروش معاف از حقوق گمرکی توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی؛ و

ث ـ جزییات ضبط توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی (ازجمله اطلاعات مربوط به موارد و، در صورت اقتضا، مقدار، ارزش ضبط شده ها، شرح فرآورده، واحدهای دست اندر کار، تاریخ و محل تولید) و شیوه‌های عمل (از جمله روش‌های حمل و نقل، پنهان سازی، مسیرها و کشف)

2ـ اطلاعات دریافت شده از اعضا به موجب این ماده منحصرا جهت دست یابی به اهداف این تشریفات(پروتکل) استفاده خواهد شد. اعضا ممکن است مشخص کنند که این اطلاعات را نمی توان بدون موافقت عضو دهنده اطلاعات به دیگری منتقل کرد.

ماده 22ـ اشتراک‌گذاری اطلاعات: محرمانه بودن و حفاظت از اطلاعات

1ـ هر عضو مقام‌های ملی صلاحیتداری را خواهد گمارد تا اطلاعات موضوع ماده های (20)، (21)، و (24) به آن‌ها داده شود و گماردن این مقام‌ها را از طریق دبیرخانه کنوانسیون به آگاهی سایر اعضا خواهد رساند.

2ـ تبادل اطلاعات به موجب این تشریفات(پروتکل) مشمول قوانین داخلی در باب محرمانه و خصوصی بودن می‌شود. اعضا در صورت موافقت متقابل از هر نوع اطلاعات محرمانه ای که تبادل می‌شود، حفاظت خواهند کرد.

ماده 23ـ کمک و همکاری: آموزش، کمک فنی و همکاری در مسایل علمی، فنی و فناوری

1ـ اعضا جهت دستیابی به اهداف این تشریفات(پروتکل) به‌گونه‌ای که به طور متقابل توافق شده است با یکدیگر و یا از طریق سازمان‌های صلاحیتدار منطقه‌ای و بین‌المللی در ارایه آموزش، کمک فنی و همکاری در مسایل علمی، فنی و فناوری همکاری خواهند کرد. چنین کمکی می‌تواند شامل انتقال تخصص یا فناوری مناسب در زمینه‌های گردآوری اطلاعات، اجرای قانون، ردیابی و ردگیری، مدیریت اطلاعات، حفاظت از داده‌های شخصی، ممنوعیت، نظارت الکترونیکی، تجزیه و تحلیل پزشکی قانونی، معاضدت حقوقی دوجانبه و استرداد مجرمین باشد.

2ـ اعضا می‌توانند در صورت اقتضا و با توجه به نیازهای اعضای در حال توسعه و اعضای با اقتصاد در حال گذار، برای ترغیب آموزش، کمک فنی و همکاری در مسایل علمی، فنی و فناوری، موافقتنامه ها یا ترتیبات دو یا چندجانبه یا هر شکل دیگر را بین خویش برقرار کنند.

3ـ اعضا در صورت اقتضا جهت توسعه و انجام تحقیقات درباره امکان تشخیص دقیق مبدا جغرافیایی توتون و فرآورده‌های دخانی ضبط شده با یکدیگر همکاری خواهند کرد.

ماده 24ـ کمک و همکاری: تحقیق و پیگرد جرایم

1ـ اعضا طبق قوانین داخلی و در صورت اقتضا، تمام اقدامات لازم را اتخاذ خواهند کرد تا همکاری از طریق ترتیبات دوجانبه، چندجانبه یا منطقه‌ای به منظور پیشگیری، بازدارندگی، تحقیق، پیگرد کشف، بررسی، پیگیری و مجازات اشخاص حقوقی یا حقیقی دست اندر کار تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی تقویت شود.

2ـ هر عضو اطمینان حاصل خواهد کرد که مقام‌های اجرای قانون، اداری، نظارتی، و دیگر مقام‌هایی که وظیفه مبارزه با تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده‌های دخانی یا تجهیزات تولیدی (از جمله، چنانچه به موجب قوانین داخلی تجویز شده باشد، مقام‌های قضایی) در چهارچوب شرایط تعریف شده در قوانین داخلی خود، اطلاعات مربوط را در سطح ملی و بین‌المللی تبادل و همکاری کنند.

ماده 25ـ حفاظت از حاکمیت

1ـ اعضا تعهدات خود به موجب این تشریفات(پروتکل) را به گونه سازگار با اصول تساوی حاکمیت و تمامیت ارضی کشورها و عدم دخالت در امور داخلی دیگر کشورها انجام خواهند داد.

2ـ هیچ یک از مفاد این تشریفات(پروتکل) هیچ عضوی را محق نمی کند که در قلمرو کشور دیگر صلاحیتی را اعمال کند و وظایفی را انجام دهد که منحصرا از اختیارات مقام‌های آن کشور دیگر به موجب قوانین داخلی آن است.

ماده 26ـ صلاحیت

1ـ هر عضو برای احراز صلاحیت خود بر جرایم کیفری احراز شده طبق ماده (14) اقداماتی را در صورت ضرورت در مواقع زیر اتخاذ خواهد کرد:

الف ـ جرم در قلمرو آن عضو رخ داده باشد؛ یا

ب ـ جرم در شناوری اتفاق افتاده باشد که پرچم آن عضو را برافراشته است یا در هواپیمایی ارتکاب یافته باشد که در هنگام ارتکاب جرم به موجب قوانین آن عضو ثبت شده باشد.

2ـ یک عضو طبق ماده (25)،همچنین می‌تواند صلاحیت خود بر جرایم کیفری مزبور را در موارد زیر احراز کند:

الف ـ جرم علیه آن عضو صورت گرفته باشد.

ب ـ جرم توسط تبعه ای از آن عضو یا شخص بدون تابعیتی ارتکاب یافته باشد که به طور معمول در قلمرو آن سکونت دارد؛ یا

پ ـ جرم از آن دسته از جرم هایی باشد که طبق ماده (14) احراز شده است و خارج از قلمرو آن ارتکاب یافته باشد با این دید که ارتکاب جرم احراز شده طبق ماده (14) در داخل قلمرو آن صورت گرفته است.

3ـ از نظر ماده (30)، هر عضو برای احراز صلاحیت خود بر جرایم کیفری احراز شده طبق ماده (14) هنگامی که متهم مورد ادعا در قلمرو آن حضور دارد و عضو آن شخص را صرفا به دلیل این که وی از اتباع آن است، مسترد نمی کند، اقدامات لازم را اتخاذ خواهد کرد.

4ـ هنگامی که متهم مورد ادعا در قلمرو عضو قرار دارد و عضو او را مسترد نمی کند، آن عضو می‌تواند اقدامات لازم را نیز جهت احراز صلاحیت خود بر جرایم کیفری احراز شده طبق ماده (14) اتخاذ کند.

