مورخ: 1401/01/24
شماره: 140109970906010042
سایر قوانین
درخواست ابطال دو عبارت از دستورالعمل شماره 200/1400/506 مورخ 1400/2/21 از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: هـ ع/0001448
شاکی: آقای بهمن زبردست
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال دو عبارت از دستورالعمل شماره 506/1400/200 مورخ 1400/2/21 رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال دو عبارت از دستورالعمل شماره 506/1400/200 مورخ 1400/2/21 رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور تقدیم کرده که به هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
[مقرره فوق در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس است.]
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
مطابق ماده 86 قانون مالیات‌های مستقیم: «پرداخت‌کنندگان حقوق هنگام هر پرداخت یا تخصیص آن مکلفند مالیات متعلق را طبق مقررات ماده (85) این قانون محاسبه و کسر و ظرف سی روز ضمن تسلیم فهرستی متضمن نام و نشانی دریافت‌کنندگان حقوق و میزان آن به اداره امور مالیاتی محل پرداخت و در ماه‌های بعد فقط تغییرات را صورت دهند»، بنابراین مرجع تسلیم فهرست و پرداخت مالیات حقوق اداره امور مالیاتی محل پرداخت حقوق است. با وجود صراحت قانون، بند (الف) مصوبه معترض‌عنه مقرر می‌دارد «وصول مالیات حقوق و دریافت فهرست تمامی حقوق‌بگیران آن‌ها از جمله شاغلین دفاتر، شعب و واحدهای سازمانی وابسته غیر مستقل اشخاص مذکور، اداره امور مالیاتی محل استقرار ستاد مرکزی اشخاص مذکور می‌باشد» لذا مطابق مقرره مورد شکایت اخذ مالیات حقوق افراد مذکور باید در غیر از محل دریافت حقوق یعنی اداره امور مالیاتی محل استقرار ستاد مرکزیشان صورت گیرد و این مغایر با ماده 86 قانون مالیات‌های مستقیم است.
اشکال فوق‌الذکر دقیقاً در خصوص سایر اشخاص حقوقی غیر از اشخاص موضوع ماده 2 قانون مالیات‌های مستقیم، در بند (ب) دستورالعمل معترض‌عنه تکرار گردیده است: «وصول مالیات حقوق و دریافت فهرست تمامی حقوق‌بگیران اشخاص موضوع بند (ب) این دستورالعمل و شعب و واحدهای سازمانی وابسته به آن‌ها همان اداره امور مالیاتی ذی‌صلاح برای رسیدگی به عملکرد آن‌ها می‌باشد». این بند نیز مغایر با ماده 86 قانون مالیات‌های مستقیم است.
دستورالعمل مورد شکایت با سایر مواد از جمله ماده 137 قانون مالیات‌های مستقیم نیز مغایر است.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی به موجب لایحه شماره 35695/212/د مورخ 1400/6/23 به طور خلاصه توضیح داده‌اند که:
در خصوص بند (الف) دستورالعمل:
با توجه به مفاد ماده 86 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی 1394 به طور کلی دفاتر، شعب و واحدهای سازمانی وابسته غیر مستقل و اشخاص موضوع ماده (2) قانون مالیات‌های مستقیم که دارای ذی‌حساب مستقل برای پرداخت حقوق نمی‌باشند و حقوق شاغلین دفاتر، شعب و واحدهای سازمانی مذکور به صورت متمرکز و از طریق ستاد مرکزی پرداخت و به حساب ایشان واریز می‌گردد؛ بنابراین محل پرداخت حقوق شاغلین یاد شده (موضوع ماده 86 قانون یاد شده) همان محل استقرار ستاد مرکزی اشخاص یاد شده خواهد بود.
در رابطه با بند (ب) دستورالعمل:
حسب ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم، شناسایی و تشخیص درآمد مشمول مالیات، مطالبه و وصول مالیات موضوع مالیات‌های موضوع قانون مالیات‌های مستقیم به سازمان امور مالیاتی کشور محول شده و نحوه انجام تکالیف و استفاده از اختیارات و برخورداری از صلاحیت‌های هر یک از مأموران مالیاتی و اداره امور مالیاتی و ترتیبات اجرای احکام مقرر در این قانون به موجب آیین‌نامه مصوب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌باشد. مطابق مفاد ماده (45) آیین‌نامه اجرایی ماده (219) قانون مالیات‌های مستقیم انجام کلیه فرایندهای مالیاتی از جمله ثبت نام، حسابرسی، رسیدگی مجدد و وصول مالیات پرونده‌های مالیاتی با سازمان امور مالیاتی کشور است و سازمان یاد شده می‌تواند با رعایت مقررات قانونی مربوط امور مذکور را حسب مورد به اداره امور مالیاتی و یا مأموران مالیاتی ذی‌ربط محول نماید.
