مورخ: 1392/05/02
شماره: 100998/ت 48367 هـ
تصویب‌نامه و تصمیم‌نامه
اصلاح شده
آئین‌نامه میزان و نحوه دریافت حق عضویت در صندوق ضمانت سپرده‌ها
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
هیأت وزیران در جلسه مورخ 23/4/1392 بنا به پیشنهاد شماره 280414/90 مورخ 23/11/1390 بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و بند (ج) ماده (95) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1389-، آئین‌نامه میزان و نحوه دریافت حق عضویت در صندوق ضمانت سپرده‌ها را به شرح زیر تصویب نمود:

«آئین‌نامه میزان و نحوه دریافت حق عضویت در صندوق ضمانت سپرده‌ها»
ماده 1- اصطلاحات مندرج در این آئین‌نامه، در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:
الف - بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
ب - صندوق: صندوق ضمانت سپرده‌ها.
ج - مؤسسه اعتباری: بانک یا مؤسسه اعتباری غیر بانکی و شعبه بانک خارجی که به موجب قانون یا با مجوز بانک مرکزی تأسیس شده و تحت نظارت بانک مرکزی می‌باشد.
ج - مؤسسه اعتباری: بانک یا مؤسسه اعتباری غیر بانکی، مؤسسه پس‌انداز و تسهیلات مسکن و شعبه بانک خارجی که به موجب قانون یا با مجوز بانک مرکزی تأسیس شده و تحت نظارت بانک مرکزی می‌باشد. شرکت تعاونی اعتبار و صندوق قرض‌الحسنه، مؤسسه اعتباری محسوب نمی‌شوند.
د - سپرده‌گذار: شخصی که مبادرت به تودیع سپرده نزد مؤسسه اعتباری می‌نماید.
هـ - شعبه بانک خارجی: واحد عملیاتی از یک بانک خارجی که با مجوز و تحت نظارت بانک مرکزی در ایران فعالیت می‌نماید.
و - مؤسسه اعتباری تازه تأسیس: مؤسسه اعتباری که پس از ابلاغ این آئین‌نامه مجوز تأسیس خود را از بانک مرکزی دریافت می‌دارد.
ز - سقف تضمین: حداکثر میزان ریالی سپرده‌های هر شخص اعم از ریالی و ارزی در هر مؤسسه اعتباری که بر اساس بند (الف) ماده (5) اساسنامه صندوق ضمانت سپرده‌ها و تبصره بند یاد شده موضوع تصویب‌نامه شماره 102595/ت 47632 هـ مورخ 22/5/1391 و اصلاح بعدی، تحت تضمین صندوق ضمانت سپرده‌ها می‌باشد.
ماده 2- پرداخت حق عضویت برای تمامی مؤسسات اعتباری و شعب بانک‌های خارجی در صندوق الزامی است.
تبصره 1- شعبه بانک خارجی که سپرده‌های آن تحت پوشش نهاد ضمانت سپرده‌ها در کشور مبدأ، معادل حداقل میزان ضمانت صندوق باشد، می‌تواند از عضویت در صندوق مستثنا شود.
تبصره 2- چنانچه حدود ضمانت سپرده‌های شعبه بانک خارجی توسط نهاد ضمانت سپرده‌ها در کشور مبدأ، کمتر از حدود ضمانت صندوق باشد، یا سپرده‌های شعبه بانک خارجی در کشور مبدأ تحت هیچ ضمانتی نباشد، شعبه بانک خارجی ذی‌ربط باید در خصوص سپرده‌هایی که نزد شعبه آن در ایران تودیع می‌شود، به عضویت صندوق درآید.
تبصره 3- بانک مرکزی موظف است هنگام صدور مجوز برای فعالیت شعبه بانک خارجی موضوع تبصره (2) تمهیدات لازم را برای ضمانت سپرده‌هایی که نزد شعبه بانک خارجی در ایران تودیع شده‌اند، توسط مقام ذی‌ربط در کشور مبدأ، اتخاذ نماید.