5 ـ چنانچه عضوی که صلاحیت خود را به موجب بندهای(1) یا(2) اعمال می‌کند مطلع شود، یا به هر طریق دیگری با خبر شود، که یک یا چند عضو دیگر نیز مشغول بررسی، پیگرد یا رسیدگی قضایی در رابطه با همان عمل هستند، مقام‌های صلاحیتدار آن اعضا در صورت اقتضا، به منظور هماهنگ نمودن اقدامات خود با یکدیگر مشورت خواهند کرد.

6 ـ بدون خدشه وارد کردن به عرف حقوق بین‌الملل عمومی، این تشریفات (پروتکل) اعمال هر نوع صلاحیت کیفری احراز شده توسط یک عضو طبق قوانین داخلی آن را مستثنی نمی کند.

ماده 27ـ همکاری در اجرای قانون

1ـ هر عضو طبق نظام‌های اداری و حقوقی داخلی مربوط خود اقدامات موثر زیر را اتخاذ خواهد کرد تا:

الف ـ مجاری ارتباطی بین مقام‌های صلاحیتدار، موسسات و اداره ها به منظور تسهیل مبادله امن و سریع اطلاعات درباره تمامی جنبه های جرایم کیفری احراز شده طبق ماده (14) تقویت در صورت لزوم برقرار گردد.

ب ـ از همکاری موثر میان مقام‌های صلاحیتدار، موسسات، گمرک ، پلیس و دیگر عوامل اجرای قانون اطمینان حاصل شود.

پ ـ با دیگر اعضا در بررسی مواردی مشخص در رابطه با جرایم کیفری احراز شده طبق ماده (14) در موارد زیر همکاری کند:

(1) هویت، مکان و فعالیت‌های اشخاص مشکوک به شرکت داشتن در چنین جرایمی یا مکان دیگر اشخاص مربوط

(2) جابه‌جایی درآمد حاصله از جرم یا اموال بدست آمده از ارتکاب چنین جرایمی؛ و

(3) جابه‌جایی اموال، تجهیزات یا دیگر ابزارآلات مورد استفاده یا مدنظر استفاده در ارتکاب چنین جرایمی

ت ـ در صورت اقتضا، اقلام ضروری یا مقادیری از مواد را جهت تجزیه و تحلیل یا مقاصد تحقیقاتی فراهم آورد.

ث ـ هماهنگی موثر بین مقام‌های صلاحیتدار، موسسات و اداره‌های خود را فراهم آورد و تبادل کارکنان و دیگر متخصصان، از جمله گماردن افسران رابط را با رعایت به موافقتنامه ها یا ترتیبات دوجانبه بین اعضای مربوط ترغیب نماید.

ج ـ اطلاعات مربوط درباره راه ها و روش‌های خاص مورد استفاده توسط اشخاص حقوقی یا حقیقی را که مرتکب چنین جرایمی می‌شوند، از جمله، در صورت قابل اعمال بودن، مسیرها و نقل و انتقال ها و استفاده از هویت جعلی، اسناد جعلی یا دستکاری شده یا دیگر راه‌های پنهان کردن فعالیت‌های خود، با دیگر اعضا مبادله کند؛ و

چ ـ به منظور تشخیص به موقع جرایم کیفری احراز شده طبق ماده (14)، اطلاعات مربوط را مبادله و اقدامات اداری و دیگر اقدامات اتخاذ شده را در صورت اقتضا هماهنگ کند.

2ـ از نظر قابل اجرا نمودن این تشریفات(پروتکل)، اعضا موافقتنامه ها یا ترتیبات دو یا چندجانبه را جهت همکاری مستقیم بین عوامل اجرای قانون و چنانچه چنین موافقتنامه ها یا ترتیباتی پیشتر وجود داشته باشد، اصلاح آن‌ها را بررسی خواهند نمود. در نبودن چنین ترتیبات یا موافقتنامه‌هایی بین اعضای مورد نظر، اعضا می‌توانند این تشریفات(پروتکل) را مبنای همکاری دوجانبه در مورد اجرای قانون در رابطه با جرایم مشمول این تشریفات(پروتکل) در نظر بگیرند. اعضا در صورت اقتضا، جهت تقویت همکاری بین عوامل اجرای قانون، از موافقتنامه ها یا ترتیبات، از جمله سازمان‌های منطقه‌ای یا بین‌المللی استفاده کامل را خواهند نمود.

3ـ اعضا خواهندکوشید تا جهت مقابله با تجارت فراملی و غیرقانونی فرآورده‌های دخانی که با استفاده از فناوری‌های جدید صورت می‌گیرد در حدود امکانات خود همکاری نمایند.

ماده 28ـ کمک اداری دوجانبه

اعضا طبق نظام‌های اداری و حقوقی داخلی خود برای اطمینان حاصل کردن از استفاده مناسب از قانون گمرکی و دیگر قوانین مربوط جهت پیشگیری، بازدارندگی، کشف، تحقیق، پیگـرد، و مبارزه با تجارت غیـرقانونی توتون، فرآورده هـای دخانی یا تجهیزات تولیدی، اطلاعاتی را بنابه درخواست یا به ابتکار خود برای یکدیگر فراهم خواهند آورند. اعضا چنین اطلاعاتی را محرمانه و برای استفاده های محدود تلقی خواهند کرد، مگر آنکه عضو دهنده اطلاعات به گونه دیگری بیان داشته باشد. این اطلاعات می‌تواند شامل موارد زیر شود:

الف ـ فنون گمرکی جدید یا فنون اجرایی دیگری که موثر بودن آن‌ها مشخص شده باشد.

ب ـ شیوه ها، ابزارها یا روش‌های جدید ارتکاب تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی

پ ـ کالاهایی که معلوم شده موضوع تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی هستند و نیز جزییات شرح، بسته بندی، حمل و نقل، انبارکردن، و روش‌های مورد استفاده در رابطه با این کالاها

ت ـ اشخاص حقیقی یا حقوقی که معلوم شده مرتکب جرایم احراز شده طبق ماده (14) شده اند یا در آن نقش داشته اند؛ و

ث ـ هر نوع اطلاعاتی که به عوامل گمارده شده جهت برآورد خطر جهت کنترل یا دیگر مقاصد اجرایی کمک کند.

ماده 29ـ معاضدت حقوقی دوجانبه

1ـ اعضا بیشترین حد معاضدت حقوقی دوجانبه را به یکدیگر در تحقیق، پیگرد و رسیدگی‌های قضایی در رابطه با جرایم کیفری احراز شده طبق ماده (14) این تشریفات (پروتکل) ارایه خواهند کرد.

2ـ معاضدت حقوقی دوجانبه در بیشترین حد ممکن، به موجب قوانین، پیمان ها، موافقتنامه ها و ترتیبات مربوط عضو متقاضی که مربوط به تحقیق، پیگرد، و رسیدگی‌های قضایی در رابطه با جرایمی باشد که طبق ماده (15) این تشریفات(پروتکل) در کشور عضو متقاضی، اشخاص حقوقی ممکن است به خاطر آن‌ها مسوول شناخته شود، ارایه خواهد شد.

