آئین‌نامه اجرایی موضوع ماده 219 ق. م. م

آئین‌نامه اجرایی موضوع ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحیه مصوب 1394/04/31

فصل اول - کلیات

ماده 1- واژه‌ها و اصطلاحات به کار برده شده در این آئین‌نامه به شرح زیر تعریف می‌شود:

الف - سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور
ب - قانون: قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366/12/03 و اصلاحیه‌های بعدی آن منتهی به اصلاحیه مصوب 1394/04/31
ج - ق. م. ا: قانون مالیات بر ارزش افزوده
د - اداره امور مالیاتی: واحد سازمانی مشخصی است که شامل تقسیمات کوچک‌تری به نام حوزه‌های کاری می‌شود.
هـ - حوزه کاری: فرایندهای مالیاتی بر اساس مقررات این آئین‌نامه در حوزه‌های کاری مختلف (از جمله شناسایی و ثبت نام، دریافت و پردازش اظهارنامه، حسابرسی) حسب مورد انجام می‌شود.
و - اظهارنامه برآوردی: اظهارنامه مالیاتی است که بر اساس فعالیت و یا اطلاعات اقتصادی کسب شده مؤدی از پایگاه اطلاعات مؤدیان و حداقل حاوی اطلاعات هویتی، فروش و درآمدها، هزینه‌ها، معافیت‌ها حسب مورد، درآمد مشمول مالیات و مالیات می‌باشد.
ز - ارزش منصفانه: ارزشی است که بر اساس استانداردهای حسابداری ایران تعریف می‌شود.

ماده 1- واژه‌ها و اصطلاحات به کار برده شده در این آئین‌نامه به شرح زیر تعریف می‌شود:

الف - سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور
ب - قانون: قانون مالیات‌های مستقیم
ج - ق. م. ا: قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده
د - ق. پ: قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان
هـ - اداره امور مالیاتی: واحد سازمانی مشخصی است که شامل تقسیمات کوچک‌تری به نام حوزه‌های کاری می‌شود.
و - حوزه کاری: یک یا چند وظیفه یا فرایند تخصصی مالیاتی هم سنخ و منسجم تشکیل یک حوزه کاری را می‌دهند.
ز - اظهارنامه برآوردی: اظهارنامه مالیاتی است که بر اساس فعالیت و یا اطلاعات اقتصادی کسب شده مؤدی از پایگاه اطلاعات مؤدیان و حداقل حاوی اطلاعات هویتی، فروش و درآمدها، هزینه‌ها، معافیت‌ها حسب مورد، درآمد مشمول مالیات و مالیات می‌باشد.
ح - ارزش منصفانه: ارزشی است که بر اساس استانداردهای حسابداری ایران تعریف می‌شود.
ط - واحدیابی میدانی: مراجعه و بازدید از محل فعالیت فعالان اقتصادی توسط مأموران مالیاتی یا در اجرای تبصره 2 ماده 219 قانون توسط بخش غیر دولتی به منظور شناسایی، راستی آزمایی و اعتبارسنجی اقامتگاه قانونی اشخاص و محل فعالیت آنان و … که منجر به شناسایی مؤدیان جدید، اصلاح و تکمیل اطلاعات مؤدیان می‌گردد.

فصل دوم - ساختار تشکیلاتی و مأموران مالیاتی

ماده 2- کارکنان سازمان که عهده‌دار انجام وظایف موضوع «قانون»، «ق. م. ا»، فرایندهای مصوب طرح جامع مالیاتی و وظایفی از قبیل راهبری، نظارت، اتوماسیون و پشتیبانی هستند در عداد مأموران مالیاتی بوده و مشمول ضوابط این آئین‌نامه می‌باشند.

ماده 3- عناوین شغلی «مأموران مالیاتی» عبارت است از مدیر حسابرسی مالیاتی، مستشاری مالیاتی، دادرسی مالیاتی، دادستانی انتظامی مالیاتی، راهبری حسابرسی مالیاتی و حسابرسی مالیاتی

عناوین پستی در هر شغل به شرح ذیل می‌باشد:

تبصره 1- پست حسابرس مالیاتی قابل تخصیص در شغل حسابرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی (3، 2 و 1) می‌باشد و ارتقا به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 80 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی‌های تخصصی (مصاحبه با آزمون) می‌باشد.

تبصره 2- پست حسابرس ارشد مالیاتی/کارشناس ارشد هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی قابل تخصیص در شغل حسابرسی مالیاتی/دادرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی (3، 2 و 1) می‌باشد و ارتقا به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 85 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی‌های تخصصی (مصاحبه با آزمون) می‌باشد.

تبصره 3- پست رئیس گروه حسابرسی مالیاتی/رئیس گروه هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی قابل تخصیص در شغل حسابرسی مالیاتی/دادرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی (3، 2 و 1) می‌باشد و ارتقا به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 85 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی‌های تخصصی (مصاحبه با آزمون) می‌باشد.

تبصره 4- پست حسابرس کل مالیاتی قابل تخصیص در شغل حسابرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی (3، 2 و 1) می‌باشد و ارتقا به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 85 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی‌های تخصصی (مصاحبه با آزمون) می‌باشد.

تبصره 5- پست‌های رئیس امور هماهنگی هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی، رئیس گروه هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی و کارشناس ارشد هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی قابل تخصیص در شغل دادرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی (3، 2 و 1) می‌باشد و ارتقا به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 85 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی‌های تخصصی (مصاحبه با آزمون) می‌باشد.

تبصره 6- پست‌های رئیس امور راهبری مالیاتی و کارشناس راهبری مالیاتی قابل تخصیص در شغل راهبری حسابرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی (3، 2 و 1) می‌باشد و ارتقا به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 85 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی‌های تخصصی (مصاحبه با آزمون) می‌باشد.

تبصره 7- ارتقای شاغلین در تبصره‌های 1 تا 6 به پست بالاتر الزاماً از سطح یک با حداقل یک سال سابقه در همان سطح صورت خواهد پذیرفت.

تبصره 8- پست رئیس امور هماهنگی هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی با پست حسابرس کل مالیاتی، پست رئیس گروه هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی با پست رئیس گروه حسابرسی مالیاتی و پست کارشناس ارشد هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی با پست حسابرس ارشد مالیاتی هم‌تراز و متناظر بوده و کلیه تجارب و سوابق آن‌ها مرتبط و قابل احتساب می‌باشد.

تبصره 9- کلیه پست‌های سازمانی که عهده‌دار وظایفی نظیر راهبری، نظارت، اتوماسیون و پشتیبانی می‌باشند، مشمول مشاغل موضوع ماده 3 این آئین‌نامه قرار می‌گیرند.

تبصره 10- کلیه عناوین شغلی موضوع ماده 3 این آئین‌نامه در عداد حسابرسان مالیاتی به شمار می‌روند، کارشناس/رئیس امور حقوقی شاغل در سازمان از جمله دادستانی انتظامی مالیاتی تابع مقررات کارشناس/رئیس امور راهبری مالیاتی می‌باشند، همچنین ارتقای مأموران مالیاتی منوط به وجود پست سازمانی و احراز شرایط پست مزبور خواهد بود. انتقال مأموران مالیاتی با درخواست خود به سایر واحدهای سازمانی و انتصاب آنان در پست‌های پایین‌تر با رعایت ضوابط نقل و انتقال مأموران مالیاتی بلامانع می‌باشد.

تبصره 11- پست نماینده هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی به دو سطح افقی 1 و 2 تقسیم‌بندی می‌شود و ارتقا از سطح 2 به 1 منوط به کسب حداقل امتیاز 85 ارزیابی عملکرد با حداقل 3 سال سابقه در سطح قبلی می‌باشد.

ماده 4- حسابرس مالیاتی از بین کارمندان فعلی یا جدیدالاستخدام «سازمان» که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می‌شود و تحت نظر مسئول ذی‌ربط در چهارچوب فعالیت‌های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می‌نماید.

تبصره - ادامه خدمت کارکنانی که در حال حاضر در پست‌های سازمانی پایین‌تر از حسابرس مالیاتی و کارشناس راهبری مالیاتی از قبیل کاردان مالیاتی و کمک حسابرس مالیاتی اشتغال دارند با همان پست سازمانی بلامانع بوده و ارتقای آن‌ها به پست‌های بالاتر سازمانی با رعایت سایر قوانین و مقررات منوط به ارائه مدرک تحصیلی کارشناسی در رشته تحصیلی مرتبط است.

ماده 5- حسابرس ارشد مالیاتی از بین حسابرسان مالیاتی سطح یک «سازمان» که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می‌شود و تحت نظر مسئول ذی‌ربط در چهارچوب فعالیت‌های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می‌نماید.

تبصره - در صورت نبود کارمند واجد شرایط مذکور در این ماده و با درخواست اداره کل امور مالیاتی ذی‌ربط و تأیید دادستان انتظامی مالیاتی، ارتقای حسابرس مالیاتی سطح 2 به حسابرس ارشد مالیاتی کارشناس ارشد هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی، منوط به کسب حداقل 85 درصد از میانگین امتیاز ارزیابی عملکرد و کسب امتیاز لازم در ارزیابی‌های تخصصی (مصاحبه با آزمون)، امکان‌پذیر خواهد بود.

ماده 6- رئیس گروه حسابرسی مالیاتی از بین حسابرسان ارشد مالیاتی سطح یک یا کارشناس راهبری با حداقل 3 سال سابقه در همان پست که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می‌شود و تحت نظر مسئول ذی‌ربط در چهارچوب فعالیت‌های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می‌نماید.

ماده 7- حسابرس کل مالیاتی از بین مأموران مالیاتی با پست‌های رئیس گروه حسابرسی مالیاتی سطح یک که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می‌شود و تحت نظر مسئول ذی‌ربط در چهارچوب فعالیت‌های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می‌نماید. انتصاب حسابرس کل مالیاتی به پست رئیس امور راهبری مالیاتی و یا دادیار مسئول مالیاتی و بالعکس بلامانع می‌باشد.

ماده 8- کارشناس ارشد هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی، از بین حسابرسان ارشد مالیاتی «سازمان» با حداقل 3 سال سابقه در همان پست که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می‌شود و تحت نظر مسئول ذی‌ربط در چهارچوب فعالیت‌های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می‌نماید.

ماده 9- رئیس گروه هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی، از بین رئیس گروه‌های حسابرسی مالیاتی با حداقل 3 سال سابقه در همان پست یا کارشناس ارشد سطح یک هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی با دو سال سابقه در همان سطح «سازمان» که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می‌شود و تحت نظر مسئول ذی‌ربط در چهارچوب فعالیت‌های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می‌نماید.

ماده 10- رئیس امور هماهنگی هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی از بین مأموران مالیاتی با پست‌های رئیس گروه هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی سطح یک یا رئیس گروه حسابرسی مالیاتی سطح یک در همان پست‌ها که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می‌شود و تحت نظر مسئول ذی‌ربط در چهارچوب فعالیت‌های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می‌نماید.

ماده 11- نماینده سازمان در هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی از بین کارمندان سازمان دارای مدرک کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط و دارای حداقل 10 سال سابقه خدمت که حداقل 6 سال آن را در امور مالیاتی اشتغال داشته و در امر مالیاتی بصیر و مطلع باشند انتخاب می‌شوند و تحت نظر مسئول مربوط در چهارچوب فعالیت‌های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می‌نماید.

تبصره - بصیر و مطلع بودن در این ماده عبارت است از دارا بودن پست سازمانی حسابرس کل با حداقل یک سال سابقه، رئیس گروه حسابرسی مالیاتی سطح یک با حداقل چهار سال سابقه در همان سطح، دادیار مسئول انتظامی مالیاتی با حداقل یک سال سابقه و رئیس گروه راهبری مالیاتی سطح یک با حداقل یک سال سابقه در همان سطح و یا پست‌های بالاتر.

ماده 12- عضو شورای عالی مالیاتی از بین اشخاص صاحب‌نظر، مطلع و مجرب در امور حقوقی، اقتصادی، مالی، حسابداری و حسابرسی که دارای حداقل مدرک کارشناسی یا معادل در رشته‌های مذکور به پیشنهاد رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور و حکم وزیر امور اقتصادی و دارایی منصوب می‌شوند.

ماده 13- رؤسای شعب از بین اعضای شورای عالی مالیاتی شاغل در سازمان امور مالیاتی کشور، توسط رئیس شورای عالی مالیاتی انتخاب می‌شوند.

تبصره - معاون شورای عالی مالیاتی از بین کارکنان سازمان منصوب می‌شود.

ماده 14- رشته‌های تحصیلی مطلوب عبارت است از حسابداری، حسابرسی، بازرگانی، مدیریت، اقتصاد، حقوق، مهندسی صنایع و رشته‌های مصرح در طرح طبقه‌بندی مشاغل، همچنین به منظور تحقق اهداف طرح جامع مالیاتی استفاده از رشته‌های تحصیلی امور فناوری اطلاعات از قبیل سخت‌افزار، نرم‌افزار، مهندسی فناوری اطلاعات، مدیریت فناوری اطلاعات و سایر رشته‌ها حسب تشخیص سازمان امکان‌پذیر می‌باشد.

تبصره - مأموران مالیاتی که پیش از تاریخ تصویب این آئین‌نامه به استخدام سازمان امور مالیاتی کشور (وزارت امور اقتصادی و دارایی) درآمده‌اند از شمول حکم این ماده مستثنا می‌باشند.

ماده 15- مدیران کل امور مالیاتی در واحدهای سازمانی موظفند نقش‌های مربوط به فرایندهای مرتبط با اجرای نظام جامع مالیاتی را به استثنای نقش‌هایی که طبق این آئین‌نامه به پست‌های خاصی تخصیص داده شده به هر یک از مأموران مالیاتی تخصیص دهند.

ماده 16- تطبیق و انتخاب مأموران مالیاتی شاغل به عناوین پستی موضوع این آئین‌نامه به ترتیب زیر می‌باشد:

تبصره 1- تطبیق پست‌های فعلی مأموران مالیاتی دارای مدارک تحصیلی پایین‌تر از کارشناسی بلامانع بوده لیکن ارتقای آنان به پست سازمانی بالاتر منوط به ارائه مدرک تحصیلی کارشناسی مرتبط می‌باشند.

تبصره 2- تعیین سطوح در تطبیق پست‌های سازمانی فعلی (در زمان تصویب این آئین‌نامه) به پست‌های سازمانی جدید صرفاً بر اساس سنوات خدمت در همان پست انجام خواهد شد.

ماده 17- نظر به ضرورت حفظ و تداوم صلاحیت حرفه‌ای مأموران مالیاتی و در راستای مقتضیات و مصالح اداری در تمامی مشاغل موضوع این آئین‌نامه امکان تغییر محل خدمت یا تنزل در سطوح یا پست‌های سازمانی به سطوح یا پست‌های دیگر با درخواست مدیرکل مربوط و یا تأیید دادستان انتظامی مالیاتی و موافقت رئیس کل سازمان یا رأی هیات رسیدگی به تخلفات اداری مالیاتی حسب مورد با رعایت مقررات مربوط، امکان‌پذیر می‌باشد.

فصل سوم - شناسایی و ثبت نام مؤدیان

ماده 18- اقداماتی که جهت شناخت هویت مؤدیان مالیاتی، محل فعالیت و یا اقامتگاه قانونی، نوع، شروع فعالیت و کلیه فعالیت‌های اقتصادی و سایر منابع مالیاتی آن‌ها در حوزه کاری شناسایی و ثبت نام انجام می‌گیرد.

ماده 18- شناخت هویت اشخاص مشمول در نظام مالیاتی، محل فعالیت و یا اقامتگاه قانونی، نوع فعالیت یا فعالیت‌های اقتصادی، شروع و خاتمه فعالیت‌ها، همچنین شناسایی سایر منابع مالیاتی آن‌ها در اجرای آئین‌نامه اجرایی تبصره (3) ماده (169) قانون در حوزه کاری شناسایی، ثبت نام و تشکیل پرونده انجام می‌گیرد.

ماده 19- ثبت اطلاعات و مشخصات مؤدیان در نظام مالیاتی کشور با هدف انجام فرایندهای مالیاتی در «حوزه کاری شناسایی و ثبت نام» انجام می‌گیرد.

ماده 19- حوزه کاری شناسایی، ثبت نام و تشکیل پرونده موظف است:

الف - با استفاده از اطلاعات پایگاه اطلاعات هویتی، عملکردی و دارایی مؤدیان مالیاتی، انجام واحدیابی میدانی و سایر منابع اطلاعاتی از قبیل سامانه مؤدیان، گزارش‌های مردمی و همچنین اقدامات واحدهای اجرایی بازرسی و مبارزه با فرار مالیاتی و پول‌شویی، نسبت به شناسایی، ثبت نام، تشکیل پرونده و یا اصلاح و تکمیل اطلاعات ثبت نام مؤدیان اقدام نمایند.

ب - نظارت، به‌روزرسانی و انجام فرایندهای مرتبط با تعلیق، فعال‌سازی مجدد، تعطیلی کسب و کار ناشی از انحلال یا فوت و یا سایر عوامل، تغییر شغل، تغییر محل فعالیت، تغییر مالکیت، اجاره واحد کسب و کار، انتقال پرونده‌های مالیاتی مؤدیان بین ادارات امور مالیاتی و تعریف و برقراری الزامات ارائه اظهارنامه در منابع مختلف.