ماده 3- بانک مرکزی باید قبل از موافقت با تأسیس شعبه بانک خارجی موضوع تبصره (2) ماده (2) در ایران در مورد نحوه تعامل بانک خارجی یا شعبه آن با صندوق، از جمله پرداخت حق عضویت‌ها، زمان و شرایط پرداخت سپرده‌های سپرده‌گذاران این شعبه در مواقع لزوم و نحوه تصفیه بانک خارجی یا شعبه آن با صندوق، با مقام ذی‌ربط در کشور مبدأ به توافق برسد.
ماده 4- صندوق از محل حق عضویت‌های اولیه، سالانه و خاص دریافتی از مؤسسات اعتباری اداره می‌شود.
ماده 5- مؤسسه اعتباری موظف است نسبت به پرداخت حق عضویت‌های یاد شده به صندوق، مطابق با مفاد این آئین‌نامه اقدام نماید.
تبصره - دریافت حق عضویت‌ها به صورت واریز وجه آن‌ها توسط مؤسسه اعتباری به حساب صندوق نزد بانک مرکزی صورت می‌گیرد.
ماده 6- حق عضویت پرداختی مؤسسه اعتباری در چهارچوب این آئین‌نامه به عنوان هزینه‌های قابل قبول مالیاتی همان سال مؤسسه اعتباری منظور می‌گردد.
ماده 7- حق عضویت اولیه مؤسسه اعتباری معادل دو درصد سرمایه پرداخت شده مؤسسه اعتباری معادل دو درصد حداقل سرمایه اعلامی از سوی بانک مرکزی برای تأسیس یک بانک می‌باشد.
تبصره - حق عضویت اولیه شعبه بانک خارجی معادل دو درصد سرمایه اعطایی دو درصد حداقل سرمایه اعلامی از سوی بانک مرکزی برای تأسیس شعبه بانک خارجی است که این مبلغ باید طی مدت مذکور در ماده (8) پرداخت گردد.
ماده 7- حق عضویت اولیه مؤسسه اعتباری معادل دو درصد حداقل سرمایه اعلامی از سوی بانک مرکزی برای تأسیس مؤسسه اعتباری مربوط می‌باشد.
تبصره - مبنای تسعیر حق عضویت اولیه شعبه بانک خارجی، نرخ برابری ارز مورد نظر با ریال در تاریخ واریز حق عضویت به نرخ روزانه اعلامی از سوی بانک مرکزی خواهد بود. در مواردی که مهلت پرداخت توسط شعبه بانک خارجی رعایت نشود بالاترین نرخ برابری در دوره مهلت تعیین شده و یا تاریخ پرداخت، هر کدام که بیشتر باشد مبنای محاسبه قرار می‌گیرد.
ماده 8- مؤسسه اعتباری موظف است ظرف سی روز پس از تاریخ ثبت سرمایه در مرجع ثبت شرکت‌ها نسبت به پرداخت حق عضویت اولیه خود یا پرداخت مابه‌التفاوت حق عضویت اولیه خود در صورت افزایش سرمایه ظرف سی روز پس از تاریخ افزایش سرمایه به صندوق اقدام نماید.
تبصره - مؤسسه اعتباری تأسیس شده قبل از تاریخ ابلاغ این آئین‌نامه مکلف است ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آئین‌نامه نسبت به واریز حق عضویت اولیه خود مطابق با این ماده اقدام نماید.
ماده 8- مؤسسه اعتباری تأسیس شده قبل از تاریخ ابلاغ این آئین‌نامه، مکلف است ظرف مدت یکصد و بیست روز پس از ابلاغ این آئین‌نامه نسبت به واریز حق عضویت اولیه خود اقدام نماید.
تبصره 1 - مؤسسه اعتباری تازه تأسیس موظف است ظرف یکصد و بیست روز پس از اخذ مجوز فعالیت از بانک مرکزی نسبت به پرداخت حق عضویت اولیه خود به صندوق اقدام نماید.