3ـ معاضدت حقوقی دوجانبه قابل ارایه طبق این ماده ، می‌تواند برای هر یک از اهداف زیر درخواست گردد:

الف ـ تحصیل ادله یا اظهارنامه از اشخاص

ب ـ ابلاغ اسناد قضایی

پ ـ اجرای تفتیش، ضبط و مسدود کردن

ت ـ معاینه اشیا و مکان ها

ث ـ تهیه اطلاعات، اقلام مستند و ارزیابی‌های کارشناسی

ج ـ تهیه نسخه‌های اصلی یا تاییدشده از مدارک و سوابق مربوط از جمله سوابق دولتی، بانکی، مالی، شرکتی یا کسب و کاری

چ ـ شناسایی و ردگیری درآمدهای به دست آمده از جرایم، اموال، ابزارآلات یا هر چیزی که نقش مدرک را داشته باشد.

ح ـ تسهیل حضور داوطلبانه اشخاص در کشور عضو متقاضی؛ و

خ ـ هر نوع کمک دیگری که خلاف قوانین داخلی عضو درخواست شونده نباشد.

4ـ مفاد این ماده تاثیری بر تعهدات ناشی از هر پیمان دو یا چندجانبه که به طور کلی یا جزیی ناظر بر معاضدت حقوقی متقابل فعلی یا آینده است، نخواهد داشت.

5 ـ چنانچه اعضای مورد نظر به موجب پیمان یا موافقتنامه بین دولتی معاضدت حقوقی دوجانبه متعهد نباشند، بندهای(6) تا(24)، بر اساس عمل متقابل، در مورد درخواست‌هایی که طبق این ماده صورت پذیرد اعمال خواهدشد. چنانچه اعضا ملتزم به پیمان یا موافقتنامه بین دولتی مزبور باشند، مفاد مربوط به آن پیمان یا موافقتنامه بین دولتی اعمال خواهد شد مگر آنکه اعضا توافق کنند که به جای آن‌ها، بندهای (6) تا (24) را اعمال کنند. چنانچه بندهای مذکور همکاری را تسهیل کند از اعضا قویا دعوت می‌شود که این بندها را اعمال کنند.

6 ـ اعضا، یک مقام مرکزی را خواهند گمارد که مسوولیت و اختیار دارد تا درخواست‌های معاضدت حقوقی دوجانبه را دریافت نماید و سپس یا آن‌ها را به اجرا بگذارد یا برای اجرا به مقام‌های صلاحیتدار مربوط خود منتقل کند. اگر عضوی دارای منطقه یا قلمرویی ویژه، با نظام معاضدت حقوقی دوجانبه مجزایی باشد، می‌تواند مقام مرکزی متمایزی را به گمارد که همان وظایف برای آن منطقه یا قلمرو داشته باشد. مقام‌های مرکزی از اجرایی شدن یا ارسال سریع و مناسب درخواست‌های دریافتی اطمینان حاصل خواهند کرد. در مواردی که مقام مرکزی، درخواست را جهت اجرا، به یک مقام صلاحیتدار منتقل می‌کند، آن مقام را به اجرای سریع و مناسب درخواست ترغیب خواهد کرد. هر عضو، در زمان الحاق، پذیرش، تصویب، تایید نهایی یا تنفیذ این تشریفات(پروتکل)، رییس دبیرخانه کنوانسیون را درباره مقام مرکزی که بدین منظور گمارده شده است آگاه خواهد نمود. ارسال درخواست‌های معاضدت حقوقی دوجانبه و هر مکاتبه مربوط به آن، بین مقام‌های مرکزی که توسط اعضا گمارده شده اند صورت خواهد گرفت. الزام اخیر، به حق عضو برای اینکه بخواهد درخواست ها و مکاتبات مذکور از مجاری دیپلماتیک و در شرایط اضطراری، در صورت موافقت اعضا و حسب امکان، از طریق سازمان‌های بین‌المللی مربوط به آن ارسال شود، خدشه‌ای وارد نمی کند.

7ـ درخواست ها به صورت کتبی یا حسب امکان با هر وسیله ای که قابلیت تولید سابقه مکتوب را داشته باشد، به زبان مورد پذیرش عضو درخواست شونده تحت شرایطی که امکان احراز سندیت و اصالت درخواست را فراهم نماید، تهیه خواهند شد. زبان یا زبان‌های مورد پذیرش هر عضو در زمان الحاق، پذیرش، تصویب، تایید نهایی یا تنفیذ این تشریفات (پروتکل) به آگاهی رییس دبیرخانه کنوانسیون خواهد رسید. در شرایط اضطراری و صورت موافقت اعضا، ممکن است درخواست ها به صورت شفاهی صورت گیرد ولی بدون درنگ به صورت کتبی تایید خواهند شد.

8 ـ درخواست معاضدت حقوقی دوجانبه شامل موارد زیر خواهد بود:

الف ـ هویت مقام درخواست کننده

ب ـ موضوع و ماهیت تحقیق، پیگرد یا رسیدگی قضایی مرتبط با درخواست، و نام و وظایف مقام متولی تحقیق، پیگرد یا رسیدگی قضایی مذکور

پ ـ خلاصه‌ای از واقعیت های مربوط، به جز در مورد درخواست‌هایی که به منظور ابلاغ اوراق قضایی صورت گرفته باشد.

ت ـ شرح معاضدت درخواستی و جزییات هر تشریفات خاصی که عضو متقاضی، خواستار اجرای آن است.

ث ـ در صورت امکان، هویت، مکان و ملیت هر شخص ذی‌ربط

ج ـ دلیل درخواست اطلاعات، ادله، یا اقدام درخواستی

چ ـ مفاد قوانین داخلی مرتبط با جرایم کیفری و مجازات‌های مربوط به آن

9ـ عضو درخواست شونده می‌تواند اطلاعات اضافی را در صورتی درخواست نماید که این امر برای اجرای درخواست طبق قوانین خود یا تسهیل آن ضروری به نظر برسد.

10ـ درخواست طبق قوانین داخلی عضو درخواست شونده و تا جایی که بر خلاف قوانین داخلی عضو درخواست شونده نباشد و در حد امکان، طبق تشریفات مشخص شده در درخواست، به اجرا درخواهدآمد.

11ـ عضو درخواست شونده بدون جلب رضایت قبلی عضو درخواست کننده مجاز به انتقال یا استفاده از اطلاعات، یا ادله ارایه شده از سوی عضو درخواست شونده برای انجام تحقیق، پیگرد یا رسیدگی‌های قضایی به غیر از موارد مذکور در درخواست نیست. هیچ یک از مفاد این بند، مانع از آن نخواهدبود که عضو درخواست کننده در فرآیند رسیدگی‌های خود به افشای اطلاعات یا ادله ای بپردازد که موجب تبریه شخص متهم خواهد شد. در مورد اخیر عضو درخواست کننده قبل از افشای اطلاعات، عضو درخواست شونده را مطلع خواهد ساخت و در صورت درخواست با عضو درخواست شونده مشورت خواهد نمود. در موارد استثنایی چنانچه امکان اطلاع قبلی وجود نداشته باشد، عضو درخواست کننده بدون درنگ، عضو درخواست شونده را از افشای اطلاعات، بدون درنگ مطلع خواهد نمود.

