نحوه اقدام ادارات کل امور مالیاتی در بررسی فرم‌های موضوع تبصره ماده 100 ق. م. م تسلیمی مؤدیان...

1- با عنایت به اصلاحات اعمال شده در قانون مالیات‌های مستقیم و به منظور گسترش فرهنگ مشارکت عمومی در تأمین درآمدهای کشور از طریق خوداظهاری مالیاتی مؤدیان، صدور حداکثری اوراق قطعی بر اساس میزان مالیات مقطوع تعیین شده در دستورالعمل شماره 200/99/510 مورخ 1399/05/11، مطلوب نظر سازمان متبوع می‌باشد لیکن این امر مانع از مطالبه مالیات عادلانه صرفاً در چهارچوب مفاد دستورالعمل یاد شده نخواهد بود.

2- با توجه به محدودیت‌های موجود در شناسایی و الحاق اطلاعات بارگذاری شده در سامانه جستجو و استخراج اطلاعات مالیاتی برای مؤدیان چند پرونده‌ای و مشارکتی، امکان انطباق سیستمی میزان فروش واقعی مؤدی با میزان فروش ابرازی در فرم‌های تسلیمی و یا تطابق آن با حد نصاب موضوع بند (1) دستورالعمل شماره 200/99/510 مورخ 1399/05/11 برای عملکرد سال 1398 میسر نبوده و ضروری است به منظور اجرای صحیح مفاد بندهای (5) و (6) دستورالعمل اخیرالذکر، کارمندان شاغل در حوزه کاری ثبت و پردازش اظهارنامه بررسی‌های لازم را در این ارتباط معمول و مستند به اسناد و مدارک متقن و غیر قابل انکار و با توجه به اطلاعات الصاق شده به پرونده مالیاتی در این ارتباط اقدام نمایند.

3- پذیرش فرم موضوع تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم تسلیمی مؤدیان با افزایش میزان مالیات نسبت به مالیات ابرازی مؤدی در فرم تسلیمی، فقط در چهارچوب مفاد بندهای (10) و (16) دستورالعمل شماره 200/99/510 مورخ 1399/05/11 مجاز بوده و در سایر موارد افزایش میزان مالیات در سامانه با وضعیت پذیرش فرم تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم مغایر با مفاد دستورالعمل بوده و قابل پیگیری توسط مراجع نظارتی سازمان خواهد بود.

4- نظر به این که در صورت خروج مؤدی از شمول مفاد تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم (برای آن دسته از مؤدیانی که به جای تسلیم اظهارنامه مالیاتی فرم موضوع تبصره ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم را به سازمان تسلیم نموده‌اند)، مؤدی مشمول جریمه غیر قابل بخشودگی موضوع ماده (192) قانون یاد شده بوده و از هرگونه معافیت قانونی از جمله معافیت موضوع ماده (101) قانون مذکور برای عملکرد سال 1398 محروم خواهد شد لذا به منظور جلوگیری از هرگونه تضییع احتمالی حقوق مؤدیان، مقرر شده است، تأیید نهایی خروج مؤدی از شمول دستورالعمل مذکور پس از بررسی مستندات و موارد اعلامی ادارات کل، توسط این دفتر در سامانه سنیم اعمال شود. در همین راستا و به منظور تسریع در بررسی موارد، رعایت نکات ذیل ضروری می‌باشد:

الف - دلایل عدم پذیرش مشمولیت مؤدی در (6) حالت در سامانه لحاظ شده است.

الف -1- مؤدی مشمول گروه اول می‌باشد. در این حالت صرفاً ادعای ادارات کل با موارد مندرج در آیین‌نامه اجرایی مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارک و روش‌های نگهداری و نمونه اظهارنامه مالیاتی و نحوه ارائه برای رسیدگی و تشخیص مالیات موضوع ماده (95) اصلاحی مصوب 1394/04/31 قانون مالیات‌های مستقیم در ارتباط با اشخاص مشمول گروه اول که با عنایت به بخشنامه‌های صادره برای عملکرد سال 1398 مجری خواهد بود انطباق داده شده و با توجه به اسناد و مدارک ارسالی ادارات کل در این ارتباط اظهارنظر خواهد شد.

