مورخ:
1397/02/17
شماره:
230/5888/د
بخشنامه
رفع ابهام در خصوص حسابرسی مالیاتی املاکی که از طریق صلح و هبه انتقال مییابند
با توجه به سؤالات و ابهامات مطرح شده و به منظور هماهنگی و اتخاذ رویه واحد، در حسابرسی مالیاتی املاکی که از طریق صلح و هبه انتقال مییابند، موارد زیر مورد تأکید قرار میگیرند:
- مطابق ماده 63 قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی مصوب 1394/4/31 «نقل و انتقال قطعی املاکی که به صورتی غیر از عقد بیع انجام میشود به استثنای نقل و انتقال بلاعوض که طبق مقررات مربوط مشمول مالیات است، مشمول مالیات نقل و انتقال قطعی املاک برابر مقررات این فصل خواهد بود و چنانچه عوضین، هر دو ملک باشند هر یک از متعاملین به ترتیب فوق مالیات نقل و انتقال قطعی مربوط به ملک واگذاری خود را پرداخت خواهند نمود.»
- بر اساس بند 6 بخشنامه شماره 13530 مورخ 1384/7/27 «منظور از نقل و انتقال قطعی املاک به صورتی غیر از عقد بیع، عقودی از قبیل صلح، هبه و معاوضه میباشد. چنانچه صلح و هبه به صورت معوض باشد، انتقالدهنده ملک برابر ماده 59 مشمول مالیات خواهد بود و اگر به طور بلاعوض باشد، انتقالگیرنده مشمول مالیات بر درآمد اتفاقی طبق مقررات فصل ششم باب سوم قانون مالیاتهای مستقیم شناخته میشود. یادآوری مینماید که قید مالالصلح تقریباً بیارزش (مانند یک سیر نبات یا یک سیر نمک که بنا به شیوههای مرسوم به منظور تکمیل ارکان معامله در اسناد قید میشود) در اسناد به منزله پرداخت عوض نبوده و اینگونه عقود به عنوان بلاعوض تلقی خواهد شد.»
- مطابق مفاد ماده 121 قانون مذکور «صلح با شرط خیار فسخ و هبه با حق رجوع از نظر مالیاتی قطعی تلقی میگردد ولی در صورتی که ظرف شش ماه از تاریخ وقوع عقد معامله فسخ یا اقاله یا رجوع شود، وجوهی که به عنوان مالیات موضوع این فصل وصول شده است قابل استرداد میباشد.»
- طبق ماده 122 قانون یاد شده «در مورد صلح مالی که منافع آن مادامالعمر یا برای مدت معین به مصالح یا شخص ثالث اختصاص داده میشود، بهای مال به مأخذ جمع ارزش عین و منفعت در تاریخ تعلق منافع، مأخذ مالیات متصالح در تاریخ مزبور خواهد بود. ضمناً وفق مفاد تبصره این ماده در صورتی که قبل از تاریخ تعلق منفعت انتقالاتی صورت گیرد قیمت مذکور در سند مأخذ مالیات انتقالدهنده قرار خواهد گرفت که طبق مقررات این فصل مشمول مالیات خواهد بود، لیکن مأخذ مالیات آخرین انتقالگیرنده عین که منافع مال نیز به او تعلق بگیرد، عبارت خواهد بود از مابهالتفاوت بهای مال به شرح حکم فوق و مبلغی که طبق سند پرداخته است.»
بنابراین در مورد صلح مالی به صورت بلاعوض با حفظ منافع به صورت مادامالعمر (عمری) و یا برای مدت معین موضوع ماده 122 قانون مذکور فارغ از موضوع حق یا عدم حق فسخ آن برای مصالح، متصالح در تاریخ تعلق منافع مشمول مقررات موضوع ماده 119 قانون مذکور خواهد بود.
لذا مقتضی است ادارات کل امور مالیاتی ضمن تأکید بر موارد مطروحه، نسبت به انجام نظارت کافی بر اجرای صحیح قانون و مقررات موضوعه اقدام نمایند.
نادر جنتی
معاون مالیاتهای مستقیم
معاون مالیاتهای مستقیم
مورخ:
1384/07/27
شماره:
13530
بخشنامه
مورخ:
1366/12/03
شماره:
63
قانون مالیاتهای مستقیم