دستورالعمل موضوع ماده 37 آیین‌نامه اجرایی ماده 219 ق. م. م در خصوص نحوه تشویق گزارشگران فرار مالیاتی

فصل اول - تعاریف

ماده 1- تعاریف عناوین از منظر این دستورالعمل:

الف. سامانه: سامانه گزارش‌های مردمی فرار مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور (سوت‌زنی).
ب. سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور.
پ. مرکز: مرکز بازرسی و مبارزه با فرار مالیاتی و پول‌شویی سازمان.
ت. واحد اجرایی: واحدهای اجرایی بازرسی و مبارزه با فرار مالیاتی و پول‌شویی مستقر در ادارات کل امور مالیاتی موضوع آیین‌نامه اجرایی تبصره (4) ماده (181) قانون مالیات‌های مستقیم.
ت. گزارشگر: کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که در سامانه نسبت به ارائه گزارش فرار مالیاتی اقدام نمایند.
ج. کار گروه احراز تخصیص پاداش: کار گروهی که در ادارات کل امور مالیاتی به ریاست مدیرکل امور مالیاتی و متشکل از معاون حسابرسی مربوطه و مسئولان واحد حراست، امور حقوقی، واحد اجرایی و دادیار مسئول اداره کل ذی‌ربط به همراه رئیس امور مالیاتی مربوطه تشکیل می‌شود. کارگروه با حضور مدیرکل و حداقل چهار نفر از اعضا رسمیت خواهد داشت.
ج. کارگروه تشویق گزارشگران: کارگروه تشکیل شده در سازمان که اعضای آن عبارت است از؛ رئیس مرکز، معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان، دادستان انتظامی مالیاتی و مدیران کل دفاتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی و حراست سازمان، که ریاست آن بر عهده رئیس مرکز می‌باشد.

فصل دوم - دریافت گزارش‌های فرار مالیاتی

ماده 2- گزارشگران، گزارش‌های مرتبط با فرار مالیاتی را در سامانه ثبت نموده و کد رهگیری گزارش را دریافت می‌نمایند.

تبصره 1- هرگونه اطلاع‌رسانی به گزارشگر، از نتیجه اقدامات انجام شده فقط از طریق کد رهگیری در سامانه انجام می‌شود.

تبصره 2- پرداخت پاداش، مستلزم ثبت اطلاعات هویتی گزارشگر اعم از شماره تلفن همراه (احراز شده از طریق سامانه شاهکار) و شماره شبای حساب بانکی (احراز شده از طریق سامانه سیاح) در سامانه می‌باشد.

تبصره 3- چنانچه یک گزارش فرار مالیاتی توسط دو یا چند گزارشگر در سامانه ثبت شده باشد، ملاک پرداخت پاداش، اولین گزارش ثبت شده است مگر اینکه گزارش‌های بعدی در فرایند رسیدگی و قطعیت مالیات مؤثرتر باشد که در این صورت نحوه پرداخت پاداش توسط کارگروه احراز تخصیص پاداش مشخص می‌شود.

تبصره 4- سایر گزارش‌های فرار مالیاتی که از طرق مختلف به سازمان واصل می‌شود می‌بایست توسط واحدهای تعیین شده در سامانه ثبت شود.

فصل سوم - بررسی و رسیدگی گزارش‌های فرار مالیاتی

ماده 3- واحدهای اجرایی موظف هستند حداکثر ظرف مدت 20 روز پس از ثبت هر گزارش در سامانه، نتایج بررسی اولیه را در قالب کاربرگ در سامانه درج نمایند.

ماده 4- در صورت تأیید گزارش فرار مالیاتی و عدم وجود پرونده مالیاتی برای شخص مورد گزارش، تشکیل پرونده مالیاتی حداکثر 10 روز کاری پس از پایان بازه زمانی موضوع ماده (3) این دستورالعمل، توسط واحد اجرایی الزامی است.

ماده 5- اداره کل امور مالیاتی موظف است در صورت نیاز به بازرسی مالیاتی موضوع ماده (181) قانون مالیات‌های مستقیم، ظرف مدت دو ماه از زمان ثبت گزارش در سامانه، نسبت به اجرای بازرسی مالیاتی اقدام و مراتب را در سامانه ثبت نماید.

