سیاست ها و ضوابط ارتقا مشارکت خیرین و واقفین در پیشرفت حوزه علم و فناوری

شماره 12267 1396/06/04

جناب آقای جاسبی

مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران

به پیوست تصویر شماره 8405/96/د ش مورخ 1396/05/22 دبیر محترم شورای عالی انقلاب فرهنگی و رییس شورای توسعه فرهنگ قرآنی در خصوص «سیاست ها و ضوابط ارتقا مشارکت خیرین و واقفین در پیشرفت حوزه علم و فناوری» جهت اقدام مقتضی ارسال می‌گردد.

معاون حقوقی و امور مجلس وزارت دادگستری ـ عبدالعلی میرکوهی

(مصوب جلسه 88 مورخ 1395/10/14 شورای عالی انقلاب فرهنگی)

سازمان اوقاف و امور خیریه

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

وزارت آموزش و پرورش

معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری

نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری (دامت برکاته) در دانشگاه‌ها

سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی

شورای عالی حوزه‌های علمیه

کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی

ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور

در راستای تحقق بند 5 ـ 7 سیاست‌های کلی علم و فناوری ابلاغی مقام معظم رهبری _{(مد ظله العالی)} و اقدام ملی 4 از راهبرد کلان 1 و اقدام ملی 7 از راهبرد کلان 6 نقشه جامع علمی کشور، و به استناد بندهای «ب» و «ج» از بخش اول فصل پنجم نقشه جامع علمی کشور و بر اساس بند 4 از ماده سوم آئین‌نامه ستاد مربوطه، مصوبه «سیاست ها و ضوابط ارتقا مشارکت خیرین و واقفین در پیشرفت حوزه علم و فناوری» که در جلسات 86 ، 87 و 88 شورای ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور به تصویب رسیده است، جهت اجرا ابلاغ می‌شود.

ماده 1) تعاریف و اختصارات

واحد (واحد علمی و فناوری): واحدهای مختلف دولتی و غیردولتی در حوزه علم و فناوری شامل دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی، بیمارستان‌های آموزشی، پژوهشگاه‌ها و پژوهشکده ها، پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد فناوری، مدارس علمیه و مدارس آموزش و پرورش.

دستگاه اجرایی: وزارتخانه ها، سازمان ها و موسسات دولتی، موسسات یا نهادهای عمومی غیردولتی، شرکت‌های دولتی و همچنین کلیه نهادها و دستگاه‌هایی که شمول این مصوبه بر آن‌ها مستلزم ذکر یا تصریح نام است.

حامی: افراد حقیقی و حقوقی که با اهدا کمک یا وقف، قصد حمایت از حوزه علم و فناوری را دارند.

بنیاد حامی: نهاد حقوقی غیردولتی؛ متشکل از نمایندگان واحد، کارکنان، دانش آموختگان و حامیان علاقه مند که ماموریت آن حمایت از یک واحد علمی و فناوری خاص یا یک موضوع خاص، مانند حمایت از دانشجویان از طریق منابع امور خیر و وقف است.

مجمع هماهنگ کننده: نهاد حقوقی غیردولتی؛ متشکل از نمایندگان بنیادهای حامی، دستگاه‌های اجرایی و تشکل‌های مردمی مرتبط که ماموریت آن حمایت از یک یا چند زیرحوزه علم و فناوری از طریق منابع وقف و امور خیر است و با بنیادهای حامی همگن موجود در آن زیرحوزه تعامل مستمر و نزدیک دارد.

زیرحوزه علم و فناوری: زیرمجموعه ای از حوزه علم و فناوری برحسب حوزه‌های اجرایی یا مناطق جغرافیایی یا حوزه‌های تخصصی علوم یا موضوعات خاص.

مصادیق امور خیر و وقف در حوزه علم و فناوری: تعدادی از این مصادیق عبارتند از راه اندازی و تجهیز مراکز آموزشی، پژوهشی و رفاهی، حمایت از پژوهش ، توسعه و تجاری سازی فناوری، حمایت از کارآفرینی دانشگاهی، حمایت از دانشجویان و طلاب واجد شرایط، گسترش فعالیت‌های مذهبی و تسهیل ازدواج‌های دانشجویی، خدمات و مشاوره‌های علمی و تخصصی، فعالیت‌های داوطلبانه اساتید، دانشجویان و طلاب در آموزش، پژوهش و توسعه فناوری، اهدا حق مالکیت فکری، وصیت در ارث (از جمله انفاق ثلث ارث) و اهدا کتابخانه.

