رای شماره 2939 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ردیف 2 و تبصره آن از بند 15...

شماره 9902859 1400/11/25

بسمه تعالی

جناب آقای اکبرپور

رییس هیات مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران

یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 140009970905812939 مورخ 1400/11/12 با موضوع: «ردیف 2 و تبصره آن از بند 15 از تعرفه عوارض سال 1399 شورای اسلامی شهر یزد تحت عنوان عوارض تابلو ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می‌گردد.

مدیرکل هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری ـ یدالله اسمعیلی فرد

تاریخ دادنامه: 1400/11/12 شماره دادنامه: 2939 شماره پرونده: 9902859

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای حامد دهقان

موضوع شکایت و خواسته: ابطال ردیف 2 و تبصره آن از بند 15 از تعرفه عوارض سال 1399 شورای اسلامی شهر یزد تحت عنوان عوارض تابلو

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال ردیف 2 و تبصره آن از بند 15 از تعرفه عوارض سال 1399 شورای اسلامی شهر یزد را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

" نظر به اینکه مقنن حکم صریحی در خصوص ممنوعیت استفاده از پشت بام وضع نکرده است، تعرفه مورد شکایت که بدون اذن مقنن نصب تابلوی شناسایی یا تبلیغاتی بر روی پشت بام را ممنوع اعلام کرده است و در موارد خاص با موافقت شهرداری و سایر مالکان ساختمان اخذ عوارض را تجویز کرده است، خلاف قانون وخارج ازحدود اختیارات شورای اسلامی شهر تشخیص و به استناد بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری بند مذکور ابطال می‌شود. اما متاسفانه شورای شهر یزد بدون توجه به رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری برابر بند 2 از ردیف 15 تعرفه عوارض سال 1399 استفاده تابلوهای بر روی پشت بام را ممنوع کرده و برابر تبصره بند مذکور عوارض مدت بهره‌برداری از ابتدای سال 97 تعیین کرده است. مراتب را به شهرداری و دو تن از اعضای شورای شهر (رییس کمیسیون حقوقی شورای شهر) اعلام کردم که برابر ماده 92 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری که مقرر می‌دارد: «چنانچه مصوبه‌ای در هیات عمومی ابطال شود، رعایت مفاد رای هیات عمومی در مصوبات بعدی، الزامی است. هرگاه مراجع مربوط، مصوبه جدیدی مغایر رای هیات عمومی تصویب کنند رییس دیوان موضوع را خارج از نوبت بدون رعایت مفاد ماده 83 این قانون و فقط با دعوت نماینده مرجع تصویب کننده در هیات عمومی مطرح می‌نماید.» متاسفانه توجهی به رای مذکور نکردند و حتی مشاور حقوقی شورای شهر در حضور عضو شورای شهر اعلام داشتند که در دیوان عدالت اداری شکایت کنم. حال با عنایت به اینکه مصوبه مورد شکایت سبب شده که واحد اجراییات شهرداری با حضور مامورین نیروی انتظامی اقدام به رفتن پشت بام واحدهای صنفی نمایند و سپس با استفاده از دستگاه جوش تابلوهای واحدهای صنفی که معرف شناسایی آن‌ها است را برش دهند و موجبات آبروریزی کسبه و خسارات غیرقابل جبران اعم از مادی و معنوی شوند. لذا با تقدیم این دادخواست بدوا تقاضای صدور دستور موقت مبنی بر توقف عملیات اجرایی و در نهایت طرح در هیات عمومی و ابطال مصوبه مورد شکایت را دارم."

در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای شاکی ارسال شده بود، وی به موجب لایحه‌ای که به شماره 99/2859ـ 30 مورخ 1399/02/18 ثبت دفتر هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری شده توضیح داده است که:

" مصوبه مورد شکایت مغایر با دادنامه‌های ذیل می‌باشد: 1ـ دادنامه شماره 551ـ 1392/08/20 موضوع کلاسه پرونده (90/1110) 2ـ دادنامه شماره 1241ـ 1396/12/08 موضوع کلاسه پرونده (96/691) "

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

" 15 ـ عوارض تابلو

2ـ تابلوهای فرسوده و نازیبا، حداکثر تا تاریخ 1398/06/31 در سطح شهر جمع آوری و یا تعویض گردند و درخصوص تابلوهای منصوبه بر روی پشت بام از سطح شهر جمع آوری گردد.