ج - نظارت، به‌روزرسانی و انجام موارد زیر:

1. غیرفعال‌سازی دائم/موقت ثبت نام (حسب درخواست سیستمی/کتبی مؤدی و یا اطلاعات واصله)؛

2. فعال/غیرفعال‌سازی شناسه یکتای حافظه مالیاتی (حسب اعلام مؤدی یا مقررات موضوعه یا احراز تخلف مؤدی توسط سازمان)؛

3. فعال/غیرفعال‌سازی کارپوشه مؤدیان (حسب درخواست مؤدی یا مقررات موضوعه یا احراز تخلف مؤدی توسط سازمان)؛

4. راهنمایی و آموزش مؤدیان مالیاتی در خصوص رفع ابهامات مربوط به ثبت نام و عضویت در سامانه مؤدیان؛

5. اعلام نظر در خصوص اتصال دستگاه کارت‌خوان بانکی (pos) و یا درگاه پرداخت الکترونیکی به پرونده مؤدی؛

تبصره - شناسایی میدانی توسط حوزه کاری شناسایی و ثبت نام در اجرای مفاد تبصره (1) ماده (25) ق. م. ا. ا برای مؤدیان مورد اعتماد ق. پ. موضوعیت ندارد.

د - نظارت از حیث ثبت نام و عضویت در سامانه مؤدیان، صدور صورتحساب الکترونیکی، ایجاد سیستمی کارپوشه اختصاصی و پیگیری در صورت عدم انجام هر یک از موارد ذکر شده برای مؤدیان دارای ثبت نام در نظام مالیاتی در اجرای مقررات مربوطه.

ماده 20- حوزه کاری شناسایی و ثبت نام مؤدیان موظف است:

الف - با استفاده از اطلاعات پایگاه اطلاعات هویتی، عملکردی و دارایی مؤدیان مالیاتی، انجام واحدیابی و سایر منابع اطلاعاتی، نسبت به شناسایی، ثبت نام و یا اصلاح و تکمیل اطلاعات، ثبت نام مؤدیان، اقدام نمایند.

ب - فرایندهای مرتبط با تعلیق، فعال‌سازی مجدد، تعطیلی کسب و کار ناشی از انحلال یا فوت و یا سایر عوامل، انتقال پرونده‌های مالیاتی مؤدیان بین ادارات امور مالیاتی و تعریف و برقراری الزامات ارائه اظهارنامه در منابع مختلف را به انجام رساند.

ج - بر اساس دستورالعمل ابلاغی سازمان کلیه مؤدیان مالیاتی شناسایی شده را ثبت نام نموده و شماره اقتصادی تخصیص داده شده به هر مؤدی را به طرق مقتضی به وی ابلاغ نماید.

ماده 20- اظهارنامه‌های مالیاتی دریافتی از مؤدیان توسط «حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه» مورد پردازش قرار می‌گیرد.

تبصره - کلیه فرایندهای مربوط به ثبت جزئیات و پردازش اظهارنامه‌ها توسط حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه انجاممی گیرد.

فصل چهارم - دریافت و پردازش اظهارنامه

ماده 21- اظهارنامه‌های مالیاتی مؤدیان به صورت الکترونیکی و غیر الکترونیکی دریافت و توسط «حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه» مورد پردازش قرار می‌گیرد.

تبصره - کلیه فرایندهای مربوط به ثبت جزئیات و پردازش اظهارنامه توسط حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه انجام می‌گیرد.

ماده 21- حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه در مورد آن دسته از مؤدیانی که در موعد مقرر و مطابق مقررات از تسلیم اظهارنامه مالیاتی خودداری می‌نمایند، در صورتی که سازمان به صورت سیستمی برای آن‌ها اظهارنامه برآوردی و برگ تشخیص سیستمی صادر نکرده باشد، مکلف است با رعایت مقررات ماده (97) و تبصره ماده (100) قانون اظهارنامه‌های مالیاتی برآوردی را بر اساس فعالیت و اطلاعات اقتصادی کسب شده مؤدی مطابق روش‌ها و معیارهایی که توسط سازمان تعیین شده یا می‌شود، ایجاد (تولید) و نسبت به صدور برگ تشخیص مالیات بر اساس آن اقدام و برگ تشخیص مالیات مذکور را جهت ابلاغ به واحد ذی‌ربط ارسال نماید.

تبصره 1- در صورت عدم امکان تولید اظهارنامه برآوردی توسط حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه، پرونده به منظور تولید اظهارنامه برآوردی و صدور و ابلاغ برگ تشخیص یا مطالبه مالیات حداکثر ظرف مدت یک سال از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی به حوزه کاری حسابرسی ارجاع خواهد شد. حکم این تبصره مانع از مطالبه و وصول مالیات این‌گونه مؤدیان در اجرای مفاد ماده (157) قانون نخواهد بود.

تبصره 2- در صورتی که مؤدی ظرف مهلت مقرر قانونی از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص یا مطالبه مالیات بر اساس اظهارنامه‌های برآوردی نسبت به تسلیم اعتراض و اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات اقدام ننماید بر اساس قسمت اخیر ماده (97) قانون، برگ تشخیص مالیات مذکور از نظر درآمد مشمول مالیات و مالیات متعلقه قطعی است.

حکم این تبصره در خصوص تسلیم اظهارنامه بعد از صدور و ابلاغ برگ تشخیص مالیات بر اساس اظهارنامه برآوردی در مواردی که برگ تشخیص مالیات در اجرای تبصره (1) ماده (203) و قسمت اخیر تبصره (2) آن و ماده (208) قانون ابلاغ شده است جاری نمی‌باشد.

تبصره 3- در صورتی که اعتراض مؤدی به برگ تشخیص مالیات بر مبنای اظهارنامه برآوردی، به دلیل عدم فعالیت باشد، الزامی به تسلیم اظهارنامه برای پذیرش و بررسی اعتراض مؤدی در اجرای قسمت اخیر ماده (97) قانون وجود ندارد.

تبصره 4- اظهارنامه مطابق مقررات، اظهارنامه‌ای می‌باشد که در خصوص اشخاص حقوقی حداقل شامل ترازنامه و حساب سود و زیان و برای صاحبان مشاغل مطابق مقررات فصل سوم آئین‌نامه موضوع ماده (95) قانون تنظیم و تکمیل شده باشد.

عدم ارائه ترازنامه یا حساب سود و زیان یا صورت درآمد و هزینه یا خلاصه درآمد و هزینه همراه اظهارنامه مالیاتی و یا ابراز مبلغ صفر برای کل مبالغ هر یک از صورت‌های مالی مذکور یا صورت‌های فوق حسب مورد به منزله تسلیم «اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات قانونی» مربوط تلقی نمی‌گردد.

ماده 22- حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه موظف است:

در مورد آن دسته از مؤدیانی که در موعد مقرر و مطابق مقررات از تسلیم اظهارنامه مالیاتی خودداری می‌نمایند، با رعایت مقررات ماده 97 قانون، اظهارنامه‌های مالیاتی برآوردی بر اساس فعالیت و اطلاعات اقتصادی کسب شده مؤدی از طرح جامع مالیاتی مطابق روش‌ها و معیارهایی که توسط سازمان تعیین شده یا می‌شود، ایجاد (تولید) و نسبت به صدور برگ تشخیص مالیات بر اساس آن اقدام و برگ تشخیص مالیات مذکور را جهت ابلاغ به واحد ذی‌ربط ارسال نماید.

تبصره 1- در صورت عدم امکان تولید اظهارنامه برآوردی به صورت سیستمی، پرونده به منظور تولید اظهارنامه برآوردی و صدور و ابلاغ برگ تشخیص یا مطالبه مالیات حداکثر ظرف مدت یک سال از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی به حوزه کاری حسابرسی ارجاع خواهد شد. حکم این تبصره مانع از مطالبه و وصول مالیات این‌گونه مؤدیان در اجرای مفاد ماده 157 قانون نخواهد بود.

تبصره 2- در صورتی که مؤدی ظرف مهلت مقرر قانونی از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص یا مطالبه مالیات بر اساس اظهارنامه‌های برآوردی نسبت به تسلیم اعتراض و اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات اقدام ننماید بر اساس قسمت اخیر ماده 97 قانون، برگ تشخیص مالیات مذکور از نظر درآمد مشمول مالیات و مالیات متعلقه قطعی است. حکم این تبصره در خصوص تسلیم اظهارنامه بعد از صدور و ابلاغ برگ تشخیص مالیات بر اساس اظهارنامه برآوردی در مواردی که برگ تشخیص مالیات در اجرای تبصره 1 ماده 203 و قسمت اخیر تبصره 2 آن و ماده 208 قانون ابلاغ شده است جاری نمی‌باشد.

تبصره 3- اظهارنامه مطابق مقررات، اظهارنامه‌ای می‌باشد که در خصوص اشخاص حقوقی حداقل شامل ترازنامه و حساب سود و زیان و برای صاحبان مشاغل مطابق مقررات فصل سوم آئین‌نامه موضوع ماده 95 قانون تنظیم و تکمیل شده باشد. عدم ارائه ترازنامه یا حساب سود و زیان یا صورت درآمد و هزینه یا خلاصه درآمد و هزینه همراه اظهارنامه مالیاتی و یا ابراز مبلغ صفر برای کل مبالغ هر یک از صورت‌های مالی مذکور یا صورت‌های فوق حسب مورد به منزله تسلیم «اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات قانونی» مربوط تلقی نمی‌گردد.

تبصره 4- معیارها و شاخص‌هایی که در اجرای ضوابط و مقررات قانون و این آئین‌نامه برای تهیه اظهارنامه برآوردی تعیین می‌شوند، محرمانه بوده و اشخاص تعیین‌کننده این شاخص‌ها و معیارها مجاز به افشای آن‌ها جز نزد مراجع ذی‌صلاح قانونی مربوط نخواهند بود. در صورت افشا طبق قانون مجازات اسلامی و سایر مقررات قانونی مربوط با آن‌ها رفتار خواهد شد.

تبصره 5- اجرای حکم این ماده صرفاً در خصوص صاحبان مشاغل و اشخاص حقوقی که به عنوان مؤدی فعال شناسایی شده‌اند، لازم‌الاجرا می‌باشد.

ماده 22- حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه در اجرای ق. پ. موظف به انجام تکالیف زیر است:

الف - رسیدگی به تخلفات تکالیف مربوط به ق. پ:

1. ثبت تخلفات دریافتی اعم از سیستمی و فیزیکی (از جمله گزارش‌های فرار مالیاتی واصله در سامانه گزارش‌های مردمی فرار مالیاتی «سوت‌زنی» در خصوص عدم استفاده از دستگاه کارت‌خوان بانکی)؛

2. بررسی تخلفات دریافتی توسط سرپرست از حیث تکراری نبودن، مربوط بودن و ثبت در سامانه یکپارچه مالیاتی و ارجاع تخلف به کارمند؛

3. بررسی تخلفات توسط کارمند، ارسال نتیجه به سرپرست و تأیید/رد توسط سرپرست؛

4. در صورت تأیید تخلف توسط سرپرست حسب موضوع تخلف، ادامه فرایند در حوزه کاری ذی‌ربط صورت می‌پذیرد؛

ب - رسیدگی به تخلفات موضوع ماده (9) ق. پ:

1. اعلام مراتب تخلف به صورت موردی یا تجمیعی به مؤدی از طریق کارپوشه؛

2. مؤدی مکلف است حداکثر ظرف 10 روز از تاریخ درج تخلف در کارپوشه اختصاصی وی، واکنش خود را نسبت به موضوع در سامانه مؤدیان ثبت نماید؛

3. بررسی عکس‌العمل مؤدی توسط کارمند نسبت به تخلف مندرج در کارپوشه وی حسب مورد با رعایت مواعد قانونی:

1-3. در صورت پذیرش دلایل مؤدی مبنی بر عدم بروز تخلف یا احراز عدم تخلف قبل از تشکیل جلسه هیات حل اختلاف موضوع ماده (9) ق. پ. توسط سرپرست، موضوع از این حیث مختومه است و در کارپوشه مؤدی ثبت می‌شود؛

2-3. در صورتی که تخلف اعلامی توسط مؤدی پذیرفته و اصلاح شود و پرونده حسب مقررات ماده (14) ق. م. ا. ا و تبصره (1) ماده (19) ق. پ. به حسابرسی ارجاع نشده باشد، جریمه موضوع ماده (22) ق. پ. با رعایت مهلت ماده (157) قانون توسط این حوزه کاری مطالبه می‌شود.

3-3. در صورت عدم پذیرش تخلف توسط مؤدی و امتناع از ثبت یا اصلاح موارد تخلف و همچنین عدم تأیید ثبت و اصلاح تخلف توسط سرپرست، پرونده به حوزه کاری اعتراضات و شکایات ارسال می‌شود.

4-3. در صورت عدم تأیید تخلف توسط هیات حل اختلاف مالیاتی، مراتب به صورت سیستمی در کارپوشه مؤدی درج و توسط همین حوزه کاری مختومه می‌شود.

5-3. در صورت تأیید تخلف و عدم قبول اصلاحات مؤدی توسط هیات حل اختلاف مالیاتی، رأی هیات به کارپوشه مؤدی ارسال می‌گردد و پرونده برای رسیدگی به طور سیستمی به حوزه حسابرسی ارسال می‌شود.

ج - دریافت و ثبت درخواست‌های خارج از سامانه مؤدیان در رابطه با استرداد، افزایش حد مجاز و یا ثبت بروز حادثه یا نقص فنی، ثبت تعطیلی یا انحلال

1. ثبت درخواست‌ها که از سایر طرق اعلامی توسط سازمان به سازمان واصل شده است؛

2. مشاهده درخواست‌های واصله به کارتابل اداره امور مالیاتی توسط سرپرست و در صورت تأیید، ارسال درخواست به کارمند؛

3. بررسی درخواست توسط کارمند، ارسال نتیجه به سرپرست و تأیید/رد توسط سرپرست؛

4. اعلام نتیجه به مؤدی از طرق مربوطه و درج در کارپوشه مؤدی و اداره امور مالیاتی؛

د - رسیدگی به اختلافات بین اطلاعات مندرج در اظهارنامه‌ها و کارپوشه مؤدیان

1. دریافت و ثبت درخواست مؤدیان از طرق مختلف در خصوص عدم مطابقت اطلاعات درج شده در کارپوشه با اظهارنامه هر مؤدی؛

2. مشاهده و بررسی درخواست‌های واصله به اداره امور مالیاتی توسط سرپرست و در صورت تأیید، ارسال درخواست به کارمند؛

3. بررسی درخواست توسط کارمند، ارسال نتیجه به سرپرست و تأیید/رد توسط سرپرست؛

4. در صورت احراز اختلاف، اعلام مراتب به صورت سیستمی به مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان؛

5. اعلام نتیجه به مؤدی.

هـ - اجرای تبصره (1) ماده (19) ق. پ.

1. دریافت فهرست مؤدیانی که توسط مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان در اجرای تبصره (1) ماده (19) ق. پ. با رعایت تبصره ماده (14) ق. م. ا. ا به صورت سالیانه به عنوان نمونه انتخاب شده‌اند و اعلام مراتب به حوزه کاری حسابرسی؛

2. اعلام مراتب به مؤدیان منتخب.

فصل پنجم - حسابرسی

ماده 23- وظیفه حسابرسی، تشخیص مأخذ یا درآمد مشمول مالیات و تعیین مالیات موضوع قانون و ق. م. ا با سازمان است و حسب مورد به حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه یا حوزه کاری حسابرسی محول می‌شود. مسئول حوزه کاری حسابرسی از بین معاون مدیرکل یا مدیر یا حسابرسان کل مالیاتی یا رؤسای گروه حسابرسی مالیاتی انتخاب می‌شود.

ماده 23- وظیفه بررسی انطباق اطلاعات مؤدیان با سامانه مؤدیان در اجرای ماده 19 ق. پ و تبصره (1) آن، حسابرسی، تشخیص مأخذ یا درآمد مشمول مالیات و تعیین مالیات موضوع قانون و ق. م. ا. ا با سازمان است و حسب مورد به حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه یا حوزه کاری حسابرسی محول می‌شود. مسئول حوزه کاری حسابرسی از بین معاون مدیرکل یا مدیر یا حسابرسان کل مالیاتی یا رؤسای گروه حسابرسی مالیاتی انتخاب می‌شود.

ماده 24- بر اساس ماده 97 قانون، سازمان می‌تواند بر اساس شاخص‌ها و معیارهایی که تعیین می‌نماید و یا به طور نمونه، نسبت به انتخاب مؤدیان مالیاتی بر اساس رتبه ریسک برای حسابرسی منابع مختلف مالیاتی اقدام نماید. در صورت عدم انتخاب مؤدی یا اظهارنامه مالیاتی برای حسابرسی، اظهارنامه مالیاتی تسلیمی در موعد مقرر که برای حسابرسی انتخاب نشده است، قطعی خواهد بود.

تبصره 1- مسئول حوزه کاری حسابرسی می‌تواند علاوه بر مؤدیانی که بر اساس رتبه ریسک برای حسابرسی انتخاب شده‌اند حسب اطلاعات، اسناد و مدارک و یا گزارش واصله یا دلایل، قرائن و شواهد متقن مؤدی یا مؤدیان خاصی را برای حسابرسی انتخاب نماید.

تبصره 2- معیارها و شاخص‌هایی که در اجرای ضوابط و مقررات قانون و این آئین‌نامه برای انتخاب مؤدیان به منظور حسابرسی بر اساس رتبه ریسک تعیین می‌شوند، کاملاً محرمانه بوده و اشخاص تعیین‌کننده این شاخص‌ها و معیارها مجاز به افشای اقلام آن جز نزد مراجع ذی‌صلاح قانونی مربوط نخواهند بود. در صورت افشا طبق قانون مجازات اسلامی و سایر مقررات قانونی مزبور با آن‌ها رفتار خواهد شد.

تبصره 3- ادارات امور مالیاتی در مورد هر یک از مؤدیان غیر فعال به شرح ذیل، مادامی که به صورت سیستمی یا غیر سیستمی اطلاعات با دلایلی مبنی بر فعالیت آن‌ها به دست نیاورده باشند، الزامی به حسابرسی نخواهند داشت؛

1- مؤدیانی که اساساً به دلیل عدم فعالیت از تسلیم اظهارنامه مالیاتی خودداری نموده‌اند.

2- مؤدیانی که به دلیل عدم فعالیت از ارائه ترازنامه با حساب سود و زیان یا صورت درآمد و هزینه یا خلاصه درآمد و هزینه همراه اظهارنامه مالیاتی خودداری نموده‌اند.

