مورخ: 1403/02/31
شماره: 140331390000495833
سایر قوانین
درخواست ابطال از تاریخ تصویب تبصره 1، 2 و 3 ماده 2 و تبصره 2 ماده 4 و قسمتی از ماده 7 آیین‌نامه اجرایی بند «ب» ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: هـ ت/0200152-0200091
شاکی: آقای امید یاهو
طرف شکایت: نهاد ریاست‌جمهوری - هیأت وزیران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره 1، 2 و 3 ماده 2 و تبصره 2 ماده 4 و عبارت تعیین مندرج در ماده 7 آیین‌نامه اجرایی بند ب ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان از تاریخ تصویب
شاکی دادخواستی به طرفیت نهاد ریاست‌جمهوری - هیأت وزیران به خواسته ابطال تبصره 1، 2 و 3 ماده 2 و تبصره 2 ماده 4 و عبارت تعیین مندرج در ماده 7 آیین‌نامه اجرایی بند ب ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان از تاریخ تصویب به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
[مقرره فوق در سربرگ اسناد مرتبط در دسترس است.]
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- آیین‌نامه اقدام به تضییق حکم قانون‌گذار نموده است.
2- در صورت بهره‌مند شدن شرکت‌های دانش بنیان از حمایت‌های مالیاتی مندرج در آیین‌نامه امکان استفاده از معافیت‌های قانونی موضوع مواد 3 و 9 قانون حمایت از شرکت‌های دانش بنیان وجود ندارد.
3- کلیه هزینه‌های شرکت‌های دانش بنیان در راستای اهداف قانونی و توسعه نوآوری مشمول حمایت‌های مالیاتی قانونی بوده و هرگونه محدود نمودن سقف هزینه مغایرت با قانون می‌باشد و به نوعی تعیین سقف برای رشد و توسعه شرکت‌های دانش بنیان است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
1- همان‌گونه که اخذ مالیات مضاعف از یک منبع فاقد مبنای حقوقی و قانونی می‌باشد بنابراین با توجه به اهداف حمایتی مشابه در قوانین اساساً اعمال هم‌زمان معافیت مالیاتی موضوع مواد 3 و 9 قانون حمایت از شرکت‌ها و مؤسسات دانش بنیان و همچنین اعتبار مالیاتی موضوع بند ب ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان مورد نظر مقنن نبوده است.
2- علی‌القاعده پذیرش هزینه‌هایی که قبلاً یک بار در حساب مالیاتی به عنوان هزینه قابل قبول محسوب شده و موجب کاهش مالیات شده‌اند مجدداً به عنوان اعتبار مالیاتی یا هزینه قابل قبول مالیاتی مدنظر قانون‌گذار نبوده است.
3- از آنجا که حکم بند پ ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان در ارتباط با پذیرش هزینه انجام شده برای فعالیت‌های تحقیق و توسعه به عنوان اعتبار مالیاتی می‌باشد و از طرفی خرید ماشین‌آلات و تجهیزات اصولاً با توجه به طول عمر مفید آن‌ها که بیش از یک سال می‌باشد بر اساس مقررات قانون مالیات‌های مستقیم ماهیت دارایی داشته و طی دوران عمر مفید آن‌ها مستهلک و به عنوان هزینه منظور می‌شود لذا کل مبلغ خرید آن‌ها در سال خرید به عنوان هزینه تلقی نمی‌گردد بلکه به میزان استهلاک سالیانه در طرح (پروژه) تحقیق و توسعه در چهارچوب مصوبات شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش بنیان و بر اساس ماده 149 اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم به عنوان هزینه‌کرد تحقیق و توسعه قابل پذیرش است.
4- عبارت تعیین در ماده 7 آیین‌نامه در راستای مفاد ماده 4 آیین‌نامه اجرایی مورد شکایت بوده که با توجه به قسمت اخیر بند ب ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان و اختیارات شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش بنیان که به طور کلی مسئول سیاست‌گذاری موارد مربوط به شرکت‌های مذکور می‌باشد مطابق مقررات صادر گردیده است.
