مورخ: 1401/08/14
شماره: 140109970906010579
سایر قوانین
درخواست تصحیح یا ابطال بخشنامه 200/99/58 مورخ 1399/8/14 و صدور بخشنامه در راستای عدم شمولیت ماده 83 ق. م. م برای کمک هزینه‌های رفاهی و انگیزه‌ای پرداختی به مشمولین قانون از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: هـ ع/0002581 و 0002640
شاکیان: 1- مریم امینی بنگر 2- روح‌الله سلحشوری
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: تصحیح یا ابطال بخشنامه 58/99/200 مورخ 14/8/99 و صدور بخشنامه در راستای عدم شمولیت ماده 83 قانون مالیات‌های مستقیم برای کمک هزینه‌های رفاهی و انگیزه‌ای پرداختی به مشمولین قانون کار
شاکیان دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته تصحیح یا ابطال بخشنامه 58/99/200 مورخ 14/8/99 و صدور بخشنامه در راستای عدم شمولیت ماده 83 قانون مالیات‌های مستقیم برای کمک هزینه‌های رفاهی و انگیزه‌ای پرداختی به مشمولین قانون کار به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
[مقرره فوق در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس است.]
دلایل شاکیان برای ابطال مقرره مورد شکایت:
سازمان امور مالیاتی در راستای اجرای رأی شماره 73-27/1/98 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از معاونت امور مجلس، حقوقی و استان‌های وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مصادیق و عناوین کمک هزینه‌های رفاهی و انگیزه‌ای پرداختی به مشمولین قانون را استعلام می‌نماید معاونت امور حقوقی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پاسخ استعلام‌های سازمان امور مالیاتی کشور را که منضم به نظریه و پاسخ معاونت روابط کار وزارتخانه مذکور می‌باشد را طی نامه‌هایی به شماره‌های 94694 مورخ 1400/06/07 و 73282 مورخ 1400/04/27 به سازمان امور مالیاتی کشور ارسال نموده و در هر دو پاسخ ارسالی با عنایت به مقررات مبحث اول فصل سوم قانون کار به ویژه مواد 35، 36، 37، 38، 41، 41 و 34 با صراحت و شفافیت اعلام می‌نماید:
«مصادیق کمک هزینه‌های رفاهی و انگیزشی پرداختی به کارگران مشمول قانون کار شامل کمک هزینه‌های عائله‌مندی، مسکن، خواروبار، ایاب و ذهاب، مزایای غیر نقدی، پاداش افزایش تولید، سود سالانه، کمک هزینه مهد کودک و نظایر آن‌ها که به لحاظ ماهیتی برای ارتقای رفاه و انگیزش کارگران در وجه ایشان پرداخت می‌شود در زمره مزایای مربوط به شغل نیستند و بر اساس آرای متعدد هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از تعریف حقوق و مزایای مربوط به شغل موضوع ماده 83 قانون مالیات‌های مستقیم خارج می‌باشند»
با توجه به توضیحات بالا مؤکداً و مکرراً از رئیس سازمان امور مالیاتی کشور درخواست شد که به نسبت به صدور یا اصلاح بخشنامه شماره 58/99/200 مورخ 14/8/99 و اضافه نمودن عناوین و مصادیق کمک هزینه‌های رفاهی و انگیزه‌ای پرداختی به کارگران بر اساس استعلام‌های انجام شده از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اقدام نماید ولی متأسفانه رئیس سازمان امور مالیاتی کشور تا کنون بخشنامه مورد نظر را اصلاح ننموده و عدم اصلاح بخشنامه و عدم تعیین تکلیف موضوع باعث شده که کارفرمایان کمک هزینه‌های رفاهی و انگیزشی پرداختی به کارگران و حقوق‌بگیران تابع قانون کار را مشمول ماده 83 قانون مالیات‌های مستقیم و مالیات مکسوره از حقوق کارگران را به حساب دولت واریز نمایند بنابراین تصحیح یا ابطال بخشنامه موضوع شکایت مورد تقاضاست.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
