مورخ: 1395/03/31
شماره: 200/95/508
بخشنامه
ابلاغ کاربرگ‌های حسابرسی مالیاتی منابع صاحبان مشاغل و اشخاص حقوقی به تفکیک موارد و دستورالعمل نحوه به‌کارگیری آن‌ها
به منظور تأمین نیاز مأمورین مالیاتی و ضابطه‌مند نمودن فرم‌ها و یکنواختی در پیوست گزارشات حسابرسی مالیاتی منابع صاحبان مشاغل و اشخاص حقوقی در سامانه نرم‌افزاری یکپارچه مالیاتی (Its)، به پیوست 13 کاربرگ حسابرسی به تفکیک موارد و دستورالعمل نحوه به‌کارگیری آن‌ها جهت اجرا ابلاغ می‌گردد.
مقتضی است ترتیبی اتخاذ گردد تا مأموران مالیاتی در رسیدگی‌های خود فرم‌های مذکور را تکمیل و به صورت پیوست در سامانه درج نمایند.
سید کامل تقوی‌نژاد
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور



دستورالعمل نحوه تکمیل کاربرگ‌های حسابرسی مالیاتی
انواع کاربرگ حسابرسی مالیاتی
کاربرگ نهایی
کاربرگ نهایی خلاصه تعدیلات مربوط به تغییرات اقلام اظهارنامه مالیاتی در انجام فرایند حسابرسی مالیاتی، جهت تعیین درآمد مشمول مالیات و جرایم متعلقه می‌باشد که اطلاعات تمامی کاربرگ‌ها در آن تلخیص و گزارش می‌گردد و شامل موارد زیر می‌باشد:
  1. کاربرگ سود و (زیان)

  2. کاربرگ محاسبه مالیات 1 (اشخاص حقوقی)

  3. کاربرگ محاسبه مالیات 2 (اشخاص حقیقی)

  4. کاربرگ محاسبه جرایم مالیاتی ناشی از حسابرسی سازمان جهت اعمال در گزارش حسابرسی

کاربرگ اصلی
کاربرگ اصلی مشابه کاربرگ نهایی بوده و نشان‌دهنده یکی از سرفصل‌های اظهارنامه مالیاتی (ترازنامه، سود و زیان) می‌باشد. کاربرگ اصلی برای تلفیق هر گروه از حساب‌های مشابه دفتر کل (متناظر با حساب‌های اظهارنامه) به کار می‌رود و جمع هر یک از این کاربرگ‌ها، یکجا به کاربرگ نهایی منتقل می‌شود. برای مثال کاربرگ اصلی سود و (زیان) شامل اقلام حساب‌های مورد حسابرسی مالیاتی صورتحساب سود و زیان از جمله حساب فروش و درآمد و هزینه‌ها و میزان تعیین شده معافیت‌ها و بخشودگی‌ها و ... است.
  1. کاربرگ اصلی حسابرسی حساب‌ها

  2. کاربرگ تسهیم هزینه‌های قابل قبول

  3. کاربرگ اصلی معافیت‌های مالیاتی

  4. کاربرگ اصلی بخشودگی مالیات

  5. کاربرگ اصلی جرایم ماده 169 مکرر ق. م. م

کاربرگ تفصیلی
کاربرگ تفصیلی که کاربرگ فرعی نیز نامیده می‌شود، کاربرگی است که اجزای اصلی یا ریز مانده یک حساب (فروش یا هزینه) به صورت ریز حساب‌های معین و یا تفصیلی مؤدیان را نشان می‌دهد.
  1. کاربرگ فرعی حسابرسی حساب‌ها

  2. کاربرگ فرعی محاسبه معافیت‌های مالیاتی

  3. کاربرگ‌های محاسباتی

  4. کاربرگ مطالبه جریمه ماده 169 مکرر (وضعیت صدور فاکتور و رعایت الزامات قانونی آن)

کاربرگ تخصصی
کاربرگ تخصصی کاربرگی است که به لحاظ خصوصیات خاص بعضی از حساب‌ها در خصوص رعایت قوانین و مقررات و ویژگی‌های منحصر به فرد رسیدگی این حساب‌ها استفاده می‌گردد که اطلاعات آن در جهت تکمیل کاربرگ‌های تفصیلی و اصلی می‌باشد.
  1. کاربرگ محاسبه جرایم مصادیق هزینه‌های غیر واقعی و درآمدهای کتمان شده

نحوه تکمیل کاربرگ
کاربرگ‌ها با توجه به موارد استفاده آن‌ها از چندین بخش تشکیل گردیده‌اند که به تفصیل به مباحث مشترک و جزئیات موارد حسابرسی هر یک از آن‌ها به شرح زیر پرداخته می‌شود.

مشخصات مؤدی: در این قسمت از کاربرگ اطلاعات هویتی مانند نام و نام خانوادگی، شناسه یا کد ملی یا کد اقتصادی مؤدی با توجه به حقیقی یا حقوقی بود آن درج می‌گردند.

