مورخ: 1398/09/10
شماره: 200/98/517
دستورالعمل
نحوه محاسبه مالیات مربوط به درآمدهای کتمان شده و هزینه‌های غیر واقعی به منظور اعمال جریمه قسمت اخیر ماده 192 ق. م. م
با توجه به سؤالات و ابهامات مطرح نسبت به نحوه محاسبه مالیات مربوط به درآمدهای کتمان شده و هزینه‌های غیر واقعی به منظور اعمال جریمه قسمت اخیر ماده 192 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1394/4/31، ضمن تأکید بر مقررات بخشنامه شماره 17940 مورخ 1384/10/12 در خصوص مصادیق درآمدهای کتمان شده و هزینه‌های غیر واقعی، از آنجایی که در بخشنامه مذکور درآمدهای تخمینی از مصادیق درآمدهای کتمان شده تلقی نگردیده است، لذا صرفاً جهت محاسبه جریمه مربوط به درآمدهای کتمان شده می‌بایست مالیات متعلق را بدون اعمال درآمد مشمول مالیات تخمینی محاسبه و سپس جریمه آن محاسبه گردد.
لازم به ذکر است در خصوص اعمال نرخ‌های مالیاتی صعودی، از جمله نرخ‌های مقرر در ماده 131 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1394/4/31، پس از اعمال نرخ به درآمد مشمول مالیات ابرازی، با اعمال نرخ‌های بعدی مالیات مربوط به درآمدهای کتمان شده با هزینه‌های غیر واقعی تعیین می‌گردد.
مثال برای عملکرد سال 1396 اشخاص حقیقی:
معافیت ماده 101 قانون مالیات‌های مستقیم در سال 1396 مبلغ 180.000.000 ریال می‌باشد.
در آمد مشمول مالیات ابرازی700.000.000 ریال
هزینه‌های غیر واقعی300.000.000 ریال
درآمد مشمول مالیات کتمان شده متکی به اسناد و مدارک600.000.000 ریال
درآمد مشمول مالیات برآوردی (تخمینی)200.000.000 ریال
جمع درآمد مشمول مالیات700.000.000 + 300.000.000 + 600.000.000 + 200.000.000 = 1.800.000.000
1.800.000.000 - 180.000.000 = 1.620.000.000
مالیات متعلقه1.620.000.000 ← اعمال نرخ ماده 131 = 330.000.000
نحوه محاسبه جریمه:
700.000.000 - 180.000.000 = 520.000.000
اعمال نرخ ماده 131 قانون مالیات‌های مستقیم
الف: برای درآمد مشمول مالیات ابرازی:
در آمد مشمول مالیات ابرازی پس از کسر معافیت ماده 101 قانون مالیات‌های مستقیم520.000.000
اعمال نرخ ماده 131 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی 1394/4/31500.000.000 × 15% = 75.000.000
20.000.000 × 20% = 4.000.000
مالیات متعلق به درآمد مشمول مالیات ابرازی75.000.000 + 4.000.000 = 79.000.000
ب: برای درآمد مشمول مالیات کتمان شده و هزینه‌های غیر واقعی:
جمع درآمد مشمول مالیات کتمان شده و هزینه‌های غیر واقعی600.000.000 + 300.000.000 = 900.000.000
باقی‌مانده درآمد مشمول نرخ ردیف 2 ماده 131 اصلاحی 1394/4/31500.000.000 - 20.000.000 = 480.000.000
اعمال نرخ ماده 131 اصلاحی 1394/4/31480.000.000 × 20% = 96.000.000
420.000.000 × 25% = 105.000.000
مالیات درآمدهای کتمان شده و هزینه‌های غیر واقعی96.000.000 + 105.000.000 = 201.000.000
جریمه کتمان درآمد و هزینه‌های غیر واقعی موضوع قسمت اخیر ماده 192 قانون مالیات‌های مستقیم201.000.000 × 30% = 60.300.000
ضمناً لازم به ذکر است آن قسمت از مالیات‌های مربوط به درآمدهای کتمان شده که از طریق صدور برگ تشخیص متمم مطالبه می‌گردد کلاً مشمول جریمه کتمان درآمد موضوع قسمت اخیر ماده 192 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم خواهد بود.
امید علی پارسا
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
مورخ: 1402/12/21
شماره: 101
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1402/12/21
شماره: 131
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 192
قانون مالیات‌های مستقیم