تبصره 2- حق عضویت اولیه مؤسسه اعتباری که در موعد مقرر نسبت به واریز آن اقدام ننماید به شرح زیر میباشد:
2%A * (1 + 0.02B)
A = حداقل سرمایه اعلامی از سوی بانک مرکزی برای تأسیس مؤسسه اعتباری مربوط
B = تفاضل تاریخ واریز با مهلت مقرر حسب ماه یا کسری از ماه
ماده 9- مؤسسه اعتباری موظف است برای هر سال، حق عضویتی تحت عنوان حق عضویت سالانه به صندوق پرداخت نماید که به شرح زیر دریافت می‌گردد:
1- برای سال اول فعالیت صندوق، معادل یک و نیم بیست و پنج صدم درصد از میانگین مانده روزانه (روزهای تقویمی سال) تمامی سپرده‌های مؤسسه اعتباری تمامی سپرده‌ها پس از کسر سپرده قانونی تا سقف تضمین صندوق در سال مالی گذشته.
2- میزان حق عضویت سالانه برای سال دوم به بعد فعالیت صندوق، بر مبنای درصدی از میانگین مانده روزانه (روزهای تقویمی سال) تمامی سپرده‌های مؤسسه اعتباری تمامی سپرده‌ها پس از کسر سپرده قانونی تا سقف تضمین صندوق در سال مالی گذشته، توسط هیأت امنای صندوق تعیین می‌شود. در هر صورت، درصد فوق از سه درصد بیشتر نخواهد بود. درصد فوق از یک درصد بیشتر و از بیست و پنج صدم درصد کمتر نخواهد بود.
2- میزان حق عضویت سالانه برای سال دوم به بعد فعالیت صندوق، بر مبنای درصدی از میانگین مانده هفتگی هر حساب سپرده‌ای در سال مالی گذشته تا سقف تضمین، توسط هیأت‌امنای صندوق تعیین می‌شود. درصد فوق از یک درصد بیشتر و از بیست و پنج صدم درصد کمتر نخواهد بود.
تبصره 1- هرگاه میزان منابع صندوق از پنج درصد سپرده‌های مشمول ضمانت مؤسسات اعتباری فراتر رود، صندوق می‌تواند با رعایت مقررات مربوط، نسبت به کاهش میزان حق عضویت سالانه پرداختی از حداقل تعیین شده در این ماده اقدام نماید میزان حق عضویت سالانه پرداختی از حداقل تعیین شده در این ماده با تصویب وزرای امور اقتصادی و دارایی و صنعت، معدن و تجارت قابل کاهش است.
تبصره 1 2 - صندوق موظف است نحوه محاسبه و میزان حق عضویت سالانه مؤسسه اعتباری در هر سال را تا پایان فروردین ماه همان سال خرداد ماه سال بعد به مؤسسه اعتباری اعلام نماید.
تبصره 2 3 - حق عضویت سالانه مؤسسه اعتباری تازه تأسیس باید متناسب با دوره زمانی پس از شروع عملیات سپرده‌گیری تا پایان همان سال محاسبه گردد.
تبصره 1- صندوق موظف است هر ساله تا پایان شهریور ماه نحوه محاسبه و نرخ حق عضویت سالانه آن سال را به مؤسسه اعتباری اعلام نماید.
تبصره 2- حق عضویت سالانه مؤسسه اعتباری تازه تأسیس، برای سال تأسیس باید متناسب با دوره زمانی پس از تاریخ شروع فعالیت و سپرده‌گیری به تشخیص بانک مرکزی تا پایان همان سال محاسبه گردد.
تبصره 3- مانده سپرده‌های ارزی با نرخ اعلامی از سوی بانک مرکزی تسعیر و در محاسبه حق عضویت سالانه مبنای عمل قرار می‌گیرد.