3- مؤدیانی که به دلیل عدم فعالیت برای کل مبالغ هر یک از صورت‌های مالی مذکور عدد صفر ابراز نموده‌اند.

در صورت به دست آمدن اطلاعات و مستندات احراز فعالیت، مالیات و جرایم متعلقه با رعایت مقررات قانون مالیات‌های مستقیم قابل مطالبه خواهد بود.

ماده 24- بر اساس ماده (97) قانون، تبصره (1) ماده (19) ق. پ و تبصره ماده (14) ق. م. ا. ا سازمان می‌تواند حسب مورد و مطابق با قوانین و مقررات، بر اساس شاخص‌ها و معیارهایی که تعیین می‌نماید یا به طور نمونه و یا به صورت تصادفی (به قید قرعه)، نسبت به انتخاب مؤدیان مالیاتی برای حسابرسی منابع مختلف مالیاتی اقدام نماید. در صورت عدم انتخاب مؤدی یا اظهارنامه مالیاتی برای حسابرسی، اظهارنامه مالیاتی تسلیمی در موعد مقرر که برای حسابرسی انتخاب نشده است، قطعی خواهد بود.

تبصره 1- ادارات امور مالیاتی در مورد هر یک از مؤدیان غیر فعال به شرح ذیل، مادامی که به صورت سیستمی یا غیر سیستمی اطلاعات یا دلایلی مبنی بر فعالیت آن‌ها به دست نیاورده باشند، الزامی به حسابرسی نخواهند داشت:

1. مؤدیانی که اساساً عدم فعالیت خود را از طریق کارپوشه و یا سایر طرق اعلام و یا به همین مقصود شناسه اقتصادی خود را غیر فعال نموده و از تسلیم اظهارنامه مالیاتی نیز خودداری کرده‌اند.

2. مؤدیانی که به دلیل عدم فعالیت از ارائه ترازنامه یا حساب سود و زیان یا صورت درآمد و هزینه یا خلاصه درآمد و هزینه همراه اظهارنامه مالیاتی خودداری نموده‌اند.

3. مؤدیانی که به دلیل عدم فعالیت برای کل مبالغ هر یک از صورت‌ها مالی مذکور عدد صفر ابراز نموده‌اند.

در صورت به دست آمدن اطلاعات و مستندات احراز فعالیت مالیات و جرایم متعلقه با رعایت مقررات قانون قابل مطالبه خواهد بود.

تبصره 2- در موضوع اشخاص انتخاب شده جهت امر حسابرسی (موضوع تبصره ماده 14 ق. م. ا. ا و تبصره 1 ماده 19 ق. پ) مجموع اشخاص حقوقی انتخاب شده نباید از 1% یا 2.5% مجموع اشخاص حقوقی ثبت شده فزونی یابد. حکم مذکور نافی امکان رسیدگی سازمان به میزان درصدهای ذکر شده در تبصره‌های فوق‌الذکر نخواهد بود.

ماده 25- مسئول حوزه کاری حسابرسی، موظف است نسبت به تخصیص مؤدیان انتخاب شده آن حوزه کاری برای حسابرسی، به حسابرس اقدام نماید و مسئولیت تأیید برنامه حسابرسی، نظارت بر اجرای حسابرسی، تأیید گزارش حسابرسی و صدور برگ تشخیص مالیات یا برگ مطالبه را بر عهده خواهد داشت.

تبصره 1- حسابرسی که پرونده مؤدی انتخاب شده برای حسابرسی از طرف مسئول حوزه کاری مربوط به او محول می‌شود، مسئول حسابرسی می‌باشد.

تبصره 2- مسئولیت هر یک از حسابرسان انتخاب شده جهت حسابرسی پرونده‌های مالیاتی بر اساس فعالیت‌ها و وظایف تعیین شده برای آن‌ها در برنامه حسابرسی و دستورالعمل‌های سازمان و کاربرگ‌های حسابرسی بوده و اشخاص مزبور مسئول مندرجات گزارش و نظر خود از هر جهت می‌باشند.

ماده 25- مسئول حوزه کاری حسابرسی موظف است نسبت به تخصیص مؤدیان انتخاب شده آن حوزه کاری برای حسابرسی به حسابرس اقدام نماید و مسئولیت تأیید برنامه حسابرسی، نظارت بر اجرای حسابرسی، تأیید گزارش حسابرسی و صدور برگ تشخیص مالیات یا برگ مطالبه را بر عهده خواهد داشت.

تبصره 1- حسابرسی که پرونده مؤدی انتخاب شده برای حسابرسی از طرف مسئول حوزه کاری مربوط به او محول می‌شود، مسئول حسابرسی می‌باشد.

تبصره 2- مسئولیت هر یک از حسابرسان انتخاب شده جهت حسابرسی پرونده‌های مالیاتی بر اساس فعالیت‌ها و وظایف تعیین شده برای آن‌ها در برنامه حسابرسی و دستورالعمل‌های سازمان و کاربرگ‌های حسابرسی بوده و اشخاص مزبور مسئول مندرجات گزارش و نظر خود از هر جهت می‌باشند.

ماده 26- دریافت پرونده مؤدی از بایگانی، تدوین برنامه حسابرسی (شامل انتخاب یا ایجاد یک یا چند اظهارنامه مالیاتی در یک یا چند منبع مالیاتی حسب مورد برای حسابرسی، تعیین حوزه‌های شک هر اظهارنامه مالیاتی مبتنی بر منبع آن، انتخاب حسابرس یا حسابرسان مورد نیاز برای هر اظهارنامه به تفکیک حوزه‌های شک)، تهیه گزارش حسابرسی و کاربرگ‌های پیوست آن بر عهده مسئول حسابرسی، حسابرس یا حسابرسان تعیین شده در برنامه حسابرسی حسب مورد می‌باشد و مسئول حوزه کاری حسابرسی می‌بایست نسبت به موافقت یا عدم موافقت با موارد مذکور اقدام نماید. مسئول حسابرسی که اقدام‌کننده فرایندهای مذکور می‌باشد در صورت عدم موافقت مسئول حوزه کاری حسابرسی موظف است نسبت به اصلاح آن بر اساس نظر مسئول حوزه کاری حسابرسی اقدام نماید.

ماده 26- دریافت پرونده مؤدی از بایگانی، تدوین برنامه حسابرسی (شامل انتخاب یا ایجاد یک یا چند اظهارنامه مالیاتی در یک یا چند منبع مالیاتی حسب مورد برای حسابرسی، تعیین حوزه‌های شک هر اظهارنامه مالیاتی مبتنی بر منبع آن، انتخاب حسابرس یا حسابرسان مورد نیاز برای هر اظهارنامه به تفکیک حوزه‌های شک)، تهیه گزارش حسابرسی و کاربرگ‌های پیوست آن بر عهده مسئول حسابرسی، حسابرس یا حسابرسان تعیین شده در برنامه حسابرسی حسب مورد می‌باشد و مسئول حوزه کاری حسابرسی می‌بایست نسبت به موافقت یا عدم موافقت با موارد مذکور اقدام نماید. مسئول حسابرسی که اقدام‌کننده فرایندهای مذکور می‌باشد در صورت عدم موافقت مسئول حوزه کاری حسابرسی موظف است نسبت به اصلاح آن بر اساس نظر مسئول حوزه کاری حسابرسی اقدام نماید.

ماده 27- هرگاه پس از قطعی شدن اظهارنامه مالیاتی یا بعد از رسیدگی و صدور و ابلاغ برگ مطالبه یا تشخیص مالیات، معلوم شود مؤدی درآمد یا فعالیت انتفاعی کتمان شده‌ای داشته و مالیات متعلق به آن نیز مطالبه نشده باشد، فقط مالیات آن درآمدها یا فعالیت، با رعایت قانون و ق. م. ا و مقررات این آئین‌نامه مطالبه خواهد شد.

ماده 27- هرگاه پس از قطعی شدن اظهارنامه مالیاتی یا بعد از رسیدگی و صدور و ابلاغ برگ مطالبه یا تشخیص مالیات، معلوم شود مؤدی درآمد یا فعالیت انتفاعی کتمان شده‌ای داشته و مالیات متعلق به آن نیز مطالبه نشده باشد فقط مالیات آن درآمدها یا فعالیت، با رعایت قانون و ق. م. ا. ا و مقررات این آئین‌نامه مطالبه خواهد شد.

ماده 28- چنانچه در اجرای ماده 272 قانون و سایر مقررات قانونی مربوط حسابرسی مالیاتی پرونده مؤدیان مالیاتی، به سازمان حسابرسی و یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی محول گردد، مسئول حسابرسی موظف است پس از دریافت گزارش تنظیم شده مذکور، گزارش حسابرسی مالیاتی را از حیث تطبیق با قوانین و مقررات مربوطه بررسی نماید و در صورت عدم رعایت قوانین و مقررات مربوطه نسبت به ارجاع مورد حسابرسی به تنظیم‌کنندگان گزارش اقدام نمایند و تنظیم‌کنندگان گزارش مکلفند نسبت به اصلاح گزارش مالیاتی حسب نظر مسئول حسابرسی سازمان اقدام نماید. مسئول حسابرسی با دریافت گزارش نهایی از تنظیم‌کننده گزارش نسبت به ثبت آن در سامانه اقدام و سپس جهت تأیید برای مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال می‌نماید.

تبصره 1- در اجرای این ماده سازمان حسابرسی و یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی می‌توانند برای دریافت دفاتر و یا اسناد و مدارک حسب مورد به مؤدی مراجعه نموده و ضمن اخذ اسناد و مدارک بر اساس مقررات حسابرسی میدانی اقدام نمایند.

تبصره 2- در راستای این ماده مسئول حوزه کاری حسابرسی می‌بایست کلیه اطلاعات واصله به سازمان را در زمان ارجاع مورد حسابرسی و اطلاعات تکمیلی را تا پیش از تاریخ تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی حسب مورد به سازمان حسابرسی و یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی انتخاب شده برای تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی در اجرای قوانین مربوط تسلیم نماید.

ماده 28- چنانچه در اجرای تبصره (2) ماده (272) قانون و سایر مقررات قانونی مربوط حسابرسی مالیاتی پرونده مؤدیان مالیاتی به سازمان حسابرسی و یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی محول گردد، مسئول حسابرسی موظف است پس از دریافت گزارش تنظیم شده مذکور، گزارش حسابرسی مالیاتی را از حیث تطبیق با قوانین و مقررات مربوطه بررسی نماید و در صورت عدم رعایت قوانین و مقررات مربوطه نسبت به ارجاع مورد حسابرسی به تنظیم‌کنندگان گزارش اقدام نمایند و تنظیم‌کنندگان گزارش مکلفند نسبت به اصلاح گزارش مالیاتی حسب نظر مسئول حسابرسی سازمان اقدام نمایند. مسئول حسابرسی با دریافت گزارش نهایی از تنظیم‌کننده گزارش نسبت به ثبت آن در سامانه یکپارچه مالیاتی اقدام و سپس جهت تأیید برای مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال می‌نماید. در صورتی که تنظیم‌کنندگان گزارش نسبت به اصلاح گزارش مالیاتی حسب نظر مسئول حسابرسی اقدام ننمایند، مسئول حسابرسی می‌بایست پس از اعمال آثار مالیاتی مزبور نسبت به ثبت آن در سامانه یکپارچه مالیاتی اقدام و سپس جهت تأیید برای مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال نماید.

تبصره 1- در اجرای این ماده سازمان حسابرسی و یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی می‌توانند برای دریافت دفاتر و یا اسناد و مدارک حسب مورد به مؤدی مراجعه نموده و ضمن اخذ اسناد و مدارک بر اساس مقررات حسابرسی میدانی اقدام نمایند.

تبصره 2- در راستای این ماده مسئول حوزه کاری حسابرسی می‌بایست کلیه اطلاعات واصله به سازمان را در زمان ارجاع مورد حسابرسی و اطلاعات تکمیلی را تا پیش از تاریخ تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی حسب مورد به سازمان حسابرسی و یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی انتخاب شده برای تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی در اجرای قوانین مربوط تسلیم نماید.

ماده 29- انواع حسابرسی مالیاتی:

الف - اداری: در حسابرسی اداری با ابلاغ برگ دعوت ارائه دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد از مؤدی دعوت می‌شود در زمان تعیین شده، با همراه داشتن دفاتر، اسناد و مدارک درخواستی به اداره امور مالیاتی مربوط برای حسابرسی مراجعه نماید. مؤدی مکلف است در زمان تعیین شده به اداره امور مالیاتی مراجعه نماید، در صورت ارائه دفاتر، اسناد و مدارک توسط مؤدی، حسابرس می‌بایست با توجه به دعوت‌نامه مذکور ضمن تنظیم صورت‌مجلس نسبت به حسابرسی به دفاتر و اسناد و مدارک ارائه شده در چهارچوب قوانین و مقررات و تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی، در سامانه یکپارچه مالیاتی و تکمیل کاربرگ‌های مربوط اقدام و مراتب را برای تأیید به مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال نماید. دفاتر، اسناد و مدارک درخواستی اداره امور مالیاتی پس از حسابرسی حداکثر ظرف شش روز کاری از تاریخ صورت‌مجلس به مؤدی مسترد می‌شود و در صورت عدم کفایت یا عدم ارائه تمام یا بخشی از اسناد و مدارک ارائه شده یا عدم مراجعه مؤدی به اداره امور مالیاتی مربوط در زمان تعیین شده، در صورتی که امکان تعیین مأخذ یا درآمد مشمول مالیات فراهم نباشد، مسئول حسابرسی باید در خواست خود را مبنی بر تغییر نوع حسابرسی از اداری به میدانی با ذکر دلیل به مسئول حوزه کاری حسابرسی پیشنهاد نماید. در صورت عدم موافقت تغییر نوع حسابرسی توسط مسئول حوزه کاری حسابرسی از اداری به میدانی، مسئول حسابرسی مکلف است با رعایت مقررات نسبت به تهیه گزارش حسابرسی مالیاتی اقدام نماید.

ب - میدانی: در حسابرسی میدانی با ابلاغ برگ دعوت ارائه دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد به مؤدی اعلام می‌شود تا در زمان مراجعه حسابرس یا حسابرسان به اقامتگاه قانونی مؤدی و یا محلی که قبلاً به صورت مکتوب به اداره امور مالیاتی اعلام شده است، نسبت به ارائه دفاتر، اسناد و مدارک درخواستی حسب مورد اقدام نماید. حسابرس یا حسابرسان می‌بایست با توجه به دعوت‌نامه فوق در تاریخ مراجعه، نسبت به تنظیم صورت‌مجلس، اقدام و ضمن حسابرسی به دفاتر، اسناد و مدارک ارائه شده در چهارچوب قوانین و مقررات با تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی، در سامانه (با توجه به نتایج رسیدگی) اقدام و ضمن تکمیل و الصاق مدارک و کاربرگ‌های مربوط، مراتب را برای تأیید به مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال نماید.

تبصره 1- در حسابرسی‌های اداری و میدانی، مسئول حسابرسی مکلف است تاریخ یا تاریخ‌های مراجعه به اداره یا محل تعیین شده در اجرای مقررات بند ب این ماده حسب مورد برای حسابرسی دفاتر، اسناد و مدارک را به همراه اسامی گروه حسابرسی کتباً به مؤدی ابلاغ نماید. فاصله تاریخ ابلاغ تا اولین روز مراجعه نباید کمتر از 7 روز و بیشتر از 15 روز باشد. در صورت درخواست مؤدی و موافقت مسئول حسابرسی مهلت مزبور تا 10 روز از تاریخ تعیین شده قابل افزایش خواهد بود.

تبصره 2- در حسابرسی میدانی، مؤدی در طول دوره حسابرسی که زمان آن قبلاً تعیین و به وی اعلام شده است، ملزم به ارائه دفاتر، اسناد و مدارک درخواستی حسب مورد جهت انجام حسابرسی می‌باشد.

تبصره 3- صورت‌مجلس ارائه دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد در اجرای این ماده، در دو نسخه تنظیم و پس از امضای حسابرس و مؤدی و یا عدم امضای مؤدی، یک نسخه به مؤدی حسب مقررات تسلیم می‌شود.

تبصره 4- در صورت ارائه دفاتر، اسناد و مدارک توسط مؤدی، مسئول حسابرسی می‌بایست با رعایت قانون و ق. م. ا و سایر قوانین و مقررات مرتبط، نسبت به حسابرسی دفاتر و اسناد و مدارک مؤدی با توجه به حدود و مسئولیت‌های تعیین شده در برنامه حسابرسی اقدام و گزارش حسابرسی و کاربرگ‌های مربوط را جهت تأیید نزد مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال نماید.

تبصره 5- در صورت عدم ارائه دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد توسط مؤدی، مسئول حسابرسی می‌بایست با عنایت به اسناد و مدارک و سوابق مالیاتی موجود و با توجه به اطلاعات مکتسبه و حجم فعالیت مؤدی و قرائن و شواهد، ضمن تنظیم گزارش حسابرسی و کاربرگ‌های مربوط در سامانه (با توجه به نتایج حسابرسی) اقدام و مراتب را برای تأیید به مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال نماید.

تبصره 6- مسئول حوزه کاری حسابرسی پس از بررسی و کنترل، گزارش حسابرسی را تأیید یا رد می‌نماید. در صورت تأیید گزارش حسابرسی، برگ تشخیص یا مطالبه مالیات با امضای مسئول حوزه کاری حسابرسی صادر می‌شود. در غیر این صورت، مسئول حوزه کاری حسابرسی مورد حسابرسی را با ذکر دلایل به مسئول حسابرسی عودت داده تا اصلاحات مورد نیاز انجام پذیرد.

تبصره 7- در صورتی که گزارش تهیه شده توسط مسئول حسابرسی پس از تأیید مسئول حوزه کاری حسابرسی منجر به تأیید اظهارنامه مالیاتی تسلیمی مؤدی گردد، اظهارنامه مالیاتی قطعی بوده و برابر مقررات برگ قطعی مالیات صادر می‌شود.

