آئین‌نامه اجرایی قانون تأسیس و اداره مدارس، مراکز آموزشی و مراکز پرورشی غیردولتی

هیأت وزیران در جلسه مورخ 12/10/1389 بنا به پیشنهاد شماره 10/506/310 مورخ 6/2/1389 وزارت آموزش و پرورش و به استناد ماده (41) قانون تأسیس و اداره مدارس، مراکز آموزشی و مراکز پرورشی غیر دولتی - مصوب 1387- آئین‌نامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:

ماده 1- اصطلاحات مندرج در این آئین‌نامه در معانی مشروح ذیل به کار می‌روند:

الف - قانون: قانون تأسیس و اداره مدارس، مراکز آموزشی و مراکز پرورشی غیر دولتی - مصوب 1387-

ب - وزارت: وزارت آموزش و پرورش

ج - سازمان: سازمان مدارس غیر دولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی

د - شورای نظارت مرکزی: شورای نظارت مرکزی موضوع ماده (4) قانون

هـ - صندوق: صندوق حمایت از توسعه مدارس غیر دولتی

و - مدارس: واحدهای آموزشی و پرورشی که آموزش‌های رسمی را مطابق دوره‌های تحصیلی (پیش‌دبستانی، ابتدایی، راهنمایی، تحصیلی، متوسطه و پیش دانشگاهی) ارائه می‌نمایند.

ز - مراکز: مراکز آموزشی و مراکز پرورشی غیر دولتی

ح - متقاضی: اشخاص حقیقی و حقوقی که متقاضی تأسیس مدرسه، مرکز آموزشی یا مرکز پرورشی غیر دولتی (اعم از داخل یا خارج از کشور) می‌باشند.

ط - مراجع قانونی ذی‌ربط (موضوع بند 2 ماده 5 قانون): نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، حراست و گزینش وزارت.

ی - مجوز تأسیس: مجوزی که مطابق بند (3) ماده (5) قانون توسط شورای نظارت مرکزی پس از تصویب وزیر آموزش و پرورش برای متقاضی صادر می‌شود.

ک - مجوز رسمی فعالیت: مجوزی که دارندگان مجوز تأسیس در صورت احراز شرایط قانونی فعالیت و منوط به استمرار شرایط مذکور در ماده (8) قانون در چهارچوب ماده (8) این آئین‌نامه از وزارت دریافت می‌نمایند.

ل - اداره: اداره آموزش و پرورش شهرستان، منطقه و ناحیه

م - مؤسس: متقاضی که موفق به اخذ مجوز تأسیس و یا مجوز رسمی فعالیت مدرسه یا مرکز شده است.

ماده 2- مجوز تأسیس مدارس و مراکز حسب درخواست متقاضی به صورت جداگانه و به تفکیک جنسیت صادر می‌شود.

ماده 3- به منظور تحقق شرایط مندرج در ماده (9) قانون و تمهید مقدمات فعالیت رسمی مدارس و مراکز، شورای نظارت مرکزی می‌تواند مهلت معینی را در مجوز تأسیس تعیین نماید.

تبصره 1- تمدید مجوز موضوع این ماده صرفاً برای یک بار و به مدت یک سال امکان‌پذیر است.

تبصره 2- موافقت‌های اصولی که قبل از ابلاغ این آئین‌نامه صادر شده و تا کنون اجرایی نشده‌اند، حداکثر تا یک سال پس از ابلاغ این آئین‌نامه اعتبار خواهند داشت و پس از مهلت یاد شده متقاضیان باید مجدداً مطابق ضوابط این آئین‌نامه، درخواست صدور مجوز تأسیس نمایند.

ماده 4- مراجع قانونی ذی‌ربط مکلفند پاسخ استعلام شورای نظارت مرکزی را ظرف یک ماه اعلام نمایند. شورای نظارت مرکزی موظف است در صورت تکمیل مدارک متقاضیان و مثبت بودن پاسخ استعلام، ظرف بیست روز نسبت به بررسی و صدور مجوز تأسیس مدارس و مراکز اقدام نماید.