تبصره 4- هرگاه میزان منابع صندوق از پنج درصد سپرده‌های مشمول ضمانت مؤسسات اعتباری فراتر رود نرخ حق عضویت سالانه از حداقل تعیین شده در این ماده با پیشنهاد بانک مرکزی و تصویب هیأت وزیران قابل کاهش است.
تبصره 5- کاهش حق عضویت سالانه در مورد مؤسسه اعتباری که بر اساس اعلام بانک مرکزی مشمول اقدامات نظارتی یا انتظامی شده است نباید اعمال گردد.
ماده 10- مؤسسه اعتباری و شعبه بانک خارجی موظفند حق عضویت سالانه هر سال خود را حداکثر تا پایان خرداد ماه شهریور ماه سال بعد پرداخت نمایند.
ماده 10- مؤسسه اعتباری موظف است حق عضویت سالانه هر سال خود را حداکثر تا پایان شهریور ماه سال بعد پرداخت نماید.
تبصره 1 - در شرایط اضطراری و در صورت عدم تکافوی منابع صندوق برای پرداخت سپرده‌های سپرده‌گذاران، صندوق می‌تواند منابع خود را از طریق اخذ حق عضویت سالانه از مؤسسات اعتباری پیش از موعد مقرر تأمین نماید.
تبصره 2- نرخ حق عضویت سالانه مؤسسه اعتباری که در موعد مقرر نسبت به واریز حق عضویت سالانه اقدام ننماید به شرح زیر میباشد:
C * (1 + 0.02B)
C = درصد ثابتی که حسب مفاد بند (2) ماده (9) این آئین‌نامه توسط هیأت‌امنای صندوق تعیین میشود.
B = تفاضل تاریخ واریز با مهلت مقرر حسب ماه یا کسری از ماه
ماده 11- هرگاه میزان منابع صندوق از بیست درصد سپرده‌های مؤسسات اعتباری فراتر رود، صندوق می‌تواند با رعایت مقررات مربوط نسبت به کاهش میزان حق عضویت سالانه پرداختی اقدام نماید.
ماده 11- مؤسسه اعتباری تازه تأسیس با منشأ نهادهای پولی که قبل از تأسیس مؤسسه فعالیت داشته است موظف است پس از تأیید و اعلام صحت ارزش‌گذاری دارایی‌های متناظر و انتقال قطعی آن‌ها و سپرده‌های مربوط از نهادهای پولی مزبور به مؤسسه اعتباری موصوف توسط حسابرس مورد تأیید بانک مرکزی، حق عضویت اولیه را مطابق ماده (7) و حق عضویت سالانه را به مأخذ تاریخ تأسیس وفق بند (2) ماده (9) این آئین‌نامه محاسبه و به حساب صندوق واریز نماید.
ماده 12- کاهش حق عضویت سالانه در مورد مؤسسه اعتباری که بر اساس اعلام بانک مرکزی مشمول اقدامات نظارتی یا انتظامی شده است، نباید اعمال گردد.
ماده 12- حسابرس مستقل مؤسسه اعتباری موظف است نسبت به رسیدگی فرایند محاسبات حق عضویت سالانه هر سال اقدام و موارد عدم رعایت فرایند را در گزارش حسابرس و بازرس قانونی درج و در گزارش حسابرسی نسبت به آن اظهارنظر نموده و یک نسخه از گزارش را به صندوق ارسال نماید.
ماده 13- در صورت افزایش ریسک فعالیت‌های مؤسسه اعتباری حداکثر تا دو نوبت در هر سال از مؤسسه اعتباری ذی‌ربط حق عضویتی تحت عنوان حق عضویت خاص دریافت می‌گردد.
تبصره - دریافت حق عضویت خاص بر مبنای استانداردهای تعیین شده توسط بانک مرکزی در زمینه اندازه‌گیری ریسک و بر اساس دستورالعملی خواهد بود که به پیشنهاد بانک مرکزی به تصویب هیأت وزیران وزیران عضو شورای پول و اعتبار می‌رسد.
