آئین‌نامه اجرایی استفاده از ماشین نقش تمبر

هیأت وزیران در جلسه مورخ 5/5/1384 بنا به پیشنهاد شماره 25748/100 مورخ 9/9/1383 وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و به استناد ماده واحده قانون استفاده از ماشین نقش تمبر - مصوب 1346-، آئین‌نامه اجرایی استفاده از ماشین نقش تمبر را به شرح ذیل تصویب نمود:‌

ماده 1- در مواردی که الصاق تمبر به مرسوله‌های پستی یا سایر اوراق و اسناد دولتی لازم است یا در مواردی که برای وصول قسمتی از عواید دولتی وزارت امور اقتصادی و دارایی مقتضی بداند، می‌توان از ماشین نقش تمبر که علایمی شبیه تمبر به وسیله کلیشه فیزیکی یا نرم‌افزاری بر روی موارد فوق با جوهر مخصوص قرمز رنگ پاک‌نشدنی منقوش می‌نماید، استفاده نمود.

تبصره 1- استفاده از سایر رنگ‌های پاک‌نشدنی بجز رنگ مشکی حسب مورد با موافقت وزارت امور اقتصادی و دارایی یا شرکت پست جمهوری اسلامی ایران که در این آئین‌نامه به اختصار «شرکت» نامیده می‌شود، مجاز خواهد بود.

تبصره 2- استفاده‌کنندگان ماشین‌های نقش تمبر در امور پستی می‌توانند با موافقت شرکت نوارچسب‌های مخصوص را که منقوش به نقش تمبر می‌گردد، بر روی مرسوله‌ها الصاق نمایند.

ماده 2- علایم و ابعاد و مشخصات نقش تمبر و سایر نقوش کلیشه فیزیکی یا نرم‌افزاری مربوط به هر ماشین نقش تمبر باید بر حسب مورد قبلاً به تأیید وزارت امور اقتصادی و دارایی و یا شرکت برسد. در این نقوش ذکر کلمه ایران، نام شهر مبدأ، شماره (کد) ماشین، کلمه و آرم پست یا مرجع وصول حسب مورد، محل کافی برای منقوش نمودن نرخ پستی یا مبلغ مورد وصول به ریال و تاریخ (روز، ماه و سال) الزامی است.

ماده 3- واردکننده ماشین نقش تمبر مکلف است قبل از اقدام به سفارش ماشین‌های مذکور، بروشور و مشخصات فنی و ترجمه رسمی تأیید شده آن‌ها را به همراه تعهد مبنی بر رعایت مقررات این آئین‌نامه و دستورالعمل مربوط جهت مطالعه و تطبیق آن با مفاد مقررات مربوط به ماشین‌های نقش تمبر برای کسب اجازه حسب مورد به وزارت امور اقتصادی و دارایی و یا شرکت تسلیم نماید. برگ اجازه مذکور یکی از اسناد لازم برای گشایش اعتبار ارزی خواهد بود.

ماده 4- به منظور حمایت از استفاده‌کنندگان ماشین‌های نقش تمبر، شرکت در صورت داشتن امکانات لازم و حسب موافقت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات می‌تواند نسبت به واردات ماشین نقش تمبر و قطعات یدکی مربوط و لوازم مصرفی آن جهت استفاده، واگذاری و یا اجاره اقدام نماید.

ماده 5- واردکنندگان ماشین‌های نقش تمبر باید تعمیرات ماشین‌های فروخته شده خود را و همچنین تدارک و فروش به موقع لوازم یدکی مورد نیاز و در دسترس قرار دادن مواد مصرفی آن‌ها را به بهای عادلانه به استفاده‌کنندگان به مدت ده سال تعهد نمایند. اشخاص یاد شده برای این منظور باید یک سرویس مجهز تعمیراتی با متخصصان و تعمیرکاران ذی‌صلاح در اختیار داشته باشند.

ماده 6- استفاده‌کننده از ماشین نقش تمبر شخص حقیقی یا حقوقی (دولتی یا غیر دولتی) است که مطابق شرایط مقرر در این آئین‌نامه اجازه‌نامه کتبی برای استفاده از ماشین نقش تمبر را حسب مورد کسب کرده باشد.