ماده 5- اشخاص حقوقی غیر دولتی منوط به اینکه در اساسنامه آن‌ها، تأسیس مدارس یا مراکز جزء موضوع فعالیت آن‌ها پیش‌بینی شده باشد، برای اخذ مجوز تأسیس مدارس یا مراکز مکلف به ارائه مدارک زیر می‌باشند:

الف - درخواست کتبی با امضای مقام مجاز شخص حقوقی

ب - اساسنامه

ج - آگهی روزنامه رسمی

د - معرفی‌نامه نماینده حقوقی واجد شرایط مطابق تبصره (1) ماده (8) قانون

ماده 6- اشخاص حقوقی غیر دولتی دارای مجوز می‌توانند با رعایت مفاد ماده (9) قانون و نیز آئین‌نامه استقرار مدارس غیر دولتی و حسب مورد تأیید شورای نظارت مرکزی یا شورای نظارت استان نسبت به تأسیس و راه‌اندازی مدارس یا مراکز در خارج از استان یا داخل استان اقدام نمایند.

ماده 7- مجوز تأسیس و مجوز فعالیت رسمی مدارس و مراکز به نام متقاضی صادر می‌شود و قابل واگذاری به غیر نیست. در صورت تخلف متقاضی از مفاد این ماده، مجوز وی توسط شورای نظارت مرکزی لغو می‌شود.

ماده 8- صدور مجوز رسمی فعالیت مدارس یا مراکز منوط به ارائه درخواست کتبی و مجوز تأسیس و نیز ارائه مدارک

مربوط به موضوعات زیر به اداره مربوط خواهد بود:

الف - تأمین نیرو، فضا و امکانات لازم مطابق ضوابط وزارت

ب - تضمین منابع مالی (در قالب وثیقه ملکی یا تضمین بانکی) جهت تأمین هزینه‌های مدرسه یا مرکز حداقل برای مدت یک سال

پ - پیشنهاد دو نفر واجد شرایط مدیریت یا مرکز

تبصره 1- وزارت مکلف است ضوابط موضوع بندهای (الف) و (ب) این ماده را ظرف سه ماه تهیه و به تأیید شورای نظارت مرکزی برساند.

تبصره 2- سازمان موظف است برنامه توسعه متوازن تأسیس مدارس و مراکز در سطوح استان، شهرستان و منطقه را ظرف یک ماه پس از ابلاغ این آئین‌نامه با رعایت آئین‌نامه استقرار مدارس غیر دولتی در مناطق و محلات مختلف موضوع تصویب‌نامه شماره 57839/42813 مورخ 16/3/1389 تدوین و ابلاغ نماید.

تبصره 3- رعایت مفاد برنامه موضوع تبصره (2) این ماده برای اخذ مجوز تأسیس و مجوز رسمی فعالیت ضروری است.

ماده 9- مؤسس موظف است ظرف سه سال پس از کسب مجوز رسمی فعالیت، گواهی درجه کیفیت مدرسه یا مرکز و گواهی صلاحیت حرفه‌ای مدیران، معلمان و کارکنان مدارس و مراکز را مطابق شاخص‌های تعیین شده از سوی وزارت، از مراجع تعیین شده توسط شورای نظارت مرکزی دریافت نماید.

تبصره - چنانچه مؤسس موفق به دریافت گواهی‌های موضوع این ماده نشود، نحوه استمرار فعالیت مدارس و مراکز در شورای نظارت مرکزی مطرح و تصمیم‌گیری خواهد شد.

ماده 10- آموزشگاه‌های علمی آزاد و آموزشگاه‌های زبان خارجی برای آموزش افراد زیر بیست سال و نیز مراکز آموزش پیش‌دبستانی برای کودکان پنج ساله که با مجوز سایر دستگاه‌ها و نهادها ایجاد شده‌اند، موظفند جهت ادامه فعالیت حداکثر تا سه ماه پس از ابلاغ این آئین‌نامه از وزارت مجوز لازم را اخذ نمایند. در غیر این صورت، بر اساس قانون تعطیل مؤسسات و واحدهای آموزشی، تحقیقاتی و فرهنگی که بدون اخذ مجوز قانونی دایر شده یا می‌شود - مصوب 1372- و آئین‌نامه اجرایی آن با آنان برخورد خواهد شد.