سازمان امور مالیاتی با صدور بخشنامه مورد شکایت صرفاً اقدام به اجرای مفاد دادنامه شماره 73 مورخ 1398/01/27 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری نموده و بدون تضییق و یا توسعه دامنه شمول دادنامه موصوف به شرح زیر آن را به کلیه واحدهای زیرمجموعه سازمان امور مالیاتی کشور جهت اجرا ابلاغ کرده است:
«بنابراین وجوهی که بابت مهد کودک، یارانه غذا، ایاب و ذهاب و بن کالا و … به عنوان مصادیق ماده 40 قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1384/08/15 و یا بر اساس مقررات استخدامی مربوطه در حدود قانون یا متعارف به کلیه کارکنان پرداخت می‌شود با ارائه اسناد و مدارک از شمول حکم مواد 82 و 83 قانون مالیات‌های مستقیم خارج می‌باشد» همان‌گونه که ملاحظه می‌فرمایید مواردی از مصادیق آن مزایا در رأی مذکور آمده است بر اساس بخشنامه صدرالذکر مصادیق مزایای مربوط به شاغل مطابق مفاد دادنامه شماره 601 مورخ 1389/12/09 و دادنامه اصلاحی شماره 73 مورخ 1398/01/27 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری شامل مهد کودک، یارانه غذا، ایاب و ذهاب، بن کالا و … اعلام گردیده است سازمان امور مالیاتی کشور از اختیارات لازم به منظور کاهش یا افزایش مصادیق مزایای شاغل یا خدمات و تسهیلات رفاهی حقوق‌بگیران برخوردار نبوده از این روی رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور از اجرای رأی هیأت عمومی استنکاف ننموده و نظرات ابرازی به موجب مکاتبات مورد استناد شاکی نیز فارغ از این که تبیین‌کننده مصادیق مذکور به طور حصری نبوده است موجد الزام قانونی برای سازمان امور مالیاتی جهت تشخیص مصادیق مزایای خدمات و تسهیلات رفاهی و تعیین موارد مشمول و خارج از شمول ماده 83 قانون مذکور نخواهد بود. با عنایت به عدم مغایرت بخشنامه مورد شکایت با مفاد قانون و دادنامه‌های مزبور و نظر به عدم خروج این سازمان از حیطه اختیارات و صلاحیت‌های قانونی رسیدگی و صدور رأی به رد شکایت مورد استدعاست.
پرونده کلاسه 0002581 در جلسه مورخ 1401/07/24 هیأت تخصصی مالیاتی بانکی مطرح و با لحاظ نظر اکثریت اعضای حاضر در جلسه به شرح ذیل اقدام به صدور رأی می‌نماید:
رأی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
با لحاظ اینکه احکام مندرج در بخشنامه معترض‌عنه به شماره 58/99/200 مورخ 1399/08/14 سازمان امور مالیاتی در راستای مواد مختلف قانون مالیات‌های مستقیم از جمله 82، 83 و 91 این قانون و نیز آرای متعدد صادره از هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامه شماره 73 مورخ 1398/01/27 تدوین و صادر گردیده و در قالب این بخشنامه مقرر شده است که وجوهی که بابت مهد کودک، یارانه غذا، ایاب و ذهاب، بن کالا و … به کلیه کارکنان اعم از دولتی و غیر دولتی در حدود متعارف پرداخت می‌شود معاف از مالیات حقوق می‌باشند و در مصوبه به جنبه تمثیلی و غیر حصری بودن موارد رفاهی توجه گردیده و از طرفی سابقاً راجع به دو عبارت متعارف و کلیه کارکنان نیز طی دادنامه 11207 مورخ 1400/10/15 این هیأت (از مفاد بخشنامه مورد شکایت) اتخاذ تصمیم صورت پذیرفته است بنابراین راجع به سایر احکام مندرج در بخشنامه به جهت عدم احراز مغایرت با مفاد قانون به استناد بند ب ماده 84 از قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رأی به رد شکایت صادر می‌نماید. رأی مزبور ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست محترم دیوان یا ده نفر از قضات گران‌قدر دیوان عدالت اداری می‌باشد.
ابوالفضل حسن‌زاده
نایب‌رئیس هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی
دیوان عدالت اداری