پرونده کلاسه هـ ت/0200091 در جلسه مورخ 1403/01/26 و قبل از آن در جلسات متعدد دیگری از جمله با حضور طرفین مورد بررسی و تبادل نظر واقع که با عنایت به عقیده اکثریت قضات حاضر در جلسه بدین شرح با استعانت از درگاه خداوند متعال اقدام به انشای رأی می‌نماید:
رأی هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
شکایت شاکی نسبت به ابطال تبصره 1-2-3 ماده (3) و تبصره 2 ماده (4) و عبارتی از ماده (7) آیین‌نامه اجرایی بند ب ماده (11) قانون جهش تولید دانش بنیان می‌باشد اولاً به موجب بند (الف) ماده 8 قانون جهش تولید دانش بنیان مصوب 1401، تبصره 1 به ماده 2 قانون حمایت‌ها از شرکت‌ها و مؤسسات دانش بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات اضافه و الحاق گردیده است که بر اساس آن، هرگونه استفاده از مزایا، امتیازات و تسهیلات عنوان شده در قانون فوق‌الذکر (منظور قانون حمایت از شرکت‌ها و مؤسسات دانش بنیان است) پس از انطباق با اهداف مندرج در قانون و متناسب با ویژگی‌ها، توسط هر یک از اعضا برای تصویب به شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش بنیان ارائه می‌گردد ثانیاً با این وصف مفاد تبصره 1 ماده 2 قانون حمایت که مصوبه مورد شکایت نیز در زمان حاکمیت آن صادر شده است حاکمیت بر مواد (3) و (9) قانون داشته و فی‌الواقع، امتیازات و تشویق‌های مالیاتی مندرج در مواد (3) و (9) قانون باید به موجب تصمیمات شورای راهبری باشد ثالثاً در ماده 2 آیین‌نامه اجرایی و تبصره‌های آن که موضوع شکایت می‌باشند بر همین امر تأکید شده است که با تصویب شورای راهبری (یعنی در فرض تصویب شورا) استفاده از مشوق‌های موضوع این آیین‌نامه، مانع استفاده از مشوق‌های مواد (3) و (9) قانون می‌باشد یعنی در هر صورت باز تصمیم گیرند، وفق اصلاحیه و الحاقیه قانون، شورای راهبری است رابعاً در تبصره 3 ماده 2 نیز، حکمی بیان شده است که منطبق با مبانی قانونی است و اجتناب از احتساب هزینه قابل قبول مضاعف می‌باشد و فی‌الواقع آنچه را به عنوان هزینه منطبق با بند (س) ماده 132 قانون برای شرکت‌های دانش بنیان می‌توان احتساب نمود، نمی‌توان از منظر دیگری نیز همان هزینه احتساب شده را مجدداً محاسبه و در حساب مالیاتی منظور نمود خامساً در سایر مواد مورد شکایت از آیین‌نامه نیز به نحوه صحیح تصمیم‌گیری شورای راهبری در خصوص هزینه‌ها و نیز انطباق آن‌ها با موارد (147) و (148) قانون مالیات‌های مستقیم تأکید و به جهت اینکه خرید و نگهداری خودرو از مصادیق مندرج در ماده (148) قانون مالیات‌های مستقیم نمی‌باشد، علی‌الاصول به عنوان هزینه قابل قبول مورد پذیرش واقع نشده است مگر اینکه تحت سرفصل استهلاکات، مشمول ماده 149 قانون مالیات‌های مستقیم قرار گیرد که این حکم نیز منطبق با موازین می‌باشد و در ماده 7 آیین‌نامه نیز تکالیف شکلی و تأییدیه شورا در جهت تعیین و تأیید هزینه‌ها با لحاظ حکم مندرج در تبصره 1 ماده 2 (الحاقی به موجب قانون جهش تولید) و اختیارات شورای راهبری در تعیین هرگونه مشوق و امتیازات مالیاتی قانونی حمایت ذکر شده است که مغایرتی نیز در این حکم تشخیص نمی‌شود علی‌هذا مجموعاً به استناد بند ب ماده 84 از قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1402 رأی به رد شکایت صادر می‌نماید. رأی مزبور ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از ناحیه ریاست محترم دیوان یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری می‌باشد.
محمدعلی برومندزاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
مورخ: 1401/07/04
شماره: 117205/ت 60023 هـ
تصویب‌نامه و تصمیم‌نامه
مورخ: 1401/05/09
شماره: 148
قانون مالیات‌های مستقیم
مورخ: 1401/03/03
شماره: 33430
سایر قوانین
مورخ: 1394/04/31
شماره: 149
قانون مالیات‌های مستقیم