ماده 11- نحوه و شرایط ثبت نام در مدارس و مراکز، تابع قوانین و مقررات مربوط و دستورالعمل‌های شورای نظارت مرکزی و سیاست‌ها و ضوابط ابلاغی وزارت خواهد بود.

تبصره - ثبت نام دانشش آموزان اتباع خارجی و اقلیت‌های دینی در مدارس و مراکز داخل و خارج از کشور بر اساس قوانین و مقررات مربوط انجام می‌گیرد.

ماده 12- اداره موظف است همه ساله و قبل از شروع ثبت نام، محدوده جغرافیایی و شرایط پیشنهادی هر مدرسه برای ثبتت نام را بررسی و پس از تأیید به مدارس ابلاغ نماید.

ماده 13- شورای نظارت مرکزی موظف است ظرف چهار ماه پس از ابلاغ این آئین‌نامه، الگوی تعیین شهریه را بر اساس مفاد قانون و این آئین‌نامه تدوین و پس از تصویب وزیر آموزش و پرورش ابلاغ نماید.

ماده 14- مؤسس یا نماینده حقوقی وی با توجه به الگوی تعیین شهریه مدارس و مراکز موظفند تا پایان اردیبهشت هر سال میزان شهریه پیشنهادی خود را به شورای موضوع ماده (16) قانون ارائه و شورای یاد شده موظف است تا پایان خرداد همان سال، میزان شهریه مدارس و مراکز را تعیین نماید.

ماده 15- به منظور تسریع در رسیدگی به تعیین شهریه مدارس و مراکز، شورای موضوع ماده (16) قانون می‌تواند کارگروه یا کارگروه‌هایی با ترکیب متخصصان امور آموزشی، پرورشی، اداری و مالی تشکیل دهد. کارگروه‌های مذکور نتیجه بررسی را به منظور تصمیم‌گیری به شورای یاد شده منعکس می‌نمایند.

ماده 16- مؤسسان در صورت اعتراض نسبت به شهریه تعیین شده، می‌توانند مطابق تبصره ماده (16) قانون، اعتراض خود را به صورت مستدل و مستند تا دهم تیر ماه به سازمان آموزش و پرورش استان تقدیم نمایند و این شورا موظف است ظرف یک ماه به اعتراض رسیدگی و مراتب را جهت تأیید وزیر آموزش و پرورش به سازمان ارسال نماید. تصمیم وزیر آموزش و پرورش در مورد شهریه، قطعی و لازم‌الاجرا است.

ماده 17- مؤسسان یا نماینده حقوقی ایشان مکلفند جهت واریز وجوه دریافتی موضوع ماده (17) قانون نسبت به افتتاح حساب در یکی از بانک‌ها اقدام نمایند. وجوه مربوط به شهریه مدارس و مراکز با تشخیص مؤسس یا نماینده حقوقی ایشان، مطابق دستورالعمل‌های وزارت هزینه می‌شود. سایر وجوه دریافتی موضوع بندهای «ب» و «ج» ماده (14) قانون زیر نظر شورایی مرکب از نماینده مؤسسان، مدیر، دو نفر نماینده انجمن اولیا و مربیان و نماینده معلمان مدرسه صرفاً در جهت بهبود کیفیت خدمات آموزشی و پرورشی هزینه می‌شود.

ماده 18- دستورالعمل ساماندهی آگهی‌های تبلیغاتی مدارس و مراکز با هماهنگی مراجع مربوط، توسط شورای نظارت مرکزی تدوین و پس از تصویب وزیر آموزش و پرورش، ابلاغ می‌شود.