تبصره: در خصوص تابلوهای پشت بام عوارض مدت بهره‌برداری از ابتدای سال 1397 بر اساس هر مترمربع p 70 محاسبه و دریافت می‌گردد. "

علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمایم آن برای طرف شکایت (شورای اسلامی شهر یزد) تا زمان رسیدگی به پرونده هیچ پاسخی واصل نشده است ولی شهرداری یزد در مقام پاسخ به موجب لایحه شماره 1400 ـ 1400/04/22 توضیح داده است که:

" بدوا این که به موجب آرای متعدد در آرا هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری تاکنون عوارض تابلوهای معرف محل خارج از استاندارد و تابلوهای تبلیغاتی و مازاد بر معرف محل مصوبات شوراهای اسلامی مغایر قانون وخارج از حدود اختیارات شمرده نشده و طبق عناوین اعلامی از سوی دیوان عدالت اداری نیز در عناوین ابطال نشده ابلاغ گردیده است و دارای وجاهت قانونی می‌باشد. مواد 110 و 92 قانون شهرداری در خصوص زیباسازی و تصویب مقررات مربوط جهت نوشتن هر نوع مطلب و یا الصاق هر آگهی و تابلو بر روی دیوارهای شهر و بر اساس بند 25 ماده 80 قانون اصلاحی تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور از جمله وظایف و مسیولیت‌های شورای اسلامی شهرها است و طبق مقررات و ضوابط طرح تفصیلی و مباحث ملی ساختمان و شورای عالی شهرسازی و معماری به ویژه مبحث 20 آن کلیه تابلوها که (تابلوهای گذشته و جدید را منفک و جدا و متمایز ندانسته است) بایستی بر اساس آن نصب گردد اعم از تعویض یا جمع آوری حسب مقررات فوق‌الذکر انجام گردد. با توجه به جهانی شدن شهریزد و ضابطه های خاص آن (تابلوهایی که بدون رعایت ضوابط باشد غیرمعرف تلقی می‌گردد) و ممنوع بودن تابلوهای منصوبه بر روی پشت بام از سطح و همچنین جهت تشویق نمودن افراد قانونمند از شهروندان دیگر تبصره ای در ذیل بند مذکور به تصویب رسیده است که صرفا در خصوص تابلوهای پشت بام که خودشان همراهی به جمع آوری نمایند بدون دریافت هزینه صورت پذیرد و آن‌هایی که امتناع و استنکاف نمایند عوارض مدت بهره‌برداری بر اساس هر مترمربع p 70 محاسبه و اخذ گردد چرا که در بند 5 همین فصل 15) عوارض تابلو کلیه متقاضیان که تمایل دارند نسبت به زیباسازی (تعویض) تابلوهای خود اقدام نمایند علاوه بر تخفیف خوش حسابی، از زمان نصب تابلوی جایگزین مشمول 20% تخفیف زیباسازی عوارض تابلو می‌گردند. طبق آئین‌نامه ساماندهی تابلوهای سطح شهر که تا پایان سال 1397 تنظیم می‌گردد ممنوع بودن تابلوهای پشت بام به دلیل ضوابط و مقررات صفحه 170 بند 43 الی 46 طرح تفصیلی شهر یزد می‌باشد."

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1400/11/12 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آرا به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

الف ـ هرچند براساس بند 25 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات بعدی، تصویب مقررات لازم به پیشنهاد شهرداری جهت نوشتن هر نوع مطلب و یا الصاق هر نوع نوشته و آگهی و تابلو بر روی دیوارهای شهر با رعایت مقررات موضوعه و انتشار آن برای اطلاع عموم از جمله وظایف و مسیولیت‌های شوراهای اسلامی شهر است، ولی اعمال صلاحیت مزبور متضمن اختیار وضع حکم درخصوص الزام به جمع آوری تابلوهای منصوبه بر روی پشت بام ها نیست و بر همین اساس ردیف 2 از بند 15 تعرفه عوارض سال 1399 شهرداری یزد که دربرگیرنده الزام مزبور است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود.

ب ـ براساس تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387: «شوراهای اسلامی شهر و بخش جهت وضع هریک از عوارض محلی جدید که تکلیف آن‌ها در این قانون مشخص نشده باشد، موظفند موارد را حداکثر تا پانزدهم بهمن ماه هر سال برای اجرا در سال بعد، تصویب و اعلام عمومی نمایند.» نظر به اینکه برمبنای حکم مقرر در این تبصره قانونی، وضع عوارض توسط شوراهای اسلامی باید برای اجرا در سال‌های بعد از تصویب عوارض باشد، بنابراین تبصره ردیف 2 بند 15 تعرفه عوارض سال 1399 شهرداری یزد که محاسبه عوارض تابلوهای پشت بام را از سال 1397 مقرر نموده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری

معاون قضایی دیوان عدالت اداری ـ مهدی دربین