مورخ: 1401/06/29
شماره: 140109970906010404
سایر قوانین
درخواست ابطال بخشنامه شماره 200/5689/ص مورخ 1401/3/28 از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: هـ ع/0101025
شاکی: آقای بهمن زبردست
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 5689/200/ص مورخ 1401/03/28 از تاریخ تصویب (ماده 13)
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال بخشنامه شماره 5689/200/ص مورخ 1401/03/28 از تاریخ تصویب (ماده 13) به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
بخشنامه شماره 5689/200/ص مورخ 1401/03/28
[مقرره فوق در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس است.]
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
حسب مفاد تبصره 1 ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم اعطای تسهیلات بانکی به اشخاص حقیقی و حقوقی، منوط به ارائه گواهی‌هایی شده است که از جمله آن گواهی اداره مالیاتی است که در قانون ذکری از اینکه ارائه گواهی توسط صاحبان مشاغل، منحصر به تسهیلات مرتبط با شغل آن‌ها باشد، نگردیده است.
رؤسای کل سازمان امور مالیاتی و بانک مرکزی با رعایت تشریفات قانونی در هنگام تدوین ضوابط اجرایی در ماده 6 ضوابط بیان نمودند تسهیلات خرید یا احداث مسکن شخصی و فعالیت کشاورزی اشخاص حقیقی مشمول این ضوابط نخواهد شد.
اما در بخشنامه مورد شکایت به صورت یک‌جانبه موضوع خطاب به رئیس کل بانک مرکزی اعلام که نشان‌دهنده یک‌جانبه بوده تدوین آن است، فلذا بدون بحث ماهوی در موضوع از این جهت (خارج از حدود اختیار بودن) تقاضای ابطال از تاریخ تصویب بخشنامه یاد شده را دارم.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی، به موجب لایحه شماره 9611/212/ص مورخ 1401/05/09 به طور خلاصه توضیح داده است که:
حکم تبصره 1 ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم، اعطای تسهیلات بانکی به صاحبان مشاغل را در بر می‌گیرد و با توجه به گسترده وسیع مشاغل وفق ماده 93 قانون مالیات‌های مستقیم، تعیین اینکه چه مشاغل مشمول می‌باشد، نمی‌تواند توسط بانک‌ها صورت پذیرد فلذا وظیفه آن به صورت توافق ضمنی بین سازمان امور مالیاتی و بانک مرکزی انجام می‌شود.
در خصوص تسهیلات ازدواج به جهت اینکه ماهیت غیر تجاری داشته است و برای خارج نمودن این بخش از تسهیلات از شمول حکم تبصره 1 ماده 186 قانون، سازمان دیدگاه خود را به بانک مرکزی اعلام نموده است و بانک مرکزی نیز مفاد آن را طی بخشنامه شماره 91713/01 مورخ 1401/04/13 (تصویر پیوست) به شبکه بانکی ابلاغ نموده است و این ابلاغ در حکم پذیرش بوده در نتیجه تشریفات شکلی آن رعایت شده است و تقاضای رد شکایت را دارم.
با لحاظ عقیده حاضرین در جلسه مورخ 1401/06/20 هیأت تخصصی مالیاتی بانکی، با استعانت از درگاه خداوند متعال به شرح ذیل اقدام به صدور رأی می‌نماید:

رأی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
بر اساس ذیل تبصره 1 ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366 با اصلاحات بعدی، ضوابط اجرایی این تبصره توسط سازمان امور مالیاتی کشور و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین و ابلاغ خواهد شد و چون مفاد تبصره یاد شده در مورد صدور گواهی مفاصاحساب مالیاتی در جهت اعطای تسهیلات بانکی به مؤدیان می‌باشد (اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی) و حسب مفاد ذیل تبصره یاد شده، آنچه مدنظر مقنن می‌باشد اینکه ضوابط اجرایی به نحوی تدوین شود که هر دو مرجع آن را تأیید نمایند تا جنبه اجرایی داشته باشد و شکایت شاکی نیز مبتنی بر این است که تشریفات رعایت نشده است و مصوبه مورد شکایت یعنی بخشنامه شماره 5689/200/ص مورخ 1401/03/28 سازمان امور مالیاتی توسط بانک مرکزی تدوین نشده است. در حالی که حسب مفاد پاسخ واصله و مستندات ضمیمه شده بانک مرکزی طی بخشنامه شماره 91713/01 مورخ 1401/04/13 عیناً این بخشنامه سازمان امور مالیاتی که خطاب به بانک مرکزی می‌باشد به شماره 5689/200/ص را تأیید و جهت اجرا به کلیه بانک‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری مجاز ابلاغ نموده است که این امر به معنای رعایت تشریفات مندرج در ذیل تبصره 1 ماده 186 قانون مالیات‌های مستقیم می‌باشد و اصولاً در هیچ جای قانون، امضای هم‌زمان و در تاریخ واحد به عنوان مبنا و معیار برای تدوین ضوابط یاد شده، شرط نشده است، بلکه پس از امضای هر دو مرجع، تشریفات ضوابط اجرایی، تکمیل می‌شود که در مانحن‌فیه، چنین اقدامی صورت پذیرفت، فلذا به استناد بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 به جهت عدم مغایرت مصوبه با قانون رأی به رد شکایت صادر می‌نماید. رأی مزبور ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از ناحیه ریاست محترم دیوان یا ده نفر از قضات گران‌قدر دیوان عدالت اداری می‌باشد.
محمدعلی برومندزاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی
دیوان عدالت اداری
مورخ: 1394/04/31
شماره: 186
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1380/11/27
شماره: 93
قانون مالیات‌های مستقیم