اداره امور مالیاتی: در این قسمت از کاربرگ اطلاعات مربوط به اداره کل و اداره امور مالیاتی رسیدگی‌کننده درج می‌گردد.

جزئیات مورد حسابرسی: در این قسمت با توجه به نوع اظهارنامه تسلیمی مؤدی و یا منبع مالیاتی شناسایی شده مربوط به مؤدی در هر عملکرد یا دوره و همچنین نحوه رسیدگی که مدیر حسابرسی برای آن در نظر گرفته است، به شرح جزئیات و روش‌های خاصی که برای هر کاربرگ متفاوت می‌باشد (جدول نحوه تکمیل جزئیات موارد حسابرسی) تکمیل می‌گردد.

تأیید نهایی و تعیین تاریخ گزارشگری: در این قسمت از کاربرگ‌ها که مشترک می‌باشد اطلاعات هویتی حسابرسانی که نسبت به تهیه گزارش حسابرسی اقدام نموده‌اند با قید زمان و عطف کاربرگ‌های گزارشگری مربوط، با مهر و امضای خود تأیید نهایی می‌گردند.

جدول نحوه تکمیل جزئیات موارد حسابرسی

ردیفنام کاربرگنحوه تکمیل جزئیات موارد حسابرسیسایر توضیحاتطبقه کاربرگ*منبع مالیاتی (مؤدی)
1کاربرگ سود و (زیان)در این کاربرگ اطلاعات نهایی اقلامی از حساب‌های سود/زیان (مطابق با اظهارنامه مالیاتی) که در کاربرگ اصلی حسابرسی حساب‌ها مورد حسابرسی و تعدیل قرار گرفته‌اند درج می‌گردد. در قسمت عطف کاربرگ حسابرسی شماره کاربرگ اصلی حسابرسی قید می‌گردد. متناظر با اقلامی که در این کاربرگ می‌باشد اطلاعات اظهارنامه مؤدی در قسمت سود و زیان مربوطه در سیستم تغییر می‌یابد.در هر ردیف تنها فقط یک مورد از حساب‌ها که حسابرسی و تعدیل شده است با توجه به کاربرگ عطفی حسابرسی مالیاتی مربوطه درج می‌گردد - در ستون هزینه/بهای تمام شده تنها اقلامی درج می‌گردد که حساب دارایی مربوطه حسابرسی شده و تعدیل شده باشد و به همین ترتیب برای ستون فروش/درآمد حساب‌های تعدیل یافته مربوطه درج می‌گردد.نهایی1-2
2کاربرگ محاسبه مالیات 1 (اشخاص حقوقی)در این کاربرگ اطلاعات نهایی اقلامی که در کاربرگ‌های نهایی ترازنامه و سود/زیان منجر به تعیین درآمد مشمول مالیات گردیده و همچنین اطلاعات مربوط به کاربرگ‌های اصلی بخشودگی و معافیت‌های مالیات به این کاربرگ جهت محاسبات اولیه مالیات و تطابق با سیستم نرم‌افزاری درج می‌گردد.در این کاربرگ در مواردی که به صورت قالب دو خط جهت درج اطلاعات مشخص شده‌اند، سیستم به صورت خودکار محاسبات مربوطه را انجام داده است و در این کاربرگ جهت بازبینی و تطابق اولیه قرار داده شده‌اند و قابلیت دسترسی جهت تغییر را ندارند.نهایی1
3کاربرگ محاسبه مالیات 2 (اشخاص حقیقی)این کاربرگ جهت محاسبه اولیه مالیات اشخاص حقیقی می‌باشد که اطلاعات آن از محل کاربرگ‌های اصلی حسابرسی مالیاتی انتقال می‌یابد و جهت محاسبات اولیه مالیات و تطابق با سیستم نرم‌افزاری درج می‌گردد.در این کاربرگ در مواردی که به صورت قالب دو خط جهت درج اطلاعات مشخص شده‌اند، سیستم به صورت خودکار محاسبات مربوطه را انجام داده است و در این کاربرگ جهت بازبینی و تطابق اولیه قرار داده شده است و قابلیت دسترسی جهت تغییر را ندارند.نهایی2-3-4
4کاربرگ محاسبه جرایم مالیاتی ناشی از حسابرسی جهت اعمال در گزارش حسابرسیاین کاربرگ برای محاسبه جرایم قابل اعمال در زمان تشخیص مالیات می‌باشد که به جهت انجام محاسبات اولیه جرایم و انتقال آن به سیستم نرم‌افزاری تهیه و تکمیل می‌گردد.نهایی5-4-3-2-1