الف -2- سال 1398 سال اول فعالیت مؤدی می‌باشد. در این حالت و با توجه به اطلاعات موجود در سامانه ثبت نام مؤدیان، امکان ارسال فرم تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم برای مؤدیانی که سال 1398 اولین سال فعالیت آن‌ها در محل فعالیت اعلامی در سامانه ثبت نام بوده، در سامانه میسر نبوده است لیکن در مواردی مشاهده شده است که مؤدی علی‌رغم عدم انجام فعالیت در سال 1397 برای سال اخیرالذکر اظهارنامه مالیاتی و یا فرم موضوع تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم تسلیم نموده است و با توجه به تکلیف سازمان به اعلام نظر در ارتباط با اظهارنامه یا فرم تسلیمی عملکرد سال 1397، عدم فعالیت مؤدی با تعیین مالیات صفر در سامانه‌های سازمان لحاظ شده و همین عدد مالیات صفر علی‌رغم انجام فعالیت در سال 1398 مبنای محاسبه مالیات مقطوع سال 1398 قرار گرفته است؛ بنابراین در این موارد ارائه گزارش عدم فعالیت مؤدی در سال 1397 برای تأیید ادعای ادارات کل امور مالیاتی توسط این دفتر ضروری می‌باشد.

الف -3- عدم ثبت کارت‌خوان متصل به شبکه پرداخت بانکی. در این حالت نیز با توجه به اطلاعات اخذ شده از سامانه‌های اطلاعاتی سازمان امکان ارسال فرم تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم برای کلیه صاحبان حرف و مشاغل پزشکی، پیراپزشکی، داروسازی و دام‌پزشکی که در اجرای حکم بند (ی) تبصره (6) قانون بودجه سال 1398 و بخشنامه‌های صادره مرتبط با آن، در سال 1398 ملزم به استفاده از پایانه فروشگاهی (کارت‌خوان بانکی) شده بودند ولی به تکالیف قانونی خود در موعد مقرر عمل ننموده‌اند، در سامانه میسر نبوده است لیکن با توجه به ادعای تعدادی از صاحبان حرف ذکر شده مبنی بر عدم رابطه مستقیم مالی با بیمار و به تبع آن عدم الزام به اجرای تکلیف مذکور، در سامانه‌های سازمان امکانی لحاظ شد که با ابراز مؤدی مبنی بر عدم وجود رابطه مستقیم مالی با بیمار، شرایط تسلیم فرم تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم برای ایشان فراهم شده است؛ بنابراین صرفاً در صورت ارسال مستندات مثبته مبنی بر وجود رابطه مستقیم مالی با بیمار برای این دسته از مؤدیان توسط ادارات کل، مراتب عدم پذیرش مشمولیت مؤدی به تأیید این دفتر خواهد رسید.

الف -4- عدم استفاده از پایانه فروشگاهی توسط مشمولین بند (ی) تبصره (6) قانون بودجه سال 1398. در مواردی که بر اساس شواهد و قرائن مستند مشمولین این حکم علی‌رغم ثبت شماره سریال دستگاه کارت‌خوان خود در سامانه سازمان، عملاً از آن برای دریافت درآمد ناشی از ارائه خدمات استفاده نمی‌نمایند.

الف -5- عدم حفظ ضوابط معافیت یا نرخ صفر مالیاتی در طی سال 1398. در این حالت ارسال مستندات لازم مبنی بر خروج مؤدی از ضوابط معافیت یا نرخ صفر مالیاتی برای تأیید عدم شمول مفاد تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم به مؤدی، الزامی است.

الف -6- فروش کالا/درآمد حاصل از ارائه خدمات مؤدی در سال 1398 بیش از مبلغ 9.900.000.000 ریال می‌باشد. با عنایت به محدودیت‌های عنوان شده در بند (3) این نامه، اعتبارسنجی اظهارات مؤدی مبنی بر فروش کمتر از حد نصاب اعلام شده، مستلزم بررسی تکمیلی در حوزه کاری ثبت و پردازش اظهارنامه خواهد بود. به همین منظور بر اساس پیشنهاد این دفتر، گزارشی تحت عنوان گزارش تطبیقی مرحله‌ای به منظور ایجاد سهولت در بهره‌برداری از اطلاعات موجود در سامانه جستجو و استخراج اطلاعات مالیاتی در حال تدوین می‌باشد که در اولین مرحله گزارشی شامل اطلاعات سرجمع فصلی و سالانه یک مؤدی را تولید و به منظور بهره‌برداری در اختیار ادارات کل قرار می‌دهد. با عنایت به اینکه استفاده از این گزارش منتج به تسهیل در اتخاذ تصمیم برای همکاران شاغل در حوزه کاری ثبت و پردازش اظهارنامه به منظور بررسی فرم‌های تسلیمی موضوع تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم مؤدیان خواهد شد لذا این دفتر طی نامه شماره 235/45452/د مورخ 1399/10/13 عنوان دفتر علوم داده‌های مالیاتی، تسریع در ایجاد دسترسی ادارات به گزارش مذکور به منظور بهره‌برداری از آن در فرایند بررسی فرم‌های تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم را خواستار شده است. همچنین در این نامه در ارتباط با برداشت مؤثر اطلاعات مربوط به مؤدیانی که مالیات مقطوع عملکرد سال 1398 آن‌ها مورد تأیید قرار گرفته و اوراق قطعی مالیاتی آن‌ها نیز صادر می‌شود، راهکارهای لازم پیشنهاد شده است.

