آیین‌نامه نحوه تأسیس و فعالیت شرکت‌های اعتبارسنجی موضوع جزء 3-5-1 بند «ب» ماده 2 قانون تأمین مالی تولید...

1- قانون: قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها مصوب 1402.
2- قانون مدیریت داده: قانون مدیریت داده‌ها و اطلاعات ملی مصوب 1401.
3- شورا: شورای ملی تأمین مالی موضوع بند (الف) ماده (2) قانون.
4-- بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
5- مرکز: مرکز تسهیل تأمین مالی تولید وزارت امور اقتصادی و دارایی.
6- دستورالعمل: دستورالعملی که در خصوص موارد ارجاعی در این آیین‌نامه ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه به پیشنهاد مرکز تهیه و به تصویب شورا خواهد رسید.
7- پایگاه‌های داده ملی: پایگاه‌های داده و اطلاعات پایه موضوع ماده (10) قانون مدیریت داده.
8- پایگاه داده اعتباری: پایگاه داده اعتباری کشور موضوع تبصره (4) بند (ب) ماده (2) قانون.
9- اطلاعات مکمل: اطلاعاتی که در پایگاه داده اعتباری موجود نبوده و نیز اطلاعات در دسترس کسب و کارها که ناشی از تعامل آن‌ها با مشتریان خود می‌باشد و نظایر آن که برای ایجاد امتیاز اعتباری مؤثر است.
10- مالک واحد: شخص حقیقی یا حقوقی به طور مستقل و یا بیش از یک شخص حقیقی یا حقوقی که دارای روابط مالی خویشاوندی سببی یا نسبی نیابتی وکالتی یا مدیریتی با یکدیگر هستند تعیین مصادیق مالک واحد بر اساس دستورالعمل تملک سهام بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیر بانکی موضوع بخشنامه شماره 02/317078 مورخ 1402/12/24 بانک مرکزی انجام می‌شود.
11- اعتبارسنجی: فرایندی که با هدف سنجش اعتبار با سنجش مخاطره (ریسک) اعتباری اشخاص حقیقی و حقوقی با استفاده از داده‌ها و الگو (مدل) های مربوط، به اختصاص امتیاز اعتباری به اشخاص یا تهیه گزارش اعتباری منتهی می‌شود.
12- امتیاز اعتباری: شاخصی کمی مبتنی بر داده‌ها و الگو (مدل) های معین که بیانگر احتمال عدم بازپرداخت به موقع (نکول) با تعیین مخاطره اعتباری اشخاص است.
13- گزارش اعتباری: گزارشی که توسط شرکت‌های اعتبارسنجی تهیه شده و حداقل مشتمل بر سوابق اعتباری و امتیاز اعتباری است.
14- شرکت‌های اعتبارسنجی تحت نظارت بانک مرکزی: شرکت‌های اعتبارسنجی تحت نظارت بانک مرکزی موضوع بند (ر) ماده (1) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402.
15- شرکت اعتبارسنجی نوع یک: شخص حقوقی که به جمع‌آوری اطلاعات اعتباری اشخاص حقیقی و حقوقی از تأمین‌کنندگان مختلف اطلاعات به واسطه پایگاه داده اعتباری و پایگاه‌های داده ملی مبتنی بر ماده (7) قانون مدیریت داده و همچنین اطلاعات دارندگان اطلاعات مکمل بر اساس تبصره (3) ماده (20) این آیین‌نامه جهت تهیه امتیاز اعتباری، گزارش اعتباری برای ارائه به بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیر بانکی صندوق‌های تضمین و نهادهای مالی موضوع قانون شرکت اعتبارسنجی نوع دو و سایر بهره‌برداران و استفاده‌کنندگان مجاز یا ارائه خدمات مشاوره بهبود اعتبار به مشتریان اقدام می‌نماید.
16- شرکت اعتبارسنجی نوع دو: شخص حقوقی که به فعالیت‌های موضوع ماده (20) این آیین‌نامه اشتغال دارد.
17- استفاده‌کنندگان: کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی از قبیل شرکت‌های بیمه، نمایندگی‌های بیمه، کارگزاری‌ها، شرکت‌های فناوری بیمه‌ای (اینشورتک‌ها)، شرکت‌های فناوری مالی (فینتک‌ها)، شرکت‌های واسپاری (لیزینگ‌ها)، صندوق‌های قرض‌الحسنه، بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیر بانکی، نهادهای فعال در بازار سرمایه، شرکت‌های ارزیاب خسارت، صندوق‌های تضمین، صندوق نوآوری و شکوفایی و صندوق‌های پژوهش و فناوری به تشخیص شورا که از خدمات شرکت اعتبارسنجی نوع یک یا شرکت اعتبارسنجی نوع دو با اخذ رضایت مشتری، استفاده می‌کنند.
18- مشتری: اشخاص حقیقی یا حقوقی که درخواست خود نظیر دریافت گزارش‌های اعتباری مرتبط با خود را به شرکت اعتبارسنجی ارائه می‌کنند.
19- متقاضی: اشخاص حقیقی و حقوقی که درخواست موافقت اصولی، مجوز تأسیس، مجوز فعالیت و یا سهامداری بیش از یک درصد (1%) شرکت اعتبارسنجی نوع یک یا درخواست مجوز فعالیت شرکت اعتبارسنجی نوع دو را به شورا اعلام می‌کنند.
20- تأمین‌کنندگان اطلاعات: مراجع تأمین‌کننده داده‌های مورد نیاز پایگاه‌های داده ملی و پایگاه داده اعتباری شامل مراجع مذکور در تبصره (4) بند (ب) ماده (2) قانون و سایر مراجع به تشخیص شورا، طبق جزء (3-1) بند (ب) ماده (2) قانون.
21- موافقت اصولی: موافقت الکترونیکی شورا با تقاضای اولیه متقاضیان تأسیس شرکت اعتبارسنجی.
22- مجوز تأسیس: موافقت الکترونیکی وزارت امور اقتصادی و دارایی با ثبت شرکت اعتبارسنجی در مرجع ثبتی.
23- مجوز فعالیت: موافقت الکترونیکی وزارت امور اقتصادی و دارایی بعد از (تأیید شورا) به منظور شروع یا ادامه فعالیت شرکت اعتبارسنجی.
24- درگاه ملی مجوزها موضوع مواد (1) و (7) قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی و اصلاحات بعدی آن.
25- سامانه‌های الکترونیکی: سامانه‌ای که توسط شرکت‌های اعتبارسنجی نوع یک و دو ایجاد شده و دریافت گزارش اعتبارسنجی توسط مشتری و استفاده‌کنندگان از طریق این سامانه خواهد بود.