12ـ عضو درخواست کننده می‌تواند مقرر کند که عضو درخواست شونده، اصل و مضمون درخواست را، مگر به میزان لازم برای اجرای درخواست، محرمانه نگاه دارد. چنانچه عضو درخواست شونده امکان رعایت الزام محرمانه بودن را نداشته باشد، بلافاصله عضو درخواست کننده را از موضوع مطلع خواهد ساخت.

13ـ هرگاه شخصی که در قلمروی یک عضو حضور دارد و استماع اظهارات وی در مقام کارشناس یا شاهد از سوی مقام‌های قضایی عضو دیگر ضرورت داشته باشد، در شرایطی که حضور شخص مذکور در قلمروی عضو درخواست کننده مقدور یا مطلوب نباشد، عضو نخست می‌تواند حسب امکان و وفق اصول بنیادین قوانین داخلی خود، بنا به درخواست عضو دیگر اجازه دهد که جلسه استماع مذکور از طریق ویدیو کنفرانس صورت پذیرد. اعضا می‌توانند توافق نمایند که استماع مذکور توسط مقام قضایی عضو درخواست کننده و با حضور مقام قضایی درخواست شونده صورت پذیرد.

14ـ در موارد زیر معاضدت حقوقی دوجانبه را می‌توان رد کرد:

الف ـ چنانچه درخواست طبق مفاد این ماده تنظیم نشده باشد.

ب ـ چنانچه عضو درخواست شونده، اجرای درخواست را موجب خدشه دار شدن حاکمیت، امنیت، نظم عمومی یا دیگر منافع اساسی خود تلقی نماید.

پ ـ اگر مقام‌های عضو درخواست شونده، چنانچه جرمی مشابه، مشمول تحقیق، پیگرد یا رسیدگی قضایی به موجب صلاحیت خود آن‌ها شده باشد، به موجب قانون داخلی خود از اجرای اقدام مورد درخواست منع شده باشند.

ت ـ چنانچه درخواست، دربرگیرنده جرمی باشد که حداکثر مجازات آن در عضو درخواست شونده کمتر از دو سال حبس یا دیگر شکل های محدودیت آزادی باشد یا چنانچه، به نظر عضو درخواست شونده ارایه معاضدت چنان باری را بر منابع آن وارد کند که با اهمیت جرم متناسب نباشد.

ث ـ چنانچه ارایه معاضدت خلاف نظام حقوقی عضو درخواست شونده در رابطه با معاضدت حقوقی دوجانبه باشد.

15ـ خودداری از ارایه هرگونه معاضدت حقوقی دوجانبه باید با ارایه دلیل همراه باشد.

16ـ یک عضو با استناد به رازداری بانکی، از ارایه معاضدت حقوقی دوجانبه به موجب این ماده خودداری نخواهد کرد.

17ـ هیچ عضوی مجاز نیست فقط به این دلیل که جرم مزبور متضمن مسایل مالی نیز هست، از اجرای درخواست معاضدت حقوقی دوجانبه امتناع کند.

18ـ اعضا می‌توانند با استناد به جرم انگاری دوگانه از ارایه معاضدت حقوقی دوجانبه به موجب این ماده امتناع ورزند با این وجود، عضو درخواست شونده می‌تواند در زمان مقتضی و تا حدودی که بنابه صلاحدید خود تعیین می‌کند صرف نظر از اینکه آن عمل طبق قانون داخلی عضو درخواست شونده جرم محسوب می‌شود یا نمی شود، معاضدت را ارایه نماید.

19ـ عضو درخواست شونده در اسرع وقت درخواست معاضدت حقوقی دوجانبه را اجرا و حتی‌المقدور ضرب الاجل های پیشنهادی عضو درخواست کننده را که دلایل آن ترجیحا در درخواست قید شده است، مورد توجه کامل قرار خواهد داد. عضو درخواست شونده به درخواست‌های متعارف عضو درخواست کننده در مورد میزان پیشرفت اجرای درخواست پاسخ خواهد داد. هرگاه عضو درخواست کننده، دیگر نیازی به معاضدت درخواست شده نداشته باشد، بدون درنگ عضو درخواست کننده را مطلع خواهد کرد.

20 ـ عضو درخواست شونده می‌تواند به دلیل آنکه معاضدت حقوقی دوجانبه با تحقیقات، پیگرد یا دادرسی قضایی در جریان تداخل ایجاد می‌کند، ارایه آن را به تاخیر اندازد.

21ـ عضو درخواست شونده قبل از رد درخواست طبق بند(14) یا به تعویق انداختن اجرای آن طبق بند(20) این ماده ، با عضو درخواست کننده مشورت خواهد نمود تا بررسی نمایند آیا معاضدت می‌تواند با رعایت شرایط و قیودی که ضروری تلقی می‌شود، ارایه شود. چنانچه عضو درخواست کننده معاضدت را با رعایت آن شرایط بپذیرد، آن شرایط را رعایت خواهد کرد.

22ـ به جز در مواردی که اعضای ذی‌ربط توافق دیگری کرده باشند، عضو درخواست کننده هزینه‌های عادی اجرای درخواست را تقبل خواهد کرد. چنانچه اجرای درخواست مستلزم هزینه اساسی یا بسیار زیاد بوده یا باشد، اعضا برای تعیین شرایط و قیودی که به موجب آن، درخواست اجرا خواهد شد و نیز شیوه تقبل هزینه با یکدیگر مشورت خواهند کرد.

23ـ هنگامی که یک درخواست صورت می‌گیرد، عضو درخواست شونده:

الف ـ نسخه‌هایی از سوابق، اسناد یا اطلاعات دولتی در اختیار را که طبق قوانین داخلی خود در دسترس عموم قرار دارد، در اختیار عضو درخواست کننده قرار خواهد داد؛ و

ب ـ می‌تواند با صلاحدید خود تمام یا بخشی یا با رعایت شرایطی که مقتضی می‌داند، نسخه‌هایی از سوابق، اسناد یا اطلاعات دولتی در اختیار خود را که طبق قوانین داخلی در دسترس عموم قرار ندارد، در اختیار عضو درخواست کننده قرار دهد.

24ـ اعضا در صورت ضرورت، امکان انعقاد موافقتنامه ها یا ترتیبات دو یا چندجانبه را که به اهداف، اجرایی کردن یا تقویت مفاد این ماده کمک نماید، مدنظر قرار خواهند داد.

ماده 30 ـ استرداد

1ـ این ماده درباره جرایم کیفری احراز شده طبق ماده (14) این تشریفات(پروتکل) در موارد زیر اعمال خواهد شد:

الف ـ شخص موضوع درخواست استرداد در قلمرو عضو درخواست شونده باشد.