با عنایت به توضیحات فوق و با توجه به مندرجات بند (1) این نامه، هرگونه تأیید ادعای ادارات کل مبنی بر عدم شمولیت دستورالعمل تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم به مؤدی در این حالت، مستلزم ارائه مستندات متقن و غیر قابل انکار حصول درآمد یا میزان فروش بیش از مبلغ حد نصاب اعلام شده از جمله اطلاعات مندرج در سامانه جستجو و استخراج مالیاتی، گزارش تنظیمی در خصوص بررسی اطلاعات گردش حساب‌های بانکی و یا اخذ و ارسال اطلاعات استخراجی از دستگاه کارت‌خوان بانکی مورد استفاده مؤدی در محل فعالیت در سال 1398 خواهد بود و این دفتر از پذیرش مواردی که فاقد مستندات متقن و غیر قابل انکار می‌باشند خودداری خواهد نمود.

ب - به منظور تسریع در تبادل اطلاعات و اسناد و مدارک فی‌مابین ادارات کل اجرایی و دفتر حسابرسی مالیاتی، همکاران این دفتر به شرح ذیل پاسخگوی ابهامات ادارات کل در خصوص نحوه اقدامات مرتبط با پذیرش یا عدم پذیرش شمولیت دستورالعمل تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم می‌باشند. ضروری است به منظور دستیابی به نتایج بهینه در این ارتباط، ادارات کل احدی از همکاران آشنا به سامانه سنیم و آگاه به مقررات دستورالعمل تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم را به صورت مکتوب به این دفتر معرفی نمایند.

ب -1- رابط این دفتر با ادارات کل امور مالیاتی شمیرانات، شمال شهر تهران، آذربایجان شرقی، اصفهان، آذربایجان غربی، گیلان، کرمان، ایلام، خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان، سرکار خانم زائری به شماره تلفن 39903926

ب -2- رابط این دفتر با ادارات کل امور مالیاتی شرق استان تهران، شرق شهر تهران، مرکز تهران، خراسان رضوی، اردبیل، مرکزی، قم، بوشهر، خراسان شمالی و کهکیلویه و بویراحمد، جناب آقای یاوری به شماره تلفن 39903926

ب -3- رابط این دفتر با ادارات کل امور مالیاتی غرب استان تهران، غرب شهر تهران، همدان، خوزستان، یزد، گلستان، سمنان، چهارمحال و بختیاری و کردستان، جناب آقای ناطقی به شماره تلفن 39903926

ب -4- رابط این دفتر با ادارات کل امور مالیاتی جنوب استان تهران، جنوب شهر تهران، البرز، کرمانشاه، هرمزگان، مازندران، فارس، قزوین، زنجان و لرستان سرکار خانم بیات سرمدی به شماره تلفن 39903926