ماده 7- واردکنندگان موظفند امکانات آموزشی لازم را در خصوص طرز استفاده، نحوه شناخت مشخصات و روش‌های نگهداری و کنترل و تعمیرات ماشین‌ها برای استفاده‌کنندگان و مأموران وزارت امور اقتصادی و دارایی و کارکنان معرفی شده وزارت یا شرکت در کشور سازنده ماشین نقش تمبر و یا با هماهنگی در ایران فراهم نمایند.

ماده 8- واردکنندگان موظفند به ازای هر نوع ماشین نقش تمبر فروخته شده خود بنا به درخواست وزارت امور اقتصادی و دارایی و شرکت، تعدادی از کارکنان معرفی شده وزارت یا شرکت را در خصوص نحوه شناخت مشخصات و روش‌های نگهداری و کنترل و تعمیرات ماشین‌ها، در کشور سازنده نقش تمبر و با هماهنگی در ایران آموزش دهند.

ماده 9- وارد کردن ماشین‌های نقش تمبر و یا قطعات مجزای ماشین‌های مذکور به کشور علاوه بر رعایت مقررات عمومی صادرات و واردات، هر سال حسب مورد مستلزم کسب اجازه قبلی از وزارت امور اقتصادی و دارایی و یا شرکت می‌باشد. گمرک جمهوری اسلامی ایران مجاز نخواهد بود حسب مورد بدون موافقت کتبی و حضور نمایندگان وزارت امور اقتصادی و دارایی و یا شرکت ماشین نقش تمبر و کلیشه فیزیکی یا نرم‌افزاری و قطعات مجزای ماشین‌های مذکور را ترخیص و تحویل نماید.

ماده 10- واردکننده ماشین نقش تمبر حق واگذاری ماشین نقش تمبر به غیر از اشخاص موضوع ماده (6) این آئین‌نامه را حسب مورد بدون موافقت وزارت امور اقتصادی و دارایی و یا شرکت ندارد.

ماده 11- وزارت امور اقتصادی و دارایی و شرکت حسب مورد انواع ماشین‌های نقش تمبر را که لازم است در کشور استفاده شوند، تعیین می‌نمایند.

ماده 12- کلیشه فیزیکی یا نرم‌افزاری نقش تمبر در هر حال متعلق به دولت است و حسب مورد منحصراً توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی و یا شرکت نگهداری و پس از نصب روی ماشین نقش تمبر به طور امانت در اختیار استفاده‌کننده مجاز گذارده خواهد شد و کلیه هزینه‌های انجام گرفته جهت تأمین کلیشه فیزیکی یا نرم‌افزاری نیز به عهده استفاده‌کننده مزبور می‌باشد.

طراحی و ساخت کلیشه فیزیکی یا نرم‌افزاری مذکور با رعایت مفاد ماده (2) این آئین‌نامه و در کارخانه سازنده تحت نظارت نمایندگی دولت جمهوری اسلامی ایران انجام می‌گیرد. در صورت وجود امکانات در داخل کشور، طراحی و ساخت کلیشه‌های مذکور در واحدهای مورد تأیید وزارت امور اقتصادی و دارایی یا شرکت و با نظارت شرکت یا وزارت مزبور حسب مورد بلامانع خواهد بود.

ماده 13- ماشین‌های نقش تمبر موضوع این آئین‌نامه باید در هر حال دارای مشخصات زیر باشند:

الف - ساختمان ماشین نقش تمبر باید طوری باشد که اجزای اصلی (بخش محاسباتی یا پردازشگر، کنتور و کلیشه فیزیکی یا نرم‌افزاری مربوط) در محفظه‌های مخصوص به نحوی حفاظت شوند که محفظه یا محفظه‌ها قابل پلمپ و مهر یا دارای قفل دیجیتالی و رمز باشند، به صورتی که دسترسی به کنتور و سایر اجزای ماشین بدون شکستن پلمپ و مهر مربوط یا گذراندن اثر روی محفظه و دستیابی به قفل دیجیتالی به همراه رمز مربوط میسر نباشد.

ب - شماره (کد) هر ماشین نقش تمبر باید بر روی نقش تمبر نقش و بر روی بدنه ماشین، نقش یا نصب شده باشد.

ج - هر ماشین باید دارای کنتور یا کنتورهای خودکار برای ثبت و جمع ارقامی که در روی نقش تمبر منقوش می‌شود، باشد و بتواند حداقل تا نه رقم را نشان دهد.