تبصره 8- در مواردی که در حین رسیدگی و حسابرسی مورد حسابرسی با موارد مشکوک به فرار مالیاتی مواجه شوند، مسئول حوزه کاری حسابرسی می‌تواند مراتب را به حوزه کاری بازرسی ارجاع نماید. حوزه کاری بازرسی موضوع را در چهارچوب مقررات قانونی مربوط بررسی و نتیجه را به مسئول حوزه کاری حسابرسی جهت ادامه فرایند حسابرسی، عودت می‌نماید.

ج - بازرسی: این نوع حسابرسی به منظور بررسی موارد مربوط به فعالیت اقتصادی مؤدی از جمله حجم، وضعیت، نوع، موقعیت و شناسایی اموال وی در موارد خاص برای تکمیل اطلاعات مورد نیاز حسابرسان و سایر حوزه‌های کاری انجام می‌شود. در این نوع حسابرسی هیچ اظهارنامه مالیاتی برای حسابرسی انتخاب نمی‌شود بلکه با ایجاد این مورد توسط مسئول حوزه کاری حسابرسی و ارجاع آن به حسابرس، نسبت به تهیه گزارش بازرسی مطابق فرم‌های ابلاغی سازمان اقدام خواهد شد. بر اساس نتایج حاصل از حسابرسی فوق امکان تغییر رتبه ریسک مؤدی وجود خواهد داشت. همچنین حسابرس می‌تواند درخواست انجام حسابرسی اداری یا میدانی را به مسئول حوزه کاری حسابرسی اعلام نماید که در صورت موافقت مسئول حوزه کاری حسابرسی مورد حسابرسی ایجاد و به مسئول حسابرسی تخصیص داده خواهد شد.

د - بازبینی بعد از خاتمه حسابرسی، اداره امور مالیاتی می‌تواند نسبت به انتخاب برخی از گزارش‌های حسابرسی به منظور بررسی و ارزیابی کیفیت آن‌ها اقدام نماید، اداره امور مالیاتی در صورت ضرورت با مراجعه به مؤدی و بررسی دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد، گزارش لازم تهیه خواهد نمود. گزارش نهایی مربوط به این نوع حسابرسی منجر به مواردی همچون تهیه گزارش حسابرسی متمم یا اصلاحی، تهیه گزارشات تخلفات مأموران مالیاتی و گزارشاتی در جهت تشویق و ارتقای مأموران مالیاتی با رعایت مقررات قانونی مربوط می‌گردد. بازبینی می‌تواند با درخواست دادستانی انتظامی مالیاتی و حسب مورد سایر مراجع ذی‌صلاح مالیاتی ذی‌ربط از جمله اداره کل امور مالیاتی مربوط، واحدهای ستادی ذی‌ربط در سازمان و شورای عالی مالیاتی و توسط حوزه کاری حسابرسی انجام شود.

هـ - سیستمی: در این نوع حسابرسی سازمان با انتخاب اظهارنامه مالیاتی بر اساس معیارها و شاخص‌های تعیین شده، چنانچه حسب اطلاعات اقتصادی کسب شده از مؤدیان امکان تعیین درآمد مشمول مالیات و مالیات مؤدی امکان‌پذیر باشد، می‌بایست نسبت به حسابرسی سیستمی اظهارنامه اقدام و گزارش و برگ تشخیص مربوطه را به صورت سیستمی صادر نماید. در غیر این صورت می‌بایست حسب مقررات سایر انواع حسابرسی به شرح فوق اقدام نماید.

تبصره - در حسابرسی سیستمی اوراق تشخیص مالیات ظرف مواعد قانونی توسط سازمان بدون دخالت مأموران مالیاتی صادر شده و حسب مقررات به مؤدی در زمان مقرر ابلاغ می‌شود.

ماده 29- انواع حسابرسی مالیاتی:

الف - سیستمی: در این نوع حسابرسی سازمان با انتخاب اظهارنامه مالیاتی بر اساس معیارها و شاخص‌های تعیین شده، چنانچه حسب اطلاعات اقتصادی کسب شده در رابطه با مؤدیان امکان تعیین درآمد مشمول مالیات و مالیات مؤدی امکان‌پذیر باشد، می‌بایست نسبت به حسابرسی سیستمی اظهارنامه اقدام و گزارش و برگ تشخیص مربوطه را به صورت سیستمی صادر نماید. در غیر این صورت می‌بایست حسب مقررات سایر انواع حسابرسی به شرح زیر اقدام نمود.

تبصره 1- در حسابرسی سیستمی اوراق تشخیص مالیات ظرف مواعد قانونی توسط سازمان صادر شده و حسب مقررات به مؤدی در زمان مقرر ابلاغ می‌شود.

تبصره 2- سازمان می‌تواند از فرایند این نوع حسابرسی در مواردی که مؤدی اظهارنامه مالیاتی تسلیم ننموده یا اساساً مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی نمی‌باشد نیز استفاده نماید.

ب - اداری: در حسابرسی اداری با ابلاغ برگ دعوت ارائه دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد از مؤدی دعوت می‌شود در زمان تعیین شده، با همراه داشتن دفاتر، اسناد و مدارک درخواستی به اداره امور مالیاتی مربوط برای حسابرسی مراجعه نماید. مؤدی مکلف است در زمان تعیین شده به اداره امور مالیاتی مراجعه نماید. در صورت ارائه دفاتر، اسناد و مدارک توسط مؤدی، حسابرس می‌بایست با توجه به دعوت‌نامه مذکور ضمن تنظیم صورت‌مجلس نسبت به حسابرسی به دفاتر و اسناد و مدارک ارائه شده در چهارچوب قوانین و مقررات و تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی، در سامانه یکپارچه مالیاتی و تکمیل کاربرگ‌های مربوط اقدام و مراتب را برای تأیید به مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال نماید. دفاتر، اسناد و مدارک درخواستی اداره امور مالیاتی پس از حسابرسی حداکثر ظرف شش روز کاری از تاریخ صورت‌مجلس به مؤدی مسترد می‌شود و در صورت عدم کفایت یا عدم ارائه تمام یا بخشی از اسناد و مدارک ارائه شده یا عدم مراجعه مؤدی به اداره امور مالیاتی مربوط در زمان تعیین شده، در صورتی که امکان تعیین مأخذ یا درآمد مشمول مالیات فراهم نباشد، مسئول حسابرسی باید درخواست خود را مبنی بر تغییر نوع حسابرسی از اداری به میدانی با ذکر دلیل به مسئول حوزه کاری حسابرسی پیشنهاد نماید. در صورت عدم موافقت تغییر نوع حسابرسی توسط مسئول حوزه کاری حسابرسی از اداری به میدانی، مسئول حسابرسی مکلف است با رعایت مقررات نسبت به تهیه گزارش حسابرسی مالیاتی اقدام نماید.

ج - میدانی: در حسابرسی میدانی با ابلاغ برگ دعوت ارائه دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد به مؤدی اعلام می‌شود تا در زمان مراجعه حسابرس یا حسابرسان به اقامتگاه قانونی مؤدی و یا محلی که قبلاً به صورت مکتوب به اداره امور مالیاتی اعلام شده است، نسبت به ارائه دفاتر، اسناد و مدارک درخواستی حسب مورد اقدام نماید. حسابرس یا حسابرسان می‌بایست با توجه به دعوت‌نامه فوق در تاریخ مراجعه، نسبت به تنظیم صورت‌مجلس، اقدام و ضمن حسابرسی به دفاتر، اسناد و مدارک ارائه شده در چهارچوب قوانین و مقررات با تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی، در سامانه یکپارچه مالیاتی (با توجه به نتایج رسیدگی) اقدام و ضمن تکمیل و الصاق مدارک و کاربرگ‌های مربوط، مراتب را برای تأیید به مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال نماید.

تبصره 1- در حسابرسی‌های اداری و میدانی، مسئول حسابرسی مکلف است تاریخ یا تاریخ‌های مراجعه به اداره یا محل تعیین شده در اجرای مقررات بند (ب) این ماده حسب مورد برای حسابرسی دفاتر، اسناد و مدارک را به همراه اسامی گروه حسابرسی کتباً به مؤدی ابلاغ نماید. فاصله تاریخ ابلاغ تا اولین روز مراجعه نباید کمتر از 7 روز و بیشتر از 15 روز باشد. در صورت درخواست مؤدی و موافقت مسئول حسابرسی مهلت مزبور تا 10 روز از تاریخ تعیین شده قابل افزایش خواهد بود.

تبصره 2- در حسابرسی میدانی، مؤدی در طول دوره حسابرسی که زمان آن قبلاً تعیین و به وی اعلام شده است، ملزم به ارائه دفاتر، اسناد و مدارک درخواستی حسب مورد جهت انجام حسابرسی می‌باشد.

تبصره 3- صورت‌مجلس ارائه دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد در اجرای این ماده در دو نسخه تنظیم و پس از امضای حسابرس و مؤدی و یا عدم امضای مؤدی، یک نسخه به مؤدی حسب مقررات تسلیم می‌شود.

تبصره 4- در صورت ارائه دفاتر، اسناد و مدارک توسط مؤدی، مسئول حسابرسی می‌بایست با رعایت قانون و ق. م. ا. ا و سایر قوانین و مقررات مرتبط، نسبت به حسابرسی دفاتر و اسناد و مدارک مؤدی با توجه به حدود و مسئولیت‌های تعیین شده در برنامه حسابرسی اقدام و گزارش حسابرسی و کاربرگ‌های مربوط را جهت تأیید نزد مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال نماید.

تبصره 5- در صورت عدم ارائه دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد توسط مؤدی، مسئول حسابرسی می‌بایست با عنایت به اسناد و مدارک و سوابق مالیاتی موجود و با توجه به اطلاعات مکتسبه و حجم فعالیت مؤدی و قرائن و شواهد، ضمن تنظیم گزارش حسابرسی و کاربرگ‌های مربوط در سامانه (با توجه به نتایج حسابرسی) اقدام و مراتب را برای تأیید به مسئول حوزه حسابرسی ارسال نماید.

تبصره 6- مسئول حوزه کاری حسابرسی پس از بررسی و کنترل، گزارش حسابرسی را تأیید یا رد می‌نماید. در صورت تأیید گزارش حسابرسی، برگ تشخیص یا مطالبه مالیات با امضای مسئول حوزه کاری حسابرسی صادر می‌شود. در غیر این صورت، مسئول حوزه کاری حسابرسی مورد حسابرسی را با ذکر دلایل به مسئول حسابرسی عودت داده تا اصلاحات مورد نیاز انجام پذیرد.

تبصره 7- در صورتی که گزارش تهیه شده توسط مسئول حسابرسی پس از تأیید مسئول حوزه کاری حسابرسی منجر به تأیید اظهارنامه مالیاتی تسلیمی مؤدی گردد، اظهارنامه مالیاتی قطعی بوده و برابر مقررات برگ قطعی مالیات صادر می‌شود.

تبصره 8- در مواردی که در حین رسیدگی و حسابرسی مورد حسابرسی با موارد مشکوک به فرار مالیاتی مواجه شوند، مسئول حوزه کاری حسابرسی می‌بایست ضمن توقف اجرای فرایند حسابرسی و حداکثر تا سه ماه قبل از انقضای مهلت رسیدگی در اجرای مفاد مواد (156) و (157) قانون، مراتب را به حوزه کاری بازرسی ارجاع نماید. حوزه کاری بازرسی ضمن بررسی و انجام اقدامات لازم در چهارچوب مقررات قانونی مربوط از جمله بازرسی مالیاتی موضوع ماده (181) قانون، نتیجه را به مسئول حوزه کاری حسابرسی برای ادامه فرایند حسابرسی عودت می‌نماید.

تبصره 9- در مواجهه با موارد مشکوک به معاملات غیر واقعی در حین حسابرسی مالیاتی، مسئول حوزه کاری حسابرسی می‌بایست ضمن بررسی احراز اصالت معاملات از طریق کنترل صورتحساب، اسناد پرداخت، بهای کالاها و خدمات و مالیات و عوارض ارزش افزوده، اخذ تأییدیه، شناسایی فروشنده، کنترل اسناد حمل، رسید انبار و …، ضمن تعامل و مکاتبه با حوزه کاری حسابرسی طرف معامله، صحت‌سنجی معامله را بررسی و تکمیل نماید.

د - بازرسی: این نوع حسابرسی به منظور بررسی گزارش‌های فرار مالیاتی و همچنین بررسی موارد مربوط به فعالیت اقتصادی مؤدی از جمله حجم، وضعیت، نوع، موقعیت و شناسایی اموال وی در موارد خاص از جمله ارجاع بازرسی به واحد اجرایی مبارزه با فرار مالیاتی، تکمیل اطلاعات مورد نیاز حسابرسان و سایر حوزه‌های کاری انجام می‌شود. در این نوع حسابرسی هیچ اظهارنامه مالیاتی برای حسابرسی انتخاب نمی‌شود بلکه با ایجاد این مورد توسط مسئول حوزه کاری حسابرسی و ارجاع آن به حسابرس، نسبت به تهیه گزارش بازرسی مطابق فرم‌های ابلاغی سازمان اقدام خواهد شد. بر اساس نتایج حاصل از حسابرسی فوق امکان تغییر رتبه ریسک مؤدی وجود خواهد داشت. همچنین حسابرس می‌تواند درخواست انجام حسابرسی اداری یا میدانی را به مسئول حوزه کاری حسابرسی اعلام نماید که در صورت موافقت مسئول حوزه کاری حسابرسی مورد حسابرسی ایجاد و به مسئول حسابرسی تخصیص داده خواهد شد.

هـ - بازبینی: بعد از خاتمه حسابرسی، اداره امور مالیاتی می‌تواند نسبت به انتخاب برخی از گزارش‌های حسابرسی به منظور بررسی و ارزیابی کیفیت آن‌ها اقدام نماید. اداره امور مالیاتی در صورت ضرورت با مراجعه به مؤدی و بررسی دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد، گزارش لازم را تهیه خواهد نمود. گزارش نهایی مربوط به این نوع حسابرسی منجر به مواردی همچون تهیه گزارش حسابرسی متمم یا اصلاحی، تهیه گزارش‌های تخلفات مأموران مالیاتی و گزارش‌هایی در جهت تشویق و ارتقای مأموران مالیاتی با رعایت مقررات قانونی مربوط می‌گردد. بازبینی می‌تواند با درخواست دادستانی انتظامی مالیاتی و حسب مورد سایر مراجع ذی‌صلاح مالیاتی ذی‌ربط از جمله اداره کل امور مالیاتی مربوط، واحدهای ستادی ذی‌ربط در سازمان توسط حوزه کاری حسابرسی انجام شود.

ماده 30- هرگاه مأموران مالیاتی در محاسبه مأخذ، درآمد مشمول مالیات یا مالیات متعلق اشتباه کرده باشند، به شرح زیر اقدام خواهد شد:

1- در صورتی که قبل از قطعیت مأخذ یا درآمد مشمول مالیات، اصلاح اشتباه محاسبه منجر به افزایش مأخذ، درآمد مشمول مالیات یا مالیات گردد، با رعایت مهلت مرور زمان ماده 157 قانون و چنانچه قبل یا بعد از قطعیت مأخذ یا درآمد مشمول مالیات، اصلاح اشتباه محاسبه منجر به کاهش مأخذ، درآمد مشمول مالیات یا مالیات گردد، بدون رعایت مهلت مرور زمان یاد شده گزارش لازم عنوان مسئول حوزه کاری حسابرسی ارائه می‌شود.

در صورت تأیید گزارش فوق توسط مسئول حوزه کاری حسابرسی و طبق دستور وی، در صورت افزایش با رعایت مهلت مرور زمان مالیاتی و در صورت کاهش بدون رعایت مهلت مرور زمان حسب مورد نسبت به اصلاح اشتباه محاسبه و صدور برگ تشخیص یا برگ مطالبه یا برگ قطعی مالیات اصلاحی و ابلاغ آن به مؤدی اقدام می‌شود.

در اجرای این بند یک نسخه از برگ تشخیص یا برگ مطالبه یا برگ قطعی مالیات اصلاحی می‌بایست جهت رسیدگی به دادستانی انتظامی مالیاتی ارسال تا در صورت احراز تخلف نسبت به تعقیب متخلف یا متخلفین برابر مقررات اقدام شود.

2- در صورتی که اشتباه ایجاد شده در اوراق قطعی مالیاتی ناشی از اشتباه در محاسبه جرایم یا محاسبه قبوض پرداخت مالیات باشد، گزارش لازم عنوان مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان تنظیم می‌شود و چنانچه گزارش فوق به تأیید وی برسد، طبق دستور مسئول حوزه کاری یاد شده نسبت به اصلاح اشتباه محاسبه بدهی مالیاتی و صدور برگ قطعی اصلاحی و ابلاغ آن به مؤدی اقدام خواهد شد.

اشتباه محاسبه: مصادیق اشتباه محاسبه شامل عدم انتقال صحیح داده‌های کاربرگ‌های حسابرسی به سیستم و اشتباه محاسباتی در کاربرگ‌های تهیه شده در زمان حسابرسی مالیاتی است، به نحوی که تغییر مبانی در تشخیص مأخذ یا درآمد مشمول مالیات یا اعتبار مالیاتی نباشد.

تبصره 1 - با صدور برگ تشخیص یا مطالبه یا قطعی مالیات اصلاحی، اوراق مالیاتی صادره قبلی در این ارتباط حسب مورد باطل تلقی و حسب قوانین و مقررات مربوط اقدام می‌شود.

تبصره 2- در صورتی که در محاسبه مأخذ یا درآمد مشمول مالیات بیش برآوردی صورت گرفته باشد و مراتب با اعلام اداره کل امور مالیاتی یا دادیار مسئول دادستانی انتظامی مالیاتی اداره کل ذی‌ربط به تأیید دادستان انتظامی مالیاتی برسد و این امر منجر به کاهش مالیات یا جرایم متعلقه شود، مطابق مقررات این ماده اقدام می‌شود.