ماده 6- اداره کل امور مالیاتی موظف است، در صورت نیاز به رسیدگی مالیاتی، با رعایت ضوابط مقرر در قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، حداکثر ظرف مدت شش ماه از زمان ثبت گزارش در سامانه، اطلاعات واصله مربوط به تمامی سنوات قابل رسیدگی در منابع مختلف مالیاتی را مورد رسیدگی قرار داده و حسب مورد مالیات متعلقه را مطالبه نماید.

ماده 7- مرکز می‌تواند در صورت عدم کفایت بررسی گزارش‌های واصله توسط واحدهای اجرایی، گزارش را برای بررسی مجدد به واحد اجرایی مربوطه عودت و پس از دریافت پاسخ مجدد، در صورت عدم اقناع، موضوع را حسب مورد به مدیرکل امور مالیاتی ذی‌ربط برای بررسی تکمیلی ارسال نماید.

تبصره - عدم اجرای تکالیف این فصل در زمان‌های مقرر شده، پس از بررسی‌های انجام شده از سوی مرکز ناظر بر قصور در انجام تکالیف، از سوی دادستانی انتظامی مالیاتی قابل پیگیری خواهد بود.

فصل چهارم - فرایند پرداخت پاداش

ماده 8- واحد اجرایی موظف است ظرف مدت 15 روز پس از پایان هر ماه، گزارش‌هایی که در طول ماه به مرحله تشخیص یا مطالبه مالیات یا وصول مالیات رسیده است را در قالب فرم تهیه شده توسط مرکز به مدیرکل مربوطه برای طرح در کارگروه احراز تخصیص پاداش، ارسال نماید.

ماده 9- مدیرکل امور مالیاتی مربوطه موظف است حداکثر هر سه ماه یک بار، کارگروه احراز تخصیص پاداش را تشکیل داده و شرایط استحقاق و میزان پرداخت پاداش گزارش‌های ارسالی موضوع ماده (8) را بررسی و پس از تعیین سطح تأثیر اطلاعات واصله در میزان تشخیص یا مطالبه یا وصول مالیات و با لحاظ معیارهایی از قبیل کامل بودن مستندات ارسال شده، عدم وجود اطلاعات ارائه شده در بانک‌های اطلاعاتی سازمان، مبالغ پاداش پیشنهادی را با موافقت اکثریت اعضای کارگروه و در قالب فرم تهیه شده، به مرکز ارسال نماید.

ماده 10- مرکز موظف است حداکثر هر دو ماه یک بار کارگروه تشویق گزارشگران را تشکیل داده و پس از بررسی پیشنهادهای دریافتی از کارگروه احراز تخصیص پاداش، نسبت به تعیین مبلغ پاداش اقدام و مراتب را به منظور صدور دستور پرداخت، به رئیس کل سازمان اعلام نماید.

تبصره - پاداش از محل درآمدهای اختصاصی سازمان موضوع ماده (217) قانون مالیات‌های مستقیم قابل پرداخت می‌باشد.

ماده 11- اطلاعات ارسالی اشخاصی که به موجب قوانین و مقررات ملزم به ارسال آن اطلاعات به سازمان می‌باشند، مشمول تشویق‌های مندرج در این دستورالعمل نمی‌باشد.

ماده 12- چنانچه بر اساس اطلاعات دریافتی در سامانه، مؤدیان مالیاتی جدید با درآمدهای کتمان شده شناسایی و منجر به صدور اوراق تشخیص یا مطالبه مالیات شود، سازمان می‌تواند نسبت به پرداخت پاداش حداکثر تا نیم درصد مبلغ اصل مالیات تشخیصی یا مطالبه شده و در مجموع حداکثر تا سقف سه برابر میزان معافیت موضوع ماده (84) قانون مالیات‌های مستقیم مربوط به سال ثبت گزارش در سامانه، اقدام نماید.

ماده 13- چنانچه اوراق تشخیص یا مطالبه مالیات موضوع گزارش‌های این دستورالعمل، منجر به وصول مالیات شود، سازمان می‌تواند نسبت به پرداخت پاداش حداکثر تا یک درصد مبلغ اصل مالیات وصول شده با احتساب پاداش پرداخت شده موضوع ماده (12) و در مجموع تا سقف مبلغ 100 میلیارد ریال، اقدام نماید.

تبصره 1- چنانچه اصل مالیات متعلقه، در چند مرحله به حیطه وصول درآید، درخواست پرداخت پاداش با فواصل زمانی شش ماه یک مرتبه به مرکز ارسال می‌شود.

