مورخ: 1402/10/24
شماره: 140231390002765799
سایر قوانین
درخواست ابطال از زمان تصویب تصویب‌نامه شماره 235129/ت 59237 مورخ 1401/12/20 از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: هـ ت/0200154
شاکی: آقای بهمن زبردست
طرف شکایت: نهاد ریاست‌جمهوری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال از زمان تصویب تصویب‌نامه شماره 235129/ت 59237 مورخ 1401/12/20 هیأت وزیران
شاکی دادخواستی به طرفیت نهاد ریاست‌جمهوری به خواسته ابطال از زمان تصویب تصویب‌نامه شماره 235129/ت 59237 مورخ 1401/12/20 هیأت وزیران به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
تصویب‌نامه شماره 235129/ت 59237 مورخ 1401/12/20 هیأت وزیران
[مقرره فوق در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس است.]
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
بر اساس تبصره (1) ماده 107 قانون مالیات‌های مستقیم در مورد عملیات پیمانکاری آن قسمت از مبلغ قرارداد که به مصرف خرید لوازم و تجهیزات می‌رسد، مشروط به آنکه در قرارداد یا اصلاحات و الحاقات بعدی آن مبالغ لوازم و تجهیزات به طور جدا از سایر اقلام قرارداد درج شده باشد، در مورد خرید داخلی حداکثر تا مبلغ صورتحساب خرید و در مورد خرید خارجی تا مجموع ارزش گمرکی کالا و حقوق ورودی و سایر پرداخت‌های قانونی مندرج در پروانه سبز گمرکی از پرداخت مالیات معاف است و بر اساس تبصره (2) آن هم، در مواردی که پیمانکاران خارجی تمام یا قسمتی از فعالیت پیمانکاری را به اشخاص حقوقی ایرانی به عنوان پیمانکار دست دوم واگذار نمایند معادل مبالغی که برای تهیه لوازم و تجهیزات مذکور در قرارداد دست اول که توسط پیمانکار دست دوم خریداری می‌شود با رعایت حکم تبصره 1 ماده از پرداخت مالیات معاف است.
پس در فرضی که پیمانکار خارجی تمام یا قسمتی از فعالیت پیمانکاری را به پیمانکار دست دوم خارجی واگذار نماید یا به اشخاص حقیقی ایرانی، مطلقاً حق برخورداری از این معافیت را ندارد و هیأت عمومی دیوان عدالت اداری نیز طی دادنامه شماره 13163 مورخ 1400/12/03 اطلاق تصویب‌نامه هیأت وزیران را ابطال نموده است.
با وجود این رأی هیأت عمومی و مفاد قانون، در مقرره مورد شکایت مصوبه قبلی ابطال شده، با اندک تغییراتی به همه پیمانکاران تسری داده شده است که این مصوبه دارای ایرادات قانونی است و مخالف با مفاد قانون و تسری به همه پیمانکاران و همه قرارداد بوده و مخالف با رأی هیأت عمومی است فلذا تقاضای ابطال آن از تاریخ تصویب را دارم.
در پاسخ به شکایت مذکور، معاون امور حقوقی دولت به موجب لایحه شماره 50933/91073 مورخ 1402/05/25 به طور خلاصه توضیح داده است:
1- در خصوص بند اول از دلایل اعتراض شاکی به مصوبه معترض‌عنه باید خاطرنشان نمود که هر چند در مصوبه مزبور، درج عبارت «چنانچه پیمانکار دست دوم از اشخاص حقوقی خارجی باشد» در ذیل تبصره مورد شکایت، مفید عدم اطلاق حکم صدر مصوبه مشعر بر «اشخاص ثالث به عنوان پیمانکار دست دوم» و انصراف آن از «اشخاص حقوقی خارجی» بوده، لکن با توجه به ایراد مقدماتی هیأت بررسی و تطبیق مصوبات دولت با قوانین (موضوع نامه شماره 119911/هـ ب مورخ 1402/01/30 دبیر هیأت) هیأت وزیران طی تصویب‌نامه شماره 13769 ت 61160 هـ مورخ 1402/01/30 (تصویر پیوست) و به پیشنهاد معاونت حقوقی رئیس‌جمهور، عبارت «اشخاص ثالث» را به عبارت «اشخاص حقوقی ایرانی» اصلاح نموده و لذا از این حیث ایراد مطروحه دیگر موضوعیت ندارد.