1- شرایط عمومی:

الف - دارا بودن تابعیت ایران و سن بالای 18 سال

ب - توان تأمین حداقل سرمایه اولیه مورد نیاز مطابق با ماده (?) این آیین‌نامه

ب - نداشتن سابقه محکومیت کیفری مؤثر برای مؤسسین حقیقی و اعضای هیأت‌مدیره مؤسسین حقوقی

پ - مؤسسین حقیقی و حقوقی و اعضای هیأت‌مدیره مؤسسین حقوقی نباید دارای بدهی قطعی شده معوق مالیاتی و بدهی قطعی شده معوق تأمین اجتماعی باشند.

ت - مؤسسین حقیقی و حقوقی و اعضای هیأت‌مدیره مؤسسین حقوقی نباید دارای بدهی غیر جاری به بانک‌ها مؤسسات اعتباری غیر بانکی و سایر بنگاه‌های واسطه پولی اعم از دولتی و غیر دولتی و چک برگشتی رفع سوء اثر نشده در شبکه بانکی کشور باشند.

ج - دارا بودن تأییدیه صلاحیت عمومی دریافتی از وزارت اطلاعات از طریق حراست وزارت امور اقتصادی و دارایی برای اشخاص حقیقی و اعضای هیأت‌مدیره اشخاص حقوقی.

تبصره - سرمایه مورد نیاز تأسیس شرکت اعتبارسنجی نوع یک نباید از محل تسهیلات بانکی تأمین شده باشد؛ در صورت احراز رعایت نشدن این تبصره توسط مرکز شورا مطابق آیین‌نامه جزء (7-5-3) بند (ب) ماده (2) قانون اقدامات لازم را انجام خواهد داد.

2- شرایط اختصاصی مؤسسین با شخصیت حقیقی و حقوقی دارای بیش از یک درصد (1%) آورده اولیه جهت تأدیه سرمایه ثبتی:

الف - داشتن مدرک تحصیلی مرتبط و همچنین داشتن سابقه فعالیت مرتبط با اعتبارسنجی برای مؤسسین حقیقی و اعضای هیأت‌مدیره مؤسسین حقوقی مطابق دستورالعمل.

ب - جواز تأسیس شرکت اعتبارسنجی نوع یک در اساسنامه مؤسسین حقوقی.

پ - دارا بودن صورت‌های مالی حسابرسی شده توسط حسابرسان مورد تأیید سازمان بورس و اوراق بهادار یا بانک مرکزی برای سه دوره مالی منتهی به تاریخ درخواست برای مؤسسین حقوقی

ت - سودده بودن در حداقل دو دوره مالی از سه دوره مالی منتهی به تاریخ درخواست برای مؤسسین حقوقی.