تبصره 2- گزارش‌های فرار مالیاتی مرتبط با ماده (54) مکرر قانون مالیات‌های مستقیم، مشمول ضوابط پرداخت پاداش موضوع بند (11) تبصره (8) ماده (169) مکرر قانون مالیات‌های مستقیم بوده و مشمول مفاد این دستورالعمل نمی‌باشد.

تبصره 3- در صورتی که ثبت گزارش در سامانه در مراحل سیر قطعیت پرونده مالیاتی منتج به شناسایی فرار مالیاتی و یا جلوگیری از تعدیل مالیات در مراجع دادرسی به دلیل فقدان مدارک مثبته شود، متناسب با میزان تأثیر گزارش در وصول مالیات، پاداش موضوع این ماده قابل تخصیص به گزارشگر می‌باشد.

ماده 14- چنانچه اطلاعات یا الگوهای فناورانه و نوآورانه توسط شرکت‌های فناور و دانش بنیان مورد تأیید معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست‌جمهوری به سازمان ارائه و منتج به شناسایی فرار مالیاتی با اهمیت شود، پس از بررسی و تأیید کارگروه تشویق گزارشگران متناسب با میزان فرار مالیاتی شناسایی شده، مشمول پرداخت پاداش حداکثر تا سقف 500 میلیارد ریال می‌باشد. در صورت انعقاد قرارداد در حوزه شناسایی فرار مالیاتی و تعیین مبلغ برای انجام موارد موضوع قرارداد، پرداخت پاداش موضوع این ماده فاقد موضوعیت خواهد بود.

فصل پنجم - سایر مقررات

ماده 15- برنامه‌ریزی، مدیریت، نظارت و تهیه گزارش‌های عملکرد ادارات کل امور مالیاتی و واحدهای اجرایی در خصوص اجرای مفاد این دستورالعمل بر عهده مرکز می‌باشد.

ماده 16- معاونت فناوری‌های مالیاتی موظف است ضمن تعامل مستمر با مرکز، حداکثر ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ این دستورالعمل، زیر ساخت لازم در سامانه برای دریافت گزارش، پالایش اولیه، الصاق اطلاعات تکمیلی هویتی، مالی، پولی و اعتباری، مالیاتی، معاملاتی، ملکی و سرمایه‌ای برای گزارش‌ها، ارجاع سیستمی به واحد اجرایی و ثبت سیستمی نتایج رسیدگی، فرایند پرداخت پاداش و اتصال به سایر سامانه‌های مورد نیاز را ایجاد و پشتیبانی نماید.

تبصره 1- پالایش اولیه گزارش‌ها در سامانه می‌بایست به نحوی باشد که گزارش‌های دارای اطلاعات کم اهمیت یا فاقد بار مالیاتی، به صورت سیستمی اختتام شوند.

تبصره 2- محرمانگی هویت گزارشگر و اطلاعات ثبت شده در سامانه می‌بایست رعایت شود.

ماده 17- اطلاعات هویتی و مالی گزارشگر، صرفاً برای دفتر مرکزی حراست و مرکز، قابل دسترسی است.

تبصره 1- درخواست واحدهای اجرایی برای ارتباط با گزارشگر به منظور اخذ اطلاعات تکمیلی، صرفاً از طریق حراست یا مرکز میسر می‌باشد.

تبصره 2- پرداخت پاداش به گزارشگر باید با حفظ رعایت محرمانگی مشخصات گزارشگر باشد.

تبصره 3- مفاد ماده (232) قانون مالیات‌های مستقیم در خصوص واحدهای اجرایی و رسیدگی‌کنندگان به این گزارش‌ها جاری می‌باشد.

ماده 18- در راستای حمایت از گزارشگران فرار مالیاتی موضوع این دستورالعمل، مفاد ماده (15) قانون حمایت از گزارشگران فساد مصوب 1402/09/14، حسب تشخیص مرجع قضایی ذی‌صلاح جاری می‌باشد.

تبصره - چنانچه گزارشگر، توسط مؤدی مورد گزارش در مراجع قضایی مورد پیگرد قرار گیرد، با درخواست گزارشگر و بررسی و موافقت کارگروه احراز تخصیص پاداش، مکاتبه با مراجع مذکور پس از ارسال مستندات مربوطه توسط کارگروه به دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی، توسط آن دفتر یا واحدهای حقوقی استانی، مبنی بر تأیید ارائه گزارش فرار مالیاتی توسط نام‌برده و تأثیر آن در مراحل رسیدگی و نتایج آن صورت می‌پذیرد.