مورخ: 1400/12/03
شماره: 140009970905813166
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
ابطال قسمتی از نامه شماره 232/8296/ص مورخ 1400/8/10 دفتر فنی و مدیریت ریسک مالیاتی
شماره پرونده: 0002735
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای بهمن زبردست
موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمتی از بخشنامه شماره 232/8296/ص مورخ 1400/08/10 دفتر فنی و مدیریت ریسک مالیاتی
گردش‌کار:
شاکی به موجب دادخواستی ابطال قسمتی از بخشنامه شماره 232/8296/ص مورخ 1400/08/10 دفتر فنی و مدیریت ریسک مالیاتی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته خود به طور خلاصه بیان کرده است که:
ماده 92 قانون مالیات‌های مستقیم، 50% مالیات حقوق کارکنان شاغل در مناطق کمتر توسعه یافته را بخشوده است و در این ماده قانونی قیدی مبنی بر محرومیت کارکنان مأمور به خدمت در این مناطق از این معافیت وجود ندارد. نامه مورد شکایت دایره شمول این ماده را مضیق کرده و عنوان داشته است که اشتغال به کار به صورت مأمور در مناطق مذکور موجب اعمال معافیت یاد شده نخواهد بود.
متن بخشنامه مورد شکایت به شرح زیر است:
بر اساس ماده 92 قانون مالیات‌های مستقیم 50% مالیات حقوق کارکنان شاغل در مناطق کمتر توسعه یافته طبق فهرست سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور بخشوده می‌شود؛ بنابراین در صورتی که در احکام استخدامی کارکنان مذکور یکی از مناطق کمتر توسعه یافته به عنوان محل اشتغال قید شده باشد و اشتغال ایشان در محل مذکور احراز شود، اعمال معافیت یاد شده وفق فهرست مناطق کمتر توسعه یافته موضوع بند (ذ) ماده 132 قانون مالیات‌های مستقیم امکان‌پذیر خواهد بود. بدیهی است اشتغال به کار به صورت مأمور در مناطق مذکور موجب اعمال معافیت یاد شده نخواهد بود.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی به موجب لایحه شماره 212/13221/ص مورخ 1400/11/03 به طور خلاصه بیان کرده است که:
نامه مورد شکایت در پاسخ به استعلام معاون مدیرعامل شرکت خدمات اکتشافی کشور تهیه شده است، لذا از مصادیق مصوبات بند 1 ماده 12 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری نبوده و قابلیت رسیدگی در هیأت عمومی دیوان عدالت اداری را ندارد.
طرف شکایت به موجب لایحه دفاعیه دیگری به شماره 212/15165/ص مورخ 1400/11/12 به طور خلاصه بیان کرده است که:
عبارت مورد درخواست ابطال، به موجب نامه شماره 232/142585/ص مورخ 1400/11/09 حذف و مراتب به استعلام‌کننده اعلام شده است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1400/12/03 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آرا به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

رأی هیأت عمومی
بر اساس ماده 92 قانون مالیات‌های مستقیم: «پنجاه درصد مالیات حقوق کارکنان شاغل در مناطق کمتر توسعه یافته طبق فهرست سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور بخشوده می‌شود» و این حکم حسب مفاد آن مبتنی بر فعالیت و اشتغال در آن مناطق بوده و بر مبنای حکم کارگزینی نیست و در فرض پذیرش ملاک بودن احکام کارگزینی، اشخاصی که محل فعالیت آن‌ها طبق حکم کارگزینی در مناطق کمتر توسعه یافته بوده، ولی به صورت تمام وقت در مناطق برخوردار مأموریت دارند و مشغول فعالیت هستند، مشمول امتیاز مذکور خواهند بود و افرادی که اصل حکم کارگزینی آن‌ها مربوط به مناطق برخوردار بوده، لیکن به مناطق کمتر توسعه یافته مأمور می‌شوند، از این امتیاز محروم خواهند شد که این امر برخلاف عدالت است. بنا به مراتب فوق، آن فراز از بخشنامه شماره 232/8296/ص مورخ 1400/08/10 دفتر فنی و مدیریت ریسک مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور که مقرر می‌دارد: «… بدیهی است اشتغال به کار مأمور در مناطق مذکور موجب اعمال معافیت یاد شده نخواهد بود»، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.
حکمت‌علی مظفری
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1401/05/09
شماره: 132
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 92
قانون مالیات‌های مستقیم