ماده 13- متناسب با ریسک فعالیت‌های مؤسسه اعتباری، حداکثر تا دو نوبت در هر سال از مؤسسه اعتباری ذی‌ربط حق عضویتی تحت عنوان حق عضویت خاص دریافت می‌گردد.
ماده 14- حق عضویت‌های پرداختی توسط مؤسسه اعتباری تحت هیچ شرایطی قابل برگشت نخواهد بود.
ماده 15- چنانچه مؤسسه اعتباری از پرداخت حق عضویت خود ظرف سه ماه پس از مهلت‌های مقرر امتناع ورزد، صندوق موظف است مراتب را به رئیس کل بانک مرکزی جهت اعمال اقدامات نظارتی از جمله سلب صلاحیت مدیران و نیز اقدامات مصرح در بند (11) ماده (14) قانون پولی و بانکی کشور - مصوب 1351- شامل محدود نمودن عملیات سپرده‌گیری مؤسسه اعتباری متخلف اعلام نماید. اعمال بند مذکور منوط به اخذ مجوز لازم از شورای پول و اعتبار می‌باشد.
ماده 16- حق عضویت‌های دریافتی از مؤسسات اعتباری پس از کسر هزینه‌های مرتبط با اداره امور صندوق، به بازپرداخت سپرده‌های سپرده‌گذاران مؤسسات مذکور ورشکسته اختصاص می‌یابد.
ماده 17- صندوق می‌تواند برای انجام وظایف قانونی خود نسبت به دریافت اطلاعات و آمار مورد نیاز از مؤسسات اعتباری و بانک مرکزی اقدام نماید. بانک مرکزی و مؤسسات اعتباری نیز موظفند اطلاعات و آمار درخواستی صندوق را با رعایت قوانین مربوط در حداقل زمان ممکن ارائه نمایند.
تبصره 1- صندوق موظف است اطلاعات و آمار دریافتی موضوع این ماده را محرمانه تلقی نماید.
تبصره 2- مؤسسه اعتباری موظف است با رعایت قوانین مربوط ترتیبی اتخاذ نماید که در هر زمان قادر به ارائه اطلاعات مربوط به سپرده‌های تودیع شده نزد خود به صندوق باشد.
تبصره 3- چنانچه مؤسسه اعتباری از ارائه آمار و اطلاعات فوقالاشاره امتناع کند و یا اطلاعات نادرست ارائه نماید مشمول مفاد ماده (15) این آئین‌نامه میشود.
ماده 18- مؤسسه اعتباری نباید در خصوص تضمین سپرده‌های خود تبلیغی فراتر از محدودیت‌های مصرح در این آئین‌نامه و اساسنامه صندوق، موضوع تصویب‌نامه شماره 102595/ت 47632 هـ مورخ 22/5/1391 و اصلاحیه آن، موضوع تصویب‌نامه شماره 48003/ت 47632 هـ مورخ 31/2/1392 انجام دهد.
ماده 19- بودجه مورد نیاز جهت راه‌اندازی صندوق توسط بانک مرکزی تأمین می‌شود. هزینه‌های مذکور باید پس از اخذ حق عضویت از مؤسسات اعتباری از محل منابع صندوق و به صورت توافقی با بانک مرکزی تسویه شود.
ماده 20- بانک مرکزی موظف است ظرف یک ماه پس از تاریخ ابلاغ این آئین‌نامه، الزامات مورد نیاز برای عضویت و تبعیت از مقررات صندوق را به مؤسسات اعتباری به منظور درج در اساسنامه آن‌ها ابلاغ نماید. مؤسسات اعتباری نیز موظفند اساسنامه خود را بر اساس الزامات ابلاغی توسط بانک مرکزی، ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ، اصلاح نموده و به تصویب شورای پول و اعتبار برسانند.
محمدرضا رحیمی
معاون اول رئیس‌جمهور
7
(0)