ماده 19- سال مالی مدارس و مراکز منطبق با سال تحصیلی بوده و درآمدها و هزینه‌ها باید در دفاتر رسمی (روزنامه و کل) ثبت شود. عملکرد مالی مدرسه یا مرکز حداقل در دو نوبت در سال از سوی ادارات آموزش و پرورش بازرسی می‌شود. مدیر مدرسه یا مرکز مکلف است تراز مالی هر سال تحصیلی مدرسه یا مرکز را تا پایان مهر ماه سال تحصیلی جدید پس از تصویب مؤسسان، جهت رسیدگی و تأیید نهایی به اداره مربوط تقدیم نماید. اداره پس از رسیدگی و تأیید، مراتب را تا پایان آذر ماه همان سال به اداره امور اقتصادی و دارایی مربوط ارسال می‌نماید.

ماده 20- بانک‌های کشور موظفند تسهیلات موضوع ماده (10) قانون را سه ماه پس از تکمیل پرونده توسط مؤسس معرفی شده از سوی سازمان آموزش و پرورش استان مربوط با رعایت مقررات پرداخت نمایند.

ماده 21- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در اجرای ماده (10) قانون موظف است هماهنگی لازم را با شورای پول و اعتبار معمول و گزارش عملکرد این ماده و ماده (20) را به صورت سالانه به هیأت وزیران ارائه نماید.

ماده 22- مدارس موضوع این آئین‌نامه در برخورداری از تخفیفات، ترجیحات و معافیت‌های مالیاتی و عوارض در حکم مدارس دولتی هستند.

ماده 23- معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور اعتبارات مربوط به یارانه موضوع ماده (11) قانون را در بودجه سالانه کل کشور پیشش بینی می‌نماید.

ماده 24- به‌کارگیری کارکنان مدارس و مراکز موضوع ماده (23) قانون، بر اساس ضوابط علمی و گزینشی آموزش و پرورش و منوط به پیشنهاد مدیر و تأیید مؤسسان یا نماینده حقوقی مؤسسان و اعلام نظر گزینش آموزش و پرورش است.

ماده 25- مؤسسان باید تا پایان اردیبهشت ماه هر سال، معادل یک و نیم برابر نیروی انسانی مورد نیاز واجد شرایط (اعم از نیروهای آموزشی، پرورشی، اداری و خدماتی) سال بعد مدرسه یا مرکز را بر حسب ضوابط علمی و گزینش آموزش و پرورش به اداره معرفی نمایند. اداره مربوط موظف است تا پانزدهم خرداد ماه هر سال افراد معرفی شده را به هسته گزینش استان معرفی نماید. هسته‌های گزینش موظفند تا پانزدهم مرداد ماه هر سال نتیجه بررسی‌ها را به اداره مربوط اعلام نمایند.

تبصره - شورای نظارت مرکزی موظف است ظرف شش ماه پس از ابلاغ این آئین‌نامه، دستورالعمل نحوه تعیین صلاحیت‌های علمی کارکنان و همچنین دستورالعمل شرایط سابقه آموزشی یا پرورشی مدیران مراکز و نحوه محاسبه آن، موضوع تبصره (2) ماده (21) قانون را تهیه و پس از تأیید وزیر آموزش و پرورش ابلاغ نماید. نیروهایی که قبل از تصویب دستورالعمل نحوه تعیین صلاحیت‌های علمی کارکنان به کار گرفته شده‌اند، موظفند تا سه سال شرایط خود را با دستورالعمل مذکور تطبیق دهند، در غیر این صورت ادامه فعالیت آنان ممنوع خواهد بود.

ماده 26- ساعات کار تدریس کارکنان آموزشی تمام وقت غیر رسمی مدارس بیست و چهار ساعت و ساعات کار مدیران، معاونان و کادر اداری و دفتری و خدماتی مدارس، سی و شش ساعت در هفته تعیین می‌شود.

تبصره 1- شاغلانی که کمتر از ساعات تعیین شده در این ماده انجام وظیفه می‌نمایند، پاره وقت تلقی می‌شوند.