ماده 2) بنیادهای حامی توسط هر یک از واحدهای علمی و فناوری با وظایف زیر گسترش یابد:

2ـ1ـ شناسایی و اولویت بندی فرصت‌های وقف و امور خیر مرتبط با واحد با تمرکز بر احیا موقوفات و تبرعات موجود و ایجاد بستر مناسب برای اطلاع رسانی آن‌ها.

2ـ2ـ شناسایی حامیان و تعامل با آنان با هدف ارایه مشاوره در بهره‌برداری بهینه از مصادیق امور خیر و وقف حوزه علم و فناوری و ارایه تسهیلات لازم به منظور طی فرآیندهای اداری و قانونی و تمهیدات شرعی و حقوقی.

2ـ3ـ توسعه سازوکارهای جذب و تجمیع کمک‌های خرد (تامین مالی جمعی) حامیان واحد با تاکید بر انتشار اوراق وقف و امور خیر و جذب کمک‌های فارغ‌التحصیلان و ایجاد صندوق نیکوکاری به منظور سرمایه گذاری کمک‌های اهدایی در فعالیت‌های اقتصادی متناسب با شان واحد.

2ـ4ـ توسعه شیوه‌های مشارکت غیرمالی با تاکید بر ارایه خدمات و مشاوره‌های علمی و تخصصی، اهدا حق مالکیت فکری و ترویج سنت‌های پسندیده در میان جامعه مرتبط با واحد به ویژه اهدا کتابخانه و وصیت در ارث.

2ـ 5 ـ تجلیل از حامیان، اعتمادافزایی در میان حامیان و نظارت بر رعایت تعهدات واحدها، حراست از نیات حامی و عدم تغییر نام موقوفات و تبرعات حتی در صورت تغییرات مدیریتی، و ارایه گزارش‌های منظم و مستمر به حامیان.

2ـ6ـ پیگیری جذب تسهیلات و حمایت‌های دولتی در حوزه وقف و امور خیر، به ویژه مشارکت در هزینه ها، اهدا زمین، معافیت های مالیاتی و عوارض و نیز پیگیری انعقاد و اجرایی سازی تفاهم‌نامه‌های مرتبط با وقف و امور خیر در واحد، با سازمان اوقاف و مجامع هماهنگ کننده.

ماده 3) گسترش و حمایت از مجامع هماهنگ کننده در حوزه‌های علم و فناوری با ماموریت‌های زیر صورت پذیرد:

3ـ1ـ گسترش بنیادهای حامی مرتبط با واحدهای علمی و فناوری با تاکید بر گسترش رایزنی ها و ایجاد شعب.

3ـ2ـ نظارت و ارزیابی عملکرد بنیادهای حامی مرتبط و همچنین طراحی نظام انگیزشی و ارایه مشاوره و آموزش‌های ویژه نیروی انسانی.

3ـ3ـ شبکه‌سازی بنیادهای حامی مرتبط، با تاکید بر اولویت‌ها، ایجاد بسترهای همکاری و یادگیری، بسترهای اطلاعاتی و انتقال تجربیات، و تدوین و ترویج الگوهای موفق میان آن‌ها.

3ـ4ـ پیگیری امور بنیادهای حامی در تعامل با نهادهای حاکمیتی و نهادهای بین‌المللی.

ماده 4) اقدامات زیر توسط سازمان اوقاف و امور خیریه انجام شود:

4ـ1ـ تدوین سند راهبردی سازمان اوقاف و امور خیریه در حوزه علم و فناوری

4ـ2ـ تهیه اطلس موقوفات و نیات وقف مرتبط با حوزه علم و فناوری

4ـ3ـ توسعه و ترویج زیرساخت‌های حقوقی و قانونی لازم در جهت تنوع بخشی به مشارکت‌های وقف و امور خیر (مانند حبس، هبه، نذر) در حوزه علم و فناوری

4ـ4ـ احیـا و بهره‌برداری بهینه از موقوفات و موسسات خیریه مرتبط با حوزه علم و فناوری.

تبصره1ـ سایر دستگاه‌های اجرایی موظف به همکاری با سازمان اوقاف و امور خیریه می‌باشند.

