ابطال اصلاحیه ماده 9 آیین‌نامه اجرایی قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی مصوب 03/09/1387

کلاسه پرونده: 685/88
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای احمد علی سیروس
موضوع شکایت و خواسته: ابطال اصلاح ماده 9 آیین‌نامه اجرایی قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی مصوب 03/09/1387

گردش‌کار:
آقای احمد علی سیروس به موجب دادخواست تقدیمی، ابطال اصلاح ماده 9 آیین‌نامه اجرایی قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی مصوب 03/09/1387 را خواستار شده و در توضیح و تبیین خواسته خویش اعلام کرده است که:

«ماده 7 قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی مصوب 1385 مقرر می‌دارد:

«آیین‌نامه اجرایی این قانون حداکثر شش ماه پس از ابلاغ با همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و وزارت دادگستری تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.»

لذا آیین‌نامه اجرایی قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی با توجه به پیشنهاد مشترک وزارت دادگستری و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به موجب نامه شماره 7788/02/111 مورخ 25/04/1386 در تاریخ 30/10/1386 به تصویب رسید. با توجه به صراحت ماده (7) قانون مذکور، آیین‌نامه اجرایی فوق را سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و وزارت دادگستری می‌توانند تهیه کنند و سپس به تصویب هیأت وزیران برسانند.

برخلاف نص ماده (7) قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی مصوب 1385، هیأت وزیران بنا به پیشنهاد شماره 58969 مورخ 20/04/1387 وزارت امور اقتصادی و دارایی به اصلاح ماده (9) آیین‌نامه مذکور مبادرت کرده که اصلاحیه مذکور برخلاف نص صریح قانون مذکور و خارج از اختیارات وزارت اقتصادی و دارایی و کمیسیون لوایح هیأت دولت است و خاطر نشان می‌کند که آیین‌نامه اجرایی مورخ 30/10/1386، با حضور نمایندگان وزارت امور اقتصادی و دارایی در کمیسیون لوایح دولت به تصویب رسیده است و وزیر امور اقتصادی و دارایی یکی از اعضای کمیسیون اصلی لوایح هیأت می‌باشد، بنابراین چنانچه اصلاحیه‌ای در آیین‌نامه ضروری باشد باید پس از اعلام به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و نیز وزارت دادگستری، درخواست اصلاح شود.

با توجه به عرایض ذکر شده استدعای رسیدگی و ابطال اصلاح ماده (9) آیین‌نامه اجرایی قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی مورخ 03/09/1387 مندرج در روزنامه رسمی 18617 مورخ 17/11/1387 را دارم.»

علی‌رغم ارسال و ابلاغ دادخواست و ضمایم آن به مشتکی‌عنه، تا زمان رسیدگی به پرونده در هیأت عمومی لایحه دفاعیه‌ای واصل نشده است. بنابراین هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ یاد شده با حضور رؤسا، مستشاران و دادرسان علی‌البدل شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی و مشاوره با اکثریت آرا به شرح آینده به صدور رأی مبادرت می‌کند.

مطابق ماده (7) «قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی مصوب 24/05/1385»، آیین‌نامه اجرایی قانون با همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و وزارت دادگستری تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید. نظر به اینکه ماده (9) اصلاحی آیین‌نامه اجرایی قانون مذکور، بدون رعایت فرایند فوق و صرفاً با پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیأت وزیران رسیده است، خارج از حدود اختیارات و مغایر قانون است، بنابراین به استناد بند (1) ماده (19) و ماده (42) قانون دیوان عدالت اداری ابطال می‌شود.