تبصره 2- آموزگاران پایه‌های دوره تحصیلی آموزش ابتدایی، تمام وقت محسوب می‌شوند.

ماده 27- مؤسس موظف است دو نفر واجد شرایط مدیریت مدرسه یا مرکز را تا پایان خرداد ماه به اداره مربوط معرفی نماید. در صورتی که مؤسس فرد واجد شرایط مدیریت را از بین مستخدمان رسمی آموزش و پرورش پیشنهاد نماید، وزارت می‌تواند حسب ماده (24) قانون با مأموریت فرد تأیید شده موافقت نماید. در صورتی که مدیر پیشنهادی از بین نیروهای غیر رسمی باشد، رعایت تبصره (2) ماده (22) قانون الزامی است.

ماده 28- در اجرای ماده (27) قانون، وزارت موظف است همه ساله مطابق قوانین و مقررات مربوط، برنامه دوره‌های آموزشی تکمیلی، بدو خدمت یا ضمن خدمت معلمان، مربیان و سایر کارکنان مدارس و مراکز را طراحی و ابلاغ نماید و افراد مذکور موظفند با اعلام وزارت در زمان مقرر، دوره‌های یاد شده را بگذرانند. هزینه این دوره‌ها توسط مؤسسان و افراد اشاره شده بر اساس دستورالعمل وزارت پرداخت می‌شود.

تبصره - وزارت، مطابق دستورالعمل ابلاغی وزیر آموزش و پرورش می‌تواند تمام یا بخشی از هزینه‌های موضوع این ماده را با اولویت مناطق محروم از محل منابع مصوب مربوط پرداخت نماید.

ماده 29- ضوابط و مقررات مربوط به ساختار تفصیلی و درجه‌بندی پست‌های سازمانی مدارس و مراکز ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آئین‌نامه، توسط وزارت تدوین و ابلاغ خواهد شد.

تبصره - مؤسسان مدارس و مراکز موظفند سازمان تفصیلی مدارس و مراکز خود را بر اساس ضوابط و مقررات موضوع این ماده تدوین و تأییدیه اداره مربوط را اخذ نمایند.

ماده 30- در صورتی که هیچ کدام از مؤسسان واجد شرایط یا اداره مربوط، آمادگی خرید و بهره‌برداری موارد مذکور در بندهای (الف) و (ب) ماده (31) قانون را نداشته باشند، موضوع با رعایت قوانین و مقررات مربوط در شورای نظارت مرکزی مطرح و با رعایت آن ماده تعیین تکلیف می‌شود.

ماده 31- به وزارت اجازه داده می‌شود که از محل اعتبارات صندوق و در سقف اعتبارات مصوب، بخشی از حق بیمه کارکنان غیر رسمی مدارس را پرداخت نماید.

ماده 32- سازمان موظف است آئین‌نامه آموزشی و پرورشی مراکز را ظرف شش ماه پس از ابلاغ این آئین‌نامه تدوین و به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش برساند.

ماده 33- در صورت ضرورت، سازمان می‌تواند بخشی از منابع مالی مورد نیاز برای نظارت بر مراکز آموزشی غیر دولتی را با رعایت قوانین و مقررات مربوط از محل اعتبارات موضوع ماده (20) قانون تأمین نماید.

ماده 34- نظارت بر حسن اجرای قانون، بر عهده شوراهای نظارت مرکزی، استانی و در صورت لزوم شهرستانی و منطقه‌ای می‌باشد. سازمان مکلف است اقدامات هر یک از ادارات مذکور در قانون را در حدود وظایف و مأموریت‌های تعیین شده به شورای نظارت مرکزی گزارش نماید.

ماده 35- به منظور نظارت و ارزیابی عملکرد مدارس، مراکز و شوراهای نظارت استان، شهرستان و منطقه، الگوی مشخصی توسط شورای نظارت مرکزی تدوین و پس از تصویب وزیر آموزش و پرورش ابلاغ می‌شود.