دستورالعمل اجرایی ضوابط بازپرداخت تسهیلات اعطایی از محل حساب ذخیره ارزی

هیأت‌امنای حساب ذخیره ارزی در جلسه مورخ 23/8/1388 کمیسیون اقتصاد بنا به پیشنهاد شماره 106870/60 مورخ 31/5/1388 وزارت صنایع و معادن و به استناد ماده (1) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1383- دستورالعمل اجرایی ضوابط بازپرداخت تسهیلات اعطایی از محل حساب ذخیره ارزی را به شرح زیر تصویب نمود:

ماده 1- در این دستورالعمل اصطلاحات و عبارات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

الف - تسهیلات: تسهیلات اعطایی غیر از دلار به اشخاص حقیقی و حقوقی از محل حساب ذخیره ارزی توسط بانک‌های عامل طی برنامه‌های سوم و چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی.

ب - نرخ مرجع: نرخ قابل دسترسی در پایگاه الکترونیکی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.

ج - تاریخ انعقاد قرارداد: تاریخ قرارداد/قراردادهای اولیه منعقده تا تاریخ 30/12/1387 بین بانک عامل و مشتری موضوع ماده (2) مصوبه شماره 93609/ت 36212 ک مورخ 10/6/1387.

د - بانک عامل: بانک اعطاکننده تسهیلات.

هـ - تسهیلات‌گیرنده: اشخاص حقیقی یا حقوقی بخش خصوصی، تعاونی، مؤسسات و نهادهای عمومی غیر دولتی.

و - کمیسیون: کمیسیونی با مسئولیت وزارت صنایع و معادن و عضویت نمایندگان وزارت امور اقتصادی و دارایی، معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، وزارتخانه تخصصی ذی‌ربط و بانک عامل.

ز - اقساط معوق: اقساط سررسید گذشته صرف نظر از نحوه ثبت در دفاتر بانک عامل اعم از مطالبات جاری، سررسید گذشته، معوق و مشکوک‌الوصول.

ح - مصوبه: مصوبه شماره 93609/ت 36312 ک مورخ 10/6/1387 موضوع ضوابط بازپرداخت تسهیلات اعطایی از محل حساب ذخیره ارزی.

ماده 2- بانک عامل موظف است تمامی تقاضاهای دریافتی منتهی به تاریخ 1/4/1389 را حسب مفاد مصوبه و در چهارچوب این دستورالعمل مورد بررسی و اقدام قرار دهد.

تبصره 1- کلیه متقاضیانی که تا تاریخ 30/12/1387 نسبت به انعقاد قرارداد تأمین مالی اقدام نموده‌اند، می‌توانند درخواست خود را به بانک عامل ارائه و در چهارچوب این دستورالعمل از مزایای آن استفاده نمایند.

تبصره 2- در صورت عدم ارائه درخواست از سوی متقاضیان ظرف مهلت مقرر، کماکان مفاد قراردادهای منعقد شده قبلی و مصوبات قبلی هیأت‌امنای حساب ذخیره ارزی لازم‌الاجرا خواهد بود.

تبصره 3- قراردادهای منعقد شده پس از تاریخ 30/12/1387 و نیز تسهیلات تسویه شده - به غیر از بخشودگی سود موضوع تبصره (3) ماده (5) - مشمول مفاد این دستورالعمل نمی‌باشند.

تبصره 4- در خصوص طرح‌هایی که به علت عدم پرداخت اقساط در سررسید (از سوی تسهیلات‌گیرنده) پرونده مربوط توسط بانک عامل به مراجع قضایی ارجاع و یا منجر به صدور اجرائیه از طریق اجرای ثبت گردیده است، استفاده از مزایای این دستورالعمل منوط به پرداخت کلیه هزینه‌های دادرسی، حق‌الوکاله وکیل و سایر هزینه‌های مترتب توسط متقاضی خواهد بود. چنانچه پس از تقاضای مشتری برای بهره‌مندی از مزایای این دستورالعمل مجدداً از پرداخت اقساط خودداری گردد، مجموع مطالبات جدید بانک عامل بر مبنای مصوبات یاد شده و مفاد این دستورالعمل تعیین و محاسبه خواهد شد.

ماده 3- نرخ سود تسهیلات پس از تبدیل به دلار آمریکا در دوران استفاده، تنفس و بازپرداخت (و دوره امهال) ده درصد (10%) در سال می‌باشد که در اقساط شش ماهه پرداخت می‌گردد.

تبصره 1- در مورد طرح‌های نساجی، سیمان و مانند آن که تسهیلات به صورت دلاری پرداخت شده است و حسب مصوبات، نرخ سود ثابت برای آن‌ها منظور گردیده است مبنای محاسبه سود، نرخ ثابت است.

تبصره 2- دریافت‌کنندگان تسهیلات ترجیحی در مناطق کمتر توسعه یافته و نیز طرح‌های نساجی در صورت تقاضای استفاده از مزایای این مصوبه، مشمول دو درصد (2%) تخفیف از سود متعلقه ده درصد (10%) می‌شوند.

تبصره 3- سهم سود حساب ذخیره ارزی و بانک عامل پس از اعمال نرخ سود جدید، به ترتیب چهل درصد (40%) و شصت درصد (60%) خواهد بود.

تبصره 4- بانک عامل موظف است میزان کسری واریزی به حساب ذخیره ارزی ناشی از اجرای مصوبه را به تفکیک هر طرح، به اداره عملیات ارزی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران منعکس نماید. اداره یاد شده نیز باید در پایان هر ماه میزان کسری تجمعی حاصله را به کمیسیون اقتصاد هیأت دولت اعلام نماید. در هر حال مسئولیت صحت و سقم عملیات ناشی از این امر همواره متوجه بانک عامل می‌باشد.