ماده 5) روش‌های مشارکت دستگاه‌های اجرایی و آستان‌های مقدسه در پروژه‌های وقف و امور خیر در حوزه علم و فناوری، ارتقا یافته و متنوع گردد.

ماده 6) انگیزه مشارکت واقفین و خیرین در وقف و امور خیر حوزه علم و فناوری با تاکید بر امور زیر افزایش یابد:

6 ـ1ـ

گسترش تسهیلات مالیاتی به ویژه اعتبار مالیاتی به منظور پذیرش کمک‌های اهدایی واقفین و خیرین در حوزه علم و فناوری به عنوان بخشی از مالیات آنان و نیز اعطای معافیت از مالیات و عوارض به پروژه‌های وقفی و امور خیر در حوزه علم و فناوری.

6 ـ2ـ عضویت واقفین و خیرین در هیات امنای واحد.

6 ـ3ـ تشویق و ترغیب ایرانیان خارج از کشور و سایر علاقه مندان از جمله نخبگان جهان اسلام، جهت مشارکت در وقف و امور خیر مرتبط با حوزه علم و فناوری با تاکید بر بهره مندی از ظرفیت رایزنان علمی و فناوری، نمایندگی‌های جمهوری اسلامی در کشورهای خارجی و رسانه‌های برون مرزی.

ماده 7) فرهنگ عمومی و گفتمان سازی وقف و امور خیر در حوزه علم و فناوری با تاکید بر امور زیر ارتقا یابد:

7ـ1ـ

معرفی و تجلیل از خیرین و واقفین برجسته و اثرات ماندگار آنان با استفاده از فعالیت رسانه‌ای، تبلیغات دینی و اعطا نشان‌های ملی.

7ـ2ـ ارتقا فرهنگ وقف و امور خیر میان دانش آموزان، دانشجویان و طلاب، با تاکید بر تهیه متون درسی و فعالیت‌های فرهنگی مناسب در مدارس و دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و حوزه‌های علمیه و فضاهای رسانه‌ای به ویژه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.

ماده 8) کمیسیون ویژه راهبری امور خیرین و واقفین حوزه علم و فناوری با ماموریت هماهنگی، اجرایی سازی سیاست ها و ضوابط و نظارت بر آن متشکل از اعضای زیر تشکیل شود:

1. رییس سازمان اوقاف و امور خیریه (رییس کمیسیون)

2. وزیر علوم، تحقیقات و فناوری یا نماینده تام‌الاختیار ایشان

3. وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یا نماینده تام‌الاختیار ایشان

4. وزیر آموزش و پرورش یا نماینده تام‌الاختیار ایشان

5. نماینده تام‌الاختیار ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور

6 . رییس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها یا نماینده تام‌الاختیار ایشان

7. معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری یا نماینده تام‌الاختیار ایشان

8 . رییس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران یا نماینده تام‌الاختیار ایشان

9. نماینده تام‌الاختیار شورای عالی حوزه‌های علمیه

10. نماینده کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی

11. پنج نفر از خیرین، واقفین و روسای بنیادهای حامی و مجامع هماهنگ کننده به انتخاب کمیسیون و حکم رییس کمیسیون

تبصره1ـ دبیرخانه کمیسیون ویژه به صورت مستقل، در سازمان اوقاف و امور خیریه مستقر خواهد شد.

تبصره2ـ دبیرخانه، موظف است پس از تصویب این سیاست ها و ضوابط، تقسیم کار مربوطه و دستورالعمل‌های اجرایی هر بند از سیاست ها و ضوابط، و آئین‌نامه اجرایی فعالیت کمیسیون ویژه را تدوین و برای تصویب به آن کمیسیون ارایه نماید.

تبصره3ـ دبیرخانه موظف است آخرین وضعیت اجرای این سیاست ها و ضوابط را هر شش ماه به کمیسیون ویژه گزارش نماید. کمیسیون ویژه نیز موظف است آخرین وضعیت اجرای این سیاست ها و ضوابط را به صورت سالیانه به شورای عالی انقلاب فرهنگی گزارش نماید.

ماده 9) این مصوبه، شامل 9 ماده و 4 تبصره در جلسه 88 مورخ 1395/10/14 شورای ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور به تصویب رسید. 
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی و رییس ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور

دکتر محمدرضا مخبر دزفولی