ج - با عنایت به مفاد بند (16) دستورالعمل شماره 200/99/510 مورخ 1399/05/11، میزان مالیات مقطوع پزشکانی که در عملکرد سال 1398 مشمول حکم بند (ک) تبصره (6) قانون بودجه سال 1398 بوده‌اند معادل مالیات تعیین شده به شرح بند (2) دستورالعمل یاد شده و یا مالیات مکسوره از آن‌ها از طرف مراکز درمانی، هر کدام بیشتر باشد تعیین می‌شود لذا ضمن تأکید بر لزوم بررسی سامانه‌های مرتبط با درج اطلاعات میزان مالیات مکسوره پزشکان محترم به منظور تعیین مالیات مقطوع عملکرد سال 1398 این بخش از مؤدیان، اعلام می‌دارد هرگونه استرداد مالیات برای پزشکانی که در عملکرد سال 1398 مشمول دستورالعمل تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم شناخته شده و مالیات آن‌ها به صورت مقطوع بر اساس یکی از شاخص‌های اعلام شده به شرح فوق تعیین و قطعی می‌شود مجاز نبوده و مالیات‌های پرداختی شناسایی شده برای این دسته از مؤدیان بعد از صدور برگ قطعی به حساب مالیات همان سال منظور و به هیچ وجه قابل استرداد نمی‌باشد. در همین راستا در صورتی که در حسابرسی پرونده مالیاتی مراکز درمانی مشخص گردید مراکز مذکور به تمامی یا بخشی از تکالیف خود در اجرای مفاد حکم بند (ک) تبصره (6) قانون بودجه سال 1398 عمل ننموده‌اند، صرف قطعیت پرونده مالیاتی عملکرد سال 1398 پزشک یا پزشکان مرتبط، مانع از مطالبه و وصول مالیات مکسوره منطبق با مفاد حکم بند (ک) تبصره (6) قانون بودجه سال 1398 نخواهد بود و در صورتی که پس از صدور اوراق قطعی مالیات مقطوع سال 1398 پزشکان موضوع این بند، اسناد و مدارک مثبته جدیدی از حیث کسر مالیات مکسوره از طریق حسابرسی مراکز درمانی و یا سایر مراجع ذی‌ربط به اداره امور مالیاتی مربوط به فعالیت پزشک واصل گردید، اداره امور مالیاتی اخیرالذکر مکلف به صدور برگ قطعی اصلاحی خواهد بود.

د - با عنایت به مفاد بند (5) دستورالعمل شماره 200/99/510 مورخ 1399/05/11، در صورتی که مستند به اسناد و مدارک مثبته مشخص شود مجموع فروش کالا و ارائه خدمت مؤدی در سال 1398 بیش از مبلغ ابرازی مؤدی به عنوان فروش کالا و خدمات و سایر درآمدها در فرم تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم می‌باشد (مشروط بر این که مجموع درآمد مؤدی از حد نصاب مقرر 9.900.000.000 ریال تجاوز ننماید)، ادارات کل امور مالیاتی مکلف خواهند بود ابتدا با پذیرش فرم مالیات مقطوع ابرازی مؤدی، برگ قطعی مالیات را صادر و سپس با توجه به اسناد و مدارک مثبته به دست آمده با رعایت مقررات بند (4) ماده (41) آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده (219) قانون مالیات‌های مستقیم نسبت به محاسبه و مطالبه مابه‌التفاوت مالیات متعلقه با رعایت مقررات مربوطه اقدام نمایند. به عنوان مثال:

برای عملکرد سال 1398 شخص حقیقی صاحبان مشاغل (الف) مفروضات زیر وجود دارد:

فروش ابرازی در فرم تسلیمی موضوع تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم:	3.300.000.000 ریال
مالیات ابرازی در فرم تسلیمی موضوع تبصره ماده (100) قانون مالیات‌های مستقیم:	85.000.000 ریال
فروش مستند با عنایت به اطلاعات موجود در سامانه جستجو و استخراج اطلاعات مالیاتی:	8.800.000.000 ریال

با توجه به درآمد کتمان شده مؤدی، تعیین درآمد مشمول مالیات مؤدی با رعایت مفاد بند (4-1) ماده (41) آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده (219) قانون مالیات‌های مستقیم صورت می‌پذیرد.

نسبت سود فعالیت مؤدی از طرف سازمان معادل 15% اعلام شده است.

با عنایت به مفروضات فوق مالیات متمم مؤدی به شرح ذیل تعیین خواهد شد:

درآمد مشمول مالیات با رعایت مفاد بند (4-1) ماده (41) آیین‌نامه:

ریال 1.320.000.000 = 15% × 8.800.000.000

درآمد مشمول مالیات پس از کسر معافیت موضوع ماده (101) قانون مالیات‌های مستقیم:

ریال 1.062.000.000 = 258.000.000 ‒ 1.320.000.000

تبصره (2) ماده (186) قانون مالیات‌های مستقیم:

ریال 1.062.000 = 1/1000 × 1.062.000.000

درآمد مشمول مالیات پس از اعمال تبصره (2) ماده (186) قانون مالیات‌های مستقیم:

1.060.938.000 = 1.062.000 ‒ 1.062.000.000

	75.000.000	=	15%	×	500.000.000
+	100.000.000	=	20%	×	500.000.000	+
+	15.234.500	=	25%	×	60.938.000	+
	190.234.500				1.060.938.000

میزان مالیات ناشی از درآمد کتمان شده قابل مطالبه (مالیات متمم):

ریال 105.234.500 = 85.000.000 ‒ 190.234.500

جریمه ناشی از کتمان درآمد موضوع ماده (192) قانون مالیات‌های مستقیم:

ریال 31.570350 = 30% × 105.234.500