ب ـ جرم کیفری که برای آن درخواست استرداد، انجام شده طبق قوانین داخلی هر دو طرف درخواست کننده و درخواست شونده قابل مجازات باشد.

پ ـ مجازات جرم مورد نظر بیشترین مدت زندان، یا انواع دیگر محرومیت از آزادی، دست کم به مدت چهار سال یا مجازات شدیدتر دیگر یا مدت کمتری بر اساس توافق اعضای ذی‌ربط به موجب پیمان‌های دو و چندجانبه یا سایر موافقتنامه‌های بین‌المللی باشد.

2ـ هرکدام از جرایم کیفری که این ماده در مورد آن‌ها اعمال می‌گردد، در هر پیمان استرداد مزبور بین اعضا جز جرایم قابل استرداد شناخته خواهد شد. اعضا تعهد می‌کنند این جرایم را در هر پیمان استردادی که بین آن‌ها منعقد می‌شود بگنجانند.

3ـ چنانچه عضوی که استرداد را مشروط بر وجود یک پیمان می‌داند درخواستی را برای استرداد از عضو دیگری دریافت کند که با آن هیچ پیمان استردادی منعقد نکرده است می‌تواند این تشریفات(پروتکل) را پایه‌ای برای استرداد در رابطه با جرایم کیفری تلقی کند که این ماده در مورد آن‌ها اعمال می‌شود.

4ـ اعضایی که استرداد را مشروط به وجود پیمان نمی کنند، جرایم کیفری که این ماده در مورد آن‌ها اعمال می‌شود را به عنوان جرایم قابل استرداد بین خود به رسمیت خواهند شناخت.

5 ـ استرداد منوط به رعایت شرایط پیش بینی شده در قوانین داخلی عضو درخواست شونده یا پیمان‌های استرداد قابل اعمال، از جمله، و به ویژه شرایط مربوط به حداقل مجازات مقرر برای استرداد و دلایلی خواهد بود که عضو درخواست شونده با استناد به آن‌ها می‌تواند از استرداد خودداری کند.

6 ـ اعضا با رعایت قوانین داخلی خود، خواهند کوشید که تشریفات استرداد را تسریع کنند و الزامات ناظر بر تامین ادله مرتبط با آن را در مورد تمامی جرایم کیفری که این ماده در مورد آن‌ها اعمال می‌شود، ساده نمایند.

7ـ عضوی که متهم مورد ادعا در قلمرو آن حضور دارد، چنانچه صرفا به این دلیل که شخص مزبور یکی از اتباع آن است برای جرمی که این ماده در مورد آن اعمال می‌شود مسترد نکند، بنا به درخواست عضو درخواست کننده استرداد، متعهد خواهد شد پرونده را بدون تاخیر غیرموجه، برای پیگرد به مقام‌های صلاحیتدار خود تسلیم کند. مقام‌های مزبور، به همان روشی تصمیم خواهند گرفت و جریان های رسیدگی خود را انجام خواهند داد که در مورد جرم های مشابه به موجب قوانین داخلی آن عضو عمل می‌کنند. به منظور حصول اطمینان از کارایی پیگرد مزبور به ویژه در جنبه های مربوط به آئین دادرسی و تامین دلیل با یکدیگر همکاری خواهند کرد.

8 ـ چنانچه یک عضو به موجب قانون داخلی خود تن ها در صورتی مجاز به استرداد یا به گونه دیگری، تسلیم یکی از اتباع خود باشد که آن شخص برای گذراندن محکومیت صادره در نتیجه محاکمه یا جریان رسیدگی که به موجب آن استرداد یا تسلیم شخص مزبور صورت گرفته، به آن عضو بازگردانده شود و آن عضو و عضو درخواست کننده استرداد با این گزینه و با سایر شرایطی موافقت کنند که ممکن است مناسب بدانند، این استرداد یا تسلیم مشروط برای ادای تعهد مندرج در بند (7) کافی خواهد بود.

9ـ چنانچه استردادی که به منظور اجرای حکم درخواست شده باشد بدین علت که شخص مورد نظر از اتباع عضو درخواست شونده است، رد شود، عضو درخواست شونده چنانچه قانون داخلی آن اجازه دهد و طبق الزامات قانون مزبور، بنابه درخواست عضو درخواست کننده اجرای حکم صادره طبق قانون داخلی عضو درخواست کننده یا اجرای باقیمانده آن را بررسی خواهد نمود.

10ـ هر شخصی که رسیدگی‌های قضایی مرتبط با هر یک از جرایم کیفری موضوع این ماده در مورد وی اعمال می‌شود، از رفتار منصفانه در تمام مراحل جریان رسیدگی از جمله بهره مندی از تمام حقوق و تضمین‌های پیش بینی شده در قوانین داخلی عضوی که وی در قلمروی آن حضور دارد، برخوردار خواهد شد.

11ـ هیچ یک از مفاد این تشریفات(پروتکل) به‌گونه‌ای تفسیر نخواهد شد که عضو درخواست شونده را ملزم به استرداد کند، چنانچه با دلایل محکم بر این باور باشد که درخواست به منظور پیگرد یا مجازات شخصی به دلیل جنسیت، نژاد، مذهب، ملیت، یا قومیت یا عقاید سیاسی وی صورت گرفته است یا رعایت درخواست موجب آسیب دیدن موقعیت آن شخص به هر یک از دلایل فوق می‌شود.

12ـ اعضا نمی توانند صرفا به این دلیل که جرم متضمن مسایل مالی نیز هست، درخواست استرداد را رد کنند.

13ـ عضو درخواسـت شونده پیش از رد درخواست استرداد، درصورت اقتضا، به منظور فراهم آوردن فرصت کافی برای عضو درخواست کننده برای طرح نظرات و ارایه اطلاعات مربوط به ادعای خود، با عضو درخواست کننده مشورت خواهد کرد.

14ـ اعضا خواهند کوشید به منظور اجرا یا ارتقای کارایی استرداد، موافقتنامه ها یا ترتیبات دو یا چندجانبه را منعقد کنند. چنانچه اعضا به یک پیمان یا موافقتنامه بین دولتی موجود متعهد باشند، مفاد مربوط آن پیمان یا موافقتنامه بین دولتی اعمال خواهد شد مگر آنکه اعضا توافق کنند که بندهای(1) تا(13) را به جای آن اعمال نمایند.

ماده 31ـ اقداماتی جهت تضمین استرداد

1ـ عضو درخواست شونده با رعایت قوانین داخلی و پیمان‌های استرداد مجرمان خود، چنانچه بنا به درخواست عضو درخواست کننده قانع شود که شرایط فوریت دارد و ایجاب می‌کند، می‌تواند شخصی که استرداد وی مورد نظر است و در قلمروی آن حضور دارد، بازداشت نماید یا سایر اقدامات مناسب را جهت تضمین حضور وی در جریان رسیدگی استرداد اتخاذ نماید.

2ـ اقداماتی که طبق بند(1) اتخاذ شده اند، طبق قوانین ملی، در صورت اقتضا و بدون تاخیر به آگاهی عضو درخواست کننده خواهد رسید.