د - کنتور ماشین نقش تمبر باید از نظر فنی طوری ساخته شده باشد که در صورت لزوم بتوان آن را روی یک رقم معین تنظیم نمود تا به محض اینکه کارکرد ماشین به رقم تعیین شده رسید، ماشین به طور خودکار متوقف شود.

هـ - شرکت رأساً و سایر استفاده‌کنندگان از ماشین نقش تمبر و امور پستی با اخذ مجوز از شرکت مذکور می‌توانند علاوه بر نقش تمبر، آن دسته از خدمات مرتبط با فعالیت مجاز خود را که از طریق تبلیغات امکان‌پذیر باشد، بر روی مرسوله‌های پستی منقوش نمایند.

ماده 14- شروع به کار هر ماشین نقش تمبر وقتی مجاز است که محفظه یا محفظه‌های ماشین پلمپ و مهر و یا قفل دیجیتالی شده باشد. برای انجام این کار هر ماشین باید قبل از شروع به کار توسط هیأتی مرکب از استفاده‌کننده و یا نماینده تام‌الاختیار وی، ذی‌حساب و یا نماینده ذی‌حساب مربوط و نماینده فنی شرکت واردکننده ماشین نقش تمبر و حسب مورد نماینده وزارت امور اقتصادی و دارایی یا نماینده شرکت بازبینی شود تا پس از اطمینان از صحت کار ماشین، کلیشه فیزیکی یا نرم‌افزاری مربوط روی آن نصب شود و در امور پستی بنا به تشخیص شرکت ماشین روی رقمی که قبلاً تعیین شده تنظیم و محفظه و یا محفظه‌های ماشین پلمپ و مهر یا قفل دیجیتالی شده و با تنظیم صورت‌مجلس که نسخه‌های آن به تعداد شرکت‌کنندگان تهیه می‌گردد، به استفاده‌کننده تحویل داده شود.

ماده 15- در هر موردی که پلمپ و مهر یا رمز قفل دیجیتالی برای تعمیر ماشین یا تنظیم کنتور یا به هر علت دیگر شکسته یا افشا شود، رعایت مفاد ماده (14) این آئین‌نامه الزامی است و در تمام این موارد کلیشه فیزیکی یا نرم‌افزاری باید حسب مورد بلافاصله به نماینده وزارت امور اقتصادی و دارایی و یا نماینده شرکت تحویل گردد. استفاده‌کننده مکلف است جهت اجرای این ماده مراتب را به اطلاع نمایندگان ذی‌ربط برساند.

ماده 16- استفاده‌کنندگان در امور پستی باید مبلغی معادل رقمی که اعتبار ماشین بر روی کنتور آن تنظیم شده است، به حساب مربوط متعلق به شرکت واریز نمایند. واحدهای پستی وجوه حاصل از عملکرد ماشین‌های فوق را روزانه با رعایت مقررات به حساب مربوط واریز خواهند نمود.

ماده 17- استفاده‌کنندگان در امور غیر پستی باید درآمد حاصل از عملکرد ماشین‌های نقش تمبر را روزانه با رعایت مقررات به حساب مربوط واریز نمایند.

ماده 18- وزارت امور اقتصادی و دارایی و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات دستورالعمل‌های جداگانه‌ای را حسب مورد برای کنترل صحت کار ماشین‌های نقش تمبر، وصول درآمد دولت، طرز نگهداری حساب و دفاتر مربوط به ثبت کارکرد روزانه ماشین‌های نقش تمبر، موارد لازم در خصوص تعمیر و نگهداری ماشین نقش تمبر، موجودی تعداد ماشین تمبر و سایر موارد مرتبط با این آئین‌نامه تهیه خواهند نمود و مجازند هر موقع که لازم بدانند توسط مأموران خود کنترل و بازرسی‌های لازم را انجام دهند. واردکنندگان و استفاده‌کنندگان و مأموران دریافت عواید و حقوق دولت از طریق ماشین نقش تمبر، موظفند حداکثر تسهیلات را برای مأموران کنترل و بازرسی فراهم نمایند.