وفق مقررات ماده 90 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی 1394، مرجع محاسبه و مطالبه مالیات حقوق، اداره امور مالیاتی ذی‌صلاح می‌باشد که در این راستا وفق مقررات بند (4) ماده (42) آیین‌نامه اجرایی ماده (219) قانون مالیات‌های مستقیم اداره امور مالیاتی ذی‌صلاح ماده فوق، در خصوص مؤدیانی که فعالیت عملکردی دارند، حوزه حسابرسی است که پرونده عملکرد مؤدی در آن اداره حسابرسی می‌گردد و در خصوص سایر مؤدیان از جمله اشخاص موضوع ماده 2 قانون مالیات‌های مستقیم یکی از ادارات مالیاتی به تشخیص سازمان امور مالیاتی کشور می‌باشد. همچنین؛ مطابق ماده 87 قانون مالیات‌های مستقیم مطالبه اضافه پرداختی بابت مالیات بر درآمد حقوق مشروط به این که بعد از انقضای تیر ماه سال بعد تا آخر آن سال با درخواست کتبی حقوق‌بگیر از اداره امور مالیاتی محل سکونت صورت گیرد؛ در اداره امور مالیاتی مذکور قابل رسیدگی می‌باشد. مقررات دستورالعمل مورد شکایت نافی حکم مقرر در این ماده نیست.
رأی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
نظر به اینکه مفاد ماده 86 از قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366 با اصلاحات بعدی در بحث پرداخت مالیات بر حقوق، وظیفه پرداخت‌کنندگان حقوق در هنگام هر پرداخت حقوق یا هر تخصیص مشمول مالیات حقوق را مبنی بر کسر طبق نرخ مندرج در قانون و پرداخت به اداره امور مالیاتی محل پرداخت بیان می‌نماید و آنچه مورد شکایت شاکی در مصوبه معترض‌عنه یعنی دستورالعمل شماره 506/1400/200 مورخه 1400/2/21 (بندهای الف و ب) می‌باشد، ایراد به اداره مالیاتی محل پرداخت است و این در حالی است که مقرره‌های مورد شکایت اصولاً در مورد ادارات مستقل که از حیث پرداخت مالیات و النهایه پرداخت حقوق مستقل عمل می‌نمایند، نبوده بلکه در مورد حقوق و کسر مالیات حقوق نسبت به وابسته‌ها می‌باشد یعنی دفاتر و شعب و واحدهای سازمانی که وابسته به سازمان متبوع بوده و بیان می‌دارد چون حقوق توسط واحد متبوع و مرکزی پرداخت می‌شود نه دفاتر و شعب وابسته، پس اداره مالیاتی صلاحیت‌دار جهت پرداخت مالیات بر حقوق و رسیدگی به اختلافات مالیاتی، همان اداره ذی‌صلاح جهت رسیدگی به مالیات عملکرد است و این استدلال که فرایند مالیات حقوق و مالیات عملکرد را از حیث رسیدگی و اداره مالیاتی ذی‌صلاح (قلمرو جغرافیایی) واحد می‌داند مغایرتی با قوانین و مقررات و مفاد ماده مرقوم‌الذکر نداشته به استناد بند ب از ماده 84 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رأی به رد شکایت صادر می‌نماید. رأی صادره ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست معزز دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گران‌قدر دیوان عدالت اداری می‌باشد.
محمدعلی برومندزاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی
دیوان عدالت اداری
مورخ: 1398/09/13
شماره: 180718
آیین‌نامه
مورخ: 1398/03/20
شماره: 2
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1396/04/27
شماره: 86
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 90
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 219
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1394/04/31
شماره: 137
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1380/11/27
شماره: 87
قانون مالیات‌های مستقیم