مورخ: 1396/12/15
شماره: 201-48
آرا هیات عمومی شورای مالیاتی
رفع ابهام در خصوص نحوه اجرای ماده 238 ق. م. م و همچنین اوراق قطعی مالیاتی صادره
با عنایت به نامه شماره 52200/365 مورخ 1396/09/19 دیوان محاسبات کشور در خصوص نحوه اجرای مقررات ماده 238 قانون مالیات‌های مستقیم، موضوع در اجرای بند 2 ماده 255 ق. م. م در جلسه شورای عالی مالیاتی مطرح گردید.
شرح ابهام:
طبق ماده 238 قانون مالیات‌های مستقیم، در مواردی که برگ تشخیص مالیات صادر و به مؤدی ابلاغ می‌شود، چنانچه مؤدی نسبت به آن معترض باشد می‌تواند ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ شخصاً یا به وسیله وکیل تام‌الاختیار خود به اداره امور مالیاتی مراجعه و با ارائه دلایل و اسناد و مدارک کتباً تقاضای رسیدگی مجدد نماید. مسئول مربوط موظف است پس از ثبت درخواست مؤدی در دفتر مربوط و ظرف مهلتی که بیش از سی روز از تاریخ مراجعه نباشد به موضوع رسیدگی و...، با توجه به مقررات مذکور ابهامات زیر مطرح می‌باشد:
1- آخرین مهلت انجام رسیدگی موضوع ماده 238 ق. م. م توسط مسئول مربوط از تاریخ مراجعه مؤدی چند روز می‌باشد. به عبارتی آیا روز انجام رسیدگی به استناد ماده 445 قانون آئین دادرسی مدنی در فرجه زمانی مقرر (30 روزه) قرار دارد یا خیر؟ به طور مثال در صورتی که تاریخ مراجعه و ثبت اعتراض مؤدی در تاریخ 1396/07/20 باشد آخرین مهلت رسیدگی و انجام توافق موضوع ماده 238 ق. م. م 1396/08/20 می‌باشد یا 1396/08/21؟
2- آیا رسیدگی انجام شده موضوع ماده 238 ق. م. م در خارج از فرجه زمانی قانونی رسمیت و قابلیت اجرا دارد یا باید پرونده در هیأت حل اختلاف مالیاتی مطرح گردد؟
3- در مواردی که علی‌رغم اعتراض مؤدی در موعد مقرر قانونی نسبت به برگ تشخیص یا مطالبه مالیات و یا آرای هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی و همچنین ابلاغ قانونی برگ تشخیص یا مطالبه صادره نسبت به صدور برگ مالیات قطعی اقدام می‌شود، آیا برگ قطعی صادره معتبر می‌باشد یا خیر؟
اظهارنظر شورای عالی مالیاتی
با توجه به ابهام مطرح شده به شرح فوق، شورای عالی مالیاتی در اجرای بند 2 ماده 255 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366 و اصلاحات بعدی آن پس از بررسی‌های لازم و شور و تبادل نظر در خصوص موضوع مطروحه به شرح زیر اعلام نظر می‌نماید.
ابهام اول: آخرین مهلت انجام رسیدگی موضوع ماده 238 ق. م. م توسط مسئول مربوط
نظر اکثریت:
در خصوص بند یک ابهام: مقررات ماده 445 آئین دادرسی مدنی ناظر به مواردی می‌باشد که مبدأ انجام امری با ابلاغ یا اعلام مشخص شده باشد در حالی که مفاد قسمت اخیر ماده 238 ق. م. م ناظر به وظیفه اداره امور مالیاتی بوده و مسئله ابلاغ به مؤدی مطرح نمی‌باشد. همچنین با عنایت به صراحت مذکور در ماده 238 قانون مالیات‌های مستقیم مبنی بر اینکه مسئول مربوط موظف است ظرف مهلتی که بیش از سی روز از مراجعه مؤدی نباشد به موضوع رسیدگی نماید، لذا روز انجام رسیدگی نیز به عنوان فرجه قانونی مذکور محسوب می‌گردد. در مثال مطرح شده آخرین مهلت انجام رسیدگی مورخ 1396/08/20 می‌باشد.
محمدتقی پاک‌دامن - محسن توکلی - تاریوردی‌رائی - عباس ورزیده - رضا جنانی - حسین بنی‌صفار - محمدتقی رضاییان - غلام‌رضا مظلوم - غلام‌علی طالبی رستمی - علی پدرام - علی‌اصغر تراب احمدی - حمید تهذیبی - علی نصرتی - رضا سلطانی - محمدرضا شایان‌پور - سید کاظم ختمی - سید احمد ذبیح‌نیا - ناصر صادقی
نظر اقلیت:
با عنایت به اینکه در ماده 445 قانون آئین دادرسی مدنی در احتساب مواعد روز اقدام نیز جزء مدت محسوب نمی‌گردد اقلیت معتقد به اقدام به همین نحو در مانحن‌فیه می‌باشد.