ماده 4- در مواردی که گیرنده تسهیلات زودتر از پایان مدت قرارداد، تسهیلات مورد استفاده را به بانک بازپرداخت نماید سود مدت تعجیل در پرداخت اقساط، مطابق ضوابط بانکی محاسبه و منظور خواهد شد.

ماده 5- تسهیلات‌گیرنده صرفاً برای یک بار می‌تواند تغییر ارز تسهیلات به دلار آمریکا را درخواست کند و در صورت پذیرش درخواست، مفاد این دستورالعمل نسبت به کل تسهیلات اعطایی حتی اقساط پرداخت شده اعمال خواهد شد.

تبصره 1- بانک عامل موظف است حداکثر تا تاریخ 1/5/1389 با بررسی تقاضاهای دریافتی منتهی به تاریخ 1/4/1389 با انجام محاسبات و انعکاس نتایج حاصله به متقاضی، تکلیف تسهیلات‌گیرندگان را در خصوص استفاده از مزایای مصوبه معین و اسناد مربوط را تنظیم نماید.

تبصره 2- مدت امهال برای طرح‌های با مدت تأمین مالی تا هشت سال به تشخیص بانک عامل حداکثر سی ماه خواهد بود (به ازای هر قسط پرداخت نشده حداکثر سه ماه) و در طرح‌های با دوره تأمین مالی بیش از مدت یاد شده، به ازای هر شش ماه به مدت یک ماه و نیم به دوره بازپرداخت اضافه می‌شود.

ماده 6- سود تسهیلات متقاضیانی که در رأس موعد مقرر نسبت به انجام کامل تعهدات خود اقدام نموده‌اند حداکثر تا یک درصد (1%) از محل سهم سود حساب ذخیره ارزی کاهش می‌یابد.

تبصره 1- در مورد آن دسته از طرح‌هایی که اعتبارات اسنادی آن‌ها به ارزهای مختلف گشایش شده است، کلیه ارزها به ارز معیار تبدیل می‌شود.

تبصره 2- در صورتی که بخشی از تسهیلات اعم از اصل، سود و جریمه دیرکرد از سوی مشتری تأدیه شده باشد، نرخ تبدیل اصل و سود واریزی به حساب قبل از سال 1381، نرخ گواهی سپرده ارزی (نرخ اختتامیه) و برای وجوه تأدیه شده بعد از تاریخ یاد شده، نرخ روز مرجع بازپرداخت می‌شود. در مورد جرایم تأخیر تأدیه شده نیز چنانچه تمام یا بخشی از جرایم از سوی کمیسیون بخشوده شود این مبلغ و نیز مبالغ بخشوده نشده (به ترتیب نرخ روز بازپرداخت و به نرخ روز سررسید بازپرداخت اقساط) به دلار آمریکا تبدیل و حسب مورد از مجموع مبالغ حاصله کسر و یا به آن اضافه می‌شود.

ماده 7- در صورت ارائه تقاضای کتبی از سوی تسهیلات‌گیرنده به وزارت صنایع و معادن برای بخشودگی جرایم تأخیر اقساط معوق که سررسید آن قبل از تاریخ 29/12/1388 می‌باشد، خلاصه وضعیت پرونده متقاضیان حسب درخواست وزارت یاد شده توسط بانک عامل تهیه و به همراه سایر مستندات مورد نیاز به دبیرخانه کمیسیون مستقر در وزارت صنایع و معادن ارسال گردد.

تبصره 1- در خلاصه وضعیت تهیه شده باید نظریه بانک عامل با ذکر دلایل کافی در پذیرش و یا عدم پذیرش بخشودگی جرایم دیرکرد به تصریح اعلام شود.

تبصره 2- تصمیمات کمیسیون توسط وزارت صنایع و معادن ابلاغ می‌گردد.

ماده 8- در صورتی که با اعمال ضوابط این دستورالعمل، تسهیلات‌گیرنده مجدداً تأخیر در تأدیه اقساط داشته باشد جریمه‌ای به میزان دوازده درصد (12%) علاوه بر سود یاد شده محاسبه و دریافت می‌گردد که با توجه به الزام بانک‌های عامل نسبت به پرداخت وجه اقساط حداکثر تا 4 روز کاری بعد از سررسید کل جریمه دریافتی به بانک عامل تعلق می‌گیرد.

ماده 9- مفاد قراردادهای عاملیت با بانک عامل و نیز قراردادهای بانک عامل و استفاده‌کننده از تسهیلات با لحاظ آثار ضوابط بازپرداخت موضوع این دستورالعمل مجری خواهد بود و اجرای این دستورالعمل رافع مسئولیت بانک‌های عامل در پیگیری وصول مطالبات بر اساس ضوابط یاد شده نمی‌باشد.

ماده 10- اعتبارات اسنادی گشایش یافته به دلار آمریکا که به دلیل محدودیت‌های ایجاد شده، وجه اسناد به سایر ارزها پرداخت گردیده است، مشمول این دستورالعمل نبوده و بازپرداخت به ارز اعتبار (دلار) صورت می‌گیرد.

ماده 11- تسهیلات پرداختی برای صادرات کالا در قالب اعتبار فروشنده (Supplier Cedit) و اعتبار خریدار (BUyer Credit) مشمول این ضوابط نمی‌شود.

ماده 12- سایر مواردی که در این دستورالعمل مورد اشاره قرار نگرفته، تابع شرایط و ضوابط اعطای تسهیلات از محل حساب ذخیره ارزی موضوع مصوبه شماره 70964/100 مورخ 24/5/1386 هیأت‌امنای حساب ذخیره ارزی می‌باشد.