تبصره - در صورت ایجاد شبکه رایانه‌ای و وجود امکانات لازم، کنترل کارکرد روزانه، ترمیم و افزایش اعتبار مورد نظر و اخذ گزارش عملکرد به هر یک از ماشین‌های نقش تمبر از طریق شبکه مزبور بلامانع خواهد بود.

ماده 19- در صورتی که استفاده‌کننده روی مرسوله‌های پستی به طور اشتباه نرخ اضافی با ماشین نقش تمبر درج نماید، شخص یاد شده می‌تواند مرسوله‌های مذکور را با درخواست کتبی حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت مشروط بر اینکه مرسوله مذکور به مهر ابطال تمبر منقوش نشده و ارسال هم نشده باشد، به واحد پست مرکزی تسلیم و استرداد هزینه اضافی را درخواست نماید، در این صورت پس از رسیدگی و تأیید اشتباه به وسیله مأموران مجاز که نحوه آن در دستورالعمل موضوع ماده (18) مشخص می‌گردد، اقدام خواهد شد.

ماده 20- در صورتی که استفاده‌کننده از ماشین نقش تمبر در امور غیر پستی و یا مأموران واحدهای پستی به طور اشتباه رقم اضافی به وسیله ماشین نقش تمبر روی اسناد و مدارک و یا مرسوله‌های پستی مربوط ثبت نمایند، مسئول ماشین نقش تمبر موظف است موضوع را بلافاصله به صورت کتبی به ذی‌حساب یا نماینده ذی‌حساب مربوط اطلاع دهد تا پس از رسیدگی و تأیید با تنظیم صورت‌مجلس از حساب ماشین نقش تمبر مزبور کسر و نقش تمبر مربوط وفق مقررات اصلاح گردد.

اصل اسناد و مدارک و لفاف مرسوله‌های پستی منقوش به نقش تمبر اضافی جهت رسیدگی و بازبینی مأموران کنترل مربوط نزد ذی‌حساب نگهداری خواهد شد.

ماده 21- استفاده‌کننده از ماشین نقش تمبر موظف است به محض سرقت یا از بین رفتن ماشین یا مشاهده هر نوع دست‌خوردگی یا تغییر در ماشین یا کنتور و یا پلمپ و مهر آن و یا نرم‌افزار و قفل دیجیتالی به هر علت که باشد و یا هرگونه عیب و نقصی که در صحت کار ماشین ایجاد اختلال نماید، مراتب را پس از بررسی با ذکر علت و اظهارنظر فوراً حسب مورد به وزارت امور اقتصادی و دارایی یا شرکت اطلاع دهد تا پس از بررسی موضوع در صورتی که علت امر عمدی و مبنی بر سوء نیت نباشد، صورت‌جلسه تنظیم شود و اصلاح لازم به عمل آید و در غیر این صورت از ادامه کار ماشین جلوگیری و متخلف جهت تعقیب به مراجع ذی‌صلاح معرفی خواهد شد. استفاده مجدد از ماشین مذکور حسب مورد موکول به موافقت وزارت امور اقتصادی و دارایی یا شرکت خواهد بود.

ماده 22- در صورتی که استفاده‌کننده از ماشین نقش تمبر از استفاده ماشین انصراف دهد، باید مراتب را حسب مورد به وزارت امور اقتصادی و دارایی و یا شرکت به طور کتبی اطلاع دهد و کلیشه فیزیکی یا نرم‌افزاری ماشین نقش تمبر مربوط را با حضور هیأت موضوع ماده (14) این آئین‌نامه با تنظیم صورت‌جلسه حسب مورد به نماینده وزارت یا شرکت تحویل نماید.

ماده 23- استفاده‌کنندگان ماشین‌های نقش تمبر می‌توانند در صورت تمایل از سرویس‌های تعمیراتی نمایندگی‌های مجاز انواع دیگر ماشین‌های مذکور و همچنین از تعمیرگاه و تعمیرکاران مجرب شرکت استفاده نمایند، در این صورت واردکنندگان ماشین‌های نقش تمبر ملزم می‌باشند لوازم یدکی مورد نیاز را به بهای عادلانه در اختیار تعمیرکاران یاد شده قرار دهند.

ماده 24- این آئین‌نامه از تاریخ ابلاغ و پس از صدور دستورالعمل مربوط توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات حسب مورد جایگزین آئین‌نامه و دستورالعمل قبلی خواهد شد.