مورخ: 1401/10/18
شماره: 140109970906010812
سایر قوانین
درخواست ابطال بند سوم رفع ابهام مطروحه در رأی شورای عالی مالیاتی به شماره 48-201 مورخ 1396/12/15 از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: هـ ع/0101733
شاکی: آقای نیما غیاثوند
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند سوم رفع ابهام مطروحه در رأی شورای عالی مالیاتی به شماره 201-48 مورخ 1396/12/15 و اصدار رأی هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی بر اساس بند 2 ماده 255 قانون مالیات‌های مستقیم، به دلیل مغایرت آن با ماده 216 قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره یک آن
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال بند سوم رفع ابهام مطروحه در رأی شورای عالی مالیاتی به شماره 201-48 مورخ 1396/12/15 و اصدار رأی هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی بر اساس بند 2 ماده 255 قانون مالیات‌های مستقیم، به دلیل مغایرت آن با ماده 216 قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره یک آن به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
[مقرره فوق در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس است.]
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
با عنایت به اختیارات مقنن در ماده 216 قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره یک آن، هرگاه به هر نحو (حتی مؤدی در مقاطع قانونی به برگ تشخیص یا رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی اعتراض نموده باشد) در صورت قصور مأموران مالیاتی یا هر سیاق دیگر، بدون توجه به اعتراض مؤدی یا ابلاغ قانونی ماده 203 ق مالیات‌های مستقیم، برگ قطعی مالیات صادر گردید؛ به هیچ عنوان به دلیل وجود قطعیت در پرونده، ولو خارج از موعد، برگ قطعی مالیاتی قابل ابطال نمی‌باشد. در فرض محال اگر غیر از این باشد باب وصول مالیات که در مرحله قطعیت پرونده مالیاتی می‌باشد و همچنین ظرفیت قانونی تبصره یک ذیل ماده 216 قانون مالیات‌های مستقیم قابلیت اجرایی نخواهد داشت؛ لذا در این‌گونه موارد ضمن ارجاع تخلف مأمور مالیاتی به دادستانی انتظامی مالیاتی جهت بررسی چگونگی قطعیت پرونده در خارج از موعد قانونی، پرونده امر جهت رسیدگی در مرحله قطعیت، به هیأت حل اختلاف مالیاتی ماده 216 قانون مالیات‌های مستقیم ارجاع خواهد یافت.
با عنایت به ایرادات فوق‌الذکر تقاضای ابطال نظر اکثریت اعضای شورای عالی مالیاتی در ابهام قسمت سوم دستورالعمل فوق‌الاشاره به دلیل مغایرت با ماده 216 قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره یک ذیل ماده 216 قانون مالیات‌های مستقیم و همچنین باب وصول مالیات در قانون مالیات‌های مستقیم مورد استدعا می‌باشد.
در پاسخ به شکایت مذکور، معاون دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور به نمایندگی از آن سازمان به موجب لایحه شماره 16813/212/ص مورخ 1401/08/10 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- به استناد مواد 170 و 244 قانون مالیات‌های مستقیم، مرجع رسیدگی به هرگونه اختلاف که بین اداره امور مالیاتی و مؤدی ایجاد شود، هیأت حل اختلاف مالیاتی می‌باشد و صلاحیت هیأت موضوع تبصره یک ماده 216 قانون یاد شده در مواردی است که مؤدی به موضوع به موقع اجرا گذاردن وصول مالیات (عملیات اجرایی) قبل از قطعیت معترض باشد که در صورت وارد بودن شکایت مؤدی، هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده مزبور، رأی بر بطلان اجرائیه و توقف عملیات اجرایی صادر و نسبت به درآمد مشمول مالیات مؤدی رسیدگی می‌نماید، در حالی که مفاد رأی اکثریت موضوع صورت‌جلسه مذکور، ناظر بر مواردی است که درآمد/مأخذ مشمول مالیات و مالیات آن طبق مقررات قانون مالیات‌های مستقیم به قطعیت نرسیده است و برگ قطعی صادره فاقد اعتبار و وجاهت قانونی می‌باشد. بر این اساس ادارات امور مالیاتی می‌توانند در چهارچوب مقررات قانونی مربوط، رأساً نسبت به اصلاح و رفع اشتباه در صدور برگ قطعی مالیاتی که ماهیت صورتحساب دارد، اقدام نماید. به عنوان نمونه چنانچه مؤدی نسبت به پرداخت مالیات علی‌الحساب اقدام نماید ولیکن اداره امور مالیاتی به اشتباه، برگ قطعی با بدهی صادر نموده باشد جایز نیست پرونده مالیاتی مؤدی برای حل و فصل به هیأت موضوع تبصره یک ماده 216 قانون مالیات‌های مستقیم احاله نماید؛ بنابراین با توجه به کارکردهای متفاوت مقرره‌های یاد شده، قیاس این دو موضوع با یکدیگر صحیح نمی‌باشد.