تبصره 3- چنانچه مؤدی مالیاتی به استناد آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری یا تصویب قوانین مؤخر یا مقررات موضوعه، استحقاق استفاده از معافیت مالیاتی، مشوق مالیاتی یا نرخ صفر مالیاتی را داشته و این امر منجر به کاهش مالیات یا جرایم مالیاتی شود مطابق مقررات این ماده اقدام خواهد شد.

ماده 30- هرگاه مأموران مالیاتی در محاسبه مأخذ درآمد مشمول مالیات یا مالیات متعلق یا اعتبارات ارزش افزوده (مالیات و عوارض پرداختی) اشتباه کرده باشند، به شرح زیر اقدام خواهد شد:

1. در صورتی که قبل از قطعیت مأخذ یا درآمد مشمول مالیات یا اعتبارات ارزش افزوده (مالیات و عوارض پرداختی)، اصلاح اشتباه محاسبه منجر به افزایش مأخذ، درآمد مشمول مالیات، مالیات یا مانده بدهی مالیات و عوارض گردد، در خصوص قانون مالیات‌های مستقیم، با رعایت مهلت مرور زمان ماده (157) قانون مذکور و در خصوص قانون مالیات بر ارزش افزوده بدون رعایت مهلت فوق‌الذکر گزارش لازم عنوان مسئول حوزه کاری حسابرسی ارائه می‌شود و همچنین چنانچه قبل یا بعد از قطعیت مأخذ یا درآمد مشمول مالیات یا اعتبارات ارزش افزوده (مالیات و عوارض پرداختی)، اصلاح اشتباه محاسبه منجر به کاهش مأخذ، درآمد مشمول مالیات، مالیات یا مانده بدهی مالیات و عوارض گردد، بدون رعایت مهلت مرور زمان یاد شده گزارش لازم عنوان مسئول حوزه کاری حسابرسی ارائه می‌شود.

در صورت تأیید گزارش فوق توسط مسئول حوزه کاری حسابرسی و طبق دستور وی، در خصوص قانون مالیات‌های مستقیم در صورت افزایش با رعایت مهلت مرور زمان مالیاتی و در صورت کاهش بدون رعایت مهلت مرور زمان و در خصوص قانون مالیات بر ارزش افزوده در صورت کاهش بدون رعایت مهلت زمانی مذکور و در صورت افزایش مالیات تا قبل از قطعیت، حسب مورد نسبت به اصلاح اشتباه محاسبه و صدور برگ تشخیص یا برگ مطالبه یا برگ قطعی مالیات اصلاحی و ابلاغ آن به مؤدی اقدام می‌شود.

در اجرای این بند یک نسخه از برگ تشخیص یا برگ مطالبه یا برگ قطعی مالیات اصلاحی می‌بایست جهت رسیدگی به دادستانی انتظامی مالیاتی ارسال تا در صورت احراز تخلف نسبت به تعقیب متخلف یا متخلفین برابر مقررات اقدام شود.

2. در صورتی که اشتباه ایجاد شده در اوراق قطعی مالیاتی ناشی از اشتباه در محاسبه جرایم یا محاسبه قبوض پرداخت مالیات یا اعتبار مالیاتی باشد، گزارش لازم عنوان مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان تنظیم می‌شود و چنانچه گزارش فوق به تأیید وی برسد، طبق دستور مسئول حوزه کاری یاد شده نسبت به اصلاح اشتباه محاسبه بدهی مالیاتی و صدور برگ قطعی اصلاحی و ابلاغ آن به مؤدی اقدام خواهد شد.

اشتباه محاسبه: مصادیق اشتباه محاسبه شامل وجود داده‌های ناصحیح، اشتباه در بهره‌برداری از اطلاعات و عدم انتقال صحیح داده‌ها یا به طور کلی عدم انتقال داده‌ها از کاربرگ تهیه شده به سیستم و یا اشتباه محاسباتی در کاربرگ‌های تهیه شده در زمان حسابرسی مالیاتی است، مشروط بر اینکه تغییر مبانی در تشخیص مأخذ یا درآمد مشمول مالیات یا اعتبار مالیاتی نباشد.

تبصره 1- با صدور برگ تشخیص یا مطالبه یا قطعی مالیات اصلاحی، اوراق مالیاتی صادره قبلی در این ارتباط حسب مورد باطل تلقی و حسب قوانین و مقررات مربوط اقدام می‌شود.

تبصره 2- در صورتی که در محاسبه مأخذ یا درآمد مشمول مالیات بیش برآوردی صورت گرفته باشد و مراتب با اعلام اداره کل امور مالیاتی یا دادیار مسئول دادستانی انتظامی مالیاتی اداره کل ذی‌ربط به تأیید دادستان انتظامی مالیاتی برسد و این امر منجر به کاهش مالیات یا جرایم متعلقه شود، مطابق مقررات این ماده اقدام می‌شود.

تبصره 2- در صورتی که در محاسبه مأخذ یا درآمد مشمول مالیات بیش برآوردی صورت گرفته باشد و مراتب به تأیید اداره کل امور مالیاتی ذی‌ربط برسد و این امر منجر به کاهش مالیات یا جرایم متعلقه شود، مطابق مقررات این ماده اقدام می‌شود.

تبصره 3- چنانچه مؤدی مالیاتی به استناد آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری یا تصویب قوانین مؤخر استحقاق استفاده از معافیت مالیاتی، مشوق مالیاتی یا نرخ صفر مالیاتی را داشته و این امر منجر به کاهش مالیات یا جرایم مالیاتی شود، مطابق مقررات این ماده اقدام خواهد شد.

تبصره 3- چنانچه مؤدی مالیاتی به استناد آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری، تصویب قوانین مؤخر یا بر اساس قوانین و مقررات موضوعه، استحقاق استفاده از معافیت، اعتبار، مشوق مالیاتی یا نرخ صفر مالیاتی را داشته و این امر منجر به کاهش مالیات یا عوارض یا جرایم مالیاتی شود، با احراز شرایط توسط اداره کل امور مالیاتی ذی‌ربط مطابق مقررات این ماده اقدام خواهد شد.

ماده 30 مکرر - در مواردی که آرای مراجع حل اختلاف مالیاتی به هر دلیلی از جمله عدم درج صحیح عنوان مرجع حل اختلاف مالیاتی، اشتباه در انشا و تحریر متن رأی، سهو قلم (درج اشتباه اطلاعات و مشخصات هویتی مؤدی، اعضای هیات، منابع مالیاتی، سال/دوره مورد رسیدگی مالیات و …) یا عدم رسیدگی به برخی از موارد اعتراض یا شکایت و یا به علت عدم انتقال صحیح متن یا داده‌ها از پیش‌نویس رأی به سامانه‌های مربوطه، نیاز به اصلاح دارند، مرجع یاد شده مکلف است با صدور رأی جایگزین، رأی قبلی را کأن‌لم‌یکن تلقی نماید. در این صورت کلیه آثار قانونی نسبت به رأی جایگزین جاری خواهد بود. ضمناً صدور رأی جایگزین مطابق مفاد این ماده صرفاً تا قبل از رسیدگی مجدد در مرجع دادرسی بعدی امکان‌پذیر خواهد بود.

ماده 31- در کلیه مواردی که مؤدی یا وکیل تام‌الاختیار وی ظرف مواعد قانونی از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات یا برگ اعلام نتیجه رسیدگی یا برگ مطالبه یا برگ استرداد حسب مورد اعتراض خود را کتباً نسبت به آن تسلیم نماید مسئول حوزه کاری اعتراضات و شکایات مکلف است با رعایت مقررات قانونی مربوط نسبت به تخصیص پرونده جهت انجام رسیدگی مجدد به مسئول مربوطه اقدام نماید و مسئول مربوطه موظف است با رعایت مقررات قانونی مربوط انجام رسیدگی مجدد که بر اساس دلایل و اسناد و مدارک مؤدی یا وکیل تام‌الاختیار وی انجام خواهد گرفت، مراتب را در ظهر برگ تشخیص مالیات برگ مطالبه یا برگ استرداد درج و برابر مقررات مربوط اقدام نماید. به استناد مفاد این ماده، پرونده‌های مالیاتی پس از طی مراحل فوق در صورت عدم رفع اختلاف با مؤدی به هیات حل اختلاف مالیاتی ارجاع خواهد شد، مگر آنکه برگ تشخیص مالیات یا برگ مطالبه یا برگ استرداد در اجرای مقررات تبصره ماده (203) و قسمت اخیر تبصره 2 آن و ماده (208) قانون ابلاغ شده باشد و مؤدی ظرف مواعد قانونی اعتراض خود را تسلیم ننموده باشد در این صورت پرونده ظرف مواعد قانونی مربوط و بدون طی مراحل فوق توسط اداره امور مالیاتی به هیات حل اختلاف مالیاتی ارجاع خواهد شد.

تبصره 1- در مورد پرونده‌هایی که مسئول مربوط در تشخیص مأخذ یا درآمد مشمول مالیات و مالیات متعلقه سابقه اظهارنظر در این امر مانع رسیدگی مجدد در اجرای مقررات مربوط توسط نام‌برده نخواهد شد.

تبصره 2- اجرای مقررات این ماده در مواردی که رسیدگی مجدد توسط مسئول مربوط منجر به توافق نگردد، مانع از رسیدگی مسئول بالاتر حداکثر تا سطح مدیرکل با رعایت مهلت مقرر در قانون نخواهد بود.

فصل ششم - مطالبه و وصول مالیات

ماده 31- در کلیه مواردی که مؤدی یا وکیل تام‌الاختیار ظرف مواعد قانونی از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات یا برگ اعلام نتیجه رسیدگی یا برگ مطالبه یا برگ استرداد حسب مورد اعتراض خود را کتباً یا به صورت سیستمی نسبت به آن تسلیم نماید، مسئول حوزه کاری اعتراضات و شکایات مکلف است با رعایت مقررات قانونی مربوط نسبت به تخصیص پرونده جهت انجام رسیدگی مجدد به مسئول یا مسئولان مربوطه اقدام نماید و مسئول یا مسئولان مربوطه موظفند با رعایت مقررات قانونی انجام رسیدگی مجدد که بر اساس دلایل و اسناد و مدارک مؤدی یا وکیل تام‌الاختیار وی انجام خواهد گرفت، مراتب را در ظهر برگ تشخیص مالیات برگ مطالبه یا برگ استرداد درج و برابر مقررات مربوط اقدام نمایند. در صورت عدم رفع اختلاف با مؤدی، پرونده به هیات حل اختلاف مالیاتی ارجاع خواهد شد.

همچنین در صورتی که برگ تشخیص مالیات یا برگ مطالبه یا برگ استرداد در اجرای مقررات تبصره (1) ماده (203) و قسمت اخیر تبصره (2) آن و ماده (208) قانون ابلاغ شده باشد نیز حکم این ماده جاری است.

تبصره 1- در مورد پرونده‌هایی که مسئول یا مسئولان مربوط در تشخیص مأخذ یا درآمد مشمول مالیات و مالیات متعلقه سابقه اظهارنظر دارد، این امر مانع رسیدگی مجدد در اجرای مقررات مربوط توسط نام‌بردگان نخواهد شد.

تبصره 2- اجرای مقررات این ماده در مواردی که رسیدگی مجدد توسط مسئول یا مسئولان مربوط منجر به توافق نگردد، مانع از رسیدگی مسئول یا مسئولان بالاتر حداکثر تا سطح مدیرکل با رعایت مهلت مقرر در قانون نخواهد بود.

ماده 32- درخواست صدور گواهی و یا مفاصاحساب مالیاتی به صورت الکترونیکی و یا از طریق باجه‌های امور مؤدیان سراسر کشور، دریافت و پس از بررسی توسط مسئول حوزه کاری حسابداری مربوط به پرونده ذی‌ربط، گواهی و یا مفاصاحساب مالیاتی مذکور با امضای سیستمی مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان مربوط صادر و در محل ارائه درخواست و یا محل مراجعه مؤدی برای دریافت گواهی یا مفاصاحساب ضمن ممهور نمودن گواهی توسط امور مؤدیان مربوط به مؤدی تسلیم می‌شود.

تبصره - در مواردی که گواهی‌های مربوطه به طور الکترونیکی ارسال می‌گردد نیازی به امضای دستی و فیزیکی نبوده و مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان می‌بایست نسبت به تأیید و ارسال الکترونیکی گواهی مربوط اقدام نماید.

ماده 32- ادارات امور مالیاتی موظفند پرونده‌های مالیاتی مؤدیانی را که در موعد مقرر از تسلیم اظهارنامه مالیاتی خودداری نموده‌اند یا اصولاً طبق قانون مکلف به تسلیم اظهارنامه در سررسید پرداخت مالیات نیستند، حداکثر ظرف مدت دو سال از مهلت مقرر رسیدگی و مالیات متعلق را مطالبه نمایند.

حکم این ماده مانع از مطالبه و وصول مالیات مؤدیان در اجرای ماده 157 قانون نخواهد بود.

ماده 33- در هر مورد که مطابق قانون و ق. م. ا میزان درآمد یا مأخذ مشمول مالیات قطعی شود، برگ قطعی مالیات به صورت سیستمی صادر می‌شود.

ماده 33- درخواست صدور گواهی و یا مفاصاحساب مالیاتی به صورت الکترونیکی و یا از طریق باجه‌های امور مؤدیان سراسر کشور، دریافت و پس از بررسی سیستمی یا حسب مورد توسط مسئول حوزه کاری حسابداری مربوط به پرونده ذی‌ربط، گواهی و یا مفاصاحساب مالیاتی مذکور با امضای سیستمی مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان مربوط صادر و در محل ارائه درخواست و یا محل مراجعه مؤدی برای دریافت گواهی یا مفاصاحساب ضمن ممهور نمودن گواهی توسط امور مؤدیان مربوط به مؤدی ارسال/تسلیم می‌شود.

تبصره 1- در مواردی که گواهی‌های مربوطه به طور الکترونیکی و سیستمی ارسال می‌گردد نیازی به امضای دستی و فیزیکی نبوده و مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان می‌بایست نسبت به تأیید و ارسال الکترونیکی گواهی مربوط اقدام نماید.

تبصره 2- در مواردی که گواهی‌های مالیاتی به صورت برخط و توسط سامانه‌های مالیاتی صادر می‌شود، نیازی به تأیید مسئولان مربوط در حوزه کاری حسابداری نبوده و صرفاً اطلاعات گواهی صادره در سامانه‌های مالیاتی مربوط به مسئولان ذی‌ربط نمایش داده می‌شود.

ماده 34- چنانچه بر اساس اطلاعات ارسالی اشخاص ثالث، مؤدیان مالیاتی جدید و درآمدهای کتمان شده مشمول مالیات شناسایی و مالیات متعلق مطالبه و وصول گردد سازمان می‌تواند با رعایت مقررات قانونی مربوط نسبت به پرداخت پاداش متناسب با اطلاعات مکتسبه و مالیات وصولی از درآمد اختصاصی سازمان در وجه اشخاص مذکور، در چهارچوب دستورالعملی که به تصویب رئیس کل سازمان می‌رسد اقدام نماید. پرداخت پاداش موضوع این ماده در خصوص اشخاصی که به موجب قوانین و مقررات ملزم به ارسال اطلاعات مربوط می‌باشند، برای ارائه اطلاعات مزبور جاری نخواهد بود.

ماده 34- در هر مورد که مطابق قانون و ق. م. ا. ا. میزان درآمد یا مأخذ مشمول مالیات قطعی شود، برگ قطعی مالیات به صورت سیستمی صادر می‌شود.

تبصره - حکم این ماده مانع از آن نخواهد بود که با درخواست مؤدی برگ قطعی مربوطه توسط مسئول حوزه کاری به صورت دستی مهر و امضا شود.

ماده 35- در مواردی که به موجب قانون و ق. م. ا، مالیات و سایر وجوه، قابل استرداد به مؤدی باشد با تأیید مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان و بر اساس مقررات مربوط اضافه پرداختی در وجه ذی‌نفع پرداخت خواهد شد. نحوه استرداد وجوه مربوط با رعایت مقررات قانونی به موجب دستورالعملی است که به تصویب رئیس کل سازمان می‌رسد.

فصل هفتم - اعتراضات و شکایات

ماده 35- چنانچه مؤدی ظرف مهلت مقرر در ماده 210 قانون مالیات‌های مستقیم برای پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی اقدام ننماید، برگ اجرایی به صورت سیستمی صادر می‌شود.

تبصره - در مواردی که امکان صدور سیستمی برگ اجرایی در پایان مهلت قانونی فراهم نشده باشد، برگ اجرایی توسط حوزه کاری خدمات مؤدیان صادر و طبق مقررات مربوطه ابلاغ می‌شود.

ماده 36- امور خدمات مؤدیان سراسر کشور موظفند کلیه اوراق و فرم‌های مقرر در قانون و ق. م. ا و همچنین هر نوع اعتراض یا درخواست مؤدی را که از طرف مؤدی به صورت دستی یا پستی یا الکترونیکی به سازمان تسلیم یا واصل می‌گردد، دریافت و ضمن ارائه رسید به مؤدی در سیستم ثبت و به حوزه کاری مربوطه ارسال نمایند.

ماده 36- حوزه کاری اجرائیات، اقدامات اجرایی موضوع مواد 211 الی 218 قانون مالیات‌های مستقیم، مقررات آئین‌نامه موضوع ماده 218 قانون یاد شده و سایر قوانین و مقررات مربوط را انجام می‌دهد.

ماده 37- حوزه کاری اعتراضات و شکایات موظف است:

پس از دریافت اعتراض یا شکایت مؤدی ضمن بررسی اعتراض یا شکایت طبق مقررات قانون و ق. م. ا و آئین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های اجرایی آن، اقدام لازم را معمول دارند.