3ـ اشخاصی که در مورد آن‌ها اقداماتی طبق بند(1) اتخاذ می‌شود، دارای حقوق زیر هستند:

الف ـ تماس فوری با نزدیک‌ترین نماینده دولتی که آن شخص تبعه آن است یا در صورت بدون تابعیت بودن آن شخص، دولتی که آن شخص به طور معمول در آن اقامت دارد، و

ب ـ ملاقات با نماینده آن دولت

بخش ششم ـ گزارش دهی

ماده 32ـ گزارش دهی و تبادل اطلاعات

1ـ هرعضو، گزارش‌های دوره‌ای خود در مورد اجرای این تشریفات(پروتکل) را از طریق دبیرخانه کنوانسیون به اجلاس اعضا تسلیم خواهد نمود.

2ـ قالب و محتوای این گزارش‌ها توسط اجلاس اعضا تعیین خواهد شد. این گزارش‌ها بخشی از ابزار گزارش دهی منظم کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات خواهد بود.

3ـ محتوای گزارش‌های دوره‌ای موضوع بند (1)، از جمله با توجه به موارد زیر تعیین خواهد شد:

الف ـ اطلاعات درباره اقدامات قانونی، اجرایی، اداری یا دیگر اقداماتی که برای اجرای این تشریفات(پروتکل) اتخاذ شده است.

ب ـ در صورت اقتضا، اطلاعات مرتبط با هرگونه محدودیت یا موانع مواجه شده در اجرای این تشریفات(پروتکل) و اقدامات صورت گرفته جهت مرتفع نمودن آن‌ها

پ ـ درصورت اقتضا، اطلاعات مرتبط با کمک‌های مالی و فنی که در ارتباط با فعالیت‌های مربوط به ریشه کنی تجارت غیرقانونی فرآورده‌های دخانی ارایه، دریافت یا درخواست شده است؛ و

ت ـ اطلاعات مشخص شده در ماده (20) در مواردی که اطلاعات مربوط، به عنوان بخشی از سازوکار گزارش دهی فرآهمایی(کنفرانس) اعضا پیش از این گردآوری شده باشد، اجلاس اعضا اقدام به دوباره کاری نخواهد کرد.

4ـ اجلاس اعضا طبق مواد (33) و (36) ترتیباتی را مدنظر قرار خواهد داد تا، به اعضای در حال توسعه و اعضای دارای اقتصاد در حال گذار در صورت درخواست آن‌ها به منظور انجام تعهدات آن‌ها به موجب این ماده کمک کند.

5 ـ گزارش دهی اطلاعات به موجب مواد فوق تابع قوانین ملی در باب محرمانه و خصوصی بودن خواهد بود. اعضا با توافق متقابل از هرگونه اطلاعات محرمانه گزارش یا مبادله شده محافظت خواهند کرد.

بخش هفتم ـ ترتیبات نهادی و منابع مالی

ماده 33ـ اجلاس اعضا

1ـ بدینوسیله اجلاس اعضا تاسیس می‌شود. اولین جلسه اجلاس اعضا توسط دبیرخانه کنوانسیون بلافاصله قبل یا بلافاصله پس از جلسه عادی بعدی فرآهمایی اعضا متعاقب لازم‌الاجرا شدن این تشریفات(پروتکل) برگزار خواهد شد.

2ـ پس از آن، دبیرخانه کنوانسیون جلسه های عادی اجلاس اعضا را بلافاصله قبل یا پس از جلسه های عادی فرآهمایی اعضا برگزار خواهد کرد.

3ـ جلسات فوق‌العاده اجلاس اعضا در دیگر اوقات هنگامی که اجلاس اعضا آن را ضروری تشخیص دهد یا به درخواست هر عضو برگزار خواهدشد مشروط بر اینکه ظرف شش ماه پس از آنکه درخواست به دبیرخانه کنوانسیون تحویل شد، دست کم یک سوم اعضا از آن حمایت کنند.

4ـ آئین کار و قواعد مالی فرآهمایی اعضای کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات، با اعمال تغییرات لازم، در مورد اجلاس اعضا نیز اعمال می‌شود، مگر آنکه اجلاس اعضا تصمیم دیگری اتخاذ کند.

5 ـ اجلاس اعضا به طور منظم اجرای تشریفات(پروتکل) را بازبینی خواهد کرد و جهت افزایش کارآمدی اجرای تشریفات(پروتکل) تصمیم‌های لازم را خواهد گرفت.

6 ـ اجلاس اعضا درباره میزان و سازوکار کمک‌های داوطلبانه اعضا به تشریفات (پروتکل) برای آغاز به کار آن و نیز منابع ممکن دیگر برای اجرای آن تصمیم خواهد گرفت.

7ـ اجلاس اعضا در هر جلسه عادی به اتفاق آرا بودجه و نقشه کاری برای دوره مالی تا جلسه عادی بعد را تصویب خواهد کرد که این مصوبات متمایز از مصوبات بودجه و نقشه کاری کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات خواهد بود.

ماده 34ـ دبیرخانه

1ـ دبیرخانه کنوانسیون، دبیرخانه این تشریفات(پروتکل) خواهد بود.

2ـ وظایف دبیرخانه کنوانسیون در مورد نقش آن به عنوان دبیرخانه این تشریفات (پروتکل) به شرح زیر خواهد بود:

الف ـ ترتیب دادن جلسات اجلاس اعضا و کلیه ارکان فرعی و نیز گروه‌های کاری و ارکان دیگری که توسط اجلاس اعضا تاسیس گردد و همچنین ارایه خدمات مورد نیاز آن‌ها

ب ـ دریافت، تجزیه و تحلیل، ارسال و ارایه بازخورد گزارش‌های دریافتی توسط آن به موجب این تشریفات(پروتکل)، در صورت لزوم به اعضای ذی‌ربط و اجلاس اعضا و تسهیل تبادل اطلاعات در بین اعضا

پ ـ ارایه پشتیبانی به اعضا، به ویژه اعضای در حال توسعه و اعضای دارای اقتصاد در حال گذار، بنابه درخواست در گردآوری، ارسال و تبادل اطلاعات مقرر طبق مفاد این تشریفات(پروتکل) و کمک به شناسایی منابع در دسترس جهت تسهیل اجرای تعهدات به موجب این تشریفات(پروتکل)

ت ـ آماده کردن گزارش‌های مرتبط با فعالیت‌های موضوع این تشریفات(پروتکل) طبق راهنمایی‌های اجلاس اعضا و برای ارایه به اجلاس مزبور

ث ـ حصول اطمینان از هماهنگی لازم با سازمان‌های صلاحیتدار بین‌المللی و منطقه‌ای بین دولتی و دیگر نهادها، طبق راهنمایی‌های اجلاس اعضا

ج ـ انجام ترتیبات اداری و قراردادی لازم جهت انجام موثر وظایف خود در مقام دبیرخانه این تشریفات(پروتکل)، طبق راهنمایی‌های اجلاس اعضا

چ ـ دریافت و بازبینی درخواست‌های سازمان‌های بین دولتی و غیردولتی که مایل به حضور به عنوان ناظر در اجلاس اعضا هستند به‌گونه‌ای که از عدم وابستگی آن‌ها به صنعت دخانیات اطمینان حاصل شود و نیز ارایه این درخواست‌های بررسی شده جهت ملاحظه به اجلاس اعضا

ح ـ انجام وظایف دبیرخانه‌ای مشخص شده در این تشریفات(پروتکل) و دیگر وظایفی که اجلاس اعضا ممکن است تعیین کند.