سعید آسترکی - سید ناصر ابراهیمی - عباس خیرخواه - عادل بهرامی
ابهام دوم: رسیدگی انجام شده موضوع ماده 238 ق. م. م در خارج از فرجه زمانی قانونی
نظر اکثریت:
در خصوص بند دوم ابهام با توجه به اینکه طبق مقررات ماده 238 قانون مالیات‌های مستقیم اختیار قانونی مسئول مربوط در اجرای این ماده صرفاً در مهلت مقرر قانونی تعیین شده و رسیدگی پس از فرجه زمانی مذکور فاقد وجاهت قانونی می‌باشد؛ لذا در صورت عدم رعایت فرجه قانونی مذکور پرونده امر باید به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع گردد.
محمدتقی پاک‌دامن - محسن توکلی - تاریوردی‌رائی - سید ناصر ابراهیمی - رضا جنانی - سعید آسترکی - حسین بنی‌صفار - محمدتقی رضاییان - غلام‌رضا مظلوم - غلام‌علی طالبی رستمی - علی پدرام - علی‌اصغر تراب احمدی - حمید تهذیبی - علی نصرتی - محمدرضا شایان‌پور - سید احمد ذبیح‌نیا - رضا سلطانی - سید کاظم ختمی
نظر اقلیت:
اقدام رئیس امور مالیاتی در اجرای مقررات ماده 238 ق. م. م با فرض صحت فرایند قانونی می‌باشد و انجام توافق و صدور برگ قطعی و ابلاغ به مؤدی به معنی مختومه نمودن درآمد مشمول مالیات و از مصادیق ماده 239 قانون مزبور بوده فلذا توافق رئیس امور مالیاتی در خارج از مهلت مقرر، تخلف وی محسوب گردیده و قانون‌گذار در ماده 270 قانون یاد شده چنین موضوعاتی را پیش‌بینی نموده است. به نظر اقلیت ابطال برگ قطعی و خدشه در حقوق مکتسبه مؤدی با التفات به اصلاح ماده 33 آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده 219 فاقد توجیه قانونی است.
عباس خیرخواه - عباس ورزیده
ابهام سوم: صدور برگ مالیات قطعی علی‌رغم اعتراض مؤدی نسبت به برگ تشخیص یا مطالبه مالیات با رأی هیأت بدوی در موعد مقرر قانونی و یا در موارد ابلاغ قانونی برگ تشخیص یا مطالبه مالیات
نظر اکثریت:
در مواردی که علی‌رغم اعتراض مؤدی در موعد مقرر قانونی نسبت به برگ تشخیص یا مطالبه مالیات و یا رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی بدوی و همچنین ابلاغ قانونی برگ تشخیص یا برگ مطالبه صادره، نسبت به صدور برگ مالیات قطعی اقدام شده باشد با توجه به اینکه طبق مقررات قانون مالیات‌های مستقیم درآمد/مأخذ مشمول مالیات و مالیات به قطعیت نرسیده است برگ قطعی صادره دارای وجاهت قانونی نبوده و از درجه اعتبار ساقط می‌باشد و لذا پرونده امر حسب مورد در مراجع مذکور در مواد 238، 244 و 247 قانون مالیات‌های مستقیم قابل طرح خواهد بود.
محمدتقی پاک‌دامن - محسن توکلی - رضا جنانی - عباس خیرخواه - حسین بنی‌صفار - غلام‌رضا مظلوم - غلام‌علی طالبی رستمی - علی‌اصغر تراب احمدی - علی نصرتی - سید احمد ذبیح‌نیا - سید کاظم ختمی - ناصر صادقی - رضا سلطانی - علی پدرام
نظر اقلیت:
با توجه به اینکه حکم تبصره (1) ماده (216) قانون مالیات‌های مستقیم صراحتاً متضمن صلاحیت هیأت حل اختلاف مالیاتی برای رسیدگی به اعتراضات ناشی از به اجرا گذاردن مالیات قبل از قطعیت به هر دلیل می‌باشد. در این‌گونه موارد اقلیت معتقد به ضرورت طرح موضوع در هیأت مذکور می‌باشد.
سید ناصر ابراهیمی - تاریوردی‌رائی - عباس ورزیده - سعید آسترکی - محمدتقی رضاییان - حمید تهذیبی - محمدرضا شایان‌پور - عادل بهرامی