تبصره - پس از ارائه مدارک موضوع این ماده اظهارنامه متقاضیان تأسیس و اساسنامه پیشنهادی شرکت مطابق با اساسنامه نمونه، شورا در خصوص اعطای موافقت اصولی تصمیم‌گیری خواهد نمود موافقت اصولی صادر شده تا شش ماه پس از تاریخ صدور اعتبار دارد. شورا می‌تواند این مدت را حداکثر برای یک دوره شش ماهه دیگر تمدید کند.

1- شرایط عمومی:

الف - دارا بودن تابعیت ایرانی برای افراد حقیقی و اعضای هیأت‌مدیره شرکت‌های حقوقی و سن بالای 18 سال.

ب - نداشتن سابقه محکومیت قطعی کیفری مؤثر برای اشخاص حقیقی و اعضای هیأت‌مدیره اشخاص حقوقی.

ب - اشخاص حقیقی و حقوقی و اعضای هیأت‌مدیره اشخاص حقوقی نباید دارای بدهی قطعی شده معوق مالیاتی و بدهی قطعی شده معوق تأمین اجتماعی باشند.

ت - اشخاص حقیقی و حقوقی و اعضای هیأت‌مدیره اشخاص حقوقی نباید دارای بدهی غیر جاری به بانک‌ها، مؤسسات اعتباری غیر بانکی و سایر بنگاه‌های واسطه پولی اعم از دولتی و غیر دولتی و چک برگشتی رفع سوء اثر نشده در شبکه بانکی کشور باشند.

2- شرایط اختصاصی متقاضیان دریافت موافقت اصولی و مجوز فعالیت با شخصیت حقوقی دارای بیش از پنج درصد (5%) آورده اولیه جهت تأدیه سرمایه ثبتی.

الف - امکان ارائه خدمات مذکور در ماده (20) این آیین‌نامه در اساسنامه شخص حقوقی وجود داشته باشد.

ب - سپری شدن حداقل یک سال از تاریخ فعالیت متقاضی.

پ - دارا بودن صورت‌های مالی حسابرسی شده توسط حسابرسان مورد تأیید جامعه حسابرسان رسمی ایران یا سازمان حسابرسی برای یک سال منتهی به تاریخ درخواست.

ت - نداشتن زیان انباشته در سال منتهی به تاریخ درخواست.

تبصره 1- متقاضیان دریافت مجوز فعالیت ارائه خدمات موضوع بندهای (1) و (4) ماده (20) این آیین‌نامه باید توانایی تأمین حداقل داده مورد نیاز برای مدل‌سازی اعتباری را مطابق دستورالعمل داشته باشند.

تبصره 2- متقاضیان دریافت مجوز فعالیت ارائه خدمات موضوع بندهای (1) و (4) ماده (20) این آیین‌نامه باید توان تأمین امنیت اطلاعات را مطابق با آیین‌نامه موضوع جزء (3-5-3) بند (ب) ماده (2) قانون داشته باشند.

تبصره 3- اعضای هیأت‌مدیره و مدیرعامل شرکت اعتبارسنجی نوع دو باید شرایط آیین‌نامه موضوع جزء (2-5-3) بند (ب) ماده (2) قانون را دارا باشند.

تبصره 4- چنانچه شرکت‌های پردازش اطلاعات مالی و شرکت‌های رتبه‌بندی، قصد ورود به حوزه اعتبارسنجی را داشته باشند، باید تنها پس از اخذ مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار و بر اساس مفاد این آیین‌نامه، نسبت به اخذ مجوز فعالیت شرکت اعتبارسنجی نوع دو اقدام کنند.

تبصره 5- مرکز مکلف است ظرف مدت تعیین شده توسط شورا، در خصوص شرکت‌های اعتبارسنجی نوع دو که قصد ارائه خدمات به بانک‌ها و مؤسسات اعتباری را دارند، نسبت به اخذ تأییدیه از بانک مرکزی اقدام نماید بانک مرکزی مکلف است ظرف یک ماه پس از دریافت پاسخ استعلام‌های مربوط نسبت به اعلام تأیید یا عدم تأیید درخواست واصله، مطابق مفاد این آیین‌نامه به مرکز اقدام نماید.

تبصره 6- پس از ارائه مدارک موضوع این ماده توسط متقاضی تأسیس شرکت اعتبارسنجی نوع دو به مرکز، شورا در خصوص اعطای موافقت اصولی تصمیم‌گیری خواهد نمود. موافقت اصولی صادر شده برای شرکت اعتبارسنجی نوع دو تا شش ماه پس از تاریخ صدور اعتبار دارد. شورا می‌تواند این مدت را حداکثر برای یک دوره شش ماهه دیگر تمدید نماید.