ماده 37- چنانچه بر اساس اطلاعات دریافتی در سامانه گزارش‌های مردمی فرار مالیاتی (سوت‌زنی)، مؤدیان مالیاتی جدید یا درآمدهای کتمان شده و منجر به صدور اوراق تشخیص، مطالبه یا وصول مالیات شود، سازمان می‌تواند با رعایت مقررات قانونی مربوط نسبت به پرداخت پاداش در چهارچوب دستورالعملی که به تصویب رئیس کل سازمان می‌رسد اقدام نماید.

تبصره 1- پرداخت پاداش موضوع این ماده در خصوص اشخاصی که به موجب قوانین و مقررات ملزم به ارسال اطلاعات مربوط می‌باشند، برای ارائه اطلاعات مزبور جاری نخواهد بود.

تبصره 2- چنانچه اطلاعات یا الگوهای فناورانه و نوآورانه توسط شرکت‌های فناور و دانش بنیان به سازمان ارائه و منتج به شناسایی فرار مالیاتی با اهمیت و وصول شود، حسب مورد با رعایت دستورالعمل، مشمول مفاد این ماده می‌باشد.

ماده 38- سازمان می‌تواند نمایندگان خود را در هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی از بین مأموران مالیاتی شاغل واجد شرایط در سازمان با حفظ پست سازمانی طبق مقررات انتخاب نماید.

ماده 38- در مواردی که به موجب قانون و ق. م. ا. ا. مالیات و سایر وجوه، قابل استرداد به مؤدی باشد حسب مقررات قانونی مبالغ مذکور به صورت سیستمی حسب ق. پ یا با تأیید مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان حسب درخواست مؤدی با رعایت مهلت‌های قانونی در وجه وی پرداخت یا به حساب بدهی‌های ایشان منظور خواهد شد.

نحوه استرداد وجوه مربوط با رعایت مقررات قانونی به موجب دستورالعملی است که به تصویب رئیس کل سازمان می‌رسد.

ماده 39- رأی هیات حل اختلاف مالیاتی باید متضمن اظهارنظر موجه و مستدل کلیه اعضای هیات مطابق مقررات ماده 248 قانون باشد.

همچنین می‌بایست در صورت تعدیل یا رفع تعرض نسبت به اصلاح اظهارنامه مربوطه اعم از ابرازی یا حسابرسی شده و یا تعدیل شده هیأت‌های قبلی در سامانه اقدام شود.

فصل هشتم - ابلاغ اوراق مالیاتی

ماده 39- امور خدمات مؤدیان سراسر کشور موظفند کلیه اوراق و فرم‌های مقرر در قانون و ق. م. ا. ا و همچنین هر نوع اعتراض یا درخواست مؤدی را که از طرف مؤدی به صورت دستی یا پستی به سازمان تسلیم یا واصل می‌گردد دریافت و ضمن ارائه رسید به مؤدی در سیستم ثبت و به حوزه کاری مربوطه ارسال نمایند.

ماده 40- ابلاغ اوراق مالیاتی به حوزه کاری خدمات مؤدیان واگذار می‌شود. مأموران مالیاتی در قسمت پشتیبان حوزه کاری خدمات مؤدیان مکلفند اوراق مالیاتی موضوع قانون را بر اساس مواد (203) الی (209) قانون به مؤدیان مالیاتی ذی‌ربط ابلاغ نمایند.

تبصره 1- سازمان می‌تواند بر اساس اختیار حاصله از تبصره 2 ماده 219 قانون و آئین‌نامه اجرایی مربوط ابلاغ اوراق مالیاتی را به بخش غیر دولتی واگذار نماید.

ماده 40- حوزه کاری اعتراضات و شکایات موظف است پس از دریافت اعتراض یا شکایت مؤدی یا اداره امور مالیاتی (مأموران مالیاتی مربوط) حسب مورد ضمن بررسی اعتراض یا شکایت طبق قوانین و مقررات از جمله قانون و ق. م. ا. ا و آئین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های اجرایی آن اقدام لازم را معمول دارند.

تبصره - حوزه کاری مزبور بر اساس جزء (3-3) بند (ب) ماده 22 مراتب را طبق مقررات جهت رسیدگی به هیات حل اختلاف مالیاتی ارسال نماید.

فصل نهم - ترتیبات حسابرسی مالیاتی

ماده 41- در مواردی که اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل برای حسابرسی مالیاتی انتخاب شده‌اند فرایند انجام حسابرسی مالیاتی و تعیین درآمد یا مأخذ مشمول مالیات آن‌ها در هر یک از موارد ممکن، به شرح زیر خواهد بود:

1- مؤدی نسبت به تسلیم دفاتر و اسناد و مدارک اقدام نماید:

1-1- دفاتر و اسناد و مدارک ارائه شده امکان حسابرسی مالیاتی را داشته باشد، در این صورت درآمد یا مأخذ مشمول مالیات بر اساس قوانین، مقررات و احکام مالیاتی مربوط از طریق حسابرسی به دفاتر و اسناد و مدارک ارائه شده حسب مورد تشخیص و تعیین خواهد شد.

1-2- در مواردی که معاملات ابرازی (خرید یا فروش کالا و خدمات) صورت گرفته با اشخاصی است که صحت اجزای معامله با این اشخاص به دلیل وضعیت طرف معامله (شرکت‌های کاغذی، مجهول‌المکان و امثالهم) قابل اثبات و تعیین دقیق نباشد:

1-2-1- در موارد هزینه و خرید، چنانچه کالا یا خدمت توسط خریدار دریافت شده لکن صورتحساب ارائه شده مربوط به اشخاص یاد شده است، بهای هزینه یا خرید به ارزش منصفانه کالا یا خدمت در زمان انجام معامله در حسابرسی مالیاتی با رعایت مقررات مبنای قبول هزینه یا خرید می‌باشد و مابه‌التفاوت به عنوان هزینه غیر قابل قبول تلقی می‌گردد.

1-2-2- در موارد فروش، می‌بایست بهای فروش به ارزش منصفانه کالا یا خدمت در زمان انجام معامله در حسابرسی مالیاتی با رعایت مقررات، مبنای فروش قرار گرفته و مابه‌التفاوت (ارزش منصفانه و بهای ابرازی) عیناً به میزان فروش و درآمدها اضافه گردد.

1-3 چنانچه در حسابرسی مالیاتی احراز شود، مبلغ درآمد یا فروش ابراز شده طبق اسناد و مدارک ارائه شده در معامله فی‌مابین شرکت‌های گروه یا وابسته از ارزش منصفانه معامله مذکور:

1-3-1- کمتر بوده و این امر منجر به انتقال سود شده است، در این صورت مابه‌التفاوت آن، به درآمد یا فروش ابرازی فروشنده اضافه می‌شود.

1-3-2- بیشتر بوده و این امر منجر به انتقال سود شده است. در این صورت مابه‌التفاوت آن، از هزینه‌ها و بهای تمام شده خریدار کسر می‌شود.

2- عدم تسلیم بخشی از اسناد و مدارک از جمله:

2-1- در خصوص واحدهای تولیدی، خدماتی یا بازرگانی، در صورتی که قیمت تمام شده کالا و خدمات ساخته شده یا فروش رفته، آنالیز محصول (کالا و خدمت)، صورت گردش مواد و کالا و مستندات هزینه‌ای آن از جمله صورتحساب خرید مواد اولیه و کالا، حقوق و دستمزد و سایر هزینه‌های مربوط حسب مورد ارائه نشود و بر اساس سایر روش‌های حسابرسی توسط حسابرسان مالیاتی امکان تعیین و یا برآورد قیمت تمام شده کالا و خدمات ساخته شده و فروش رفته بر اساس اسناد و مدارک ارائه شده فراهم نباشد، می‌بایست با در نظر گرفتن نسبت سود ناویژه به فروش هر کالا یا خدمت (بر اساس ابراز مؤدی، نسبت فعالیت مشاغل مشابه در سامانه طرح جامع مالیاتی و یا نسبتی که هر ساله توسط سازمان با تأیید رئیس کل سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مرداد ماه هر سال برای سال قبل تعیین می‌شود)، بهای تمام شده کالا و خدمات مربوط به آن بخش که مدارک مذکور آن ارائه نشده است، محاسبه شود.

2-2- عدم ارائه اسناد درآمدی مربوط به فروش یا درآمد ابرازی مؤدیانی که ملزم به صدور صورتحساب می‌باشند:

2-2-1- عدم ارائه تمام اسناد درآمدی، چنانچه دلایل و یا اسناد و مدارکی (از جمله اطلاعات موجود در پایگاه اطلاعات مالیاتی سازمان مربوط به فروش کالا و خدمت، صادرات و یا صورتحساب‌های بانکی یا ابرازی یا به دست آمده «بر اساس ارزش منصفانه») مؤید درآمد یا فروش بیشتر از فروش ابرازی نباشد، فروش یا درآمد ابرازی مورد قبول خواهد بود و صرفاً با رعایت مقررات قانونی مربوط جرایم موضوع عدم صدور صورتحساب از مؤدی مطالبه می‌شود. در صورت عدم مطابقت و احراز کتمان درآمد یا فروش، فروش و یا درآمد به دست آمده به عنوان فروش و درآمدهای مؤدی مدنظر قرار خواهد گرفت.

2-2-2- عدم ارائه بخشی از اسناد درآمدی، در خصوص آن بخش که اسناد و مدارک آن ارائه شده است بر اساس حسابرسی قسمت درآمدی بند 1 این ماده و در خصوص آن بخش که اسناد درآمدی آن ارائه نشده است مطابق بند 2-2-1 اقدام خواهد شد.

2-3- عدم ارائه مدارک هزینه‌ای:

2-3-1- عدم ارائه تمام مدارک هزینه‌ای، در این‌گونه موارد با در نظر گرفتن نسبت سود فعالیت، هزینه‌های آن بر اساس ابراز مؤدی، نسبت فعالیت مشاغل مشابه در سامانه طرح جامع مالیاتی و یا نسبتی که هر ساله توسط سازمان با تأیید رئیس کل سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مرداد ماه هر سال برای سال قبل تعیین می‌شود، با رعایت مقررات قانونی مربوط به عنوان هزینه قابل قبول مؤدی منظور می‌شود.

2-3-2- عدم ارائه بخشی از مدارک هزینه‌ای (به استثنای قیمت تمام شده و امثالهم)، در خصوص هزینه‌هایی که اسناد و مدارک آن ارائه نشده در این صورت هزینه مذکور از نظر مالیاتی قابل قبول نخواهد بود.

2-4- در موارد عدم ارائه دفاتر قانونی، جریمه موضوع ماده 193 قانون مطالبه خواهد شد.

3- عدم ارائه تمامی اسناد و مدارک درآمدی و هزینه‌ای، در این‌گونه موارد با در نظر گرفتن حجم فعالیت و نسبت سود فعالیت: بر اساس ابراز مؤدی، نسبت فعالیت مشاغل مشابه در سامانه طرح جامع مالیاتی و یا نسبتی که هر ساله توسط سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مرداد ماه هر سال برای سال قبل با تأیید رئیس کل سازمان تعیین می‌شود، درآمد یا مأخذ مشمول مالیات با رعایت ماده 94 قانون تعیین می‌شود.

4- دریافت اطلاعاتی مؤید کتمان درآمد یا فعالیت:

4-1- کتمان فعالیت، در این‌گونه موارد با در نظر گرفتن نسبت سود فعالیت مشاغل مشابه در سامانه طرح جامع مالیاتی و یا نسبتی که هر ساله توسط سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مرداد ماه هر سال برای سال قبل با تأیید رئیس کل سازمان تعیین می‌شود، با رعایت مقررات درآمد یا مأخذ مشمول مالیات آن تعیین می‌شود.

4-2- کتمان درآمد:

4-2-1- هزینه‌های عمومی، اداری و فروش در حسابرسی مورد پذیرش واقع شده باشد، در این صورت کل مبلغ درآمد پس از کسر بهای تمام شده آن قسمت می‌بایست با رعایت مقررات مربوط به عنوان سود مبنای محاسبه مالیات قرار گیرد.

4-2-2- هزینه‌های عمومی، اداری و فروش در حسابرسی مورد پذیرش واقع نشده باشد، بر اساس بند 4-1 اقدام می‌شود.

4-2-3- کل هزینه‌های مربوط به درآمد قبلاً مورد پذیرش واقع شده باشد، در این‌گونه موارد کل رقم درآمد کتمان شده با رعایت مقررات مربوط مبنای محاسبه مالیات واقع می‌شود.

ماده 41- در مواردی که مؤدی یا اداره امور مالیاتی در مراحل دادرسی مالیاتی از اعتراض یا شکایت خود انصراف دهند، پرونده در هر مرحله‌ای که باشد حسب مقررات قانونی و مطابق با آخرین اقدام قبل از تاریخ انصراف قطعی محسوب می‌شود.

فصل دهم - سایر مقررات حسابرسی و مطالبه و حل اختلاف مالیات

ماده 42-

1- فصل مالیات بر ارث:

1-1- آن قسمت از اموال و دارایی‌هایی که انتقال یا دریافت یا تحویل آن‌ها مستلزم دریافت گواهی‌های موضوع ماده 34 قانون نبوده و بر اساس ماده 17 قانون مشمول مالیات می‌باشند از جمله سهام بی‌نام، وجه نقد، اموال و دارایی‌های متوفی در خارج از کشور، موجودی کالا، طلب متوفی از اشخاص حقیقی و املاکی که فاقد سند رسمی هستند، اداره امور مالیاتی (حوزه کاری حسابرسی) موظف است با رعایت مقررات قانونی مربوط نسبت به مطالبه مالیات متعلقه بر اساس سهم‌الارث هر ورثه به موجب برگ تشخیص مالیات اقدام نماید.

1-2- در مورد وصیت، وصی مکلف است اظهارنامه موضوع ماده 39 قانون را حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ فوت موصی تسلیم و مالیات متعلق به آن قسمت از اموال و دارایی‌های مورد وصیت که انتقال یا دریافت یا تحویل آن‌ها مستلزم دریافت گواهی‌های موضوع ماده 34 قانون نمی‌باشد را برابر مقررات قانونی مربوط پرداخت نماید. در این صورت و در موارد عدم تسلیم اظهارنامه و یا پرداخت مالیات، اداره امور مالیاتی (حوزه کاری حسابرسی) موظف است نسبت به بررسی و مطالبه مالیات متعلق از وصی اقدام نماید.

2- فصل حق تمبر:

2-1 در مواردی که حق تمبر و جرایم مربوطه موضوع ماده 48 و یا ماده 51 قانون حسب مورد پرداخت نشده است، حوزه کاری حسابرسی می‌بایست نسبت به مطالبه حق تمبر و جرایم متعلق بر اساس برگ مطالبه از اشخاص مربوطه اقدام نماید.

2-2- سایر اسناد مشمول حق تمبر موضوع مواد 45، 46 و 47 قانون، در صورت عدم پرداخت مالیات و جرایم حق تمبر با رعایت مقررات قانونی مربوط حسب مورد، در خصوص اسنادی که در ایران صادر شده باشد، صادرکننده و در خصوص اسنادی که در خارج از ایران صادر شده باشد، اولین شخصی که اسناد مذکور را متصرف می‌شود، مشمول بوده و مالیات و جرایم متعلقه حسب مورد از صادرکننده یا متصرف حسب مورد وفق بند 2-1 مطالبه خواهد شد.

2-3- مطالبه مالیات حق تمبر مشمول مقررات ماده 191، 238 و فصل سوم باب پنجم قانون می‌باشد.

3- مالیات بر درآمد املاک

3-1- در صورت عدم پرداخت مالیات تکلیفی موضوع تبصره 9 ماده 53 قانون و جرایم متعلقه حسب مورد توسط اشخاص مشمول، مالیات و جرایم مربوطه حسب مورد برابر مقررات به موجب برگ مطالبه توسط حوزه کاری حسابرسی از اشخاص مذکور مطالبه و مطالبه مالیات تکلیفی مذکور مشمول مقررات ماده 191، 238 و فصل سوم باب پنجم قانون خواهد بود.

3-2- اعتراضات مؤدیان مالیاتی در راستای تبصره‌های 2 و 3 ماده 54 قانون قابل بررسی مجدد در راستای مفاد ماده 238 قانون خواهد بود.

3-3- در خصوص مالیات موضوع ماده 54 مکرر قانون، حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه می‌بایست با رعایت مقررات قانونی مربوط به موجب برگ مطالبه و بر اساس اطلاعات سامانه ملی املاک و اسکان کشور، مالیات متعلق را مطالبه نماید.

4- مالیات بر درآمد حقوق:

اداره امور مالیاتی ذی‌صلاح ماده 90 قانون، در خصوص مؤدیانی که فعالیت عملکردی دارند حوزه حسابرسی است که پرونده عملکرد مؤدی در آن اداره حسابرسی می‌گردد و در خصوص سایر مؤدیان از جمله اشخاص موضوع ماده 2 قانون یکی از ادارات مالیاتی به تشخیص سازمان می‌باشد.

5- مالیات اشخاص حقوقی منحله:

تعیین مأخذ محاسبه مالیات آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی که منحل می‌شوند در موارد تسلیم و عدم تسلیم اظهارنامه موضوع ماده 116 قانون و بر اساس ماده 115 قانون و سایر مقررات مربوط، در حوزه کاری حسابرسی انجام خواهد شد.

6- جرایم موضوع ماده 169 قانون، مشمول مقررات مواد 191 و 238 قانون می‌باشد.

7- در صورت عدم کسر و ایصال مالیات‌های تکلیفی موضوع قانون از جمله تبصره 2 ماده 103 و ماده 107 قانون اداره امور مالیاتی مربوط می‌بایست مالیات و جرایم متعلق را با رعایت مقررات قانونی مربوط به موجب برگ مطالبه مالیات از اشخاص مشمول مطالبه نماید و مطالبه مذکور مشمول مقررات مواد 191، 238 و فصل سوم از باب پنجم قانون می‌باشد.

ماده 42- رأی هیات حل اختلاف مالیاتی باید:

1. متضمن اظهارنظر موجه و مستدل کلیه اعضای هیات مطابق مقررات ماده (248) قانون باشد.

