ابطال ماده 48 اصلاحی آیین‌نامه اجرایی ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم، موضوع بخشنامه شماره 18720 مورخ 1/3/1387 سازمان...

کلاسه پرونده: 1028/88
موضوع رأی: ابطال ماده 48 اصلاحی آیین‌نامه اجرایی ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم، موضوع بخشنامه شماره 18720 مورخ 1/3/1387 سازمان امور مالیاتی کشور
شاکی: جمشید نجفی
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

گردش‌کار:
شاکی به موجب دادخواستی، ابطال ماده 48 اصلاحی آیین‌نامه اجرایی ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم، موضوع بخشنامه شماره 18720 مورخ 1/3/1387 سازمان امور مالیاتی کشور با کد 016 87 219 م را خواستار شده و توضیحاتی داده است که خلاصه آن به قرار زیر است:

بر مبنای ماده 245 قانون مالیات‌های مستقیم، نمایندگان سازمان امور مالیاتی کشور عضو هیأت، از بین کارمندان مذکور که دارای حداقل ده سال سابقه خدمت باشند و لااقل شش سال آن را در امور مالیاتی اشتغال داشته و در امر مالیاتی بصیر و مطلع باشند انتخاب خواهند شد. اما سازمان مذکور در اصلاح ماده 48 آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم، علاوه بر شرایط مندرج در قانون، عبارت [لااقل یک سال از سابقه امور مالیاتی آنان در شغل رئیس امور مالیاتی یا پست‌های بالاتر باشد] را اضافه کرده است. با توجه به این که آیین‌نامه باید در راستای قانون بوده، افزودن شروط دیگر خارج از اختیارات سازمان مذکور و خلاف ماده 245 قانون مالیات‌های مستقیم بوده و در نتیجه ابطال ماده 48 آیین‌نامه اجرایی ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم مورد استدعاست.

متن بخشنامه مورد اعتراض به شرح زیر می‌باشد:

«بنا به پیشنهاد شماره 83150 مورخ 19/9/1386 سازمان امور مالیاتی کشور و موافقت مقام عالی وزارت ماده 48 آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده 219 به شرح زیر اصلاح که جهت اجرا ابلاغ می‌گردد.

ماده 48 اصلاحی: نمایندگان سازمان امور مالیاتی کشور عضو هیأت، از بین کارمندان واجد شرایط سازمان مذکور که لااقل یک سال از سابقه امور مالیاتی آنان در شغل رئیس امور مالیاتی یا پست‌های بالاتر باشد و در امر مالیاتی بصیر و مطلع باشند انتخاب می‌شوند.

تبصره: سازمان می‌تواند نمایندگان خود را در هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی از بین کارمندان شاغل واجد شرایط در سازمان با حفظ پست سازمانی طبق مقررات انتخاب نماید.»

در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی کشور به موجب لایحه شماره 10645/212/ص مورخ 7/4/1389 توضیح داده است که:

به موجب بخشنامه شماره 19741-1 مورخ 26/12/1388 رئیس کل سازمان متبوع تبصره ذیل ماده 48 اصلاحی آیین‌نامه اجرایی فوق‌الذکر موضوع بخشنامه مورد اشاره به تبصره یک تبدیل شده و عبارت «سازمان می‌تواند در استان‌ها به استثنای شهر تهران مادام که برای عضویت در هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی کارمند واجد شرایط وجود نداشته باشد، نمایندگان خود در هیأت‌های مذکور را از بین ممیزان کل مالیاتی با سابقه کمتر از یک سال یا سرممیزین مالیاتی با رعایت شرایط مقرر قانونی انتخاب کند» به عنوان تبصره 2 به ماده مذکور الحاق شده است. بنابراین با اضافه شدن تبصره مزبور و با توجه به این که شاکی دارای پست سازمانی رئیس گروه است شرایط اولیه انتصاب به سمت نماینده سازمان امور مالیاتی کشور در هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی را داراست ولی در خصوص بصیر و مطلع بودن کارکنان در امور مالیاتی از نظر سازمان متبوع بهترین شاخص جهت تشخیص و احراز بصیر و مطلع بودن نمایندگان هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی اشتغال حداقل یک سال از خدمت کارکنان در پست رئیس امور مالیاتی و برخورداری از تجربه حل و فصل پرونده‌های مالیاتی در منابع مختلف است؛ لذا شرط مذکور نه تنها خلاف قانون نیست بلکه تعریف جامعی از شرط بصیر و مطلع بودن کارمند واجد شرایط برای تهیه آیین‌نامه مورد شکایت می‌باشد. علی‌ایحال با توجه به اصلاح بخشنامه مورد شکایت شاکی به موجب بخشنامه شماره 19741-1 مورخ 26/12/1388 رئیس کل سازمان متبوع موضوع شکایت مشارالیه منتفی است؛ لذا رد شکایت شاکی و تأیید بخشنامه مورد شکایت مورد استدعاست.

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ یاد شده با حضور رؤسا، مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد. پس از بحث و بررسی، با اکثریت آرا به شرح آینده به صدور رأی مبادرت می‌کند.

در ماده 245 قانون مالیات‌های مستقیم مقرر شده است که نمایندگان سازمان امور مالیاتی کشور عضو هیأت [هیأت حل اختلاف مالیاتی] از بین کارمندان سازمان که دارای ده سال سابقه خدمت باشند و لااقل شش سال آن را در امور مالیاتی اشتغال داشته و در امر مالیاتی بصیر و مطلع باشند انتخاب خواهند شد. نظر به این که به موجب حکم مقرر در اصلاح ماده 48 آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم، موضوع بخشنامه شماره 18720 مورخ 1/3/1387 رئیس کل سازمان امور مالیاتی که با کد 016 87 219 م ابلاغ شده است شرط «لااقل یک سال از سابقه امور مالیاتی آنان در شغل رئیس امور مالیاتی و یا پست‌های بالاتر باشد» به شرط‌های مندرج در قانون فوق‌الذکر اضافه شده است، این شرط مغایر قانون است و به استناد بند 1 ماده 19 و ماده 42 قانون دیوان عدالت اداری حکم به ابطال آن صادر و اعلام می‌شود.