5کاربرگ اصلی حسابرسی حساب‌هادر این کاربرگ اطلاعات تعدیلات حساب‌های اصلی ترازنامه‌ای یا سود/زیانی (مطابق با اظهارنامه مالیاتی) که در کاربرگ‌های تفصیلی ریز حساب‌های معین آن‌ها مورد حسابرسی قرار گرفته است درج می‌گردد. در قسمت کاربرگ تفصیلی نیز شماره کاربرگ حساب تفصیلی مربوطه درج می‌گردد. اطلاعات مربوط به این کاربرگ به کاربرگ نهایی ترازنامه‌ای یا سود/زیانی انتقال می‌یابداصلی1-2-5
6کاربرگ اصلی معافیت‌های مالیاتیاین کاربرگ جهت محاسبه میزان معافیت قابل اعمال مؤدی مالیاتی که از کاربرگ تفصیلی نشأت گرفته است می‌باشد. در قسمت شماره کاربرگ تفصیلی نیز شماره کاربرگ فرعی محاسبه معافیت‌های مالیاتی درج می‌گردد. اطلاعات مربوط به این کاربرگ به جدول معافیت اظهارنامه و سپس نتیجه آن به کاربرگ محاسبه مالیات انتقال می‌یابد.اصلی1-2
7کاربرگ اصلی بخشودگی مالیاتدر این کاربرگ میزان بخشودگی مالیات قابل اعمال مؤدی مالیاتی محاسبه و درج می‌گردد. اطلاعات این کاربرگ به جدول بخشودگی اظهارنامه و نتیجه آن کاربرگ محاسبه مالیات انتقال می‌یابداصلی1-2
8کاربرگ اصلی جرایم ماده 169 مکرر ق. م. مدر این کاربرگ کلیه اقلام جرایم مربوط به ماده 169 مکرر با توجه به کاربرگ تفصیلی مربوطه محاسبه و درج می‌گردد و اطلاعات این کاربرگ به کاربرگ نهایی جرایم انتقال می‌یابداصلی1-2-3
9کاربرگ فرعی حسابرسی حساب‌هااین کاربرگ جهت تعدیلات حسابرسی حساب‌ها مطابق با سرفصل معین مؤدی در سطح اسناد مالی می‌باشد که بعد از محاسبه و درج اطلاعات آن مانده حساب مذکور بعد از تعدیلات حسابرسی به کاربرگ حسابرسی اصلی (حساب کل یا همان حساب ترازنامه‌ای یا سود و زیانی مطابق با اظهارنامه) انتقال می‌یابد.تفصیلی1-2-5
10کاربرگ فرعی محاسبه معافیت‌های مالیاتیدر این کاربرگ ریز معافیت‌های قابل اعمال با توجه به مجوز مربوطه و تاریخ فعالیت درج می‌گردد. در خصوص معافیت‌های که نیاز به مجوز نمی‌باشد (مانند سپرده‌های بانکی) عدم درج اطلاعات منعی ندارد. اطلاعات مربوط به چندین مجوز معافیت بابت یک ماده قانونی به صورت جداگانه در این کاربرگ درج می‌گردد و به صورت سرجمع به کاربرگ اصلی معافیت‌های مالیاتی انتقال می‌یابد.تفصیلی1-2
11کاربرگ محاسباتیاین کاربرگ جهت انجام محاسبات و یادداشت‌های محاسباتی مورد استفاده قرار می‌گیرد و چنانچه مربوط به حساب و یا کاربرگ خاصی باشد می‌بایست در آن کاربرگ، شماره عطف کاربرگ محاسباتی درج گردد.تفصیلی5-4-3-2-1
12کاربرگ فرعی مطالبه جریمه ماده 169 مکرر (وضعیت صدور فاکتور و رعایت الزامات قانونی آن)این کاربرگ جهت درج اطلاعات مربوط به محاسبات جرایم ماده 169 مکرر می‌باشد و اطلاعات آن به کاربرگ نهایی محاسبه جرایم مالیاتی انتقال می‌یابد.تفصیلی1-2-3-4
13کاربرگ محاسبه جرایم مصادیق هزینه‌های غیر واقعی و درآمدهای کتمان شدهکاربرگ مصادیق هزینه‌های غیر واقعی و درآمدهای کتمان شده در صورتی که در حسابرسی مالیاتی موردی با توجه به کاربرگ موضوع یافت گردد، در آن درج و به کاربرگ‌های نهایی سود/زیانی یا کاربرگ محاسبه جرایم حسب مورد انتقال می‌یابد.تخصصی1-2-3-4

* اشخاص حقوقی کد (1) - اشخاص حقیقی طبقه اول (بند الف) کد (2) - اشخاص حقیقی طبقه دوم (بند ب) کد (3) - اشخاص حقیقی طبقه سوم (بند ج) کد (4) منبع مالیاتی ارزش افزوده کد (5)


معاونت مالیات‌های مستقیمدفتر فنی و حسابرسی مالیاتیکمیته پیاده‌سازی ITS