2. در صورت تعدیل یا رفع تعرض، مسئول مربوطه در مرکز دادرسی مالیاتی نسبت به اصلاح اظهارنامه مربوطه اعم از ابرازی یا حسابرسی شده و یا تعدیل شده هیأت‌های قبلی در سامانه یکپارچه مالیاتی اقدام نماید.

3. در موارد رسیدگی در اجرای ماده (9) ق. پ. مراتب تخلف یا عدم تخلف مؤدی را صریح اعلام کند.

تبصره - آرای هیات حل اختلاف مالیاتی می‌تواند به صورت الکترونیکی و با رعایت کلیه مقررات قانونی مربوط توسط اعضای هیات صادر شود.

فصل یازدهم - فرایندهای مالیاتی صاحبان مشاغل مشارکت‌های مدنی

ماده 43-

1- با توجه به اینکه ثبت نام این‌گونه مؤدیان به صورت یک مؤدی در نظام مالیاتی انجام می‌پذیرد لذا مشارکت (شرکا) می‌بایست نسبت به تسلیم یک اظهارنامه مالیاتی به عنوان اظهارنامه مالیاتی مشارکت اقدام نمایند.

1-1- مفاد تبصره ماده 100 قانون نیز با رعایت مقررات مربوطه برای مشارکت قابل انجام می‌باشد.

2- حسابرسی و صدور برگ تشخیص یا مطالبه یا قطعی مالیات عملکرد برای مشارکت انجام لیکن سهم درآمد مشمول مالیات و مالیات هر یک از شرکا به صورت جداگانه در برگ تشخیص مالیات تعیین می‌شود.

2-1 حسابرسی هر نوع مالیات و جرایم دیگری که نوعاً مربوط به فعالیت مشارکت می‌باشد از جمله مالیات‌های تکلیفی، حقوق، جرایم موضوع ماده 169 قانون و مالیات بر ارزش افزوده برای مشارکت انجام و کل شرکا نسبت به آن‌ها مسئولیت دارند.

3- ابلاغ کلیه اوراق مشارکت از جمله برگ تشخیص یا مطالبه یا قطعی مالیاتی به صورت الکترونیکی و یا فیزیکی به هر یک از شرکا و یا مستخدمین مشارکت در حکم ابلاغ به مشارکت (مؤدی) می‌باشد.

4- در صورت اعتراض هر یک از شرکا به برگ تشخیص مالیات یا مطالبه یا آرای هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی پرونده مشارکت با رعایت مقررات مربوط قابل رسیدگی در مراجع مربوط خواهد بود.

5- سازمان مکلف است برای مالیات عملکرد هر یک از شرکا حساب جداگانه‌ای برای منظور نمودن مالیات و جرایم متعلق و پرداخت یا ترتیب پرداخت متناظر با آن ایجاد نماید. هر یک از شرکا به صورت جداگانه نسبت به سهم از مشارکت که به حساب آن‌ها منظور می‌شود مسئولیت داشته و در صورت عدم پرداخت برابر مقررات قانونی مربوط با آن‌ها رفتار خواهد شد.

5-1 در خصوص هر نوع مالیات و جرایم دیگری که نوعاً مربوط به فعالیت مشارکت می‌باشد از جمله مالیات‌های تکلیفی، حقوق، جرایم موضوع ماده 169 قانون و مالیات بر ارزش افزوده، حساب مشترکی برای مشارکت ایجاد و تمامی شرکا نسبت به پرداخت آن مسئول می‌باشند.

6- در صورت فوت هر یک از شرکا سهم درآمد مشمول مالیات متوفی به نسبت سهم‌الارث و سهم معافیت متوفی در سال فوت بین وراث بر اساس قسمت اخیر تبصره ماده 101 قانون تقسیم می‌شود و از سال بعد مطابق صدر تبصره فوق عمل خواهد شد.

7- در مشاغل انفرادی در صورت فوت مؤدی طی سال، شماره اقتصادی باطل و وراث متوفی امکان ارسال اظهارنامه و انجام کلیه فرایندهای مالیاتی تا زمان فوت متوفی را دارا می‌باشند و در صورت ادامه فعالیت شغلی پس از فوت می‌بایست به عنوان مؤدی جدید در نظام مالیاتی ثبت نام نمایند.

ماده 43- ابلاغ اوراق مالیاتی به حوزه کاری خدمات مؤدیان واگذار می‌شود. مأموران مالیاتی در قسمت پشتیبان حوزه کاری خدمات مؤدیان مکلفند اوراق مالیاتی موضوع قانون را بر اساس مواد قانونی از جمله مواد (203) الی (209) قانون ابلاغ نمایند.

تبصره - سازمان می‌تواند بر اساس اختیار حاصله از تبصره (2) ماده (219) قانون و آئین‌نامه اجرایی مربوط ابلاغ اوراق مالیاتی را به بخش غیر دولتی واگذار نماید.

فصل دوازدهم - حسابرسی تجمیعی صاحبان مشاغل موضوع تبصره 2 ماده 101 قانون

ماده 44- در خصوص شخص حقیقی دارای بیش از یک فعالیت شغلی، در زمان قطعی شدن اظهارنامه یا انجام حسابرسی هر یک از پرونده‌ها، می‌بایست پرونده‌های آن‌ها به صورت کاملاً مجزا با اعمال نرخ‌های موضوع ماده 131 قانون برای هر پرونده و صرفاً با اعمال حداکثر یک معافیت موضوع ماده 101 قانون برای کل پرونده‌ها حسب مورد قطعیت یا مورد حسابرسی قرار گرفته و برای اجرای حکم تبصره 2 ماده 101 قانون از حیث اعمال نرخ ماده 131 قانون برای مجموع درآمد مشمول مالیات به ترتیب زیر اقدام شود:

1- حوزه کاری حسابداری اداره امور مالیاتی ذی‌صلاح مکلف است نسبت به مطالبه مالیات مابه‌التفاوت موضوع تبصره پس از قطعیت حداقل دو پرونده شغلی مؤدی و همچنین پرونده‌های بعدی بعد از قطعیت درآمد مشمول مالیات، حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ قطعیت دو یا چند پرونده به صورت متوالی با اعمال صرفاً یک معافیت موضوع ماده 101 و نرخ ماده 131 قانون بر اساس درآمد مشمول مالیات تجمیعی به موجب برگ مطالبه مالیات اقدام نماید. در صورت عدم تعلق مابه‌التفاوت مالیات صدور برگ مطالبه موضوعیت نخواهد داشت.

2- در صورت عدم پرداخت یا ترتیب پرداخت مالیات مطالبه شده توسط مؤدی ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ برگ مطالبه، مالیات مذکور در اجرای مقررات فصل نهم از باب چهارم قانون وصول خواهد شد.

3- در صورت اعتراض مؤدی به برگ مطالبه ابلاغ شده موضوع در اجرای مقررات ماده 216 قانون قابل طرح در هیات حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده مذکور می‌باشد.

4- در راستای محاسبه مالیات موضوع این فصل بخشودگی نرخ موضوع تبصره ماده 131 قانون بر اساس محاسبات اولیه مالیات قطعی شده هر پرونده می‌بایست از مبلغ مالیات نهایی کسر شود. جریمه موضوع مواد 192 و 193 قانون و نظایر آن‌ها نیز بر اساس محاسبات اولیه در محاسبات لحاظ و مدنظر قرار می‌گیرد.

5- جریمه موضوع ماده 190 قانون برای هر پرونده تا قبل از ابلاغ برگ مطالبه موضوع این فصل بر اساس برگ‌های تشخیص اولیه و قطعی اولیه و مقررات مربوط و از زمان ابلاغ برگ مطالبه موضوع این فصل بر اساس مالیات پرداخت نشده مطالبه شده قابل محاسبه و مطالبه می‌باشد.

6- برگ مطالبه مالیات در راستای مقررات موضوع این فصل تأثیری در ارائه گواهی‌های موضوع مواد 186، تبصره 1 ماده 186، 187 قانون و نظایر آن‌ها نخواهد داشت.

7- در صورت عدم تسلیم اظهارنامه توسط مؤدی در هر یک از پرونده‌ها در محاسبه مالیات مابه‌التفاوت تجمیعی، اعمال معافیت موضوع ماده 101 قانون تا سقف درآمد مشمول مالیات پرونده‌هایی که نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی اقدام شده، مجاز می‌باشد.

ماده 44- در مواردی که اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل برای حسابرسی مالیاتی انتخاب شده‌اند فرایند انجام حسابرسی مالیاتی و تعیین درآمد یا مأخذ مشمول مالیات آن‌ها در هر یک از موارد ممکن، به شرح زیر خواهد بود:

1. مؤدی نسبت به تسلیم دفاتر و اسناد و مدارک اقدام نماید:

1-1. دفاتر و اسناد و مدارک ارائه شده امکان حسابرسی مالیاتی را داشته باشد، در این صورت درآمد یا مأخذ مشمول مالیات بر اساس قوانین، مقررات و احکام مالیاتی مربوط از طریق حسابرسی به دفاتر و اسناد و مدارک ارائه شده حسب مورد تشخیص و تعیین خواهد شد.

2-1. در مواردی که معاملات ابرازی (خرید یا فروش کالا و خدمات) صورت گرفته با اشخاصی است که صحت اجزای معامله با این اشخاص به دلیل وضعیت طرف معامله (شرکت‌های کاغذی، مجهول‌المکان و امثالهم) قابل اثبات و تعیین دقیق نباشد، ضمن اعلام موضوع به واحد اجرایی بازرسی برای مدیریت فرایند راستی آزمایی مؤدی به شرح زیر اقدام شود:

1-2-1. در موارد هزینه و خرید، چنانچه کالا یا خدمت توسط خریدار دریافت شده لکن صورتحساب ارائه شده مربوط به اشخاص یاد شده است، بهای هزینه یا خرید به ارزش منصفانه کالا یا خدمت در زمان انجام معامله در حسابرسی مالیاتی با رعایت مقررات مبنای قبول هزینه یا خرید می‌باشد و مابه‌التفاوت به عنوان هزینه غیر قابل قبول تلقی می‌گردد.

2-2-1. در موارد فروش، می‌بایست بهای فروش به ارزش منصفانه کالا یا خدمت در زمان انجام معامله در حسابرسی مالیاتی با رعایت مقررات، مبنای فروش قرار گرفته و مابه‌التفاوت (ارزش منصفانه و بهای ابرازی) عیناً به میزان فروش و درآمدها اضافه گردد.

3-1. چنانچه در حسابرسی مالیاتی احراز شود، مبلغ درآمد یا فروش ابراز شده طبق اسناد و مدارک ارائه شده در معامله فی‌مابین شرکت‌های گروه یا وابسته از ارزش منصفانه معامله مذکور:

1-3-1. کمتر بوده و این امر منجر به انتقال سود شده است، در این صورت مابه‌التفاوت آن، به درآمد یا فروش ابرازی فروشنده اضافه می‌شود.

2-3-1. بیشتر بوده و این امر منجر به انتقال سود شده است، در این صورت مابه‌التفاوت آن، از هزینه‌ها و بهای تمام شده خریدار کسر می‌شود.

تبصره - رعایت بند 3-1 صرفاً در مواردی است که این امر منجر به استفاده از معافیت مالیاتی، مشوق مالیاتی، نرخ صفر مالیاتی، مزایای مالیاتی و نظایر آن شود.

2. عدم تسلیم بخشی از اسناد و مدارک از جمله:

1-2. در خصوص واحدهای تولیدی، خدماتی یا بازرگانی، در صورتی که قیمت تمام شده کالا و خدمات ساخته شده یا فروش رفته، آنالیز محصول (کالا و خدمت)، صورت گردش مواد و کالا و مستندات هزینه‌ای آن از جمله صورتحساب خرید مواد اولیه و کالا، حقوق و دستمزد و سایر هزینه‌های مربوط حسب مورد ارائه نشود و بر اساس سایر روش‌های حسابرسی توسط حسابرسان مالیاتی امکان تعیین و یا برآورد قیمت تمام شده کالا و خدمات ساخته شده و فروش رفته بر اساس اسناد و مدارک ارائه شده فراهم نباشد، می‌بایست با در نظر گرفتن نسبت سود ناویژه به فروش هر کالا یا خدمت (بر اساس ابراز مؤدی، نسبت فعالیت مشاغل مشابه در سامانه‌های عملیاتی سازمان و یا نسبتی که هر ساله توسط سازمان با تأیید رئیس کل سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مرداد ماه هر سال برای سال قبل تعیین می‌شود)، بهای تمام شده کالا و خدمات مربوط به آن بخش که مدارک مذکور آن ارائه نشده است، محاسبه شود.

2-2. عدم ارائه اسناد درآمدی مربوط به فروش یا درآمد ابرازی مؤدیانی که ملزم به صدور صورتحساب می‌باشند:

1-2-2. عدم ارائه تمام اسناد درآمدی: چنانچه دلایل و یا اسناد و مدارکی از جمله اطلاعات موجود در پایگاه اطلاعات مالیاتی سازمان مربوط به فروش کالا و خدمت، صادرات و یا صورتحساب‌های بانکی یا ابرازی یا به دست آمده (بر اساس ارزش منصفانه) مؤید درآمد یا فروش بیشتر از فروش ابرازی نباشد، فروش یا درآمد ابرازی مورد قبول خواهد بود و صرفاً با رعایت مقررات قانونی مربوط جرایم موضوع عدم صدور صورتحساب از مؤدی مطالبه می‌شود، در صورت عدم مطابقت و احراز کتمان درآمد یا فروش، فروش و یا درآمد به دست آمده به عنوان فروش و درآمدهای مؤدی مدنظر قرار خواهد گرفت.

2-2-2. عدم ارائه بخشی از اسناد درآمدی: در خصوص آن بخش که اسناد و مدارک آن ارائه شده است بر اساس حسابرسی قسمت درآمدی بند (1) این ماده و در خصوص آن بخش که اسناد درآمدی آن ارائه نشده است مطابق بند (2-2-1) اقدام خواهد شد.

3-2. عدم ارائه مدارک هزینه‌ای:

1-3-2. عدم ارائه تمام مدارک هزینه‌ای: در این‌گونه موارد با در نظر گرفتن نسبت سود فعالیت، هزینه‌های آن بر اساس ابراز مؤدی، نسبت فعالیت مشاغل مشابه در سامانه‌های عملیاتی سازمان و یا نسبتی که هر ساله توسط سازمان با تأیید رئیس کل سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مرداد ماه هر سال برای سال قبل تعیین می‌شود، با رعایت مقررات قانونی مربوط به عنوان هزینه قابل قبول مؤدی منظور می‌شود.

2-3-2. عدم ارائه بخشی از مدارک هزینه‌ای (به استثنای قیمت تمام شده و امثالهم)، در خصوص هزینه‌هایی که اسناد و مدارک آن ارائه نشده در این صورت هزینه مذکور از نظر مالیاتی قابل قبول نخواهد بود.

4-2. در موارد عدم ارائه دفاتر قانونی، جریمه موضوع ماده (193) قانون مطالبه خواهد شد.

3. عدم ارائه تمامی اسناد و مدارک درآمدی و هزینه‌ای: در این‌گونه موارد با در نظر گرفتن حجم فعالیت و نسبت سود فعالیت بر اساس ابزار مؤدی، نسبت فعالیت مشاغل مشابه در سامانه‌های عملیاتی سازمان و یا نسبتی که هر ساله توسط سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مرداد ماه هر سال قبل با تأیید رئیس کل سازمان تعیین می‌شود درآمد یا مأخذ مشمول مالیات با رعایت ماده (94) قانون تعیین می‌شود.

4. دریافت اطلاعاتی مؤید کتمان درآمد یا فعالیت:

1-4. کتمان فعالیت: در این‌گونه موارد با در نظر گرفتن نسبت سود فعالیت مشاغل مشابه در سامانه‌های عملیاتی سازمان و یا نسبتی که هر ساله توسط سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مرداد ماه هر سال برای سال قبل با تأیید رئیس کل سازمان تعیین می‌شود، با رعایت مقررات درآمد یا مأخذ مشمول مالیات آن تعیین می‌شود.

2-4. کتمان درآمد:

1-2-4. هزینه‌های عمومی - اداری و فروش در حسابرسی مورد پذیرش واقع شده باشد: در این صورت کل مبلغ درآمد پس از کسر بهای تمام شده آن قسمت می‌بایست با رعایت مقررات مربوط به عنوان سود مبنای محاسبه مالیات قرار گیرد.

2-2-4. هزینه‌های عمومی، اداری و فروش در حسابرسی مورد پذیرش واقع نشده باشد: بر اساس بند (4-1) اقدام می‌شود.

3-2-4. کل هزینه‌های مربوط به درآمد قبلاً مورد پذیرش واقع شده باشد: در این‌گونه موارد کل رقم درآمد کتمان شده با رعایت مقررات مربوط مبنای محاسبه مالیات واقع می‌شود.

فصل سیزدهم - سایر مقررات

ماده 45- انجام کلیه فرایندهای مالیاتی از جمله ثبت نام، حسابرسی، رسیدگی مجدد و وصول مالیات پرونده‌های مالیاتی با سازمان است و سازمان می‌تواند با رعایت مقررات قانونی مربوط امور مذکور را حسب مورد به اداره امور مالیاتی و یا مأموران مالیاتی ذی‌ربط محول نماید.

تبصره - در اجرای این ماده چنانچه حسب تشخیص سازمان امور مالیاتی کشور، انجام فرایندهای مالیاتی از جمله رسیدگی به پرونده‌های مؤدیان مالیاتی در یک اداره کل تجمیع گردد، مالیات و عوارض متعلقه در چهارچوب مقررات قانونی مربوط، به محل فعالیت اشخاص منظور می‌گردد.

