‌آیین‌نامه ایجاد، اصلاح، تكمیل، درجه‌بندی و نرخ‌گذاری تأسیسات ایرانگردی و نظارت بر فعالیت آنها

هیأت وزیران در جلسه مورخ 1368/2/13 بنا به پیشنهاد شماره 8/454 مورخ 1367/5/23 وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و با توجه به بند 18 ماده 2 قانون اهداف وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مصوب 1365 مجلس شورای اسلامی و اصل 138 قانون اساسی آیین‌نامه ایجاد، اصلاح، تکمیل، درجه‌بندی و نرخ‌گذاری تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری و نظارت بر فعالیت آن‌ها را به شرح زیر تصویب نمودند.

تبصره - مسیرهای ایرانگردی و جهانگردی را وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تعیین و به ارگان‌های ذی‌ربط اعلام خواهد نمود.

ماده 2- متقاضی ایجاد، اصلاح و یا تکمیل واحد مربوطه ایرانگردی و جهانگردی مکلف است پس از کسب موافقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مدارک لازم دال بر قانونی بودن تصرف ملک و در صورت استیجار بودن ملک، مدارک رسمی مربوط به موافقت مالک را به انضمام نقشه‌های کامل واحد مربوط و موافقت ارگان‌های ذی‌ربط و سایر مدارک مورد نیاز اعلام شده از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری را جهت بررسی و تطبیق با ضوابط مربوطه به وزارت مذکور تسلیم نماید.

ماده 3- تشخیص نیاز مناطق مختلف کشور به ایجاد تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری و صدور مجوز ایجاد، اصلاح، تکمیل، تجهیز و بهره‌برداری این تأسیسات منحصراً با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌باشد.

تبصره 1- کلیه دستگاه‌های اجرایی موظفند ضوابط اجرایی قانون و مورد عمل خود را در ارتباط با موضوع این ماده، جهت رعایت آن‌ها به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اعلام نمایند و آن وزارت مکلف است هنگام صدور مجوز مقررات مزبور را لحاظ نماید.

تبصره 2- دستگاه‌های دولتی، شهرداری‌ها و نهادهای انقلاب اسلامی، چنانچه در وظایف قانونیشان، ایجاد تأسیسات فوق‌الذکر پیش‌بینی شده باشد یا بشود، از شمول این ماده مستثنا می‌باشد.

ماده 4- شهرداری‌ها و سایر مراجع صادرکننده پروانه ساختمان مشمول این آیین‌نامه، موظفند ضمن رعایت ضوابط مربوط به خود، مقررات اعلام شده توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری را نیز در این زمینه مراعات نمایند.

ماده 5- دارنده مجوز ایجاد، اصلاح و یا تکمیل واحد مربوطه ایرانگردی یا جهانگردی مکلف است طرح مربوطه را بر اساس برنامه زمان‌بندی شده و مهلت مقرر به پایان برساند و به طور مرتب پیشرفت کار را به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اطلاع دهد.

ماده 8- بهره‌برداری تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری باید دارای شرایط زیر باشد:

الف - تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران

ب - متدین به دین اسلام و یا سایر ادیان رسمی جمهوری اسلامی ایران

ج - نداشتن محکومیت کیفری مؤثر که موجب سلب حقوق اجتماعی گردد.

د - داشتن کارت معاینه بهداشتی و عدم اعتیاد به مواد مخدر

هـ - داشتن صلاحیت فردی به تأیید مراجع ذی‌ربط

و - داشتن کارت پایان خدمت وظیفه یا معافیت دائم

تبصره 1- هرگاه درخواست‌کننده پروانه بهره‌برداری شخص حقوقی باشد علاوه بر داشتن سرمایه صد درصد ایرانی باید مدیران آن نیز شرایط این ماده را دارا باشند و در اساسنامه آن فعالیت در زمینه خدمات ایرانگردی و جهانگردی پیش‌بینی شده باشد.

تبصره 2- در صورت مشاع بودن مالکیت تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری مالکیت موظفند یک نفر واجد شرایط را از میان خود به عنوان نماینده رسمی معرفی نمایند. پروانه بهره‌برداری فقط به نام وی صادر خواهد شد.

تبصره 3- در صورتی که دارنده پروانه بهره‌برداری فوت نماید وراث موظفند حداکثر تا یک سال با رعایت تبصره دو این ماده تقاضای صدور پروانه بهره‌برداری مجدد را بنماید. در این مدت پروانه بهره‌برداری قبلی به فوت خود باقی خواهد بود.

ماده 9- انتقال پروانه بهره‌برداری تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری در صورت واجد شرایط بودن متقاضی جدید منوط به موافقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌باشد.

ماده 10- تعدیل تبدیل و تغییر نوع بهره‌برداری تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری موضوع این آیین‌نامه تحت هر عنوان باید با موافقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری است.

ماده 11- تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری موضوع این آیین‌نامه حسب نوع مشخصات فنی، تجهیزاتی و کیفیت ارائه خدمات به شرح زیر درجه‌بندی می‌شود:

الف - مهمان‌خانه‌ها و مهمان‌سراها به پنج درجه.