ماده 35ـ روابط بین اجلاس اعضا و سازمان‌های بین دولتی

اجلاس اعضا به منظور فراهم آوردن همکاری‌های فنی و مالی جهت دست یابی به هدف این تشریفات(پروتکل)، می‌تواند از سازمان‌های صلاحیتدار بین‌المللی و منطقه‌ای بین دولتی از جمله موسسات مالی و توسعه‌ای درخواست همکاری نماید.

ماده 36ـ منابع مالی

1ـ اعضا نقش مهم منابع مالی را در نیل به هدف این تشریفات(پروتکل) به رسمیت می شناسند و اهمیت ماده (26) کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی برای کنترل دخانیات در رسیدن به اهداف کنوانسیون را تصدیق می‌کنند.

2ـ هر عضو، در رابطه با فعالیت‌های ملی خود که برای تحقق هدف این تشریفات (پروتکل) در نظر گرفته است، طبق طرح ها، اولویت‌ها و برنامه‌های ملی خود، حمایت مالی ارایه خواهد کرد.

3ـ اعضا در صورت اقتضا جهت تقویت ظرفیت اعضای در حال توسعه و اعضای دارای اقتصاد در حال گذار برای تحقق اهداف این تشریفات(پروتکل)، از مجاری دوجانبه، منطقه‌ای، زیرمنطقه ای و دیگر مجاری چندجانبه استفاده خواهند کرد تا منابع مالی را فراهم کنند.

4ـ بدون ایجاد خدشه به ماده (18)، اعضا تشویق می‌شوند که با رعایت قوانین و سیاست‌های ملی و در موارد مقتضی هر نوع درآمد حاصله مصادره شده که ناشی از جرایم تجارت غیرقانونی توتون، فرآورده‌های دخانی و تجهیزات تولیدی باشد را جهت دستیابی به اهداف برشمرده شده در این پروتکل به کار برند.

5 ـ اعضایی که در سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی بین دولتی مربوط و موسسات مالی و توسعه‌ای نمایندگی دارند، بدون تحدید حقوق مشارکت در آن سازمان ها، این نهادها را به ارایه کمک مالی، برای اعضای در حال توسعه و اعضای دارای اقتصاد در حال گذار تشویق خواهند کرد تا به آن‌ها در ایفای تعهدات خود به موجب این تشریفات (پروتکل) کمک نمایند.

6 ـ اعضا موافقت می‌کنند که:

الف ـ جهت کمک به اعضا برای انجام تعهدات خود به موجب این تشریفات (پروتکل)، لازم است تمام منابع بالقوه و در دسترس برای فعالیت‌های مربوط به هدف این تشریفات(پروتکل) برای منافع تمام کشورهای عضو، به ویژه اعضای در حال توسعه و اعضای دارای اقتصاد در حال گذار، متمرکز و مورد استفاده قرار گیرد؛و

ب ـ دبیرخانه کنوانسیون، به اعضای در حال توسعه و اعضای دارای اقتصاد در حال گذار بنابه درخواست، توصیه‌های لازم درباره منابع در دسترس جهت تسهیل اجرای تعهدات آن‌ها به موجب این تشریفات(پروتکل) را ارایه خواهد داد.

7ـ اعضا می‌توانند طبق بند(3) ماده (5) کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات از صنعت دخانیات بخواهند که هزینه‌های مربوط به تعهدات یک عضو برای نیل به اهداف این تشریفات(پروتکل) را متقبل شود.

8 ـ اعضا با رعایت قوانین داخلی خود خواهند کوشید که اجرای تشریفات(پروتکل) را راسا و ازجمله از طریق وضع مالیات و دیگر اشکال عوارض بر فرآورده‌های دخانی تامین مالی نمایند.

بخش هشتم ـ حل و فصل اختلاف‌ها

ماده 37ـ حل و فصل اختلاف‌ها

ماده (27) کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات حاکم بر حل و فصل اختلاف‌ها بین اعضا در ارتباط با تفسیر یا کاربرد این تشریفات (پروتکل) خواهد بود.

بخش نهم ـ توسعه تشریفات(پروتکل)

ماده 38ـ اصلاحات تشریفات(پروتکل)

1ـ هر عضوی می‌تواند اصلاحاتی را برای این تشریفات(پروتکل) پیشنهاد کند.

2ـ اصلاحات این تشریفات(پروتکل)، توسط اجلاس اعضا بررسی و تصویب خواهندشد. متن اصلاحیه پیشنهادی این تشریفات(پروتکل)، حداقل شش ماه پیش از جلسه ای که در آن، متن مذکور برای تصویب پیشنهاد می‌گردد توسط دبیرخانه کنوانسیون برای کلیه اعضا ارسال خواهد شد. دبیرخانه کنوانسیون اصلاحیه‌های پیشنهادی را برای امضاکنندگان این تشریفات(پروتکل) و امین اسناد نیز جهت آگاهی ارسال خواهد کرد.

3ـ اعضا در رابطه با اصلاحیه‌های پیشنهادی این تشریفات(پروتکل)، مجدانه خواهند کوشید تا به اتفاق آرا دست یابند. اگر تمام این کوشش ها برای نیل به اتفاق آرا به نتیجه نرسد و توافقی حاصل نشود به عنوان آخرین راه حل، اصلاحیه مذکور از طریق اکثریت سه چهارم آرا اعضایی حاضر ورای دهنده در جلسه به تصویب خواهد رسید. از نظر این ماده منظور از «اعضایی حاضر و رای دهنده» اعضایی است که حضور دارند و رای مثبت یا منفی می‌دهند. اصلاحیه ی مصوب، توسط دبیرخانه کنوانسیون برای امین اسناد ارسال خواهد شد و وی نیز آن را برای کلیه اعضا جهت پذیرش ارسال خواهد کرد.

4ـ اسناد پذیرش اصلاحیه نزد امین اسناد تودیع خواهد شد. اصلاحیه ا ی که طبق بند(3) تصویب شده باشد، برای اعضایی که آن را پذیرفته باشند، در نودمین روز پس از دریافت اسناد پذیرش دست کم دوسوم اعضا توسط امین اسناد، لازم‌الاجرا خواهد شد.

