مبدأ احتساب جریمه دیرکرد موضوع تبصره 2 ماده 190 ق. م. م

در مواردی که پس از طی فرایند دادرسی مالیاتی موضوع مواد 244 و 247 قانون مزبور مالیات قطعی شده مؤدیان پس از ابلاغ برگ قطعی در مراجع قانونی دیگری مانند مراجع موضوع مواد 251 و 251 مکرر قانون مالیات‌های مستقیم و یا دیوان عدالت اداری طرح و منجر به تعدیل و یا نقض قطعیت مالیات می‌گردد، این سؤال مطرح می‌گردد که آیا مبدأ احتساب جریمه دیرکرد موضوع ماده 190 قانون یاد شده حسب مورد از تاریخ ابلاغ برگ قطعی مالیات‌های قطعی شده در هیأت‌های موضوع مواد 244 و 247 قانون موصوف است و یا ابلاغ برگ قطعی مالیات‌های هیأت‌های موضوع ماده 257 و 251 مکرر قانون مورد بحث خواهد بود.

از طرفی در اجرای مواد 216 و 257 و 251 مکرر قانون مالیات‌های مستقیم و در ادامه فرایند دادخواهی مالیاتی امکان تعدیل درآمد مشمول مالیات و رد ابطال برگ قطعی مالیات اولیه و به دنبال آن صدور برگ قطعی مالیات جدید با ارقام جدید وجود دارد.

با توجه به قسمت صدر تبصره 2 فوق مبنی بر «وصول اعتراض مؤدی» و در مواردی که برگ تشخیص مالیات در راستای مفاد تبصره ماده 203 و ماده 208 قانون ابلاغ گردیده و بدون اعتراض مؤدی پرونده می‌بایست در اجرای مقررات تبصره ماده 239 به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارسال گردد، این ابهام مطرح است که آیا مفاد تبصره 2 ماده 190 قانون مذکور در خصوص این‌گونه پرونده‌ها نیز جاری می‌باشد یا خیر و در صورت جاری بودن، مبنای شروع محاسبه یک سال موصوف چه تاریخی می‌باشد.

با توجه به اینکه طبق مقررات تبصره مذکور در صورت عدم قطعیت مالیات ظرف یک سال از تاریخ اعتراض مؤدی، محاسبه و مطالبه جریمه موضوع ماده 190 پس از یک سال مذکور از تاریخ ابلاغ برگ قطعی مالیات می‌باشد، بنابراین مراد قانون‌گذار در تبصره مذکور آخرین برگ مالیات قطعی ابلاغ شده به مؤدی است که با توجه فرایند قانونی (در اجرای مقررات مواد 244، 247، 257، 251 مکرر یا رأی دیوان عدالت اداری) حسب مورد صادر و به مؤدی ابلاغ گردیده است.

بلی، جاری می‌باشد. با توجه به اینکه طبق تبصره ماده 239 قانون مالیات‌های مستقیم در مواردی که برگ تشخیص مالیات طبق مقررات تبصره 1 ماده 203 و ماده 208 این قانون ابلاغ شده باشد و مؤدی به شرح مقررات این ماده اقدام نکرده باشد در حکم معترض به برگ تشخیص مالیات شناخته می‌شود؛ بنابراین در مواردی که برگ تشخیص مالیات در اجرای مقررات تبصره ماده 203 و ماده 208 ق. م. م ابلاغ شده باشد (ابلاغ قانونی)، در صورت عدم اقدام مؤدی به شرح مقررات ماده 239 قانون، آخرین مهلت اعتراض به برگ تشخیص مالیات، مبنای اعمال مقررات تبصره 2 ماده 190 خواهد بود.

1- با توجه به صراحت تبصره 2 ماده 190 قانون مالیات‌های مستقیم صرفاً اعتراض مؤدی به برگ تشخیص مالیات صادره تا قطعیت مالیات مدنظر بوده و این امر به شکایت مؤدی به سایر مراجع قانونی از جمله شورای عالی مالیاتی، دیوان عدالت اداری و هیأت موضوع ماده 251 مکرر قانون مالیات‌های مستقیم تسری داده نشده است؛ بنابراین اولین برگ مالیات قطعی که در فرایند دادرسی موضوع مواد 244 (هیأت بدوی) یا 247 (هیأت تجدیدنظر) قانون صادر می‌گردد مبنای اعمال مقررات تبصره 2 ماده 190 می‌باشد.

2- با توجه به اینکه طبق مقررات تبصره مذکور در صورت عدم قطعیت مالیات ظرف یک سال از تاریخ اعتراض مؤدی، محاسبه و مطالبه جریمه موضوع ماده 190 پس از یک سال مذکور از تاریخ ابلاغ برگ قطعی مالیات می‌باشد، بنابراین مراد قانون‌گذار در تبصره مذکور آخرین برگ مالیات قطعی ابلاغ شده به مؤدی است که با توجه فرایند قانونی (در اجرای مقررات مواد 244، 247، و 257 قانون مالیات‌های مستقیم) حسب مورد صادر و به مؤدی ابلاغ گردیده است.

1- با توجه به صراحت تبصره 2 ماده 190 مبنی بر تاریخ وصول اعتراض مؤدی به برگ تشخیص صادره در صدر تبصره مذکور و همچنین تکلیف سازمان امور مالیاتی در رسیدگی و قطعیت یافتن مالیات مؤدیان حداکثر ظرف یک سال از تاریخ اعتراض، موارد ابلاغ طبق مقررات تبصره 1 ماده 203 و ماده 208 این قانون که مؤدی به شرح مقررات ماده 239 اقدام نکرده باشد، مشمول حکم تبصره 2 ماده 190 نخواهد بود.

2- با توجه به اینکه طبق تبصره ماده 239 قانون مالیات‌های مستقیم در مواردی که برگ تشخیص مالیات طبق مقررات تبصره 1 ماده 203 و ماده 208 این قانون ابلاغ شده باشد و مؤدی به شرح مقررات این ماده اقدام نکرده باشد در حکم معترض به برگ تشخیص مالیات شناخته می‌شود؛ بنابراین در مواردی که برگ تشخیص مالیات در اجرای مقررات تبصره ماده 203 و ماده 208 ق. م. م ابلاغ شده باشد (ابلاغ قانونی)، در صورت عدم اقدام مؤدی به شرح مقررات ماده 239 قانون، تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مبنای اعمال مقررات تبصره 2 ماده 190 خواهد بود.