یک ستاره، دو ستاره، سه ستاره، چهار ستاره و پنج ستاره.

ب - تأسیسات اقامتی دیگر به سه درجه، یک ستاره، دو ستاره، سه ستاره.

ج - واحدهای پذیرایی بین راهی به سه درجه، یک، دو، سه.

تبصره 1- شرح مشخصات و ضوابط فنی، بهداشتی، تجهیزاتی و درجه‌بندی تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری موضوع این آیین‌نامه توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و با همکاری وزارت بهداشت (در زمینه مسائل بهداشتی) و سایر دستگاه‌های ذی‌ربط (حسب مورد) تعیین و پس از تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ریس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به مورد اجرا گذاشته خواهد شد.

تبصره 3- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌تواند به واحدهای اقامتی که تجهیزات و خدماتی بیش از حد ضوابط لازم برای درجه مصوب ارائه می‌کنند طبقه ممتاز اعطا نماید.

ماده 14 13- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری باید حداکثر شش ماه پس از صدور پروانه بهره‌برداری موقت نسبت به درجه‌بندی و صدور پروانه بهره‌بردار قطعی جهت تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری اقدام کند. در این فاصله نرخ این تأسیسات نباید از نرخ تعیین شده درجه‌ای که پروانه بهره‌برداری برای آن صادر شده است تجاوز نماید. ماده 13- سازمان میراث فرهنگی و گردشگری باید حداکثر شش ماه پس از صدور پروانه بهره‌برداری موقت نسبت به درجه‌بندی و صدور پروانه بهره‌برداری قطعی جهت تأسیسات گردشگری اقدام کند.

ماده 16- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برای مدیران واحدهای تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری واجد شرایط این ماده کارت مدیریت صادر خواهد کرد. مدت اعتبار این کارت سه سال خواهد بود و مدیران موظفند در پایان مدت نسبت به تجدید این کارت اقدام نمایند.

تبصره 1- هر شخص فقط می‌تواند مدیریت یک واحد ایرانگردی و جهانگردی را عهده‌دار شود.

تبصره 2- مدیران تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری غیر از اشتغال در واحد مربوطه نباید شغل دیگری داشته باشند

ماده 17 16- دارندگان پروانه بهره‌برداری از تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری در صورت غیبت مدیر واحد به مدت بیش از یک ماه موظفند ضمن معرفی جانشین واجد شرایط قبلاً موافقت کتبی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری را اخذ نمایند جانشین مربوطه در مدت تعیین شده می‌تواند اداره واحد ایرانگردی و جهانگردی را عهده‌دار شود. در صورتی که مدیر واحد در پایان مدت موافقت ده حضور خود را در محل کار کتباً اعلام ننماید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌تواند او را از مدیریت عزل و یا واحد مربوطه برابر با ماده 19 این آیین‌نامه رفتار نماید. دارندگان پروانه بهره‌برداری از تأسیسات گردشگری در صورت غیبت مدیر واحد به مدت بیش از یک ماه موظفند ضمن معرفی جانشین واجد شرایط، قبلاً موافقت کتبی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری را اخذ نمایند. جانشین مربوط، در مدت تعیین شده می‌تواند اداره واحد گردشگری را عهده‌دار شوند. در صورتی که مدیر در پایان مدت موافقت شده حضور خود را در محل کار کتباً اعلام ننماید، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌تواند او را از مدیریت عزل و با واحد مربوط برابر ماده (18) این آیین‌نامه رفتار نماید.

ماده 18 17- نظارت بر فعالیت تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری موضوع این آیین‌نامه از جهت کیفیت و سطح ارائه خدمات و رعایت ضوابط درجه‌بندی و نرخ‌های تعیین شده به عهده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری است در صورت مشاهده مسامحه در حسن اداره و نگهداری تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری و یا هرگونه نارسایی و تخلف از مفاد این آیین‌نامه به شرح زیر عمل خواهد شد:
1- تذکر کتبی
2- اختیار کتبی با تعیین مهلت منابع جهت رفع اشکال و نارسایی‌ها
3- تنزیل طبقه (در خصوص واحدهای اقامتی)
4- لغو موقت اجازه بهره‌برداری تا رفع اشکال و نارسایی‌ها (در خصوص واحدهای پذیرایی حداکثر تا یک ماه)
5- ارجاع موضوع به کمیسیون درجه‌بندی جهت اتخاذ تصمیم‌های زیر.
اول - تنزیل درجه واحد
دوم - تعطیل موقت واحد تا رفع نارسایی‌ها
سوم - لغو کارت مدیریت مدیر واحد ایرانگردی و جهانگردی در صورتی که فاقد شرایط و صلاحیت لازم گردد و یا ضوابط مقرر را رعایت ننماید.
چهارم - لغو پروانه بهره‌برداری

تبصره 1- مواد مذکور در ردیف‌های 1 و 2 و 3 و 4 این ماده رأساً توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اعمال خواهد شد.