5 ـ اصلاحیه برای هر عضو دیگر در نودمین روز پس از تاریخی لازم‌الاجرا خواهد شد که در آن، عضو مزبور سند پذیرش اصلاحیه گفته شده را نزد امین اسناد تودیع نماید.

ماده 39ـ تصویب و اصلاح پیوست این تشریفات(پروتکل)

1ـ هر عضوی می‌تواند پیوستی را به این تشریفات(پروتکل) پیشنهاد کند و اصلاحاتی را در مورد پیوست‌های این تشریفات(پروتکل) مطرح کند.

2ـ پیوست‌ها، محدود به فهرست‌ها، فرم ها و هر مورد توصیفی دیگر مربوط به مسایل شکلی، علمی، فنی یا اداری می‌باشد.

3ـ پیوست‌های این تشریفات(پروتکل) و اصلاحیه‌های آن طبق تشریفات مندرج در ماده (38)، پیشنهاد، تصویب، و لازم‌الاجرا خواهند شد.

بخش دهم ـ مقررات نهایی

ماده 40ـ قیود تحدید تعهد

هیچ نوع قیدتحدید تعهدی را نمی توان درمورد این تشریفات(پروتکل) در نظر گرفت.

ماده 41ـ انصراف از عضویت

1ـ هر عضو در هر زمان پس از گذشت دوسال از تاریخ لازم‌الاجرا شدن این تشریفات (پروتکل) برای آن عضو می‌تواند با تسلیم اطلاعیه‌ای مکتوب به امین اسناد از عضویت در تشریفات(پروتکل) انصراف دهد.

2ـ چنین انصراف از عضویتی یک سال پس از دریافت اطلاعیه انصراف از عضویت توسط امین اسناد یا در تاریخ دیرتری که ممکن است در اطلاعیه انصراف از عضویت آمده باشد، نافذ خواهد شد.

3ـ هر عضوی که از عضویت در کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی درمورد کنترل دخانیات انصراف دهد، از همان تاریخ انصراف از کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات، منصرف از عضویت در این تشریفات (پروتکل) نیز تلقی می‌شود.

ماده 42ـ حق رای

1ـ هر عضو این تشریفات(پروتکل) به جز موارد پیش بینی شده در بند(2)، دارای یک رای است.

2ـ سازمان‌های همگرایی اقتصادی منطقه‌ای، در موضوعاتی که در صلاحیت آن‌ها قرار دارد، حق رای خود را با تعداد آرایی برابر با تعداد کشورهای عضو خود که عضو این تشریفات(پروتکل) هستند اعمال خواهند کرد. چنانچه هر یک از اعضای آن سازمان رای خود را اعمال کند، سازمان حق رای خود را اعمال نخواهد کرد و بالعکس

ماده 43ـ امضا

این تشریفات(پروتکل) جهت امضای تمام اعضای کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات در مقر سازمان بهداشت جهانی در ژنو از تاریخ 10 تا 11 ژانویه 2013 (21 و 22 دی 1391) و از آن پس در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک تا 9 ژانویه 2014 (1392/10/19) بازخواهد بود.

ماده 44ـ تنفیذ، پذیرش، تصویب، تایید رسمی یا الحاق

1ـ این تشریفات(پروتکل) منوط به تنفیذ، پذیرش، تصویب یا الحاق کشورها و تایید نهایی یا الحاق سازمان‌های همگرایی اقتصادی منطقه‌ای عضو کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات می‌باشد. تشریفات(پروتکل)، از روز بعد از تاریخی که تشریفات(پروتکل) برای امضا بسته می‌شود جهت الحاق مفتوح خواهد بود. اسناد تنفیذ، پذیرش، تصویب، تایید رسمی یا الحاق، نزد امین اسناد تودیع خواهد شد.

2ـ هر سازمان همگرایی اقتصادی منطقه‌ای، که هیچ یک از اعضای آن عضو این تشریفات (پروتکل) نیستند، به عضویت این تشریفات(پروتکل) درآید، ملتزم به تمامی تعهدات به موجب این تشریفات(پروتکل) خواهد بود. در ارتباط با سازمان‌هایی که یک یا چند کشور عضو آن، در این تشریفات(پروتکل) نیز عضویت دارند، سازمان مذکور و کشورهای عضو آن در مورد مسوولیت‌های مربوط اعضای خود در ارتباط با ایفای تعهدات خود به موجب این تشریفات(پروتکل) تصمیم خواهند گرفت. درچنین مواردی، حق اعمال حقوق موضوع این تشریفات(پروتکل)، به صورت همزمان برای سازمان مذکور و کشورهای عضو آن وجود نخواهد داشت.

3ـ سازمان‌های همگرایی اقتصادی منطقه‌ای، در سند تایید نهایی یا سند الحاق خود، حدود صلاحیت خود را در ارتباط با موضوعاتی که در این تشریفات(پروتکل) مورد حکم قرار گرفته است، اعلام خواهند نمود. سازمان‌های مذکور، هر گونه تغییر اساسی در حدود صلاحیت خود را به آگاهی امین اسناد و وی نیز به نوبه خود، مراتب را به آگاهی اعضا خواهد رساند.

ماده 45ـ لازم‌الاجرا شدن

1ـ این تشریفات(پروتکل) در نودمین روز پس از تودیع چهلمین سند تنفیذ، پذیرش، تصویب، تایید رسمی یا الحاق نزد امین اسناد، لازم‌الاجرا خواهد شد.

2ـ این تشریفات(پروتکل) برای هر یک از اعضای کنوانسیون چهارچوب سازمان بهداشت جهانی در مورد کنترل دخانیات که پس از انجام شرایط مندرج در بند (1) برای لازم‌الاجرا شدن، این تشریفات(پروتکل) را مورد تنفیذ، پذیرش، تصویب، یا تایید رسمی یا الحاق قرار می‌دهد، در نودمین روز پس از تاریخ تودیع سند تنفیذ، پذیرش، تصویب، الحاق یا تایید رسمی آن، لازم‌الاجرا خواهد شد.

3ـ از نظر این ماده ، هر سندی که توسط سازمان همگرایی اقتصادی منطقه‌ای تودیع شود، به عنوان سندی اضافه بر اسناد تودیع شده توسط کشورهای عضو سازمان مذکور محسوب نخواهد شد.

ماده 46ـ امین اسناد

دبیرکل سازمان ملل متحد امین اسناد این تشریفات(پروتکل) خواهد بود.

ماده 47ـ متون معتبر

نسخه اصلی این تشریفات(پروتکل)، که متون عربی، چینی، انگلیسی، فرانسوی، روسی و اسپانیایی آن از اعتبار یکسانی برخوردارند، نزد دبیر کل سازمان ملل متحد سپرده خواهد شد.

قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و سه تبصره منضم به متن تشریفات (پروتکل)، شامل مقدمه و چهل و هفت ماده در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ هجدهم مردادماه یکهزار و سیصد و نود و چهار مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 1394/06/04 به تایید شورای نگهبان رسید.

رییس مجلس شورای اسلامی ـ علی لاریجانی