ماده 45-

1. مالیات بر ارث

1-1. آن قسمت از اموال و دارایی‌هایی که انتقال یا دریافت یا تحویل آن‌ها مستلزم دریافت گواهی‌های موضوع ماده (34) قانون نبوده و بر اساس ماده (17) قانون مشمول مالیات می‌باشند از جمله سهام بی‌نام، وجه نقد، اموال و دارایی‌های متوفی در خارج از کشور، موجودی کالا، طلب متوفی از اشخاص حقیقی و املاکی که فاقد سند رسمی هستند، اداره امور مالیاتی (حوزه کاری حسابرسی) موظف است با رعایت مقررات قانونی مربوط نسبت به مطالبه مالیات متعلقه بر اساس سهم‌الارث هر ورثه به موجب برگ تشخیص مالیات اقدام نماید.

2-1. در مورد وصیت وصی مکلف است اظهارنامه موضوع ماده (39) را حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ فوت موصی تسلیم و مالیات متعلق به آن قسمت از اموال و دارایی‌های مورد وصیت که انتقال یا دریافت یا تحویل آن‌ها مستلزم دریافت گواهی‌های موضوع ماده (34) قانون نمی‌باشد را برابر مقررات قانونی مربوط پرداخت نماید. در این صورت و در موارد عدم تسلیم اظهارنامه و یا پرداخت مالیات، اداره امور مالیاتی (حوزه کاری حسابرسی) موظف است نسبت به بررسی و مطالبه مالیات متعلق از وصی اقدام نماید.

2. حق تمبر

1-2. در مواردی که حق تمبر و جرایم مربوطه موضوع ماده (48) و یا ماده (51) قانون حسب مورد پرداخت نشده است، حوزه کاری حسابرسی می‌بایست نسبت به مطالبه حق تمبر و جرایم متعلق بر اساس برگ مطالبه از اشخاص مربوطه اقدام نماید.

2-2. سایر اسناد مشمول حق تمبر موضوع مواد (45)، (46) و (47) قانون در صورت عدم پرداخت مالیات و جرایم حق تمبر با رعایت مقررات قانونی مربوط حسب مورد، در خصوص اسنادی که در ایران صادر شده باشد، صادرکننده و در خصوص اسنادی که در خارج از ایران صادر شده باشد، اولین شخصی که اسناد مذکور را متصرف می‌شود، مشمول بوده و مالیات و جرایم متعلقه حسب مورد از صادرکننده یا متصرف حسب مورد وفق بند (2-1) مطالبه خواهد شد.

3-2. مطالبه مالیات حق تمبر مشمول مقررات مواد (191)، (238) و فصل سوم باب پنجم قانون می‌باشد.

3. مالیات بر درآمد املاک و مالیات بر خانه‌های خالی

1-3. در صورت عدم پرداخت مالیات تکلیفی موضوع تبصره (9) ماده (53) قانون و جرایم متعلقه حسب مورد توسط اشخاص مشمول، مالیات و جرایم مربوطه حسب مورد برابر مقررات به موجب برگ مطالبه توسط حوزه کاری حسابرسی از اشخاص مذکور مطالبه و مطالبه مالیات تکلیفی مذکور مشمول مقررات مواد (191)، (238) و فصل سوم باب پنجم قانون خواهد بود.

2-3. اعتراضات مؤدیان مالیاتی در راستای تبصره‌های (2) و (3) ماده (54) قانون قابل بررسی مجدد در راستای مفاد ماده 238 قانون خواهد بود.

3-3. در خصوص مالیات موضوع ماده (54) مکرر قانون، حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه می‌بایست با رعایت مقررات قانونی مربوط به موجب برگ مطالبه و بر اساس اطلاعات سامانه ملی املاک و اسکان کشور، مالیات متعلق را مطالبه نماید.

4. مالیات بر درآمد حقوق

اداره امور مالیاتی ذی‌صلاح ماده (90) قانون، در خصوص مؤدیانی که فعالیت عملکردی دارند حوزه حسابرسی است که پرونده عملکرد مؤدی در آن اداره حسابرسی می‌گردد و در خصوص سایر مؤدیان از جمله اشخاص موضوع ماده (2) قانون یکی از ادارات مالیاتی به تشخیص سازمان می‌باشد. ادارات مزبور موظفند نسبت به رسیدگی با رعایت مهلت مقرر در ماده 157 قانون از تاریخ سررسید ماهانه پرداخت مالیات بر درآمد حقوق و مطالبه مالیات متعلقه اقدام نمایند.

5. مالیات اشخاص حقوقی منحله

تعیین مأخذ محاسبه مالیات آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی که منحل می‌شوند، در موارد تسلیم و عدم تسلیم اظهارنامه موضوع ماده (116) قانون و بر اساس ماده (115) قانون و سایر مقررات مربوط، در حوزه کاری حسابرسی انجام خواهد شد.

6. جرایم موضوع ماده (169) قانون، مشمول مقررات مواد (191) و (238) قانون می‌باشد.

7. در صورت عدم کسر و ایصال مالیات‌های تکلیفی موضوع قانون از جمله تبصره (2) ماده (103) و ماده (107) قانون اداره امور مالیاتی مربوط می‌بایست مالیات و جرایم متعلق را با رعایت مقررات قانونی مربوط به موجب بر گ مطالبه مالیات از اشخاص مشمول مطالبه نماید و مطالبه مذکور مشمول مقررات مواد (191)، (238) و فصل سوم از باب پنجم قانون می‌باشد.

ماده 46- حداقل سطح سازمانی مجاز برای انجام مکاتبه و استعلام جهت کسب اطلاعات مورد نیاز در اجرای مواد 230 و 231 قانون و سایر مقررات، در تمامی حوزه‌های کاری مدیر یا مسئول حوزه کاری می‌باشد. در مورد بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیر بانکی، درخواست اسناد و مدارک و اطلاعات مورد نیاز سازمان امور مالیاتی کشور مربوط به درآمد مؤدی، پس از طی مراحل مزبور از طریق وزیر امور اقتصادی و دارایی مطالبه می‌شود.

ماده 46-

1. با توجه به اینکه ثبت نام این‌گونه مؤدیان به صورت یک مؤدی در نظام مالیاتی انجام می‌پذیرد لذا مشارکت (شرکا) می‌بایست نسبت به تسلیم یک اظهارنامه مالیاتی به عنوان اظهارنامه مالیاتی مشارکت اقدام نمایند و از بین خود یک نفر را به عنوان نماینده واحد شغلی انتخاب و به شیوه‌ای که توسط سازمان تعیین می‌شود، معرفی کنند.

1-1. مفاد تبصره ماده (100) قانون نیز با رعایت مقررات مربوطه برای مشارکت قابل انجام است.

2-1. کلیه تکالیف مالیاتی واحد شغلی، از جمله ثبت نام و ثبت معاملات در سامانه مؤدیان و پرداخت مالیات توسط نماینده به نمایندگی از شرکا انجام می‌شود.

2. حسابرسی و صدور برگ تشخیص یا مطالبه یا قطعی مالیات عملکرد برای مشارکت انجام لیکن سهم درآمد مشمول مالیات و مالیات هر یک از شرکا به صورت جداگانه در برگ تشخیص مالیات تعیین می‌شود.

1-2 حسابرسی. هر نوع مالیات و جرایم دیگری که نوعاً مربوط به فعالیت مشارکت می‌باشد از جمله مالیات‌های تکلیفی، حقوق، جرایم موضوع ماده (169) قانون و ق. م. ا. ا. برای مشارکت انجام و کل شرکا نسبت به آن‌ها مسئولیت دارند.

3. ابلاغ اوراق مالیاتی مربوط به مشارکت مدنی از جمله برگ تشخیص یا مطالبه یا قطعی مالیاتی - به صورت الکترونیکی و یا فیزیکی - در اجرای بند پ ماده (20) ق. م. ا. ا. از طریق کارپوشه به عنوان ابلاغ به کلیه شرکا می‌باشد.

4. در صورت اعتراض هر یک از شرکا به برگ تشخیص مالیات یا مطالبه یا آرای هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی پرونده مشارکت با رعایت مقررات مربوط قابل رسیدگی در مراجع مربوط خواهد بود.

5. سازمان مکلف است برای مالیات عملکرد هر یک از شرکا حساب جداگانه‌ای برای منظور نمودن مالیات و جرایم متعلق و پرداخت یا ترتیب پرداخت متناظر با آن ایجاد نماید. هر یک از شرکا به صورت جداگانه نسبت به سهم از مشارکت که به حساب آن‌ها منظور می‌شود مسئولیت داشته و در صورت عدم پرداخت برابر مقررات قانونی مربوط با آن‌ها رفتار خواهد شد.

1-5. در خصوص هر نوع مالیات و جرایم دیگری که نوعاً مربوط به فعالیت مشارکت می‌باشد از جمله مالیات‌های تکلیفی، حقوق، جرایم موضوع ماده (169) قانون و ق. م. ا. ا، حساب مشترکی برای مشارکت ایجاد و تمامی شرکا نسبت به پرداخت آن مسئول می‌باشند.

6. در صورت فوت هر یک از شرکا سهم درآمد مشمول مالیات متوفی به نسبت سهم‌الارث و سهم معافیت متوفی در سال فوت بین وراث بر اساس قسمت اخیر تبصره ماده (101) قانون تقسیم می‌شود و از سال بعد مطابق صدر تبصره فوق عمل خواهد شد.

7. در مشاغل انفرادی در صورت فوت مؤدی طی سال، شماره اقتصادی باطل و وراث متوفی امکان ارسال اظهارنامه و انجام کلیه فرایندهای مالیاتی تا زمان فوت متوفی را دارا می‌باشند و در صورت ادامه فعالیت شغلی پس از فوت می‌بایست به عنوان مؤدی جدید در نظام مالیاتی ثبت نام نمایند.

ماده 47- حسب درخواست رئیس شورای عالی مالیاتی و موافقت رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور، گروه‌های کارشناسی به شعب شورای عالی مالیاتی جهت انجام امور محوله اختصاص می‌یابد.

ماده 47- در خصوص شخص حقیقی دارای بیش از یک فعالیت شغلی، در زمان قطعی شدن اظهارنامه یا انجام حسابرسی هر یک از پرونده‌ها، می‌بایست پرونده‌های آن‌ها به صورت کاملاً مجزا با اعمال نرخ‌های موضوع ماده (131) قانون برای هر پرونده و صرفاً با اعمال حداکثر یک معافیت موضوع ماده (101) قانون برای کل پرونده‌ها حسب مورد قطعیت یا مورد حسابرسی قرار گرفته و برای اجرای حکم تبصره (2) ماده (101) قانون از حیث اعمال نرخ ماده (131) قانون برای مجموع درآمد مشمول مالیات به ترتیب زیر اقدام شود:

1. حوزه کاری حسابداری اداره امور مالیاتی ذی‌صلاح مکلف است نسبت به مطالبه مالیات مابه‌التفاوت موضوع تبصره پس از قطعیت حداقل دو پرونده شغلی مؤدی و همچنین پرونده‌های بعدی بعد از قطعیت درآمد مشمول مالیات، حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ قطعیت دو یا چند پرونده به صورت متوالی با اعمال صرفاً یک معافیت موضوع ماده (101) و نرخ ماده (131) قانون بر اساس درآمد مشمول مالیات تجمیعی به موجب برگ مطالبه مالیات اقدام نماید. در صورت عدم تعلق مابه‌التفاوت مالیات صدور برگ مطالبه موضوعیت نخواهد داشت.

2. در صورت عدم پرداخت یا ترتیب پرداخت مالیات مطالبه شده توسط مؤدی ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ برگ مطالبه، مالیات مذکور در اجرای مقررات فصل نهم از باب چهارم قانون وصول خواهد شد.

3. در صورت اعتراض مؤدی به برگ مطالبه ابلاغ شده موضوع در اجرای مقررات ماده (216) قانون قابل طرح در هیات حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده مذکور می‌باشد.

4. در راستای محاسبه مالیات موضوع این فصل بخشودگی نرخ موضوع تبصره ماده (131) قانون بر اساس محاسبات اولیه مالیات قطعی شده هر پرونده می‌بایست از مبلغ مالیات نهایی کسر شود. جریمه موضوع مواد (192) و (193) قانون و نظایر آن‌ها نیز بر اساس محاسبات اولیه در محاسبات لحاظ و مدنظر قرار می‌گیرد.

5. جریمه موضوع ماده (190) قانون برای هر پرونده تا قبل از ابلاغ برگ مطالبه موضوع این فصل بر اساس برگ‌های تشخیص اولیه و قطعی اولیه و مقررات مربوط و از زمان ابلاغ برگ مطالبه موضوع این فصل بر اساس مالیات پرداخت نشده مطالبه شده قابل محاسبه و مطالبه می‌باشد.

6. برگ مطالبه مالیات در راستای مقررات موضوع این فصل تأثیری در ارائه گواهی‌های موضوع مواد (186)، تبصره (1) ماده (186)، (187) قانون و نظایر آن‌ها نخواهد داشت.

7. در صورت عدم تسلیم اظهارنامه توسط مؤدی در هر یک از پرونده‌ها در محاسبه مالیات مابه‌التفاوت تجمیعی، اعمال معافیت موضوع ماده (101) قانون تا سقف درآمد مشمول مالیات پرونده‌هایی که نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی اقدام شده، مجاز می‌باشد.

ماده 48- تخلفات مأموران مالیاتی از قانون و ق. م. ا و مقررات مربوط صرفاً از طریق دادستانی انتظامی مالیاتی مورد پیگرد قانونی قرار می‌گیرد.

ماده 48- انجام کلیه فرایندهای مالیاتی از جمله ثبت نام، حسابرسی، رسیدگی مجدد و وصول مالیات پرونده‌های مالیاتی با سازمان است و سازمان می‌تواند با رعایت مقررات قانونی مربوط امور مذکور را حسب مورد به اداره امور مالیاتی و یا مأموران مالیاتی ذی‌ربط محول نماید.

تبصره - در اجرای این ماده چنانچه حسب تشخیص سازمان امور مالیاتی کشور، انجام فرایندهای مالیاتی از جمله رسیدگی به پرونده‌های مؤدیان مالیاتی در یک اداره کل تجمیع گردد، مالیات و عوارض متعلقه در چهارچوب مقررات قانونی مربوط، به محل فعالیت اشخاص منظور می‌گردد.

ماده 49- مأموران مالیاتی مکلفند در صورت مشاهده جرایم مالیاتی موضوع ماده 274 قانون، مراتب را جهت اقامه دعوا علیه مرتکبان نزد مراجع قضایی به دادستانی انتظامی مالیاتی اعلام نمایند. در صورت عدم اعلام مراتب مطابق مقررات مربوط با آنان رفتار خواهد شد.

ماده 49- حداقل سطح سازمانی مجاز برای انجام مکاتبه و استعلام جهت کسب اطلاعات مورد نیاز در اجرای مواد (230) و (231) قانون و سایر مقررات، در تمامی حوزه‌های کاری مدیر یا سرپرست حوزه کاری می‌باشد. در مورد بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیر بانکی، درخواست اسناد و مدارک و اطلاعات مورد نیاز سازمان امور مالیاتی کشور مربوط به درآمد مؤدی، پس از طی مراحل مزبور از طریق وزیر امور اقتصادی و دارایی انجام می‌شود که در صورت تصویب در سایر قوانین و مقررات، این امر توسط رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور یا نماینده دارای تفویض وی صورت می‌گیرد.

ماده 50- در اجرای مقررات ماده 219 قانون کلیه بخشنامه‌ها، دستورالعمل‌ها و رویه‌های اجرایی که توسط سازمان جهت اجرای قانون مقرر می‌شود برای کلیه واحدهای تابعه سازمان، مأموران مالیاتی و مؤدیان لازم‌الاتباع است.

ماده 50- حسب درخواست رئیس شورای عالی مالیاتی و موافقت رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور، گروه‌های کارشناسی به شعب شورای عالی مالیاتی جهت انجام امور محوله اختصاص می‌یابد.

ماده 51- طبق مقررات تبصره ماده 97 قانون، مادامی که در ادارات امور مالیاتی که نظام جامع مالیاتی به طور کامل به اجرا در نیامده است، نحوه انجام دادن تکالیف و استفاده از اختیارات و برخورداری از صلاحیت‌های هر یک از مأموران مالیاتی و اداره امور مالیاتی بر اساس آئین‌نامه قبلی یا حاضر حسب مورد خواهد بود. لکن در اداراتی که سیستم یکپارچه مالیاتی در حال انجام است در خصوص پرونده‌هایی که در سامانه فوق قرار می‌گیرند از عملکرد سال 1398 و به بعد صرفاً فرایندهای این آئین‌نامه قابل اجرا می‌باشد.

ماده 51- تخلفات مأموران مالیاتی از قانون، ق. م. ا. ا و ق. پ و مقررات مربوط صرفاً از طریق دادستانی انتظامی مالیاتی مورد پیگرد قانونی قرار می‌گیرد.

ماده 52- مأموران مالیاتی مکلفند در صورت مشاهده جرایم مالیاتی موضوع ماده (274) قانون، مراتب را جهت اقامه دعوا علیه مرتکبان نزد مراجع قضایی به دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی اعلام نمایند. در صورت عدم اعلام مراتب مطابق مقررات مربوط با آنان رفتار خواهد شد.

ماده 53- در اجرای مقررات ماده (219) قانون کلیه بخشنامه‌ها، دستورالعمل‌ها و رویه‌های اجرایی که توسط سازمان جهت اجرای قانون مقرر می‌شود برای کلیه واحدهای تابعه سازمان، مأموران مالیاتی و مؤدیان لازم‌الاتباع است.

ماده 54- ترتیبات اجرایی و فرایندهای کاری مربوط به آن بخش از فعالیت‌ها و خدمات مالیاتی که در اجرای تبصره (2) ماده (219) قانون و آئین‌نامه اجرایی آن به بخش غیر دولتی برون‌سپاری می‌شوند، تابع شیوه‌نامه اجرایی و دستورالعمل‌های مربوط می‌باشد.

ماده 55- انجام کلیه فرایندهای مندرج در این آئین‌نامه در صورت امکان و در چهارچوب قوانین و مقررات، به صورت سیستمی صورت می‌گیرد.