ماده 19 18- در صورت فوت، استعفا یا لغو کارت مدیریت مدیر واحد ایرانگردی و جهانگردی بهره‌بردار موظف است ظرف مدت حداکثر یک ماه نسبت به تعیین و معرفی مدیر واجد شرایط طبق ماده 15 این آیین‌نامه اقدام نماید. در صورت عدم اقدام، واحد مزبور تعطیل و پروانه بهره‌برداری آن لغو خواهد شد. ماده 18- در صورت فوت، استعفا یا لغو کارت مدیریت واحد گردشگری، بهره‌بردار موظف است ظرف حداکثر یک ماه نسبت به تعیین و معرفی مدیر واجد شرایط طبق ماده (14) این آیین‌نامه اقدام نماید. در صورت عدم اقدام واحد مزبور تعطیل و پروانه بهره‌برداری آن لغو خواهد شد.

ماده 20- چنانچه رسیدگی به خلاف واحد ایرانگردی و جهانگردی از حیطه اختیارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خارج باشد باید فوراً موضوع به مراجع ذی‌صلاح جهت اقدام قانونی اعلام شود.

ماده 21- چنانچه واحد ایرانگردی و جهانگردی بدون داشتن مجوز و یا عذر موجه سه ماه تعطیل باشد، پروانه بهره‌برداری آن رأساً توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری لغو و برای شروع بهره‌برداری مجدد رعایت کلیه مواد این آیین‌نامه الزامی است.

تبصره 1- تشخیص موجه یا غیر موجه بودن علت «تعطیل» با وزارت فرهنگ ارشاد اسلامی است.

تبصره 2- تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری که فعالیت آن‌ها فصلی است به تشخیص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مشمول این ماده نخواهند بود.

ماده 22- مدیران تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری موظف به رعایت مقررات و موازین جمهوری اسلامی ایران می‌باشند.

ماده 24 23- مدیران تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری موظفند فهرست نرخ اتاق، اغذیه، آشامیدنی‌ها و سایر خدمات واحد مربوطه را در فرم و اندازه‌های استاندارد در محلی مناسب در معرض دید مسافران و مهمانان نصب نموده و مسئول رعایت آن نیز می‌باشند.

تبصره - زبان جهانگردی در کشور، انگلیسی، فرانسه، آلمانی و عربی است و تأسیسات جهانگردی حسب نیاز موظفند صورتحساب‌ها و فهرست نرخ اغذیه و سایر خدمات خود را روی نمونه‌هایی که به زبان فارسی و یکی از زبان‌های فوق‌الذکر تهیه شده است به مشتریان ارائه نمایند.

ماده 26 25- تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری موظفند نیروی انسانی مورد نیاز خود را طبق دستورالعمل‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با رعایت اولویت از فارغ‌التحصیلان و کارآموختگان مدارس و مراکز آموزش خدمات ایرانگردی و جهانگردی و مؤسسات مشابه داخلی یا خارجی تأمین کنند و کارکنانی را که آموزش ندیده‌اند برای اخذ تعلیمات لازم به مراکز آموزش مربوطه معرفی نمایند.

ماده 27 26 24- ادارات اماکن عمومی کمیته‌های انقلاب اسلامی و ژاندارمری جمهوری اسلامی ایران مکلفند به تقاضای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری رأساً از ادامه فعالیت تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری که خلاف مقررات این آیین‌نامه عمل کنند و همچنین تأسیسات غیر مجازی که به اسکان و پذیرایی مهمانان و مسافران مبادرت می‌نمایند جلوگیری نموده و نتیجه را کتباً به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اعلام نمایند. ادارات نظارت بر اماکن عمومی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مکلفند به تقاضای سازمان میراث فرهنگی و گردشگری رأساً از ادامه فعالیت تأسیسات گردشگری که خلاف مقررات این آیین‌نامه عمل کنند و همچنین تأسیسات غیر مجاز که به اسکان و پذیرایی مهمانان و مسافران مبادرت می‌نمایند جلوگیری نموده و نتیجه را کتباً به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اعلام نمایند.

تبصره 1- جلوگیری از ادامه فعالیت تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری متخلف و غیر مجاز باید پس از تعیین مهارت مناسب به تشخیص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و در صورت لزوم توأم با لاک و مهر یا پلمپ تمام یا قسمتی از واحد صورت گیرد که حدود آن بنا به اعلام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌باشد.

ماده 28 27- تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی تأسیسات گردشگری ارگان‌های دولتی، شهرداری‌ها و نهادهای انقلاب اسلامی نیز مشمول مفاد این آیین‌نامه می‌باشد بدیهی است مؤسسات دولتی مشمول این آیین‌نامه ملزم به احراز آن دسته از شرایط مندرج در این آیین‌نامه که بر اساس دولتی بودن آن‌ها موضوعیت ندارند، نمی‌باشند.

ماده 30 29- این آیین‌نامه مشتمل بر 30 ماده و 32 تبصره به تصویب رسید و از تاریخ تصویب کلیه آیین‌نامه‌های قبلی و مقررات و ضوابطی که مغایر با آن باشد از درجه اعتبار ساقط است.