2- اظهارات شاکی در خصوص ابطال بند سوم صورت‌جلسه مذکور محکوم به رد است زیرا اجرای مفاد رأی شورای عالی مالیاتی تا کنون به کارکردهای هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع تبصره یک ماده 216 قانون مالیات‌های مستقیم و مقررات فصل «وصول مالیات» خدشه‌ای وارد ننموده است.
3- رأی اکثریت اعضای شورای عالی مالیاتی با هدف تسریع در وصول مالیات، کاهش زمان دادرسی، جلوگیری از ارجاع پرونده‌های مالیاتی به واحد اجرائیات و نیز تسهیل امور مؤدیان و در چهارچوب قوانین و مقررات مالیاتی صادر شده است و بر اساس رأی مذکور، امکان استفاده و بهره‌مندی از تمامی ظرفیت‌های قانونی برای طرح اعتراض و رسیدگی در مراجع حل اختلاف مالیاتی موضوع مواد 238، 244 و 247 قانون مالیات‌های مستقیم قبل از ورود پرونده به واحد اجرائیات، فراهم می‌گردد و در صورت پذیرش نظر شاکی، حق و حقوق قانونی و مسلم مؤدیان مالیاتی به دلیل قصور و مسامحه و یا تخلف مأموران مالیاتی تضییع شده و آن‌ها برای احقاق حق خود باید وارد بوروکراسی‌های پیچیده اداری شوند که چنین مطلبی از احکام قانون مزبور مستفاد نمی‌شود. با عنایت به این که تخلفی از قوانین و مقررات صورت نگرفته است؛ تقاضای رسیدگی و رد شکایت شاکی را دارد.
پرونده کلاسه هـ - ع/0101733 در جلسه مورخ 1401/09/20 هیأت تخصصی مالیاتی بانکی مورد تبادل نظر واقع که به شرح ذیل با لحاظ تصمیم اعضای حاضر با استعانت از درگاه خداوند متعال اقدام به انشای رأی می‌نماید.
رأی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
در نظریه اکثریت اعضای هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی به شماره 48-201 مورخ 1396/12/15 در پاسخ به ابهام سوم طرح شده که بیان داشته است در مواردی که علی‌رغم اعتراض مؤدی در موعد مقرر قانونی به برگ تشخیص یا مطالبه مالیات یا آرای بدوی هیأت حل اختلاف مالیاتی و ابلاغ قانونی برگ تشخیص یا مطالبه، اقدام به صدور برگ قطعی می‌شود، آیا برگ قطعی صادره معتبر می‌باشد؟ قید شده است که چنین برگ قطعی که بدون رعایت مفاد مواد 238-244-247 قانون مالیات‌های مستقیم اصدار یافته است و درآمد مأخذ مشمول مالیات وفق مقررات به قطعیت نرسیده است، فاقد اعتبار و وجاهت بوده و از درجه اعتبار ساقط است و معنای این نظر اکثریت این است که موضوع مستقیماً قابل طرح در هیأت ماده 216 ق. م. م نخواهد بود و می‌بایست به اعتراض مؤدی به برگ تشخیص یا مطالبه یا رأی هیأت بدوی، وفق قوانین در هیأت‌های موضوع مواد 244 و 247 ق. م. م حسب مورد رسیدگی شود که این نظریه و رأی هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی، منطبق با ضوابط و مقررات بوده و مغایرتی با قوانین ندارد و اصولاً منصرف از مواردی است که برگ قطعی از لحاظ ماهیت صحیح نمی‌باشد، بلکه صرفاً در خصوص مواردی است که از لحاظ سلسله مراتب دادرسی مالیاتی، اصولاً برگ قطعی نمی‌بایست صادر شود، فلذا به استناد بند ب ماده 84 از قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رأی به رد شکایت صادر می‌نماید. رأی مزبور ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست معزز دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گران‌قدر دیوان می‌باشد.
محمدعلی برومندزاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی بانکی
دیوان عدالت اداری
مورخ: 1400/03/02
شماره: 255
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1396/12/15
شماره: 201-48
آرا هیات عمومی شورای مالیاتی
مورخ: 1366/12/03
شماره: 216
قانون مالیات‌های مستقیم