2- شاکی با این ادعا که در جزء (پ) ردیف (1) جدول موضوع ماده (2) آیین‌نامه به ضریب (10%) برای «درآمد حاصل از قراردادهای پیمانکاری بابت لوازم و تجهیزات در مواردی که مبالغ لوازم و تجهیزات به طور جدا از سایر اقلام در قرارداد مشخص شده باشد» اشاره شده است، تعیین ضریب مذکور برای حکم مقرر در تبصره (2) ماده (2) آیین‌نامه را مغایر ماده (107) قانون مالیات‌های مستقیم و خارج از حدود اختیار دانسته و حال آنکه اولاً، طبق ماده (107) قانون، «تعیین ضرایب تشخیص درآمد مشمول مالیات با توجه به نوع فعالیت» به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و تصویب هیأت وزیران واگذار شده و لذا در مصوبه معترض‌عنه تشریفات قانونی مذکور و صلاحیت مراجع پیشنهاددهنده و تصویب‌کننده رعایت شده و مراجع مزبور در محدوده ضرایب تعیین شده در ماده (107) در نوع فعالیت پیمانکاری اقدام به تعیین ضریب مالیاتی (10%) نموده‌اند و تعیین ضریب (10%) در جزء (پ) ردیف (1) جدول فوق‌الذکر به این معنا نیست که این ضریب فقط اختصاص به حالت مذکور در این جزء داشته باشد و هیأت وزیران نتواند به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی، دیگر موارد را حسب صلاحیت تشخیصی خود مشمول چنین ضریبی نماید. ثانیاً مراجع مذکور، در تعیین ضریب (10%) برای مواردی که پیمانکار خارجی دسته اول، تمام یا بخشی از کار را به پیمانکار حقوقی داخلی واگذار می‌کند، با رویکرد تشویق پیمانکاران خارجی به واگذاری به پیمانکاران دسته دوم حقوقی داخلی بجای پیمانکاران حقوقی خارجی عمل کرده و این ضریب پایین را تعیین نموده‌اند و لذا در ادامه تبصره (2) ماده (2) آیین‌نامه مقرر شده که «چنانچه پیمانکار دست دوم از اشخاص حقوقی خارجی باشد، کسر مبالغ پرداختی به پیمانکار دست دوم مشروط به کسر و وصول مالیات موضوع ماده (107) قانون در پرداختی‌های به پیمانکار دست دوم می‌باشد.»
با عنایت به عقیده قضات حاضر در جلسه مورخ 1402/10/03 هیأت تخصصی مالیاتی بانکی با حضور نمایندگان طرف شکایت برگزار و موضوع ابطال تصویب‌نامه شماره 235129/ت 59237 مورخ 1401/12/20 هیأت وزیران، مورد بررسی قرار گرفت، با استعانت از درگاه خداوند متعال به شرح ذیل اقدام به انشای رأی می‌نماید:
رأی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
نظر به اینکه در تبصره 1 ماده 107 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1394 در مورد عملیات پیمانکاری آن قسمت از مبالغ قرارداد که به مصرف خرید لوازم و تجهیزات می‌رسد و به پیمانکار دوم سپرده می‌شود، قابل کسر از مالیات پیمانکار دست اول می‌باشد و این موضوع به موجب دادنامه شماره 13163 مورخ 1400/12/03 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری که در مقرره موضوع این دادنامه تمامی مبالغ واگذار شده به پیمانکار دست دوم را قابل کسر دانسته بود، قابل ابطال تشخیص داده شد و حکم قانون صرفاً ناظر به آن بخش از واگذاری پیمان به پیمانکار دست دوم بود که صرف خرید لوازم و تجهیزات شود و از سویی بر اساس ایراد هیأت تطبیق مصوبات مجلس، هیأت وزیران در مقرره مورد شکایت به موجب جلسه مورخه 1401/12/14 اصلاح لازم را به عمل آورده است و عبارت اشخاص ثالث را از مصوبه مورد شکایت در این پرونده به اشخاص حقوقی ایرانی تغییر داده است، فلذا با توجه به اینکه مقرره معترض‌عنه بر اساس مفاد تبصره 1 ماده 107 قانون مالیات‌های مستقیم و منطبق با دادنامه سابق‌الصدور هیأت عمومی صادر شده است و مغایرتی با قوانین و مقررات ندارد به استناد بند ب ماده 84 از قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1402 رأی به رد شکایت صادر می‌نماید. رأی یاد شده ظرف بیست روز از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست معزز دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گران‌قدر دیوان عدالت اداری می‌باشد.
محمدعلی برومندزاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1401/12/20
شماره: 235129/ت 59237 هـ
تصویب‌نامه و تصمیم‌نامه
مورخ: 1400/12/03
شماره: 140009970905813163
آرا هیات عمومی دیوان عدالت
مورخ: 1394/04/31
شماره: 107
قانون مالیات‌های مستقیم